Bilişim Teknolojilerinin Eğitime Kaynaştırılması: Önem ... ?· Bilişim Teknolojilerinin Eğitime…

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

  • Biliim Teknolojilerinin Eitime Kaynatrlmas: nem,

    Engeller ve lkemizde Gerekletirilen Projeler

    Bar Sezer

    Ankara niversitesi, Eitim Bilimleri Enstits, Ankara

    barissezer13@hotmail.com

    zet: 20. yzyln son eyreinden itibaren teknolojik uygulamalarda nemli gelimeler

    yaanmaya balamtr. Teknoloji gnlk yaantmzn nemli bir paras haline gelmitir ve

    her alanda karmza kmaktadr. Gelien teknoloji ile birlikte endstri, sanayi, ticaret, salk

    gibi birok alanda olduu gibi eitim alannda da deiimler meydana gelmekte, bilginin

    kapsam, bilgiye eriim hz ve yntemi de deimektedir. Eitim kurumlar ise bilgi ya da

    biliim a olarak adlandrabileceimiz bu dnemdeki deiim srecinin tam ortasnda

    bulunmaktadr. Bu srete zellikle okul yneticilerine ve retmenlere olduka nemli

    grevler dmektedir. Artk okuryazar bireyler yetitirmek tek bana yeterli olmamakta,

    teknoloji okuryazar bireyler yetitirilmesi de gerekmektedir. Bu durumun gereklemesinin en

    nemli kouluda, eitim ortamlarna etkin biimde teknolojiyi kaynatrmaktr. Bu balamda

    bu aratrmada, eitim ortamlarna biliim teknolojilerinin kaynatrlmas srecinin nemine

    deinilmi olup, bu srete karlalan engeller ve lkemizde bu amaca ynelik gelitirilen

    projeler sunulmutur.

    Anahtar Szckler: Teknolojik Uygulamalar, Deiim Sreci, Teknoloji Okuryazarl,

    Kaynatrma Sreci.

    Abstract: The important developments have been come into effect in the technological

    applications beginning from the last quarter of the 20th century. Technology becomes an

    important part of our daily life and we encounter with it in every place. Together with the

    developing technology, variations have been taking place in many fields such as industry,

    trade, health and education as well and the scope of information, access speed to information

    and access methods are rapidly changing. Educational institutions stand in the very middle of

    this period of change as we may refer to as information age. Within this period the quite

    important missions fall particularly to the school administrators and teachers. Merely to

    educate literate individuals is not sufficient anymore, but technologically literate individuals

    should also be trained. The most important condition to realize this matter is to integrate

    technology to the educational environment effectively. In this context, we refer to the

    importance of the period of integration of the information technologies to educational

    environment and the impediments encountered during this period and the projects developed

    for the purpose of this aim in our country are presented in this research.

    Key Words: Technological Applications, Period of Change, Technological Literacy,

    Integration Period.

  • 1. Giri

    Gnmzde renci saysnn hzla

    oalmas, retmen saysndaki yetersizlik,

    bilgi miktarnn srekli artmas, bireysel

    farkllklarn neminin artmas ve

    teknolojinin yaamn her alannda karmza

    kmas gibi nedenler, eitim ortamlarnda

    etkili bir biimde biliim teknolojilerinden

    yararlanlmas gereini ortaya karmaktadr

    [1]. 2004de yaymlanan Trkiye 2. Biliim

    uras Eitim alma Grubu Raporunda

    (2004), Mill Eitim Bakanlnn (MEB),

    pek ok okula yeterli olmasa da dzenli

    olarak teknolojik donanm edinmeleri iin

    kaynak salad belirtilmitir. Ancak, okul

    yneticileri ve retmenlerin bu teknolojik

    kaynaklardan yeterli lde yararlanmadklar

    belirlenmi, buna gereke olarak da sunulan

    hizmet-ii eitimlerin yetersiz olmas

    gsterilmitir [2].

    2006'da gerekletirdii aratrmasnda

    Akbaba-Altun, okullardaki bilgisayar

    saysnn yetersizlii, internet balantsnn

    yaval ve ou teknolojik kaynan

    yabanc dilde olmas gibi nedenlerin, eitim

    ortamlarna teknolojinin kaynatrlmas

    srecini olumsuz ynde etkilediini

    bulmutur. Ayn aratrmada, bu srete en

    ok alt yap ve personel gelitirme

    konularnda sorun yaand belirlenmitir.

    Yine bu aratrmann ortaya koyduu

    bulgulara gre, hizmet-ii eitimin niteliinin

    yeterli olmamas, Biliim Teknolojileri (BT)

    snf ortamlarnn uygun olmamas ve

    retim program ieriklerinin rencilerin

    gereksinimlerine uygun hazrlanm

    olmamas teknolojinin eitim ortamlarna

    kaynatrlmas srecinde yaanan nemli

    sorunlardan bazlardr [3].

    1992'de Kearsley ve Lynch tarafndan

    gerekletirilen bir aratrmada, eitim

    ortamlarnda teknoloji kullanm srecinde

    belirlenen sorunlardan bazlar yledir [4]:

    Teknolojinin etkili biimde nasl kullanlaca konusundaki bilgisizlik,

    Teknolojiyi kullanmak iin yeterli zaman ya da kaynan olmamas,

    Eitim ortamndan kaynaklanan snrl kullanm,

    Teknolojinin belirlenen amalar dnda kullanlmas,

    retmenlerin ve yneticilerin teknolojiye kar olumsuz tutumlara

    sahip olmalardr.

    Teknolojileri, rencilerin verilerle

    etkileimde bulunmalarna, ibirlii ierisinde

    bilgi retmelerine ve iletiim kurmalarna

    olanak salamaktadr. Eitim ortamlarnda

    teknolojik kaynaklarn yaygnlamas

    nemlidir. Ancak, eitim kurumlarnn

    baarl teknoloji ktlarna ulaabilmeleri;

    bu kaynaklarn eit eriime olanak salayacak

    biimde konumlandrlmas, teknik destek

    salanmas, teknolojik hedef belirlenmesi,

    retmenlerin ve yneticilerin yeni rollerine

    uyum salamalar, meslek geliim iin

    olanak salanmas, farkl dzeyde teknoloji

    yeterliine sahip retmenlere destek

    olunmas ve bteden teknolojiye ilikin

    gereken payn ayrlmas koullarna bal

    grlmektedir [5],[6],[7].

    2. Biliim Teknolojilerinin Eitim

    Ortamlarna Kaynatrlmas

    2003'te Flanagan ve Jacobsen, ou okulun

    teknolojik adan yeterli donanma sahip

    olmasna ramen, eitim ktlarnda ve

    teknolojiye bal deiimler konusunda

    baarsz olduunu bulmulardr [8]. Benzer

    bir biimde 2002'de Brooks-Youngn

    aratrmasnda, okullarn teknolojik kaynak

    edinmek iin byk miktarda para harcad,

    ancak bu kaynaklardan etkili biimde

    yararlanamadklar belirlenmitir [9].

    te yandan, okul yneticilerinin liderlik

    zellikleri, okullardaki deiim srecini

    dorudan etkilemektedir [10]. 2004'de

    Akbaba-Altun, eitim ortamlarnda teknolojik

    kaynaklardan zellikle BT snflarndan etkili

    biimde yararlanlmas iin okul

    yneticilerinden beklenen rollerin

    benimsenme dzeyini aratrmtr.

    Aratrmada, MEB tarafndan bu srete okul

    yneticilerinden liderlik, iletiim, planlama,

    ynetim, etik ve halkla ilikilere ynelik

  • rolleri yerine getirmeleri beklendii

    belirtilmitir. Ancak, okul yneticilerinin bu

    rollerden yalnzca iletiim roln benimsedii

    saptanmtr [11].

    2009'da Macaulay, okul yneticilerini;

    'biliim teknolojilerinin eitim ortamlarnda

    etkili bir biimde kullanlmasn salamalar

    bakmndan denetim yapan, teknoloji

    kullanmn destekleyen ya da engelleyen

    kiiler' olarak tanmlamtr. Ayrca

    aratrmasnda, teknoloji uygulamalarnn

    baarl olduu okullardaki yneticilerin

    bilgili ve destekleyici yneticiler olduunu

    belirlemitir [12]

    2003'te Flanagan ve Jacobsen, teknolojinin

    eitime kaynatrlmas srecinde ortaya

    kabilecek temel engelleri yle

    aklamlardr [8]:

    Pedagojik engeller: Biliim teknolojileri ile

    donatlan okullarda, retmen ve

    yneticilerin teknolojik yeterliklere sahip

    olmalar gerekmektedir. Okul yneticileri, bu

    srete retmenlerin karlat sorunlara

    zm nerileri getirebilmelidirler.

    Eit eriime ilikin engeller: Pek ok okulda,

    renciler sosyo-ekonomik durum, akademik

    baar ve cinsiyet gibi deikenler

    bakmndan teknolojik kaynaklara eit bir

    biimde eriememektedir. Okul ortamnda

    teknolojik kaynaklara eriimde oluabilecek

    eriim engelleri ortadan kaldrlmaldr.

    Yetersiz meslek geliim: Teknolojinin

    eitime kaynatrlmas srecinin baars,

    retmenlerin meslek geliim frsatlarndan

    yararlanmas ile yakndan ilikilidir. Bu

    srete, retmenlerin gereksinimlerine yant

    verecek meslek geliim frsatlar

    salanmaldr.

    Liderlik eksiklii: ou okul yneticisi

    teknoloji liderlii rolne uygun biimde

    yetitirilmemitir. Buna bal olarak da okul

    yneticileri, teknolojik kaynaklar iyi bir

    biimde ynetememektedir. Teknolojiyi

    kaynatrma srecinde okul yneticilerinden

    beklenen grevler, yalnzca teknolojik

    kaynaklar satn alma, laboratuar dzenleme

    ve internet eriimini salama deil, rgtsel

    ve kltrel deiimlere liderlik yapma, model

    olma, cesaret verme ve destek olmalar

    ynndedir.

    1997'de Bailey ve Lumley, biliim

    teknolojilerinin eitim ortamlarna

    kaynatrlmas srecinde daha etkin rol

    almak isteyen okul yneticileri iin bir sistem

    gelitirmilerdir. Bu sistemin paralar; (1)

    deiim srecini ynetebilme, (2) teknoloji

    iin planlama ve bte ayrma, (3) meslek

    geliim frsatlar salama, (4) teknoloji

    altyaps oluturma, (5) teknik destek

    salama, (6) teknoloji ile eitim ve retim

    uygulamalarn destekleme, (7) retim

    programna teknolojinin kaynatrlmas ve

    (8) teknoloji liderliinden olumaktadr [13].

    Bu bilgiler nda, okul yneticilerinin

    biliim andaki en nemli rolleri eitim

    ortamlarndaki deiim srecini

    ynetebilmeleri olduu sylenebilir. Okul

    yneticileri, bu deiim srecinde

    retmenlere meslek geliim frsatlar

    salamal, destek olmal, ksacas teknoloji

    liderlii yapmaldrlar.

    4. Trkiyede Biliim Teknolojileri

    Kullanmna likin Yrtlen lk

    alma