Bibliotekarz 4/2013

  • View
    224

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Kwietniowy numer Bibliotekarza - czasopisma dla bibliotekarzy

Transcript

  • 1BIBLIOTEKARZ kwiecie 2013

    Jolanta Hys, Joanna KwiatkowskaUDC Summary

    Marta LangeMuzea wirtualne przykady europejskie

    Ewa Dombek Rodzinne koligacje i trudni Polacy

    Jolanta SobielgaBiblioteki szkolne fiasko chmielnickiego eksperymentu

    4/2013

  • 1BIBLIOTEKARZ kwiecie 2013

    Spis treciOD REDAKTORA (Elbieta Stefaczyk) 3

    ARTYKUYJolanta Hys, Joanna Kwiatkowska: UDC Summary 4Marta Lange: Muzea wirtualne przykady europejskie 8Anna Stanis: Wsppraca Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie z Instytutem Informacji Na-ukowej i Studiw Bibliologicznych Uniwersytetu Warszawskiego 13Paulina Bartosik: Biblioteki cyfrowe, czyli jak czyta ksiki bez wychodzenia do biblioteki 19Jolanta Sobielga: Biblioteki szkolne fiasko chmielnickiego eksperymentu 22

    Z BIBLIOTEKBeata Leczuk-Bachmiska: Biblioteka jako katalizator dziaalnoci spoecznej i kulturalnej 24Anna Kruk-Gruca: Historia i wspczesno Pedagogicznej Biblioteki Wojewdzkiej im. Hugona Kotaja w Krakowie 26

    O BIBLIOTEKACH W PRASIEFree Book Zone (Beata Niemaszyk) 30Tramwaj, ksika i co z tego wynika (Grzegorz Grzenkowicz, Iwona Jo-Adamkowicz) 30

    SPRAWOZDANIA I RELACJEProblematyka ksigozbiorw rozproszonych po II wojnie wiatowej oraz moliwoci ich restytucji (Hanna askarzewska) 33Szkolne Centra Multimedialne nowy wymiar informacji (Magdalena Piliska) 36

    BIBLIOGRAFIA OD KUCHNI CZYLI POTYCZKI BIBLIOGRAFARodzinne koligacje i trudni Polacy (Ewa Dombek) 38

    PRZEGLD PIMIENNICTWARozmowy o rynku ksiki (Marzena Przybysz) 42Sygnay o nowych publikacjach (Violetta Pomianowska) 44Tomiki literackie modych autorw (Marzena Przybysz) 46

    PRAWO BIBLIOTECZNESzczeglny status pracownikw zarzdzajcych w instytucjach kultury (Rafa Golat) 47

    Z AOBNEJ KARTYNatalia Malacka (Danuta Giewartowska) 48

    Z YCIA SBP (Marzena Przybysz) 49Zapytanie Przewodniczcej SBP dotyczce pokazw filmowych w bibliotekach Posiedzenie Prezydium ZG SBP Interwencja SBP w sprawie bibliotek szkolnych Soneczna Zakadka 2013 patronat SBP Portal SBP XIX Targi Wydawcw Katolickich honorowy patronat Przewodniczcej SBP Posiedzenie Rady Programowej Wydawnictwa SBP XII BiblioCup patronat SBP i portalu sbp.pl Plakat Tygodnia Bibliotek 2013 Zjazdy w Okrgach SBP

    POSTAKTUALIA I (Jacek Wojciechowski) 51

    POSTAKTUALIA II (Jacek Wojciechowski) 51

    W KILKU SOWACH 21, 32

  • 3BIBLIOTEKARZ kwiecie 2013

    Od Redaktora

    Depositphotos/O

    leksiy Mark

    Szanowni Pastwo,Drodzy Czytelnicy,

    W kwietniowym numerze Bibliotekarza prezentujemy teksty, ktre zainteresuj zarwno tych, ktrzy dostrzegaj zmiany w funkcjonowaniu bibliotek zwizane z postpem technologicznym, rozwo-jem bibliotekarskim, koniecznoci wczenia si bibliotek w rytm ycia spoecznego, ale rwnie tych, ktrym codzienno przynosi wiele problemw, trudnych sytuacji, wicych si z podejmowaniem roz-wanych, przemylanych decyzji, np. w kontekcie propozycji legislacyjnych Ministerstwa Administra-cji i Cyfryzacji. Do tego problemu nawizuje tekst J. Sobielgi przedstawiajcy eksperyment z bibliotekami szkolnymi samorzdowcw z Chmielnika, ktry zakoczy si w Naczelnym Sdzie Administracyjnym. Bardziej optymistyczny charakter ma relacja z VI konferencji z cyklu Szkolne Centra Multimedialne powicona wspczesnej bibliotece szkolnej standardom, zadaniom, podanym kierunkom zmian. Dzia Artykuw rozpoczyna tekst UDC Summary, w ktrym autorki J. Hys i J. Kwiatkowska opisuj dzia-ania suce zwikszeniu obecnoci Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesitnej w internecie, w dydaktyce i praktyce klasyfikowania. Problem bibliotek cyfrowych, ich popularnoci i szans zwikszania dostpu do elektronicznych postaci tekstw omawia w kolejnym artykule P. Bartosik. W kontekcie nowej for-muy biblioteki, umoliwiajcej czytanie ksiek bez wychodzenia z domu, interesujco prezentuje si tekst M. Lange przedstawiajcy muzea wirtualne, jako zdaln form uczestnictwa w kulturze. Jego wa-lorem, oprcz uporzdkowania terminologicznego jest bogaty zestaw bibliograficzny tekstw, umoli-wiajcy wdrwk po interesujcych muzealnych kolekcjach lub informujcych o sposobach dotarcia do nich. Praktyczn stron funkcjonowania bibliotek ujmuje nastpny tekst. Prezentuje zwizki midzy Bi-bliotek Uniwersyteck w Warszawie i Instytutem Informacji Naukowej i Studiw Bibliologicznych UW, korzyci tej wsppracy zarwno w sferze dydaktyki, jak i moliwoci wszechstronnego rozwoju biblio-tekarzy-praktykw. W dziale Z bibliotek znalazy si dwa artykuy. Pierwszy, autorstwa A. Kruk-Gru-cy, omawia dorobek Wojewdzkiej Biblioteki Pedagogicznej w Krakowie, drugi B. Leczuk-Bachmiskiej, prezentuje na przykadzie gminnej biblioteki publicznej moliwoci funkcjonowania instytucji wsp-pracujcej z wieloma podmiotami, co daje szans rozwoju, kreatywnego dziaania bibliotekom pracuj-cym szczeglnie w maych rodowiskach lokalnych. Dzia Sprawozdania zamieci tekst, ktry take czy si cile z problematyk niniejszego numeru. Zawiera interesujce informacje dotyczce ksigo-zbiorw rozproszonych po II wojnie wiatowej i moliwoci ich restytucji. Uzupenieniem miesicznika s informacje zawarte w dziale O bibliotekach w prasie, w ktrym prezentowane s relacje o bibliote-kach, bibliotekarzach i ich pracy zaczerpnite z prasy regionalnej. Stae rubryki: Prawo biblioteczne, Przegld pimiennictwa, Z ycia SBP, W kilku sowach, a take Postaktualia Jacka Wojciechow-skiego dopeniaj obecny numer Bibliotekarza.

  • 4 BIBLIOTEKARZ kwiecie 2013

    ARTYKUY

    W grupie summaries mieszcz si take po-szczeglne wydania tablic skrconych, w tym tablice skrcone Uniwersalnej Klasyfikacji Dzie-sitnej UDC- P0583, a take wykazy dziaw, jak np. wykazy dziaw UKD dla bibliografii wyda-wanych w Bibliotece Narodowej4 czy te ukady dziaowe do ustawienia ksiek na pkach, jak np. schemat UKD dla bibliotek szkolnych5.

    Summaries tworzone s zatem od dawna. No-woci jest tworzenie summaries w wolnym do-stpie dla uytkownikw internetu, jak rwnie ich wielojzyczno.

    UDC SUMMARY

    UDC summaries (w tym tablice skrcone, wydania kieszonkowe, ukady dziaowe) wy-korzystywane s w procesie klasyfikowania przez klasyfikatorw rnych typw bibliotek, jak rwnie przez nauczycieli akademickich w nauczaniu podstaw Uniwersalnej Klasyfika-cji Dziesitnej.

    Przedmiotem rozwaa zaprezentowanych w tym artykule jest Universal Decimal Classifica-tion Summary (UDC Summary)6 bdca wasno-ci intelektualn UDC Consortium (Konsorcjum UKD). UDC Summary przygotowano w jzy-ku angielskim w padzierniku 2009 r. i od tego czasu dokonano tumacze na 48 jzykw na-rodowych. Tumaczenia te s na rnym stop-niu zaawansowania, prace trwaj bd zostay ukoczone.

    Wykaz dziaw typu summaries pod nazw UDC Summary, tj. Multilingual Universal Deci-mal Classification Summary (UDCC Publication

    UDC Summary

    W niektrych typach bibliotek wykorzystywane jest sownictwo tablic skrconych poszczeglnych klasyfikacji, inaczej classification summaries. W rzdzie tego typu inicjatyw umieszczono, np.: Dewey Decimal Classification summaries1, Summary of the Library of Congress Classification Scheme2.

    No. 088)7 zawiera okoo 2500 symboli UKD spo-rd 69 000 symboli z pliku wzorcowego UKD (Master Reference File).

    W Zespole redakcyjnym UDC Summary znaj-duj si Aida Slavic (UK), Gerhard Riesthuis (Ho-landia), Jiri Pika (Szwajcaria), Edgardo Civallero (Hiszpania), Chris Overfield (Wielka Brytania) oraz 60 tumaczy (adaptatorw)8, reprezentuj-cych 48 jzykw obecnych w UDC Summary. Tu-macze otrzymuj arkusze do przetumaczenia przygotowane w Excel, albo tumacz bezpored-nio online. Wybr formy tumaczenia jest uzale-niony od preferencji tumaczy narodowych. Na stronie Konsorcjum UKD na bieco prezento-wany jest postp w tumaczeniu, tj. prezentacja graficzna w procentach wskazujca na stosunek rekordw przetumaczonych z jzyka angielskie-go na jzyki narodowe9.

    UDC Summary jest corocznie aktualizowa-ne i prezentuje najnowsz wersj symboli UKD. Jest to wielojzyczna baza danych odzwiercie-dlajca (proporcjonalnie) struktur MRF. W wy-borze znalazy si symbole gwne oraz symbole poddziaw pomocniczych, tj. poddziay wspl-ne, analityczne i syntetyczne, reprezentuj-ce wszystkie dziedziny wiedzy skadajce si na ten podzia. W wyborze tym umieszczono ponad-to noty stosowania, uwagi o zakresie stosowa-nia, przykady rozbudowy (instrukcje budowania symboli) i odsyacze.

    W fazie pocztkowej realizacji tego projektu wybrano z pliku wzorcowego UKD 2500 symbo-li UKD z odpowiednikami sownymi w jzyku an-gielskim i przystpiono do przetumaczenia tych zapisw na jzyki narodowe. Postpy w pracach

    Jolanta Hys, Joanna KwiatKowsKa

  • 8 BIBLIOTEKARZ kwiecie 2013

    ARTYKUY

    Jedn z najwaniejszych i najsynniejszych bya Kunstkamera Rudolfa II na zamku w Pra-dze, zawierajca wybitne dziea sztuki np. ob-razy Albrechta Drera i Tycjana. Pod koniec XVI w. gabinety osobliwoci istniay niemal na kadym dworze europejskim, ale wraz z rozwo-jem nauki stopniowo odeszy w niepami.

    W epoce nowoytnej muzea traktowano ju jako miejsca zdobywania wiedzy, utrwala-nia pamici w formie materialnej, ale przede wszystkim przey estetycznych. Stwarzay moliwo kontaktu z dzieami, przedmiotami zwizanymi z histori, obiektami natury. Gw-nym zadaniem byo zbieranie i porzdkowanie oraz eksponowanie przedmiotw. Najstarsze publiczne muzea na wiecie otwarto w Rzymie w okresie renesansu. Byo to Muzeum Kapito-liskie, powstae w 1471 r., kiedy papie Sykstus IV podarowa cenne rzeby staroytne miesz-kacom Rzymu. Drug tak instytucj byy Mu-zea Watykaskie, ktre rozpoczy dziaalno w 1506 r. od prezentacji wspaniaej kolekcji rzeb papiea Juliusza II.

    Muzea wirtualne stay si popularnym te-matem publikacji dopiero w ostatnich 20 la-tach. Mamy do czynienia z nowym zjawiskiem,

    Muzea wirtualne przykady

    europejskie

    Marta lange

    Muzeum nazwa pochodzi od aciskiego sowa: musaeum, ktre z kolei utworzo-no z greckiego: mouseion. Pojcie to oznaczao miejsce lub wityni