2. Początki władzy komunistów w Polsce ?· Początki władzy komunistów w Polsce ... w wyborach… page 1
2. Początki władzy komunistów w Polsce ?· Początki władzy komunistów w Polsce ... w wyborach… page 2
2. Początki władzy komunistów w Polsce ?· Początki władzy komunistów w Polsce ... w wyborach… page 3
2. Początki władzy komunistów w Polsce ?· Początki władzy komunistów w Polsce ... w wyborach… page 4

2. Początki władzy komunistów w Polsce ?· Początki władzy komunistów w Polsce ... w wyborach…

Embed Size (px)

Text of 2. Początki władzy komunistów w Polsce ?· Początki władzy komunistów w Polsce ... w...

1

2. Pocztki wadzy komunistw w Polsce notatka

_________________________________________________________________________________

PKWN Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego

ZPP Zwizek Patriotw Polskich

CBKP Centralne Biuro Komunistw Polskich

KRN Krajowa Rada Narodowa

TRJN Tymczasowy Rzd Jednoci Narodowej

NRD Niemiecka Republika Demokratyczna

RFN Republika Federalna Niemiec

UPA Ukraiska Powstacza Armia

PSZ Polskie Siy Zbrojne na Zachodzie

WiN Wolno i Niezawiso

NSZ Narodowe Siy Zbrojne

NZW Narodowe Zjednoczenie Wojskowe

MO milicja Obywatelska

KBW Korpus Bezpieczestwa Wewntrznego

UB Urzd Bezpieczestwa

1. PKWN i Polska Lubelska - 1944 r.

a) Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) powsta 20.07.1944 r. w Moskwie. Ogoszono

jego powstanie 22.07.1944 r. w Chemie Lubelskim, w pierwszym wyzwolonym na zachd od

Bugu miecie.

b) by to organ wadzy wykonawczej mia peni funkcj rzdu na wyzwalanych przez ZSRR terenach

gdy PKWN nie uznawa rzdu londyskiego uznajc, e funkcjonuje on na podstawie

faszystowskiej konstytucji konstytucji kwietniowej.

c) skad PKWN

dziaacze ZPP i KRN

przewodniczcym Edward Osbka-Morawski

d) Manifest PKWN (program) zapowiada:

przeprowadzenie reformy rolnej bez odszkodowania chopi mieli dosta ziemi, ale jej

waciciele nie mieli dosta odszkodowania za jej utrat,

poszanowanie wasnoci prywatnej,

zwrcenie dbr odebranych przez Niemcw,

wprowadzenie ustroju demokratycznego demokracji parlamentarnej,

zawarcie sojuszu z ZSRR.

Manifest nie wspomina o nacjonalizacji, kolektywizacji, ani o wprowadzeniu systemu rzdw

wzorowanym na ZSRR.

e) Polska Lubelska okres rzdw od powoania PKWN do powoania Tymczasowego Rzdu Jednoci

Narodowej (TRJN) w czerwcu 1945 r.

26.07.1944 r. PKWN przekaza Stalinowi wadz na terenach polskich w okresie dziaa

wojennych.

27.07.1944 r. polsko radziecka umowa dotyczca granic. PKWN zrzek si Kresw

Wschodnich, w zamian za ziemie, ktre uzyska na zachodzie (ziemie lece na wschd od

Odry i Nysy uyckiej, nazywane pniej Ziemiami Odzyskanymi).

2

1.08.1944 r. siedzib PKWN sta si Lublin. Swoim zasigiem obejmowa wojewdztwa:

lubelskie, biaostockie, Zach. cz lwowskiego, wsch. cz warszawskiego,

przejto kontrol nad samorzdami,

rozpoczto polityk terroru wobec przeciwnikw nowej wadzy,

6.09.1944 r. ogoszono reform roln, chcc zyska poparcie chopw dla nowej wadzy

zaczto j natychmiast wprowadza w ycie.

2. Powoanie Rzdu Tymczasowego 31.12.1944 r.

PKWN przeksztaci si w Rzd Tymczasowy, przed konferencj w Jacie (pocztek 4.02.1945

r.) Stalin chcia wywrze nacisk na Churchilla i Roosevelta, ktrzy uznawali rzd londyski.

Problem istnienie dwch rzdw. Rzd Tymczasowy uzna: ZSRR, Jugosawia,

Czechosowacja.

premierem Rzdu Tymczasowego zosta Edward Osbka Morawski.

3. Powstanie nowych wadz w 1945 r.

a) Konferencja w Jacie 4-11.02.1945 r. decyzje w sprawie wadz polskich

Ma powsta Tymczasowy Rzd Jednoci Narodowej (TRJN) przez poszerzenie skadu Rzdu

Tymczasowego przez demokratycznych politykw z kraju i z zagranicy. Rzd ten zostanie uznany

przez ZSRR i aliantw zachodnich, a jego celem bdzie przeprowadzenie w jak najkrtszym czasie

wolnych i demokratycznych wyborw.

b) 28.06.1945 r. powsta TRJN, po rozmowach midzy Stanisawem Mikoajczykiem (byy premier

rzdu londyskiego), a przedstawicielami polskich komunistw. Na pocztku lipca uznany przez

USA i W. Brytani oraz ZSRR. Skad:

premier Edward Osbka Morawski

wicepremier minister rolnictwa Stanisaw Mikoajczyk

wicepremier Wadysaw Gomka (PPR)

na 21 ministerstw 17 kontrolowali komunici.

4. Nowe granice Polski

a) ksztat polskich granic na konferencjach Wielkiej Trjki

Miejsce konferencji

Data Postanowienia

Teheran 28.11 1.12.1943 r. Granica wschodnia linia Curzona ; Lww po radzieckiej stronie. Granica zachodnia Polska powinna otrzyma Gdask, Warmi, Mazury (Prusy), ziemie na wschd od Odry lsk Opolski. Niemcy mieli zosta wysiedleni poza t granic.

Jata 04. 11.02.1945 r. Granica wschodnia linia Curzona; doprecyzowano jej przebieg. Granica zachodnia Polska powinna otrzyma ziemie na pnocy i zachodzie; nie sprecyzowano jakie.

Poczdam 17.07. 2.08.1945 r. Granica wschodnia linia Curzona. Granica zachodnia Polska powinna otrzyma ziemie lece na wschd od Odry i Nysy uyckiej w zarzd administracyjny do czasu zwoania konferencji pokojowej (Pomorze Zachodnie, ziemia lubuska, Dolny lsk, lsk Opolski, Grny lsk), ktra zadecyduje o przyszoci tych ziem. Do Polski powinny zosta przyczone Gdask, Warmia i Mazury. Z ziem tych miaa zosta wysiedlona ludno Niemiecka.

3

b) granica z ZSRR 16.08.1945 r. polsko- radziecki ukad graniczny, zawarty midzy ZSRR, a TRJN:

potwierdzono przebieg polskiej granicy wschodniej na linii Curzona utrata Kresw

Wschodnich,

sprecyzowano przebieg granicy w Prusach Wschodnich Krlewiec po stronie radzieckiej

(dzisiejszy okrg kaliningradzki)

1951r. korekta granicy wschodniej Polska oddaje ZSRR cz powiatu hrubieszowskiego

(bogat w wgiel kamienny) w zamian za Ustrzyki Dolne

c) granica z Czechosowacj przywrcono granic sprzed 1938 r. Zaolzie wrcio do Czechosowacji.

Po stronie polskiej pozostaa Kotlina Kodzka, Racibrz i Gubczyce. Ukad graniczny z ZSRR

podpisano w 1958 r.

d) granica z Niemcami:

1945 r. decyzje konferencji poczdamskiej,

1950 r. ukad w Zgorzelcu z NRD Niemcy Wschodnie uznay granic polsko niemieck,

1970 r. ukad w Warszawie z RFN Niemcy Zachodnie uznay granic polsko niemieck,

1990 r. po zjednoczeniu Niemiec podpisano polsko niemieck konwencj, ktra uznawaa

oba wczeniejsze ukady potwierdzono granic polsko niemieck.

5. Przesiedlenia ludnoci

a) sytuacja demograficzna w 1945 r.

podczas wojny zgino okoo 6 mln obywateli polskich, g. ydw i Polakw,

ludno na Kresach Wschodnich znalaza si poza granicami; cz obywateli polskich nadal

znajdowaa si na Syberii lub w Kazachstanie ,

na Zachodzie pozostali emigranci w przewaajcej wikszoci przedwojenna elita,

na ziemiach przyczonych do Polski znalazo si ok. 3 mln Niemcw

b) przesiedlenia:

zgodnie z decyzj konferencji poczdamskiej wysiedlono ok. 3 mln Niemcw do NRD,

do ZSRR wysiedlono ok. 500 tys. Ukraicw, 36 tys. Biaorusinw, kilkanacie tys. Litwinw,

z Polski wyjedali ydzi obawiajcy si antysemityzmu (pogrom kielecki 1946 r.)

do Polski powrcia cz onierzy PSZ, jecy obozw koncentracyjnych i obozw jenieckich,

przesiedlono obywateli polskich z ZSRR - ok. 1, 5 mln osb do koca 1947 r.(nie wszystkich

pozostao ok. 1,6 mln),

okoo 3 mln osb z centralnej Polski przesiedlio si na tzw. Ziemie Odzyskane,

Akcja Wisa od koca kwietnia 1947 r. do lipca 1947 r. Akcja wysiedlenia ok. 140 tys.

Ukraicw, emkw i Bojkw z terenw poudniowo-wschodniej Polski na Pomorze, Dolny

lsk, Warmi i Mazury. Celem byo pozbawienie UPA zaplecza oraz polonizacja tej ludnoci.

6. Walka z opozycj

a) 19.01.1945 r. gen. Leopold Okulicki Niedwiadek wyda rozkaz o rozwizaniu AK. Powstaa

organizacja NIE na czele z gen. Emilem Fieldorfem Nilem. Dziaaa ona na zachd od Wisy i

miaa charakter kadrowy (kadry oficerskie).

b) 27.03.1945 r. NKWD aresztowao w Pruszkowie 16 przywdcw PPP (przedstawicieli

najwaniejszych wadz i przywdcw partii politycznych) i wywiozo do Moskwy. W 18.06.1945 r.

rozpocz si w Moskwie pokazowy proces szesnastu, w tym delegata na kraj Jana Stanisawa

Jankowskiego czy ostatniego dowdc AK gen. Leopolda Okulickiego. Mimo kilkuletnich wyrokw

wielu z nich nigdy nie wyszo z wizienia ywych.

c) antykomunistyczne organizacje konspiracyjne na ziemiach polskich w 1945 r.

(ok. 20-30 tys. onierzy we wschodniej i centralnej Polsce). organizacje:

4

WiN Wolno i Niezawisow

Delegatura Si Zbrojnych na Kraj

NSZ Narodowe Siy Zbrojne

NZW Narodowe Zjednoczenie Wojskowe

Dowdcy antykomunistycznej partyzantki:

mjr Zygmunt Szendzielorz pseudonim upaszka dowdca 5 Brygady Wileskiej AK,

mjr Jzef Kura, pseudonim Ogie, dziaa na Podhalu.

d) do walki z opozycj skierowano siy MO, UB i KBW.

7. Referendum 30.06.1946 r.

a) KRN przyja ustaw o przeprowadzeniu referendum 27.04.1946 r. Referendum miao na celu:

wykazanie jednoci spoeczestwa i zaufania do rzdzcych wadz,

odwleczenie terminu wyborw,

uwyprbowanie metod politycznych, ktre chciano wykorzysta podczas wyborw.

b) Pytania zostay zredagowane tak by uzyska na nie odpowiedzi pozytywne:

(1) Czy jeste za zniesieniem Senatu ?

(2) Czy jeste za utrwaleniem reform spoecznogospodarczych ?

(3) Czy chcesz utrwalenia granicy zachodniej Polski na Odrze i Nysie uyckiej ?

c) wyniki:

Oficjalne Nieoficjalne gosy z Krakowa

Pyt. 1 68,2% na TAK. 83,3 % na NIE

Pyt. 2 77,3% na TAK 59% na NIE

Pyt. 3 91,4% na TAK 70% na TAK.

Referendum zostao sfaszowane.

8. Wybory 19.01.1947 r.

a) nowa ordynacja wyborcza umoliwiaa liczne naduycia i faszerstwa:

obw