أ– RENMEFAAL YET -1 أ– RENMEFAAL YET -1 aozbay/GMINT-241/PRIZ 3 أ– RENMEFAAL !YET !-1

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of أ– RENMEFAAL YET -1 أ– RENMEFAAL YET -1 aozbay/GMINT-241/PRIZ 3 أ– RENMEFAAL !YET !-1

  • 3

    Ö RENME FAAL!YET!-1

    Uygun ortam sa land! !nda istenilen sürede, priz tesisat! kablolar!n! çekebileceksiniz. Elemanlar!n montaj ve ba lant!lar!n! yapabileceksiniz.

    Priz çe"itleri, linye ve sorti hatlar!nda kullan!lan iletken kesitleri hakk!nda bilgi toplay!n!z. Bu konuyla ilgili çe"itli firmalar!n kataloglar!n! inceleyiniz. Kuvvetli ak!m ve iç tesisat yönetmeli ini okuyunuz.

    1. PR!Z TES!SATI 1.1. Priz Linyesi

    1.1.1. Tan"m"

    Da !t!m tablosundan ilk beslenen priz sortisi buvat!na kadar olan besleme hatt!na denir. #ekil 1.1’de priz linyesi gösterilmektedir.

    #ekil 1.1: Priz linyesi

    1.1.2. Standart Kablo Kesitleri

    Priz linyesinde standart kablo kesiti olarak 2.5 mm2 NYA (tek damarl!) kablo çekilmesi gerekmektedir. Linye hatlar!nda TSE (Türk Standartlar! Enstitüsü) ve CE (Avrupa Birli i)’ye göre faz, siyah-kahverengi; nötr, mavi; toprak, sar!-ye"il renkte 2.5 mm2 NYA

    ARA#TIRMA

    AMAÇ

    Ö RENME FAAL!YET!-1

  • 4

    kabloyla çekilmelidir. A"a !da Resim 1.1’de priz linyesinde kullan!lan NYA kablo gösterilmektedir.

    Resim 1.1: Priz linyesinde kullan!lan 2.5 mm2 NYA kablo

    A"a !daki tabloda standart iletken kesitleri görülmektedir.

    Nominal kesit mm 2

    D!" çap mm

    Net a !rl!k kg/km

    Standart sevk uzunlu u m

    20°C derecede iletken DC direnci !"#$

    Ak!m ta"!ma kapasitesi 30ºC derecede Boru içinde (toprak) A

    Havada A

    1 1.5 2.5 4 6 10 16 25 35 50 70 95 120 150 185 240

    2.4 2.6 3.2 3.8 4.3 6.0 7.0 8.4 9.5 11 12.8 14.8 16.4 18.0 20.0 23.0

    15 19 30 46 65 110 170 265 360 490 685 930 1160 1430 1790 2340

    100 100 100 100 100 100 100 100 100 1000 1000 1000 1000 1000 1000 1000

    18.1 12.1 7.41 4.61 3.08 1.83 1.15 0.727 0.524 0.387 0.268 0.193 0.153 0.124 0.0991 0..754

    11 16 20 26 35 46 62 82 100 120 152 184 212 - - -

    18 24 34 44 54 75 100 130 160 200 250 294 345 400 450 540

    Tablo 1.1: Standart kablo kesitleri

    1.2. Priz Sortisi

    1.2.1. Tan"m"

    Priz linyesi buvat!ndan, prize kadar olan hatta priz sortisi denir. A"a !da #ekil 1.2’de priz sortisi görülmektedir.

  • 5

    #ekil 1.2: Priz sortisi

    1.2.2. Standart Kablo Kesitleri

    Priz sortisinde standart kablo kesiti olarak 2.5 mm2 NYA (tek damarl!) kablo kullan!lmaktad!r. Sorti hatlar!nda TSE (Türk Standartlar! Enstitüsü) ve CE (Avrupa Birli i)’ye göre faz, siyah; nötr, mavi; toprak, sar!-ye"il renkte 2.5 mm2 NYA kabloyla çekilmelidir. Priz sorti hatlar!nda kullan!lan kablonun kesiti, priz linye hatt!nda kullan!lan kablonun kesitiyle ayn! oldu u Resim 1.1’de gösterilmektedir. Standart kablo kesitlerinin Tablo 1.1’de verilen kablo kesitleriyle ayn! oldu u gösterilmektedir.

    1.3. Prizler

    1.3.1. Çe$itleri ve Yap"s"

    Tesisat yap!m "ekline göre priz çe"itleri: S!va alt! priz S!va üstü priz Nemliyer-antigron (etan") priz

    1.3.1.1. S"va Alt" Prizin Yap"s" ve Çe$itleri

    D!" çerçevesi sert PVC madde, bakalit veya termoplastik malzemeden yap!lm!"t!r. D!" k!sm! çe"itli renkte plastik malzeme veya a aç kaplama olarak üretilir. Enerjinin ba lanaca ! kontak yuvalar! düzene i, yanmaz özellikli PVC veya porselen malzemenin içinde bulunmaktad!r. Prizin, kablolar!n ba lanaca ! iletken ba lant! uçlar! ve kontaklar! d!"!nda, temas edilen yüzeyi ve d!" yüzeyi yal!tkand!r. Gövde üzerinde ak!m ta"!yan iletken k!s!m ve parçalar!, sert bak!rdan veya bak!r ala"!ml! sert malzemeden yap!lm!"t!r. Toprakl! ve topraks!z olarak iki gruba ayr!lmaktad!r. Uygulamada en çok toprakl! priz kullan!lmaktad!r. Kullan!m amaçlar!na göre de i"ik amaçl! s!va alt! prizler, çe"itli firmalar taraf!ndan üretilmektedir. A"a !da çe"itli s!va alt! priz çe"itleri gösterilmektedir.

  • 6

    Resim 1.2: S"va alt" priz Resim 1.3: S"va alt" toprakl" priz

    Resim1.4: Toprakl" priz (UPS) Resim 1.5: Kapakl" priz

    Resim 1.6: !kili priz (UPS) Resim 1.7: !kili priz

  • 7

    Resim 1.8: TV radyo prizi Resim 1.9: Uydu sat prizi

    Resim 1.10: !kili nümerik (2 adet) Resim 1.11: !kili data prizi

    Resim 1.12: !kili data prizi kat nümerik Resim1.13: Telefon prizi

  • 8

    Uygulamada, kullan!m amac!na göre çok çe"itli s!va alt! priz bulunmaktad!r. Çe"itli firmalar!n kataloglar!ndan kullan!m yerine göre istedi iniz prizi seçebilirsiniz.

    1.3.1.2. S"va Üstü Prizin Yap"s" ve Çe$itleri

    D!" çerçevesi sert PVC madde veya bakalit malzemeden yap!lm!"t!r. Enerjinin ba lanaca ! kontak yuvalar! düzene i, yanmaz özellikli PVC veya porselen malzemenin içinde bulunmaktad!r. Prizin kablolar!n ba lanaca ! iletken ba lant! uçlar! ve kontaklar! d!"!nda, temas edilen yüzey ve d!" yüzeyi yal!tkand!r. Gövde üzerinde ak!m ta"!yan iletken k!s!m ve parçalar! sert bak!rdan veya bak!r ala"!ml! sert malzemeden yap!lm!"t!r. Günümüz teknolojisinde s!va üstü prizler, yerini nemli yer prizlerine ve plastik kanal prizlerine b!rakm!"t!r. Büro ve ofis uygulamalar!nda, dekoratif görünüm ve çok amaçl! kullan!lmas!ndan dolay! plastik kanal prizleri tercih edilmektedir. Bu yüzden s!va üstü prizlerin kullan!m alanlar! azalm!"t!r. Resim 1.14’te plastik kanal prizi gösterilmektedir.

    Resim 1.14: Plastik kanal prizi

    A"a !daki resimlerde de i"ik s!va üstü priz çe"itleri gösterilmektedir.

    Resim 1.15: S"va üstü priz Resim 1.16: S"va üstü toprakl" priz

  • 9

    Resim 1.17: S"va üstü nümerik Resim 1.18: S"va üstü düz priz

    Resim 1.19: TV anten prizi geçi$li Resim 1.20: S"va üstü toprakl" priz

    Resim 1.21: S"va üstü trifaze priz Resim 1.22: Trifaze duvar priz

  • 10

    1.3.1.3. Nemli Yer-Antigron (Etan$) Prizin Yap"s" ve Çe$itleri

    Nemli yer tesisat!nda kullan!lan prizler, toz, nem, su, patlay!c! ve yan!c! gaza kar"! koruyucu içerisine al!nm!"t!r. D!" çerçevesi sert PVC madde, bakalit malzemeden veya termoplastik malzemeden yap!lm!"t!r. Enerjinin ba lanaca ! kontak yuvalar! düzene i, yanmaz özellikli PVC veya porselen malzemenin içinde bulunmaktad!r. Gövde üzerinde, ak!m ta"!yan iletken k!s!m ve parçalar!, sert bak!rdan veya bak!r ala"!ml! sert malzemeden yap!lm!"t!r. A"a !da de i"ik nemli yer priz çe"itleri gösterilmektedir.

    Resim 1.23: Antigron priz Resim 1.24: Antigron toprakl" priz

    Resim 1.25: Antigron toprakl" kapakl" priz Resim 1.26: Antigron TV anten prizi geçi$li

  • 11

    Resim 1.27: Antigron nümerik Resim 1.28: Üç kutuplu priz

    Resim 1.29: Duvar priz kauçuk Resim 1.30: Trifaze polyester priz

    1.3.2. Özellikleri

    Kullan!m alanlar! oldukça fazlad!r. Yap!lar!n!n sa lam ve uzun ömürlü olmas! nedeniyle binalarda, ofislerde ve sanayide sürekli kullan!lan bir elektrik malzemesidir. Bir fi" arac!l! !yla, do rudan veya uzatma kablosuyla elektrikli cihazlara enerji aktarmak için kullan!lan bir araçt!r.

    1.4. Priz Tesisat" Kablosunu Çekme

    1.4.1. !$lem S"ras" Binan!n kaba in"aat!nda, projeye uygun denetim yap!larak linye buvat! ile kat

    panosu aras!ndaki borulama i"lemi yap!l!r. Bu i"lem, tavana demir dö"endikten (tabliye) sonra pas pay! konularak (borunun ezilmemesi için) beton dökülmeden önce yap!l!r. #ekil 1.3’te bu i"lem gösterilmektedir.

  • 12

    #ekil 1.3: Kat panosu ile linye buvat" aras"ndaki boru hatt"

    Binan!n duvarlar! i"lendikten sonra linye buvat! ile priz kasas! aras!ndaki ini" borular! at!l!r. At!lacak olan bütün borular, duvarlarda yatay ve dikey olmal!d!r. Kesinlikle çapraz olarak boru at!lmamas! gerekir. Borular!n uçlar!na priz kasalar! monte edilmelidir. #ekil 1.4’te bu i"lem gösterilmektedir.

    #ekil 1.4: Linye buvat" ile priz kasas" aras"ndaki ini$ borular"

    Kat panosundan linye buvat!na kadar olan linye hatt!, susta ve k!lavuz yard!m!yla çekilir. Linye hatlar! kesinlikle müstakil hat olarak çekilmelidir.

  • 13

    Toprak ve nötr ba lant!lar!, hiçbir "ekilde ortak olarak kullan!lmamal!d!r. #ekil 1.5’te üç farkl! renkte çekilmi" linye hatt! gösterilmektedir.

    #ekil 1.5: Kat panosundan linye buvat"na kadar linye hatt" çekimi

    Linye buvat!ndan s!va alt!nda yap!lan sorti ini"leri kullan!larak susta ve k!lavuz yard!m!yla priz sortisi çekimi yap!l!r. #ekil 1.6’da priz linyesi ile ayn! renkte çekilmi" priz sortisi gösterilmektedir.

    #ekil 1.6: Linye buvat"ndan priz kasas"na kadar olan priz sortisi çekimi

  • 14

    Buvatlardaki renk kotlar!na uygun çekilmi" priz linye ve sorti kablolar!n!n renkleri, birbirine uyumlu olacak "ekilde klemens veya kovanla ba lan!r. #ekil 1.7’de buvat ba lant!s! gösterilmektedir.

    #ekil 1.7: Buvatta priz linyesinin ve priz sortilerinin ba%lant"lar"n"n yap"lmas"

    Ana panodan priz linyesinin üzerindeki her priz sortisine uygun W otomat ba lant!s! yap!l!r. #ekil 1.8’de priz sortilerinin ana panodaki W otomatlara ba lant!s! gösterilmektedir.

    #ekil 1.8: Priz sortilerinin ana panodaki W otomat ba%lant"lar"n"n yap"lmas"

  • 15

    Sortinin sonu olan priz kasas!nda bulunan kablolara ilgili prizi ba layarak priz sortisini tamamlam!" oluruz. #ekil 1.9’da prizlerin kasalara ba lant!lar! gösterilmektedir.

    #ekil 1.9: Priz kasalar"nda prizlerin ba%lant"lar"

    1.4.2. Dikkat Edilecek Hususlar Priz linyesi ve priz sortisinin projeye uygun borulama i"lemi yap!l!rken

    mümkün oldu unca dirsek kullan!lmamal!d!r. Dirsekle birle"tirme yap!lacaksa dirseklerin borulara tam olarak oturtulmas! gerekir. Dirseklerin borulardan ç!kmamas! için