Click here to load reader

Avva Justin Ćelijski - TAJNE VJERE I ŽIVOTA (OSNOVNO BOGOSLOVLjE)

  • View
    29

  • Download
    9

Embed Size (px)

DESCRIPTION

osnove pravoslavlja

Text of Avva Justin Ćelijski - TAJNE VJERE I ŽIVOTA (OSNOVNO BOGOSLOVLjE)

Normal.dot

Sveti Justin elijskiProf. Velimir Hadzi-ArsicTAJNE VJERE I IVOTA(OSNOVNO BOGOSLOVLjE)

U V O D

PRVI DEO R E L I G I J AI. O RELIGIJI UOPSTEII. PRIRODNE RELIGIJEDRUGI DEO H R I S C A N S T V OI. NATPRIRODNA ILI OTKRIVENA - HRISCANSKA RELIGIJA

II. IZVORI HRISCANSKOG UCENjA

III. PRAVOSLAVNA CRKVA

TRECI DEO OSNOVNE ISTINE PRAVOSLAVNE HRISCANSKE VERE

I. O BOGUII. O SVETU I COVEKU

1) MATERIJALISTICKO SHVATANjE I RESAVANjE PROBLEMA SVETA I COVEKA

a) MATERIJALISTICKO UCENjE O POSTANKU SVETA

b) MATERIJALISTICKO UCENjE O POSTANKU ZIVOTA

v) MATERIJALISTICKO UCENjE O POSTANKU ZIVOTINjSKIH VRSTA

g) MATERIJALISTICKO UCENjE O POSTANKU COVEKA

d) MATERIJALISTICKO UCENjE O DUSI

dj) ZAKLjUCAK

2) PANTEISTICKO UCENjE O CBETU I NjEGOVA KRITIKA

III. O HRISTU SPASITELjU I SPASENjU

1. ISUS HRISTOS - ISTINITI BOG

2. ISUS HRISTOS - ISTINITI COVEK

3. ISUS HRISTOS - ISTINITI BOGOCOVEK

SPASITELjSKI RAD I DELO GOSPODA HRISTA

1. TAJNA BOGOVAPLOCENjA I TAJNA SPASENjA

2. TAJNA SPASITELjEVOG KRSTENjA I TAJNA SPASENjA

3. TAJNA SPASITELjEVOG PREOBRAZENjA I TAJNA SPASENjA

4. TAJNA SPASITELjEVOG STRADANjA, KRSNE SMRTI I TAJNA SPASENjA

a) ISKUPLjENjE BOGOCOVEKOM

b) BOGOCOVEKOVA POBEDA NAD GREHOM, CMPTI I DjAVOLOM

5. TAJNA SPASITELjEVOG SILASKA U AD I TAJNA SPASENjA

6. TAJNA SPASITELjEVOG VASKRSENjA I TAJNA SPASENjA

7. TAJNA SPASITELjEVOG VAZNESENjA I TAJNA SPASENjA

8. TAJHA SPASITELjEVOG UCENjA I TAJNA SPASENjA

IV. O BOGU DUHU SVETOM I CRKVI

O CRKVI KAO BLAGODATNOM CARSTVU BOZJEM

MISIJA I CILj CRKVE

SVOJSTVA CRKVE

O CRKVENOJ JERARHIJIO SVETIM TAJNAMAO TAJNI KRSTENjAO TAJNI MIROPOMAZANjAO TAJNI PRICESCA ILI SVETOJ LITURGIJIO TAJNI POKAJANjAO TAJNI SVESTENSTVAO TAJNI BRAKAO TAJNI JELEOSVECENjAO ZNACAJU ISKUPLjENjA ZA DUHOVNOMORALNI ZIVOT LjUDI U CRKVIO POSTOVANjU SVETITELjA, SVETIH MOSTIJU I SVETIH IKONA U PRAVOSLAVNOJ CRKVI

Sv. Justin CelijskiProf. Velimir Hadzi-ArsicTAJNE VERE I ZIVOTA(OSNOVNO BOGOSLOVLjE)

STAMPANO IZDANjE

Izdato: 1985. Izdanje: drugo Mesto: Krnjevo Izdavac: Pravoslavna hriscanskazajednica i Crkvena opstina KrnjevoStampa: "Kosmos" Beograd Tiraz: 5000INTERNET IZDANjE

Objavljeno: 22. novembar 2005.Izdaje: Svetosavlje.orgUrednik: prot. Ljubo Milosevic Digitalizacija:Viktor GrozdanicOsnovni format: Vladimir Blagojevic Dizajn stranice: Gojko SredovicKorektura: Gojko Sredovic

Sv. Justin CelijskiProf. Velimir Hadzi-ArsicTAJNE VERE I ZIVOTA(OSNOVNO BOGOSLOVLjE)

U V O D

Ova knjiga "Tajne vere i zivota", ili Osnovno bogoslovlje predstavlja bogoslovsko hriscansko pravoslavno ucenje o osnovnim istinama nase Hriscanske vere. A te istine su ove: istina o Bogu, svetu i coveku, istina o zivotu, smrti i besmrtnosti, istina o dobru, zlu i djavolu, istina o istini, pravdi i ljubavi, istina o svima vecnim vrednostima, istina o Spasitelju i spasenju coveka i sveta od greha, smrti i djavola, istina o Crkvi, o zagrobnom zivotu, istina o krajnjoj sudbi coveka i sveta, istina o vecnom zivotu.

Posto, medjutim, u svetu postoje i druge religije a ne samo Hriscanska, zato ova knjiga kao Osnovno bogoslovlje, u prvom delu, najpre govori o religiji uopste i o prirodnim religijama koje postoje u svetu, da bi zatim uporedila njih sa najsavrsenijom, jedinom istinitom i pravom religijom - Hriscanskom, koja je nadprirodno od Boga otkrivena i data nama ljudima preko Gospoda Isusa Hrista i Njegovih Proroka i Apostola kroz Crkvu. Ovo izlaganje o Hriscanstvu sacinjava drugi deo ovog Osnovnog bogoslovlja.

Treci deo Osnovnog bogoslovlja govori podrobnije o samim osnovnim istinama i tajnama Hriscanske Pravoslavne vere i Crkve, tj. o Bogu, svetu i coveku, o Hristu Spasitelju i spasenju, o Duhu Svetom i o Crkvi, i na kraju o Bogu kao sudiji i o vecnom zivotu.

Ova dva druga dela u stvari cine jednu malu pravoslavnu Dogmatiku, dok prvi deo sacinjava kratku Apologetiku, s tim sto nekih apologetskih poglavlja ima i u trecem delu ove knjige.

Sv. Justin Celijski

Sv. Justin CelijskiProf. Velimir Hadzi-ArsicTAJNE VERE I ZIVOTA(OSNOVNO BOGOSLOVLjE)

PRVI DEO

R E L I G I J A

I. O RELIGIJI UOPSTE

Covek je odvajkada verovao u postojanje jedne ili vise natcovecanskih sila koje su van njega i jace od njega, od kojih on zavisi i prema kojima oseca izvesno strahopostovanje. Otuda, covek je odvajkada osecao i neodloznu potrebu da pitanje svoga odnosa sa tom silom ili tim silama resi na nacin koji bi mu obezbedio njihovu blagonaklonost u zivotu[1]. Ovo su neosporne cinjenice kojih su svesni ne samo pojedinci nego i citavo covecanstvo.[2]

Razume se, sila ili sile koje je covek smatrao natcovecanskim nisu bile uvek takve. Ali za covekovo osecanje i drzanje prema tim silama - za resavanje pitanja njegovog odnosa sa njima - nije bilo vazno kakve su te sile ustvari, vec kako ih je on shvatio, kakve su one bile po njegovom misljenju - kako je on u njih verovao. Zato je priroda covekovih osecanja prema tim silama i priroda njegovih odnosa sa njima uvek zavisila od prirode shvatanja ili misljenja koje je on o njima imao - od prirode njegove vere u njih. Iz te covekove vere logicki su sledila kako pravila za njegov nacin zivota tako i pravila za njegov stav ili drzanje prema ovim silama - pravila koja su regulisala njegov odnos sa njima i obezbedjivala njihovu blagonaklonost prema njemu. Ta covekova vera u postojanje jedne ili vise natcovecanskih sila koje su van njega i jace od njega, od kojih on zavisi, prema kojima oseca izvesno strahopostovanje, kao i njegov odnos sa tim silama - odnos koji obezbedjuje njihovu blagonaklonost prema njemu - jeste religija.[3]

Blagodareci posebnim okolnostima ili uslovima, pod kojima je u razlicitim periodima svoje duge istorije ziveo i posebnim duhovnim potrebama koje je tada osecao, covek nije uvek imao isto misljenje o prirodi natcovecanskih sila u cije je postojanje verovao. Prema tome, njegova religija nije bila uvek ista. Naprotiv, istorija religije jasno govori o tome da broj razlicitih religija u svetu nije mali. Pa ipak, svaka od tih religija ima svoj osnov u covekovoj dusi: zasniva se na njegovom razumu, osecanjima i volji; svaka od njih zadovoljava njegove specificne ili posebne duhovne potrebe; svaka se od njih izrazava kroz veru, moral i kult.[4] To je ono sto je zajednicko svim religijama. Prema tome, svaka religija na svoj nacin obuhvata celokupno covekovo bice - prozima celokupni covekov zivot. Jer religija propisuje: "covekovom razumu - verovanja, njegovoj volji - zakone i sankcije, njegovom srcu - osecanja, njegovom telu - drzanje i pokrete".[5]

OPSTA POJAVA RELIGIJE

Po jednom misljenju[6] u istoriji covecanstva postojalo je vreme kada je coveku svaka misao o ma kakvom bozanstvu bila potpuno strana - kada je covek bio potpuni ateist. Covek je, po ovom misljenju, postao religiozan tek u docnijim periodima svoje istorije.

Ovo i ovakvo misljenje je danas definitivno napusteno u nauci,[7] jer je ona neosporno utvrdila da u istoriji covecanstva nikad nije bilo vremena kada je covek bio potpun ateist - "potpun ateizam nigde ne postoji".[8] - U covekovoj istoriji, veli Dzevons, "nije bilo vremena kada je on bio bez religije" ... Suprotna teza "kao sto je danas svakome antropologu poznato, otisla je u limbo[9] mrtvih kontroverza ili naucnih rasprava".[10] - Tvrdjenje da postoje narodi ili plemena bez religije dosada se pokazalo kao tvrdjenje koje je zasnovano ili na netacnom posmatranju ili na brkanju pojmova. Jos se nigde nije naslo pleme ili narod koji nije imao nikakve svete obrede ili koji nije verovao ni u kakva visa bica, i suprotna tvrdjenja pojedinih putnika su docnije bila opovrgnuta cinjenicama. Zbog toga imamo puno pravo da religiju, kada se ova rec primeni i na primitivno obavljanje svetih obreda, nazovemo jednom sveopstom ljudskom pojavom".[11] Sveopstost religije je sada opste priznata. Covek je "neizlecivo religiozan". "Otkako je covek - covek, nije bilo naroda koji je bio bez religije".[12]

POTREBA RELIGIJE

No ako je religija jedna sveopsta ljudska pojava, to znaci da ona mora da ima i jedan sveopsti uzrok; jedan uzrok koji je zajednicki svima ljudima. Jer ako je tacno da covek nije i ne moze da bude bez religije; da je on, kako se kaze "neizlecivo religiozan", onda to znaci da je religija jedna od nasusnih potreba covekovih i da ona ima svoj uzrok u samoj covekovoj prirodi stvorenoj takvom od Boga. Imajuci u vidu istorijski posvedocenu sveopstost religije, "mi ne mozemo izbeci zakljucak da religija sacinjava tako prirodan sastojak ljudske prirode kao sto je posedovanje umnih sposobnosti i fizickih osobina koje izdvajaju coveka od zivotinjskog sveta".[13]

TEORIJE O POSTANKU RELIGIJE

Na koji su nacin ljudi dosli do vere u postojanje jedne ili vise natcovecanskih sila? Kako je postala religija? O tome su pojedini naucnici pokusali da daju svoja objasnjenja, svoje hipoteze i teorije.

Od mnogobrojnih hipoteza koje pokusavaju da odgovore na ovo pitanje, sledece su najpoznatije:

a) Hipoteza po kojoj su religiju izmislili zreci i vladari da bi svojim zakonima dali vecu, bozansku sankciju i na taj nacin sto lakse vladali nad narodima i sto vise ih eksploatisali.

Ovu su hipotezu zastupali jos grcki sofisti. Tako, na primer, po Kritiasu,[14] religija je stvorena u cilju suzbijanja tajnih zlocina, protivu kojih su pozitivni zakoni nemocni; ona je delo ostroumnog coveka, koji je ucio da istinu treba sakriti velom obmane i naterati ljude da veruju:

"Da besmrtni duh zivi na nebu,

Da on vidi sve, cuje sve i mudro upravlja svim".[15]

Pristalice ove hipoteze bili su i predst

Search related