of 20/20
%ROL CLē NDUN" Zbadaj kręgoslup s. 9 PRPLDU FLħQLHQLD ratuje życie s. 18 blisko ISSN 2081-1039 zdrowia Magazyn Pacjentów Centrów Medycznych Grupy LUX MED www.luxmed.pl kwartalnik nr 1/63 rok XVII, 2015 nie do przecenienia Diagnostyka w stomatologii s. 6

Blisko Zdrowia 1/15

  • View
    219

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Blisko Zdrowia 1/15

  • C Zbadaj krgosup s. 9

    P ratuje ycie s. 18

    bliskoISSN 2081-1039

    bliskozdrowiaMagazyn Pacjentw Centrw Medycznych Grupy LUX MED www.luxmed.pl

    kwar

    taln

    ik n

    r 1/6

    3 ro

    k XV

    II, 2

    015

    nie do przecenienia nie do przecenienia

    Diagnostykaw stomatologii

    s. 6

  • A A L N C I3 Nagrody i wyrnienia3 LUX MED teraz take nad Wisokiem i w miecie Kopernika 4 Zapraszamy do Centrum Medycyny Estetycznej4 Nasze aplikacje w gronie najlepszych w 2014 i 2015 roku4 Medycyna dla sportu i aktywnych skorzystaj ju dzi!4 Wideoporadnik dla przyszych mam4 atwiej, szybciej, przyjaniej nowa odsona Portalu Pacjenta5 Dbanie o krgosup to prosta rzecz5 Rozdalimy nagrody laureatom konkursu Chodmy razem dla zdrowia5 Warsztaty z leczenia ylakw z udziaem specjalistw LUX MED5 Uczymy, jak udziela pierwszej pomocy

    T E M AT N U M E R U6 Diagnostyka w stomatologii nie do przecenienia7 Leczenie kanaowe krok po kroku

    S P I A L 9 Boli Ci kark? Zbadaj krgosup 10 Na ratunek chrapicym

    N N A I A11 Zagroony ukad moczowo-pciowy

    P A N I12 Dbajmy o waciwe ywienie osb starszych 13 Niewypowiedziany kopot14 Karmienie piersi dlaczego warto?15 Wysoki cholesterol w rodzinie16 Gdy dziecko walczy z rotawirusem... 17 Zmiana zaley od Ciebie

    R A D A N A U K O WA18 Pomiar cinienia ratuje ycie

    N A S I S P E C J A L I C I19 W rytmie brazylijskiej samby

    Ad res re dak cji: ul. Postpu 21c, 02-676 War sza wa, tel.: 22 450 42 69, e -ma il: [email protected] xmed.pl

    Wydawca: LUX MED Sp. z o.o. z siedzib: ul. Postpu 21c, 02-676 Warszawa

    Projekt redakcyjny, graficzny i realizacja: Mediapolis Sp. z o.o., tel.: 22 313 22 00, www.mediapolis.com.pl

    Foto w numerze: archiwum LUX MED, Shutterstock. Foto na okadce: Shutterstock. Data wydania: marzec 2015 roku.

    S

    P A N I s. 14

    Karmienie piersi to naturalny sposb zapewnienia noworodkom oraz niemowltom skadnikw odywczych niezbdnych do prawidowego rozwoju i wzrostu organizmu. Mama, ktra przystawia dziecko do piersi, rwnie na tym korzysta!

    S P I A L s. 10

    Chrapanie to przypado, ktra zakca wypoczynek rodzinie i znajomym. Co gorsza, moe wspistnie z obturacyjnymbezdechem sennym(OBS).Naszczcie sskutecznemetodyradzenia sobie z t przypadoci.

    T E M AT N U M E R U s. 7

    Leczenie endodontyczne pozwala zachowa zb, chronic go przed ostatecznym usuniciem. Najczciej zwizane jest ono ze stanem zapalnym miazgi, czyli nerwu znajdujcego si w kanale korzenia zbowego.

    2 b l i s k o z d r o w i a 1 / 2 0 1 5

    W N U M E R Z E

  • Rzeszw

    LUX MED teraz take nad Wisokiemi w miecie Kopernika

    Na mapie naszych placwek pojawiy si dwa nowe Centra Medyczne LUX MED. 1 stycznia w toruskim Kociuszko Business Point przy ul. Kociuszki 71 otworzylimy pierwsz placwk w miecie Kopernika. Z ko-lei od 1 lutego do dyspozycji Pacjentw jest te Centrum Medyczne LUX MED w Rze-szowie pierwsza nasza placwka w woje-wdztwie podkarpackim. W nowych obiektach zapewniamy opiek wielu specjalistw i prze-prowadzamy badania diagnostyczne.

    Podczas uroczystego otwarcia toruskiej pla-cwki Zastpca Prezydenta miasta Pan Andrzej Rakowicz wrczy list gratulacyjny Prezes Gru-py LUXMED Annie Rulkiewicz. Symboliczne przecicie wstgi odbyo si w obecnoci m.in. przedstawicieli biznesu i rodowiska medycz-nego z regionu Pomorza oraz Kujaw.

    NA I NIENIA

    Na pocztku roku organizacja Superbrands przyznaa nam tytu jednej z najlepszych polskich marek. W dziewitej edycji projektu otrzymalimy trzy wyrnienia w kategorii opieka medyczna:

    Superbrands dla najsilniejszych marek w Polsce, Created in Poland Superbrands dla naj-silniejszych marek stworzonych w Polsce,

    Business Superbrands dla najsilniej-szych marek biznesowych w Polsce.

    Na przyznanie nagrody maj wpyw licz- ba gosw konsumentw oraz ocena Ra- dy Marek zoonej z niezalenych eksper-tw, m.in. marketingu, reklamy i PR-u. Superbrands to jedno z najbardziej presti-owych wyrnie dotyczcych wizerun-ku marki.

    S

    Ju po raz sidmy zostalimy uhonorowani prestiow Gwiazd Jakoci Obsugi. Tytu ten jest bardzo cenny, poniewa przyznaj go Pacjenci, ktrzy co roku dziel si swoj opini. Miano to zdobywaj firmy, ktre zda-niem osb oddajcych gosy w ramach Polskiego Programu Jako Obsugi najbardziej dbaj o jako obsugi Klienta. Cieszymy si, e nasza troska o sa-tysfakcj Pacjentw jest systematycznie doceniana.

    J

    Szpital ortopedii i medycyny sportowej Carolina Medical Center, bdcy czci Grupy LUX MED, jako druga placwka medyczna na wiecie i jedyna w Polsce zosta wyr-niony przez Midzynarodow ederacj Pikarsk I A certyfikatem I A Medical Clinic of E cellence. Akredytacj otrzymuj centra medyczne, ktre zdaniem federacji najlepiej od-powiadaj potrzebom zawodowych pikarzy.

    Podczas uroczystej gali z okazji 9 -lecia Polskiego Komitetu Olimpijskiego zo-stalimy docenieni za wsparcie Polskiego Ruchu Olimpijskiego i szerzenie ducha sportu. Statuetk z rk Prezesa PKOl An-drzeja Kranickiego odebraa Prezes Anna

    Rulkiewicz. Wyrnienie dostalimy m.in. za zaangaowanie w promocj idei i war-toci olimpijskich. Jako Gwny Partner Medyczny PKOl od lipca 2014 roku opie-kujemy si polskimi olimpijczykami i dzia-aczami sportowymi.

    P L E

    C C I A C E

    LUX MED przy ul. 17 Stycznia39 w Warszawie otrzyma Cer-tyfikat Centrum Medycyny Lotniczej wydany przez Urzd Lotnictwa Cywilnego. Dokument zosta przyznany na podstawie pozytywnego wyniku audytu potwierdzajcego realizacj wymo-gw Unii Europejskiej. Jestemy tym samym pierwszym Centrum Medycznym w Polsce, ktre spenia unijne wytyczne dotyczce m.in. bada lotniczo-lekarskich w lotnictwie cywilnym. Dziki te-mu moemy wykonywa badania i wydawa orzeczenia lotniczo- -lekarskie pasjonatom wszystkich specjalnoci lotniczych.

    N C C L

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 3

    A A L N C I

  • W marcupod jedn z marek Grupy LUX MED PRO EMED roz-poczo dziaalno Centrum Medycyny Estetycznej, ktre mieci si na I pitrze hotelu Marriott w Warszawie. Zesp PRO EMED Me-dycyna Estetyczna to lekarze medycyny estetycznej, kosmetolodzy, spe-cjalici akupunktury, osteopatii, fizjoterapii, masau, a take psychote-rapeuci, psychodietetycy, psychoseksuolog oraz wizaystka i brafitterka. W placwce mona skorzysta z kompleksowej analizy kondycji skry za pomoc aparatu ISIA, ktra pomoe zaplanowa odpowiednie za-biegi i oceni efekty terapii. Centrum oferuje Klientom usugi pozwa-lajce m.in. zadba o twarz, ujdrni ciao, usun znamiona, zlikwi-dowa nadpotliwo lub zmarszczki, odmodzi si laserowo, dobra bielizn korygujc czy kupi specjalistyczne kosmetyki. Dla Klientw przygotowana zostaa rwnie minibiblioteczka z poradnikami. Wicej informacji na www.profemed.pl.

    N

    Nowoczesny interfejs i przy-jazna nawigacja to atuty no-wej wersji Portalu Pacjenta wdro-onej w ostatnim czasie. Teraz kady uytkownik moe uatwi sobie obsug portalu poprzez ustawienie swoich preferencji wy-szukiwania: miasta, placwki,

    P P

    Zapraszamy do C E

    Jako Grupa chcemy wspiera Pola-kw w aktywnym trybie ycia i dba o to, aby uprawiali sport bezpiecznie. Od lat intensywnie rozwijamy swoje kompetencje w zakresie medycyny sportowej.Wykorzystujc bogate do-wiadczenia sportowcw i najlep-szych lekarzy specjalizujcych si w tym obszarze, przygotowalimy wy-jtkowy i nowoczesny program Me-dycyna dla sportu i aktywnych, nad ktrym czuwa czterokrotny mistrz olimpijski Robert Korzeniowski. Za standardy medyczne odpowiadaj drRobert migielski, Prezes Carolina Medical Center i wiatowej sawy ortopeda, oraz dr Arkadiusz Tatar, Dyrektor Departamentu Medyczne- go LUXMED. Program obejmuje kompleksow opiek z zakresu me-dycyny sportowej od kwalifikacji

    do uprawiania aktywnoci sportowej (orzecznictwo sportowe), poprzez ocen sprawnoci i wydolnoci, tre-ning funkcjonalny i motoryczny, konsultacje specjalistyczne, a do leczenia i przywrcenia penej sprawnoci dziki rehabilitacji. Programrealizowany bdzie m.in. w CMC i placwkach PRO EMED. Pierwsza z nich ju dziaa przy ul. Bobrowieckiej 1 w Warszawie, a pi nastpnych planujemy uru-chomi do 2017 roku. Wicej infor-macji na www.luxmed.pl.

    skorzystaj ju dzi!

    P oone LUX MED w trosce o przysze mamy przy-gotoway specjalny wideoporadnik dla kobiet w ciy. Przedstawiamy w nim praktyczne wskazwki, jak zadba o siebie w czasie ciy i w jaki sposb przygotowa si na

    powitanie malucha. W poradniku znajdziecie informacje m.in. na temat zdrowej diety, pielgnacji ciaa, podrowania samolotem czy aktywnoci fizycznej. Dowiecie si te, jak czsto powinny odbywa si wizyty kon-trolne oraz na co zwrci uwag, wybierajc szpital do porodu. Nie bra-kuje tam rwnie wskazwek dotyczcych opieki nad noworodkiem. Wideoporadnik mona znale na naszym kanale ouTube.

    Nasze aplikacje mobilne Pierwsza pomoc oraz Portal Pacjenta zostay wyrnione w rankingu Najlepsze aplikacje 201 maga-zynu Top Apps pisma powiconego aplikacjom mobilnym przygoto-wywanego przez redakcj oglnopolskiego miesicznika PC ormat. Pierwsza pomoc zaja szste miejsce, a Portal Pacjenta sidm po-

    zycj wrd aplikacji z kategorii medycyna . cznie w rankingu zna-lazo si 200aplikacji mobilnych na smartfony i tablety dostpnych w Google Play, Apple AppStore oraz Windows Phone. Pierwsza Pomoc zostaa doceniona take w rankingu Najlepsze

    aplikacje roku 2014 na Androida przygotowanym przez portal inter-netowy AntyApps.pl, ktry wyrni w sumie 17 najbardziej funkcjo-nalnych aplikacji.

    z ktrej usug najczciej korzysta, wybranych specjalizacji lekarskich, a nawet nazwiska konkretnego le-karza. Przewodnik po wszystkich rozwizaniach Portalu Pacjenta przy-gotowalimy w formie nowoczesnych animacji, ktre mona znale na naszym kanale ouTube.

    4 b l i s k o z d r o w i a 1 / 2 0 1 5

    A A L N C I

  • instalowania i codziennego dbania o krgosup. Bezpatna aplikacja Zdrowie Prosta Rzecz jest do-

    stpna w Google Play, Apple App- Store oraz Windows Phone.

    C

    Specjalna statuetka Zdrowa ir-ma oraz medale wraz z dyplo-mami uznania to nagrody, kt- re otrzymali zwycizcy konkursu Chodmy razem dla zdrowia .

    Zosta on zorganizowany dla na-szych Klientw w ramach Ground Miles Challenge globalnej akcji Bupa, ktrej czci jest LUX MED, i wiatowej ederacji Serca. Naj-lepszym chodziarzom druynie

    IS Challengers wyrnienia wr-czyli czterokrotny zoty medalista

    igrzysk olimpijskich Robert Korze-niowski, Meneder projektu Me-dycyna dla sportu i aktywnych LUXMED, oraz Grzegorz Jusz-czyk, Dyrektor Dziau Profilakty-ki Korporacyjnej Grupy LUX MED. Dziki spacerom zaogi z firmy IS Technology Ser ices Poland prze-kaemy 10tys.z darowizny dla fundacji Serce Dziecka im. Diny Radziwiowej, ktra pomaga przede wszystkim dzieciom z wadami i cho-robami serca.

    Zesp chirurgw i internistw Grupy LUX MED uczestniczy w warsztatach dotyczcych leczenia ylakw koczyn dolnych nowoczesn, maoinwazyjn metod radiofalow enefit. Zabieg ten polega na wprowadzeniu specjalnego cewnika do zmienionej choro-bowo yy, dziki ktremu zostaje ona podgrzana. Pod wpywem tem-peratury naczynie kurczy si i trwale zamyka. Podczas spotkania o ca-ej procedurze opowiedzia lek. med. Jarosaw Rosochacki, specjalista w zakresie chirurgii oglnej i chirurgii y. Uczestnicy mogli te przyj-rze si przeprowadzonej przez doktora operacji. Warsztaty odbyy si w Szpitalu LUX MED przy ul. Puawskiej 4 w Warszawie.

    z udziaem

    specjalistw LUX MED

    W styczniu w ramach akcji edu-kacyjnej Zdrowie Prosta Rzecz dla naszych Pacjentw zor-ganizowalimy e enty prozdro- wotne. W wybranych placwkach pod okiem fizjoterapeutwGrupy LUXMED chtni mieli okazj prze-kona si m.in., jak bezpiecznie pod-nosi cikie przedmioty, ktra pozycja jest najlepsza podczas pra-sowania czy te jak siedzie przy biurku. E enty byy okazj do pro-mocji bezpatnej aplikacji Zdrowie Prosta Rzecz na smartfony i table-ty, ktr przygotowalimy wsplnie z firm Orange. Zachcamy do jejza-

    Ponad 400 uczniw ze szk ponadgimnazjalnych w Trjmiecie wzio udzia w kolejnej edycji akcji edukacyjnej Umiem pomc . Jak wynika z przeprowadzonych przez nas bada, przed warsztatami ponad poowa nastolatkw wyra-aa obaw przed udzielaniem pierwszej pomocy z lku, e mogaby zaszkodzi poszkodowanym. Podczas warsztatw modzi ludzie mogli dowiedzie si od ekspertw Akademii Ratownictwa LUX MED, jak pomc innym w nagych wypadkach, oraz na fantomach przewiczy poszczeglne etapy resuscytacji kreniowo-oddechowej, w tym uycie automatycznego defibrylatora zewntrznego. Wierzymy, e dziki wiedzy i umiejtnociom, ktre przekazalimy podczas szkole, modzie bdzie wiedziaa, jak si zachowa w sy-tuacji zagroenia ycia. Jak dotd w ramach Umiem pomc prze-szkolilimy prawie 3 tys. uczniw z 39 szk w miastach w Polsce.

    Uczymy, jak udziela

    skorzystaj ju dzi!

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a

    A A L N C I

  • Wstomatologii moemy rozr-ni dwa etapy diagnozowania Pacjenta. Pierwszy to wywiad poczony z badaniem lekar-skim wewntrzustnym prze-

    prowadzanym za pomoc lusterka i zgbnika, drugi obejmuje badanie radiologiczne.

    Ocena stanu jamy ustnejPodczas pierwszego etapu wprawne oko stomato-loga ocenia zmiany prchnicowe (caries dentium), ich stadium oraz pooenie powierzchniowe. Nie-zwykle trudno rozpozna zmiany prchnicowe w ich pocztkowym stadium oraz te, ktre umiejscowio-ne s na powierzchniach stycznych zbw i w g-bokich bruzdach zbw tylnych. Najczciej dia-gnozuje si prchnic ju w stadium rozwinitym i nieodwracalnym, przez co konieczne jest wdroe-nie leczenia zachowawczego.Warto podkreli, e lekarz stomatolog podczas oce-niania stanu jamy ustnej nie tylko rozpoznaje ogni-ska prchnicowe. Zwraca rwnie uwag na stan

    Diagnostyka w stomatologii nie do przecenienia

    Przychodzc do gabinetu stomatologicznego, oczekujemy miej i fachowej pomocy. Profesjonalne

    podejcie lekarza do Pacjenta oraz komfortowe warunki podczas wizyty s rwnie wane jak wywiad

    i odpowiednia diagnostyka.

    Panorama to najczciej wykonywany rodzaj zdjcia stomatologicznego. Przedstawia ono szczk i uchw wraz ze wszystkimi strukturami, tj. zato-kami, stawami skroniowo-uchwowymi oraz komi. Powinno si je wykonywa raz na 23 lata lub czciej, jeli s ku temu wskazania medyczne. Warto gro-madzi takiezdjcia, gdy s skarbnic wiedzy o zmianach, ktre zachodz w naszej jamie ustnej.

    A IE IE

    lek. stom.Monika Bednarek, Dyrektor Medyczny StomatologiiGrupa LUX MED

    N A S Z E K S P E RT

    bony luzowej jamy ustnej, dzise i przyzbia, szu-ka niepokojcych zmian, ktre mog by ogniskiem nowotworowym. Dodatkowo sprawdza stan wzw chonnych, gdy czsto toczce si stany zapalne zbw objawiaj si zmianami w ich anatomii.

    P Drugi etap diagnozowania wszelkich niepokoj-cych zmian w jamie ustnej to badanie radiologicz-ne. Stosuje si je w celu zobrazowania pojedyncze-go zba, koci twarzoczaszki, tkanek kostnych szczki i uchwy. Dziki diagnostyce obrazowej mona take szczegowo przeanalizowa ukad zbw (to wane w leczeniu ortodontycznym, pro-tetycznym i implantologicznym), zmiany patolo-giczne (torbiele, ziarniniaki, nowotwory), jak rw-nie wykry prchnic na powierzchniach stycznych zbw. Prchnica na zdjciu radiologicznym uwi-dacznia si jako swoiste przejanienie na tkankach twardych zba.Wyrniamy dwa typy zdj radiologicznych we-wntrzustne (przylegajce i zgryzowe) i zewntrz- ustne. Zdjcia wewntrzustne przylegajce obra-zuj jedynie niewielk cz przestrzeni w jamie ustnej do trzech zbw. Z kolei zdjcie zgryzowe uzyskuje si poprzez umieszczenie kliszy w po-wierzchni zgryzowej zbw, dziki czemu mona zdoby wiedz o wadach zgryzu, zmianach cho-robotwrczych rnego typu, kamieniach tworz-cych si w liniankach oraz niewidocznych zbach.Zdjcia zewntrzustne to zdjcie panoramiczne, tomografia komputerowa CT

    (computed tomography), tomografia wizki stokowej CBTC

    (cone beam computed tomography), badanie 3D.Nie naley ba si diagnostyki radiologicznej. Po-ziom promieniowania stosowany przez specjali-styczne urzdzenia do efektywnej ekspozycji jest niski. Samo badanie nie jest dla Pacjenta uciliwe, a pozwala uzyska precyzyjne zdjcie w bardzo krtkim czasie. Diagnostyka stomatologiczna umo-liwia postawienie penej i prawidowej diagnozy dotyczcej stanu zdrowia jamy ustnej Pacjenta. Za-stosowanie nowoczesnych technik wie si z kosz-tami, jednak dziki profilaktyce moemy unikn znacznie wikszych wydatkw w przyszoci.

    6 b l i s k o z d r o w i a 1 / 2 0 1 5

    T E M AT N U M E R U

  • lek. stom. Anna Klukowska,Dyrektor Stomatologii, Grupa LUX MED

    N A S Z E K S P E RT

    Leczenie kanaowe, czyli endodontyczne, przeprowadza si z kilku powodw. Naj-czciej zwizane jest ono ze stanem zapalnym miazgi, czyli nerwu znajdu-jcego si w kanale korzenia zbowego,

    std ten silny bl. Zapalenie miazgi moe by rnego stopnia, po dugotrwaym dranieniu miazga w kanale moe nawet obumrze i w zgo-rzelinowym rozpadzie spowodowa powstanie zmian okoowierzchokowych.

    Jak wyglda leczenie kanaowe? Lekarz znieczula silny bl, otwiera zb i usuwa zmienion zapalnie miazg. Nastpnie opracowuje kana oraz wypenia go najczciej materiaem zwanym gutaperk i pa-st, tzw. uszczelniaczem. Kolejny krok to zaoenie wypenienia do zba, ktre koczy cay proces le-czenia. Moe si wydawa, e to proste, nieskom-plikowane i szybkie postpowanie, jednak nie zawsze tak jest. Czasem po drodze napotykamy na prze-szkody wynikajce z rnych przyczyn, np. anato-micznych. Nie zawsze zb szsty u nas jest taki sam jak u innego Pacjenta. U nas moe mie trzy kana-y, a w innym przypadku cztery lub nawet pi. Takie anatomiczne uwarunkowania wpywaj na dugo procesu leczenia i na jego przebieg. Pami-tajc o tym, nie porwnujmy liczby naszych wizyt z przypadkami znajomych, tylko zaufajmy denty-cie, ktry ratuje nasz zb przed usuniciem. Ko-lejn przyczyn wpywajc na przebieg leczenia jest ksztat kanau. W zbach wielokanaowych bar-dzo czsto jest tak, e jeden lub dwa kanay s cien-

    Pojawia si silny bl zba i podczas wizyty u stomatologa okazuje si, e konieczne jest leczenie kanaowe.

    Brzmi to dosy dramatycznie, pamitajmy jednak, e takie leczenie pozwala zachowa zb, chronic

    go przed ostatecznym usuniciem.

    kie, zakrzywione. Sprawia to ogromn trudno w opracowaniu kanau w takim stopniu, aby korze go zawierajcy by penowartociowym podparciem dla uzupenienia protetycznego w przyszoci.Oprcz anatomicznych nieprawidowoci przy-czyn powodujc wyduenie procesu lecznicze-go jest czsto indywidualne odczucie Pacjenta. Oznacza to w praktyce utrzymujce si dugotrwa-le dolegliwoci blowe, zwaszcza ju po wype-nieniu kanau. Mimo e zb zosta umartwiony, to jego korze tkwi w tkance ywej i w okolicy wierz-choka korzenia moe doj do procesu, ktry b-dzie skutkowa lekkim blem lub pulsowaniem.

    Leczenie pod mikroskopem Bardzo wana w leczeniu endodontycznym jest kontrola radiologiczna. Po wypenieniu zba nale-y obowizkowo wykona zdjcie punktowe, aby skontrolowa wygld kanau. Rwnie w trakcie leczenia warto posikowa si tego typu diagnosty-k pomoe nam ona w zdobyciu wiedzy o du-goci kanau i jego topografii. Metody leczenia ka-

    naowego s wystandaryzowane usunicie miazgi, opracowanie kanau, tzn. jego poszerzenie i udro-nienie do samego wierzchoka narzdziami rcz-nymi lub mechanicznymi, pukanie kanau, np. podchlorynem sodu, i jego wypenienie. Nowoci w tej dziedzinie jest wykorzystanie mikroskopu wprzebiegu leczenia. Dziki niemu cay proces moe przebiega szybciej, dokadniej i w bardziej komfortowych warunkach. Mikroskop ma jednak swoje wymagania. Narzdzia kanaowe uywane do takiego leczenia s ze zdecydowanie wyszej pki ni narzdzia uywane w leczeniu kanao-wym tzw. rcznym. Czas wizyty jest najczciej wy-duony, gdy zazwyczaj kanay s opracowywane, przepukiwane i wypeniane podczas jednej wizy-ty. Takie kompleksowe leczenie jest moliwe tylko wtedy, gdy nie wystpuj adne powikania.Leczenie kanaowe jest bardzo wane i cenne, po-niewa pozwala nam zachowa wasne uzbienie. Nie zapominajmy jednak, e jest ono warunkowe rozpoczynajc je, nigdy nie mamy pewnoci, e uda si wyleczy zb w 100%.

    Lekarz otwiera zb, by dosta si do kanau korzeniowego. Usuwa miazg i toksyny bakteryjne, przepu-kuje kana, osusza go, a pniej wypenia materiaami biozgodnymi. Ostatni krok to wypenienie zba.

    E A P L E C E N I A A N A E

    Leczenie

    krok po kroku

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 7

    T E M AT N U M E R U

  • N A S Z E K S P E RT

    neurochirurg kierujcy Centrum Leczenia Chorb Krgosupa Carolina Medical Center

    P - -

    Objawy s rne w zalenoci od tego, do

    jakich deformacji doszo. Krgosup, szczeglnie w od-

    cinku szyjnym, jest bardzo ruchomy, przez co szybko si

    zuywa, wic dolegliwoci mog za-cz si nawet w modym wieku. S to zmiany zwyrodnieniowe, ktre mog przerodzi si w powane scho-rzenia, z uszkodzeniem rdzenia kr-gowego czy spondyloz na czele. Naj-czciej zmiany s mniejsze. Nale do nich przecieniowe ble krgo-supa, zmiany miniowo-cigniste, zaburzenia nerwowo-miniowe, przykurcze mini przykrgosupo-

    Boli Ci kark?

    wych. Powoduj one m.in. ble oko-licy potylicznej i karku, sztywno szyi. Czsto pojawiaj si ble pochodzce ze staww midzykr-gowych krgi, gdy ulegaj defor-macjom, wycieraj znajdujc si pomidzy nimi chrzstk. Moe te doj do zwyrodnienia dysku tarczy midzykrgowej, a w konsekwencji jej pknicia, co powoduje prze-mieszczenie masy dyskowej do ka-nau krgowego. Wwczas dysk wysuwa si do boku i uciska korze-nie nerwowe, dochodzi do dysko-patii. Czasem objawia si to silnym blem ramion, inni Pacjenci skar si na drtwienie rk czy porann sztywno karku. Take zaburzenia zmysw, np. wzroku i rwnowagi, mog wiadczy o chorobach od-cinka szyjnego krgosupa. Przyczyn nienaturalnego napicia mini i uciskw jest wicej, dlatego nale-y uwanie je przeanalizowa.

    C -

    Na pewno naley pilnowa prawido-wej postawy podczas pracy przy kom-

    puterze, czyli ustawi monitor tak, aby mc na niego patrze bez zadzierania bd opuszczania gowy. Warto te stosowa wi-

    czenia izometryczne, ktre ago-dz napicia miniowe. Czsto

    jednak to czynniki genetyczne powo-duj choroby odcinka szyjnego, wic niewiele mona zrobi. Jeli pojawi si niepokojce objawy, najlepiej wy-bra si do specjalisty, ktry przepro-wadzi wywiad i zleci wykonanie zdj-cia RTG. Obraz pokae, jaka jest kondycja struktur kostnych. Czasem warto uzupeni diagnostyk badaniem rezonansem magnetycznym.

    C P

    Mamy ca gam moliwoci terapeu-tycznych leczenie farmaceutyczne, zabiegi rehabilitacyjne i fizjoterapeu-tyczne, masae. Wybr, co zastosowa, jest uzaleniony od konkretnego scho-rzenia. Pamitajmy te, e terapia wy-maga cierpliwoci efekty mog si pojawi dopiero po kilku miesicach.

    Wikszo Pacjentw nie wymaga le-czenia operacyjnego. Zdarza si jednak, e blu czy uporczywego drtwienia rk nie udao si wyeliminowa nie-inwazyjnymi metodami i wwczas trzeba rozway wykonanie zabiegu. Nie wolno jednak podejmowa po-chopnych decyzji. Specjalista, neuro-chirurg albo ortopeda, ktry decyduje o kwalifikacji do zabiegu, musi skal-kulowa moliwe zyski i straty. Ta de-cyzja wymaga duego rozsdku lekar-

    skiego. Leczenie nie moe by bardziej ryzykowne ni naturalny przebieg choroby. W skrajnych przypadkach, gdy nie da si naprawi zdeformowa-nej czci krgosupa, pozostaj leki przeciwblowe, ale mona je napraw-d skutecznie dobra, aby zniwelowa bl do minimum lub cakowicie go umierzy.

    C -

    Szanse na powodzenie s bardzo du-e, o ile waciwie okrelono wskaza-nia i rozpoznanie.

    J Zaley, co chcemy naprawi. W Cen-trum Leczenia Chorb Krgosupa w Carolina Medical Center w przy-padku zespou staww midzykrgo-wych stosujemy odnerwienie staww, a w powaniejszym stadium tej cho-roby moe okaza si niezbdne wsz-czepienie jednego lub wielu sztucznych dyskw. Operacja polega na usuniciu zdeformowanego krka krgowego i wszczepieniu w jego miejsce dysku ruchomego lub nieruchomego. Obie metody s stosowane, cho wydaje si, e ta pierwsza, czyli artroplastyka, ma pewn przewag krgosup zacho-wuje pen ruchomo. Oczywicie ma to sens w przypadku tych krkw, ktre s naturalnie ruchome. Ope- racje szyjnego odcinka krgosupa, a w szczeglnoci dyskopatii, s spek-takularne, bo Pacjent od razu od- czuwa wyran popraw. Dodatko- wo zabiegi trwaj do krtko, a po dwchtrzech tygodniach mona wr-ci do pracy. Oczywicie Pacjent musi jeszcze przeby terapi uzupeniajc.

    Zawroty gowy, sztywno i bl karku, drtwienie rk te sygnay mog wiadczy o chorobach odcinka

    szyjnego krgosupa. Jak je leczy? Kiedy konieczna jest operacja? Rozmawiamy na ten temat z profesorem

    Mirosawem Zbkiem, neurochirurgiem z Carolina Medical Center w Warszawie.

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 9

    S Z P I TA L

  • N A S Z E K S P E RTdr Krzysztof Cecherz, laryngolog,SzpitalLUX MED Puawska Warszawa

    Chrapanie samo w sobie nie jest

    schorzeniem, ktre

    otoczenia, trzeba

    przeprowadzenia zabiegu.

    Czym waciwie jest chrapanie? To aku-styczny objaw, ktry pojawia si wskutek drgania mikkich tka-

    nek garda rodkowego. Z powodu powstaych przewe powietrze nie moe swobodnie przedosta si do dolnych drg oddechowych i wpra-wia je w wibracje. Problem ten do-tyczy wikszoci polskiej populacji, przede wszystkim mczyzn, i mo-e sprawia naprawd due kopo-ty otoczeniu. Niektre osoby chra-pi bardzo gono dwik moe osiga poziom nawet 70 decybeli wyjania dr Krzysztof Cecherz, laryngolog Szpitala LUX MED Pu-awska w Warszawie.

    Chrapanie ma cisy zwizek z bu-dow i dronoci nosa oraz garda rodkowego. Jego wystpowanie mo-e by spotgowane takimi czynni-kami, jak nadwaga i otyo, palenie tytoniu, naduywanie alkoholu oraz rodkw nasennych czy spoywanie obfitych posikw po godz. 19.00.Do najczstszych schorze laryn-gologicznych, ktre bezporednio wpywaj na pojawienie si chrapa-

    Na ratunekchrapicym Chrapanie to przypado, ktra zakca wypoczynek

    rodzinie i znajomym. Co gorsza, moe wspistnie

    z obturacyjnym bezdechem sennym (OBS).

    Na szczcie s skuteczne i maoinwazyjne metody

    radzenia sobie z t uciliw przypadoci.

    nia, zaliczamy np. polipy nosa, ano-malie w obrbie maowin nosowych, skrzywienie przegrody nosowej, przeronite migdaki podniebien-ne i migdaek gardowy, a take nad-miernie dugi jzyczek z wiotkoci podniebienia mikkiego.Alergia wziewna, nadcinienie tt-nicze, zaburzenia hormonalne i ner-wice mog dodatkowo nasila chra-panie. Z tego wzgldu, chcc pozna przyczyn chrapania, potrzebna jest niekiedy diagnoza wielu spe-cjalistw laryngologa, alergologa, pulmonologa, psychiatry, dietetyka i lekarzy innych specjalnoci.

    Na szczcie z chrapaniem mona sobie skutecznie poradzi. Jedn z metod leczenia jest wszczepie- nie od trzech do piciu implantw (Pillar) w struktury podniebienia mikkiego. W efekcie usztywnione zostaje podniebienie mikkie. Za-bieg jest wykonywany w znieczu-leniu miejscowym i trwa okoo 20min. Po p godzinie Pacjent moe uda si do domu, a ju po kilku dniach nie odczuwa skutkw zabiegu. Zmniejszenie (redukcja) chrapania nastpuje po kilku tygo-

    dniach tumaczy dr Krzysztof Cecherz. S te inne metody, np. termoabla-cja za pomoc fal radiowych. Po-sugujemy si wwczas specjaln elektrod, ktra niszczy biaka w ci-le okrelonym obszarze w obrbie podniebienia mikkiego i jzyczka. Po kilku tygodniach w tym miejscu powstaje tkanka czna bliznowa-ta, ktra skutkuje usztywnieniem. Ten zabieg rwnie mona wyko-na w znieczuleniu miejscowym, ale Pacjent nieco duej odczuwa dyskomfort ni przy zastosowaniu implantw. S jeszcze inne mo-

    liwoci, np. laser diodowy. Wszyst-kie dostpne sposoby postpowania omawiam z Pacjentem podczas wizyty, a nastpnie dobieramy naj-waciwsze rozwizanie. Niekiedy, aby uzyska jeszcze lepszy efekt, stosujemy leczenie skojarzone. Oczywicie przed podjciem te- rapii trzeba przeprowadzi pen diagnoz dotyczc przyczyny chrapania, bo samo usztywnienie podniebienia moe nie wystarczy informuje ekspert.

    Kiedy powinnimy wdroy odpo-wiednie leczenie? Chrapanie samo w sobie nie jest schorzeniem, kt-re naley leczy, jednak gdy sytuacja staje si uciliwa dla naszego oto-czenia, trzeba rozway moliwo przeprowadzenia zabiegu, ktry pomoe zlikwidowa ten problem. Trzeba te bezwzgldnie pami-ta, e chrapanie moe doprowadzi do spycenia oddechu, a nawet prze-rodzi si w obturacyjny bezdech senny, czyli wielokrotne zatrzy- mania oddychania w czasie snu. Gdy pojawi si bezdech, interwen-cja jest wrcz konieczna podkre-la dr Krzysztof Cecherz.

    1 0 b l i s k o z d r o w i a 1 / 2 0 1 5

    S Z P I TA L

  • N A S Z E K S P E RTlek. med. Daniel L chirurg, urolog, Szpital LUX MED Puawska Warszawa

    Najczciej wystpujce nowotwory ukadu mo-czowo-pciowego to rak prostaty, nerki, p-cherza i jder.

    Nowotwr prostatyJest drugim co do czstoci wystpo-wania i trzecim pod wzgldem przy-czyny zgonw u mczyzn. W choro-bie tej bardzo wane s systematyczne badania profilaktyczne, gdy we wcze-snych stadiach nie daje ona adnych objaww. Nowotwr moe wspistnie pocztkowo z agodnym przerostem prostaty i problemami z oddawaniem moczu, a do jego rozpoznania su badania PSA i per rectum, czyli przez odbyt. Odchylenie w wynikach nie musi oznacza nowotworu jest to tylko sygna do zaostrzenia kontroli lub pogbienia diagnostyki. W razie stwierdzenia nieprawidowoci w wy-mienionych badaniach rozstrzy-gajca jest biopsja prostaty. Na-ley zaznaczy, e PSA jest czynnikiem zbyt czuym i cz-sto ulega faszywym podwysze-niom, dlatego nie powinno si podejmowa decyzji o biopsji na podstawie jednorazowego podwysze-nia tego wskanika. Biopsja prostaty jest jedynym badaniem, ktre moe potwierdzi chorob, i wycznie na jej podstawie mona podj decyzj o leczeniu radykalnym Pacjenta. Tylko systematyczne powtarzanie bada w wyznaczonych odstpach czasupo-zwala rozpozna raka prostaty we wcze-snym stadium rokujcym cakowite zlikwidowanie choroby po podjciu odpowiedniego leczenia. Obecnie uzna-nymi metodami leczenia radykalnego s operacja i radioterapia. W przypad-

    ukad moczowo-pciowy Czsto nie daj adnych objaww, a ich wykrycie bywa cakowicie przypadkowe,

    przy okazji przeprowadzania innych bada. Zdiagnozowanie nowotworw ukadu

    moczowo-pciowego we wczesnym stadium zwiksza szanse na cakowity powrt

    do zdrowia, dlatego pamitajmy o systematycznych badaniach profilaktycznych.

    ku zbyt pnego wykrycia choroby lub wspistnienia u Pacjenta innych ci-kich chorb, ktre uniemoliwiaj le-czenie radykalne, stosowane s lecze-nie hormonalne i chemioterapia.

    Nowotwr nerkiW pierwszych stadiach nie daje ad-nych objaww, a wykrywany jest naj-czciej w wyniku kontrolnego USG lub jako tzw. znalezisko przypadkowe w USG wykonywanym z innych po-wodw albo te podczas diagnostyki blw brzucha. Aby potwierdzi rozpoznanie, przeprowadza si tomografi kompu- terow, a w przypadku stwierdzenia nowotworu standardem jest leczenie operacyjne. W diagnosty-

    ce nowotworu nerki nie wykonuje si biopsji wynik tomografii potwier-dzajcy nowotwr wystarcza do za-kwalifikowania do operacji. W prze-szoci w przypadku stwierdzenia nowotworu usuwano nerk, obecnie gdy warunki anatomiczne sprzyja-j, a stopie zaawansowania nie jest duy wycina si sam guz.

    Coraz czciej wykrywany jest dziki kontrolnemu USG, jednak nadal naj-

    czstszym niepokojcym objawem zwracajcym uwag na niepra-widowoci w pracy pcherza jest krwiomocz, szczeglnie jeli nie towarzysz mu objawy zapalenia (bl przy oddawaniu moczu i czste jego oddawanie). Wt-

    pliwoci rozstrzyga cystoskopia. Nale-y pamita, e krwiomocz czsto to-warzyszy zapaleniu pcherza u modych kobiet (ostre krwotoczne zapalenie pcherza). Trzeba rwnie rozrnia krwiomocz (krew widoczna w moczu goym okiem) i krwinkomocz (pod-wyszona ilo krwinek czerwonych w badaniu mikroskopowym osadu mo-czu, kiedy wizualnie mocz jest zupe-nie prawidowy erytrocyturia). Oba przypadki wymagaj mniej intensyw-nej diagnostyki, co nie znaczy, e mo-na je bagatelizowa. W przypadku stwierdzenia nieprawidowych zmian w pcherzu moczowym wykonywane jest przezcewkowe wycicie zmienio-nych tkanek, ktre przekazuje si do badania histopatologicznego. Jego wy-nik daje ostateczn odpowied, czy mamy do czynienia z nowotworem, a jeeli tak, to o jakim stopniu zoli-woci i zaawansowania. To pozwala zaplanowa dalsze postpowanie.

    N Wystpuj najczciej u mczyzn w wieku 2030 lat, wyczuwalne s ja-ko wyrane zgrubienia jder. Pacjen-ci najczciej zgaszaj si do lekarza z wykrytymi samodzielnie nieprawi-dowociami. Zdecydowanie rzadziej zdarza si, e nowotwr jdra jest wy-krywany przypadkowo w USG wy-konanym z innego powodu. Naley zaznaczy, e leczenie nowotworw jder jest wyjtkowo skuteczne. Pierw-szym krokiem jest usunicie ogniska pierwotnego jdra zajtego procesem nowotworowym. Dalsze leczenie za-lene jest od wynikw bada wyko-nanych przed operacj i po niej. Cz-sto zabieg koczy kuracj i pozostaje tylko systematyczna kontrola.

    agodnym przerostem oddawaniem

    do jego rozpoznania su per rectum, czyli przez

    wynikach nie musi oznacza nowotworu jest to tylko sygna do zaostrzenia kontroli

    razie

    -nia tego wskanika. Biopsja prostaty jest jedynym badaniem, ktre moe

    wycznie na jej podstawie mona podj decyzj

    leczeniu radykalnym Pacjenta. Tylko systematyczne powtarzanie bada

    --

    snym stadium rokujcym cakowite zlikwidowanie choroby po podjciu

    -nymi metodami leczenia radykalnego

    -

    rozpoznanie, przeprowadza si tomografi kompu-terow, a w przypadku stwierdzenia nowotworu standardem jest leczenie operacyjne. W diagnosty-

    zwracajcym uwag na nieprawidowoci w pracy pcherza jest krwiomocz, szczeglnie jeli nie towarzysz mu objawy zapalenia (bl przy oddawaniu moczu i czste jego oddawanie). Wt

    Rak prostaty atakuje mczyzn powyej 45. roku ycia i jest

    jednym z najczciej wystpujcych

    nowotworw w tej grupie.

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 1

  • Przecitny czas ycia spoeczestw wydua si. W wieku senioralnym ryzyko niesamodzielnoci znacznie

    wzrasta, dlatego zagwarantowanie waciwej opieki osobom w podeszym wieku to jedno z najistotniejszych

    wyzwa starzejcych si pastw. Odpowiednie ywienie jest bardzo wanym jej elementem.

    Marta Sdietetyk, Orodek Opiekuczo- -Rehabilitacyjny Tabita

    N A S Z E K S P E RT

    Dbajmy o waciwe

    Szacuje si, e w latach 203020 0 Polska stanie si najstarszym europej-skim pastwem mamy najwikszy przyrost osb

    w wieku senioralnym w stosunku do caej populacji. Wraz z proce-sem starzenia nasilaj si demen-cja starcza, apatia, depresja, kt- re mog skutkowa zaniedbywa-niem posikw lub cakowitym ich pomijaniem.

    I Moe wystpi niedoywienie ilo-ciowe i jakociowe, ktre zwiza-ne jest z niewystarczajc poda mikro- i makroskadnikw w co-

    dziennej diecie. Ryzyko niedoy-wienia jakociowego u osb w po-deszym wieku jest due, gdy zmia-ny fizjologiczne w przewodzie pokarmowym wpywaj na zmniej-szenie wchaniania wielu skadni-kw pokarmowych. Pamitajmy, e powszechnie przyj-mowane leki, oprcz wpywu na aknienie, mog rwnie ogranicza przyswajanie niektrych skadnikw odywczych. Ju sam ubytek uz-bienia powodujcy trudno w gry-zieniu i uciu pokarmw moe wy-woywa niech do jedzenia lub wykluczenie z diety istotnych ze wzgldw odywczych skadnikw pokarmw.

    Bardzo istotne jest wic kontrolo-wanie zarwno jakoci, jak i iloci poywienia spoywanego przez oso-b starsz. Ju kilkudniowe ograni-czenie spoycia stwarza prawdopo-dobiestwo wystpienia niedoy-wienia, a co za tym idzie, osabienia siy miniowej, gorszej odpornoci, wikszego ryzyka powstania odle-yn. By oceni ryzyko niedoywie-nia, przeprowadza si ocen stanu odywienia. Od 2012 roku jest ona obowizkowym badaniem, ktremu powinien by poddany kady Pacjent przyjmowany do szpitala. Wykonu-jc proste obliczenia, sami moemy

    CENA A NIE IENIA

    aktualna masa ciaa [kg] *100

    normalna masa ciaa [kg]

    2 BMI =(wzrost [m])2

    masa ciaa [kg]

    1 Procentowa utrata masy ciaa =

    Lekkie niedoywienie:utrata masy ciaa1>5% w cigu 3 miesicy lub spoycie 5075% iloci poywienia nalenej w ostatnim tygodniu

    rednie niedoywienie:utrata masy ciaa >5% w cigu 2 mie-sicylubBMI2 na poziomie 18,520,5 z pogorszeniem stanu oglnego, lub spoycie 2550% iloci poywienia nalenej w ostatnim tygodniu

    Cikie niedoywienie:utrata masy ciaa >5% w cigu mie- sica (>15% w cigu 3 miesicy) lub BMI

  • N A S Z E K S P E RT A

    neurologopeda,LUX MEDWarszawa

    Dbajmy o waciwe

    Jkanie jest wad wymowy polegajc na zaburzeniu pynnoci na skutek wy- stpowania mimowolnych skurczw mini biorcych

    udzia w artykulacji. Czstotliwo wy-stpowania jkania ocenia si na 11, % populacji oglnej. Specjalici twierdz, e w 9 % tego typu wada wymowy pojawia si przed 10. rokiem ycia, najczciej w wieku przedszkolnym. Zaburzeniem tym dotknite jest prawie % spoeczestwa, a spord nich 1% jka si przez cae ycie. Pocztki schorzenia s zazwyczaj trud-ne do zauwaenia obejmuj wiele miesicy, podczas ktrych epizodycz-ne, niezauwaalne objawy niepynno-ci staj si problemem dugotrwaym.

    S Podczas rozwoju sprawnoci mwie-nia przeciganie i powtarzanie gosek jest stanem naturalnym. Zjawisko to okrela si jako rozwojow niepynno mowy. Dziecko w okresie rozwoju mowy midzy 2. a . rokiem ycia po-wtarza sylaby, sowa albo zwroty. Za-zwyczaj jest to okoo 40 0 wyrazw na 1000. Podczas mwienia maluch moe te robi pauzy w nieodpowied-

    Mwienia uczymy si tak jak chodzenia, siadania czy liczenia. Jednym przychodzi ono z atwoci,

    innych kosztuje wicej wysiku. Gdy trudnoci z porozumiewaniem si utrwalaj, warto skorzysta

    z pomocy specjalisty.

    nich momentach albo wydua dwi-ki. Rozwojowa niepynno mowy zazwyczaj ustpuje wraz z nabywa-niem przez dziecko umiejtnoci j-zykowych i nie powinna by powodem zmartwie rodzicw.

    S O jkaniu mona mwi, gdy powta-rzanie gosek i trudnoci w komuni-kacji si utrzymuj. Na zaburzenie to maj wpyw zarwno czynniki ze-wntrzne, jak i wewntrzne. Jkanie moe by wynikiem wstrzsu emo-cjonalnego lub ma swoje podoe w ukadzie nerwowym. Wystpowanie wady wymowy nie przekada si na poziom inteligencji, moe mie jednak dotkliwy wpyw na funkcjonowanie i stan emocjonalny osoby jkajcej si. Zazwyczaj niesie ono ze sob lk, ni-sk samoocen, nerwowo i stres, co utrudnia odnalezienie si w spoecze-stwie. Z tego wzgldu w procesie le-czenia jkania oprcz neurologopedy powinien uczestniczy psycholog. Po-czone dziaania obu specjalistw przynosz lepsze efekty. Lekarze ucz technik pozwalajcych zapanowa nad mimowolnym skurczem mini poprzez kontrol oddechu, fonacji

    i artykulacji. Efekty przynosi take uczenie Pacjenta sposobw relaksa-cji. Wszystko to pozwala zmniejszy nasilenie jkania do pewnego stop-nia, indywidualnego dla kadego przypadku.

    W jkaniu mona wyrni fazy. Pierwsza, najlejsza, objawia si w swobodnym powtarzaniu gosek, sylab, potem sw. Nastpnie pojawia si napicie miniowe, ktre w trak-cie takich powtrze nasila si do tego stopnia, e mowa bywa na chwi-l przerywana. W kadym przypadku jkania u dziec-ka rodzice bd opiekunowie musz wykaza si du doz cierpliwoci

    i zrozumienia. Naley sucha, co dziecko mwi, a nie jak mwi, nie na-ley te ponagla malucha ani koczy za niego zdania. Jkanie traktujemy tak, jakby go w ogle nie byo. Mae dziecko nie ma wiadomoci, e jego mowa odbiega w jakim stopniu od normy po kilku miesicach okae si, czy zaburzenie jest objawem ner-wicy, czy etapem w rozwoju.W terapii jkania szczeglnie osb nastoletnich i dorosych stosowane s rnego rodzaju urzdzenia elek-troniczne. Jednym z nich jest DA (Delayed Auditory eedback), kt- ry wykorzystuje sprzeniezwrotne z opnieniem sygnau. Pacjent, sy-szc swj gos w zwolnionym tempie, zaczyna mwi bardziej pynnie. Warto take wspomnie, e istniej grupy wsparcia dla osb jkajcych si zwane Klubami J , ktre dziaaj w kilku miastach, np. w Warszawie, we Wrocawiu czy w Szczecinie. Z ich pomocy najczciej korzystaj osoby dorose i modzie.Nie istnieje lekarstwo na jkanie. Mo-na jednak podnie jako ycia osb majcych tego typu zaburzenia, po-magajc im w akceptacji samych sie-bie oraz wady wymowy.

    N kopot

    paaaa -pppa-pa-rrraa-solmoooo-mm

    ooo-tor

    fffoo-kkkaa

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 3

    P O R A D N I K

  • N A S Z E K S P E RTAdriana

    poona LUX MED

    Wydzielina przedporodowa powstaje od okoo 16. tygo-dnia ciy, jest wynikiem zmian, w duej mierze hormonalnych, zachodzcych w organizmie kobiety. Mleko pocztkowe siara wy-dzielana przez jedndwie doby po porodzie. To kaloryczne, gste mleko o tym zabar-wieniu, wystpujce w niewiel-kiej iloci. Stanowi skoncentro-wane bogactwo skadnikw odywczych: wody, witamin, soli mineralnych, biaka, tuszczy, laktozy oraz skadnikw odpor-nociowych zabezpieczajcych dziecko przed infekcjami. Mleko przejciowe (mieszanka siary i mleka dojrzaego), produ-kowane przez okoo dwa tygo-dnie do wytworzenia ostatniego rodzaju pokarmu. Mleko dojrzae.

    S P J C E A J E P AO

    gromn zalet kar-mienia piersi jest budowanie wizi midzy matk a no-worodkiem. Kontakt

    skra do skry daje dziecku poczu-cie bezpieczestwa, pozytywnie wpy-wa na jego rozwj emocjonalny, odgrywa wan rol w profilaktyce zdrowotnej oraz zapewnia ochron immunologiczn. Zmniejsza te ry-zyko atopowego zapalenia skry, za-chorowania na astm i cukrzyc oraz korzystnie wpywa na prawidowy roz-wj szczki i podniebienia. Karmienie piersi obnia rwnie ryzyko nagej mierci eczkowej u niemowlt (SIDS), zapobiega powstaniu otyoci, miadycy naczy krwiononych, nad-cinienia ttniczego. Kontakt z dziec-kiem poprzez karmienie piersi to tak-e wiele korzyci dla mamy. Przede wszystkim skraca przebieg poogu

    dlaczego warto?

    Karmienie piersi to naturalny sposb zapewnienia noworodkom oraz niemowltom skadnikw

    odywczych niezbdnych do prawidowego rozwoju i wzrostu organizmu. Mama, ktra przystawia

    dziecko do piersi, rwnie na tym korzysta!

    macica szybciej si obkurcza, a krwa-wienie z drg rodnych trwa krcej. Jest to take duy wysiek dla orga-nizmu, co pomaga w odzyskaniu figury sprzed ciy (produkcja mle-ka pochania okoo 700 kcal w cigu jednej doby karmienia piersi). War-to te wiedzie, e jest to ochrona przed nowotworami piersi, jajnikw i osteoporoz.U dziecka odruch ssania wyksztaca si okoo 34. tygodnia ciy. W cigu jednejdwch godzin po porodzie dziecko samo szuka piersi, dlatego to najlepszy moment, by podj pierw-sz prb karmienia.

    wiatowa Organizacja Zdrowia oraz midzynarodowe grupy ekspertw zalecaj wyczne karmienie piersi przez pierwsze sze miesicy ycia (minimum cztery miesice). W tym czasie niemowl powinno otrzymy-wa jedynie mleko matki, dlatego nie

    naley podawa innych pynw wody, sokw, mieszanek. Wyjtek stanowi witaminy lub leki. Takie postpowanie daje szanse na rozpo-czcie wprowadzania nowych po-karmw w ywieniu dziecka pod oson mleka matki.Przeciwwskazaniami do karmienia piersi nie s

    ostra choroba infekcyjna u matki, wirusowe zapalenie wtroby (WZW) typu A u matki, WZW typu B u matki, WZW typu C u matki, zakaenie wirusem cytomegalii (CM ) u matki, Herpes simple (wyjtek karmie-nie z piersi, na ktrej obecne s zmiany), aricella-zoster (karmienie dopiero po okresie zakanym), zakaenie wirusem Epsteina-Barr u matki.

    Umyj rce oraz u si w odpowiedniej pozycji

    (siedzcej lub lecej), tak by by rozlunion i zrelaksowan.

    Dranij brodawk wargi dziecka, dziki temu maluch bdzie do szybko i szeroko otwiera buzi.

    Zadbaj o to, by buzia dziecka bya szeroko otwarta, a jego wargi wywinite na pier.

    Czubek nosa i broda musz dotyka piersi, w buzi powinna znajdowasi

    brodawka i znaczna cz otoczki.

    Powinna czu wypyw pokarmu z piersi i sysze ykanie pokarmu przez dziecko.

    Podtrzymaj pier czterema palcami od spodu, u kciuk na grze (chwyt C). Twoje palce nie powinny dotyka otoczki ani uciska piersi.

    W czasie karmienia u dziecko w taki sposb, by jego brzuszek przylega do Twojego ciaa. Pa-mitaj, by twarz maluszka bya

    skierowana do piersi, a jego gowa znajdowaa si w osi krgosupa

    i nie zginaa si (ucho, rami, biodro dziecka tworz lini prost).

    1

    4

    3

    2

    Pamitaj o bardzo wanej zasadzie: przysta-

    wiamy dziecko do piersi, a nie pier

    do dziecka!

    Jeli masz wtpliwoci, czy prawidowo karmisz piersi, zapraszamy do gabinetw

    LUX MED. Nasze poone udziel rad i wskazwek.

    6

    5

    !

    1 4 b l i s k o z d r o w i a 1 / 2 0 1 5

    P O R A D N I K

  • N A S Z E K S P E RT

    Medycyna Rodzinna Piaseczno

    Hipercholesterolemia rodzinna (HR) to za-burzenie genetyczne charakteryzujce si wysokim poziomem

    cholesterolu cakowitego i cholestero-lu LDL oraz prawidowym lub nie-znacznie podwyszonym poziomem trjglicerydw. Choroba wie si z wy-sokim ryzykiem rozwoju przedwcze-snej choroby niedokrwiennej serca i wystpowaniem udarw mzgu.

    HR wystpuje w dwch postaciach heterozygotycznej, gdy odziedziczy-limy gen od jednego z rodzicw, i ho-mozygotycznej, kiedy otrzymalimy po jednym genie tej choroby od oboj-ga rodzicw. Posta heterozygotyczna jest najczstsz chorob genetyczn wystpujc w Polsce. Szacuje si, e choruje na ni od 70 do nawet 130tys. osb. Z kolei posta homozygotyczna wystpuje bardzo rzadko i w naszym spoeczestwie mona si spodziewa

    w rodzinie Niektre choroby moemy dziedziczy po naszych rodzicach. Tak jest

    z hipercholesterolemi rodzinn. Mamy z ni do czynienia, gdy uszkodzony

    receptor nie radzi sobie z wychwytywaniem zego cholesterolu.

    okoo 40 0 osb z tym rozpozna-niem. Jedynymi objawami kliniczny-mi stwierdzanymi w czasie badania, charakterystycznymi dla tej choroby, s taki, tj. grudkowate, tawo--brunatne zmiany skrne wystpuj-ce na powiekach, w obrbie cigien (najczciej cigna Achillesa), a tak-e w okolicy doni, stp, kolan i okci. W badaniach laboratoryjnych poziom cholesterolu cakowitego waha si od 3 0 do 00 mg% w postaci heterozy-gotycznej i od 700 do 1200 mg% w po-staci homozygotycznej.

    Podczas wywiadu Pacjenci z HR wska-zuj na wystpowanie wysokiego po-ziomu cholesterolu i przedwczesnej choroby wiecowej pod postaci za-waw serca i nagych zgonw u osb z najbliszej rodziny. W przypadku postaci homozygotycz-nej objawy mog pojawia si ju w pierwszymdrugim roku ycia. Oso-by te, o ile nie bd wczeniej zdiagno-

    zowane i leczone, zwykle umieraj przed ukoczeniem 30 lat. W postaci heterozygotycznej pierwsze objawy chorb serca pojawiaj si u mczyzn ju przed 0.rokiem ycia, u kobiet zwykle okoo 10 lat pniej. Chorob rozpoznaje si obecnie przede wszyst-kim na podstawie poziomu choleste-rolu LDL oraz wywiadu rodzinnego. Istnieje rwnie moliwo wykonania bada genetycznych, ktrymi mona je potwierdzi. Nie s one jednak nie-zbdne do rozpoznania choroby - naj-waniejsze jest wczesne i intensywne leczenie. Wskazane jest, aby u osb z HR, ktre nie maj objaww choro-by wiecowej, poziom cholesterolu LDL by poniej 100 mg%, z kolei u osb z chorob wiecow po zawa-le lub udarze mzgu poniej 70 mg%.

    J W leczeniu hipercholesterolemii rodzinnej stosuje si rodki farmako-logiczne oraz niefarmakologiczne. Leczenie niefarmakologiczne obej-

    muje diet z ograniczeniem chole-sterolu, tzw. rdziemnomorsk, kt-rej celem jest znaczne zmniejszenie spoywania tuszczw zwierzcych na korzy tuszczw rolinnych. Le-czenie farmakologiczne jest zalene od poziomu cholesterolu LDL, jed-nak u wikszoci Pacjentw z HR jest ono niezbdne, nawet jeli Pa-cjent prawidowo si odywia. W przy-padku cikiej hipercholesterolemii rozpoczyna si je ju nawet u dzieci w 10. roku ycia. Leki podstawowe stosowane w leczenia HR to tzw. sta-tyny, ktre w dawkach maksymalnych mog obniy poziom cholesterolu LDL nawet o 070%. W wybranych przypadkach uywany jest take pre-parat ezetymib. Hipercholesterole-mia rodzinna w sytuacji wczesnego rozpoznania i prawidowego leczenia nie skraca ycia wane jest, by wy-konywa badania poziomu choleste-rolu, take u dzieci, a w przypadku nieprawidowego wyniku zgosi si do lekarza.

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 5

    P O R A D N I K

  • N A S Z E K S P E RTdr n. med. Joanna Brett- C

    pediatra diabetolog

    Rotawirusy s najpow-szechniejszym czynni-kiem wywoujcym ostre zapaleniejelit u niemow-lt i dzieci. Odpowiada-

    j za okoo 0% wszystkich biegu-nek u najmodszych. Prawie kade dziecko do lat ulega zakaeniu rotawirusem, a blisko poowa ho-spitalizacji dzieci do 3 miesicy zwizana jest z leczeniem takiej in-fekcji. Drobnoustroje atakuj naj-czciej w miesicach zimowych i wczesn wiosn.

    Do zakaenia wirusem dochodzi najczciej poprzez kontakt z oso-b chor, zanieczyszczonymi przed- miotami bd drog kropelkow. Rotawirus jest bardzo oporny na

    Gdy dziecko walczy

    Dzieci mog go zapa wszdzie w obku, przedszkolu, w piaskownicy wrd rwienikw. Rotawirus

    bywa bezwzgldny wywouje ble brzucha, biegunk i wymioty. Jak wspomc dziecko w tej nierwnej

    walce z drobnoustrojem?

    powszechnie stosowane rodki od-kaajcemoe nawet kilka dni utrzymywa si na przedmiotach czy powierzchniach, dlatego tak a-two dochodzi do szerzenia si za-kaenia wrd pozostaych czon-kw rodziny. Przebieg infekcji rotawirusowej bywa rny od bez-objawowego, poprzez lekki, a do cikiego odwodnienia wymagaj-cego leczenia w szpitalu. Rotawi-rusy namnaaj si gwnie w na-bonku jelita cienkiego i w cigu 244 godzin doprowadzaj do roz-woju choroby.Klasyczne objawy zakaenia to

    czsto bardzo gwatowne, trwajce okoo dwch dni wymioty, gorczka do 40 stopni, wodniste stolce utrzymujce si do omiu dni.

    Najczciej zakaenie rotawirusem wystpuje u dzieci midzy . a 24. mie-sicem ycia. Leczenie malucha moe odbywa si w domu, pod wa-runkiem e przyjmuje on pyny, a jego organizm jest odpowiednio nawodniony. Okoo 1/3 Pacjentw wymaga jednak hospitalizacji ze wzgl-du na powikania lub znaczne odwod-nienie spowodowane wymiotami i bie-gunk. Celem pobytu w szpitalu jest uzupenianie niedoborw pynw i elek-trolitw oraz leczenie powika spo-wodowanych rozprzestrzeniajcym si wirusem rota i jego toksynami.Najczstszym powikaniem zakae-nia rotawirusem s zaburzenia trawie-nia i wchaniania, ktre mog prowa-dzi do rozwoju przewlekej biegunki objawiajcej si wodnistymi kwany-mi stolcami oraz wzdciami brzucha.

    Czsto wystpuj te zmiany skrne pod postaci wyprze (stanw zapal-nych) w okolicy poladkw i odbytu. Dziecko staje si niespokojne, apatycz-ne, niechtnie pije mleko lub pokarm matki, chudnie. Wydua to czas ho-spitalizacji nawet do 10 dni. Kolejnym powikaniem infekcji rotawirusowej mog by zakaenia drg oddecho-wych pod postaci zapalenia oskrzeli czy puc, zapalenie wtroby, drgawki w przebiegu zakaenia orodkowego ukadu nerwowego czy zaburzenia he-

    matologiczne. Rzadko wystpujcym, ale gronym powikaniem jest wgo-bienie jelit (wsunicie si jednego od-cinka jelita w drugi).

    S Najskuteczniejszym sposobem za- pobiegania chorobie jest szczepienie przeciwkorotawirusom. W Polsce, zgodnie z rekomendacjami WHO, szczepienia zaleca si wszystkim niemowltom. Od 200 roku s do-stpne dwie szczepionki, ktre zawie-raj ywe, atenuowane wirusy. Ogrom-n zalet szczepionek jest wygoda ich podawania przyjmuje si je doust-nie i s dobrze tolerowane przez orga-nizm. Pierwsz dawk naley poda midzy . a 12. tygodniem ycia, a ca-kowity cykl szczepienia skadajcy si z dwch lub trzech dawek w zaleno-ci od szczepionki naley zakoczy do 24. tygodnia ycia w przypadku schematu dwudawkowego oraz 32. ty-godnia ycia w przypadku podawania trzech dawek. Odstpy pomidzy ko-lejnymi dawkami powinny by przy-najmniej czterotygodniowe. W wielu krajach Europy, Ameryki Pnocnej,

    rodkowej iPoudniowej oraz Austra-lii szczepienie przeciwko rotawirusom jest refundowane przezpastwo, a wic jest bezpatne dla Pacjentw. W zwiz-ku z tym odsetek zaszczepionych dzie-ci jest wysoki i wynosi powyej 90%. W Polsce lekarze zalecaj szczepienie, jednak cigle pozostaje ono nierefun-dowane, co przekada si na ma licz-b zaszczepionych dzieci. Najciej infekcj rotawirusow przechodz nie-mowlta. W ich przypadku szczegl-nie zaleca si podanie szczepionek, kt-re w skuteczny sposb chroni przed cikim przebiegiem choroby, hospi-talizacj i powikaniami.

    1 6 b l i s k o z d r o w i a 1 / 2 0 1 5

    P O R A D N I K

  • Kiedy ycie stawia nas w sy-tuacji zmiany, pojawia-j si wtpliwoci, napi-cie i niech. Najchtniej zostalibymy tam, gdzie

    jestemy z tym, co ju mamy. Je-stemy ludmi, a czowiek to zor-ganizowana istota, ktra dy do przewidywalnoci i harmonii. Z dru-giej strony mnstwo w nas cieka-woci, pasji i ambicji. I tu pojawia si konflikt interesw.

    P Rne s rodzaje zmian. Inaczej prze-chodzi si przez proces zmiany, do ktrego jestemy zmuszani i gdy bra-kuje nam motywacji wewntrznej, inaczej przeywamy te wynikaj- ce z naszych osobistych wyborw. Co innego czujemy w sytuacji, kiedy oceniamy zmian negatywnie, a co innego kiedy mamy wiadomo, e doprowadzi nas ona do czego wspa-niaego. Jednak jest pewna oglna skonno w przechodzeniu przez ten proces, ktra ujawnia si bez wzgl-du na wspomniane czynniki. Czo-wiek przed wejciem w proces zmia-ny, nawet jeli chciaby, eby niektre kwestie wyglday lepiej czy inaczej, yje w zudzeniu, e wystarczy bar-

    N A S Z E K S P E RT

    Ppsycholog, psychoterapeuta, PROFEMED Medycyna Estetyczna

    Zmiana jest integraln

    czci ycia. Bez

    wzgldu na wiek,

    wyksztacenie czy

    osobowo kady z nas

    jej dowiadcza. I cho

    jest ona nieodczn

    czci naszego wiata,

    to czsto trudno nam

    si na ni otworzy.

    dziej si stara, a dotychczasowymi me-todami osignie si lepszy efekt. Jednak eby zmieni co w swoim y-ciu, trzeba... naprawd zmieni co w swoim yciu! Bez akceptacji i przy-jcia odpowiedzialnoci za zmian nie pjdziemy dalej. Czsto jest to krok milowy w caym przedsiwziciu, bo pozwala otworzy si na proces przy rezygnacji z komfortu i bezpiecze-stwa, ktre daje nam status uo. Za-my jednak, e przyznalimy si przed sob, e potrzebujemy zmiany, rozpi-salimy nawet plan dziaa, jestemy peni zapau i wiary w sukces, ale po pierwszym zrywie optymizmu wszyst-ko jest przeciwko nam. W sumie po co mi to? zadajemy sobie pytanie, po czym za chwil stwierdzamy, e ty-le lat ylimy tak jak przedtem i nie byo le. I jako tak si dzieje, e ci-ko nam by konsekwentnym, zrezy-gnowa z tego, co znane i bezpieczne. Trudno przekroczy wasne saboci. Opr przed zmian rodzi tysice uspra-wiedliwie. Nawet kupilimy karnet na siowni i profesjonalne buty do bie-gania, tylko niewiele si zmienio...

    A gdyby tak nastpnym razem podj decyzj o zmianie bardziej wiadomie? Wiedzc ju o oporze, ktry jak zy gos bdzie nam szepta do ucha Nie uda si , Daj sobie spokj , sprbo-wa oddzieli go od motywacji i wej z nim w dialog? Nie jest to atwe za-danie, ale za kadym razem, kiedy sto-czymy t wewntrzn walk o siebie i wyjdziemy z niej zwycisko, nagro-d bdzie poczucie satysfakcji i coraz wiksza wiara w sukces. Rwnie cel, ktry na samym pocztku by tak nie-osigalny, zacznie by coraz bliej. Tylko jak tego dokona? Przede wszyst-kim najlepiej jak moemy przy- gotujmy si do walki z wrogiem, czy-

    li oporem. Warto odpowiedzie sobie na dwa podstawowe pytania co uczy-ni nas szczliwszymi, spenionymi, zadowolonymi z siebie, oraz rwnie wane czy jestemy w stanie to osi-gn. I planujmy... Snujmy wizj, wy-obraajmy sobie siebie na szczycie na-szego celu, ale te w bardzo realny sposb budujmy konkretne cele, ktre bd nas do tego marzenia przyblia. Im wicej w nas myli na tak , tym trudniej przebi si pesymizmowi i znie-chceniu. A jeli nawet czasem si po-jawi, duo atwiej wej z nimi w po-lemik na silne argumenty.

    S I tak przychodzi czas eksperymento-wania. To etap, w ktrym bdziemy musieli jeszcze kontrolowa w sobie negatywne myli od czasu do czasu odzywajce si pod wpywem zm-czenia lub, co gorsza, zych doradcw. Kolejne, nawet mae efekty naszej pra-

    cy bd nas napdza ku rozwojowi. Jeden kilogram mniej to znak, e si da, a pozytywne informacje napywa-jce z otoczenia typu wietnie wygl-dasz, odmodniae poprawiaj sa-mopoczucie i samoocen. To wane cegieki budujce nasz motywacj, by trwa i dziaa. W kocu pewnego dnia zapomnimy o codziennej walce samych ze sob, a nasze dziaania sta-n si wymarzon rutyn. Zniknie bez ladu codzienny rytua waenia si i wpisywania w kalendarz bieganie teraz nie wyobraamy sobie dnia bez joggingu! Co wicej, stalimy si ekspertami. Ludzie pytaj nas o rad, chc pobiega z nami. A my zastana-wiamy si, kiedy to si stao. I uwia-damiamy sobie, e dzieje si to ka-dego dnia, kiedy walczymy o siebie, stawiajc mae kroki, ktre pojedyn-czo nie znacz nic, ale w procesie pro-wadz na szczyt.

    Z M A N AI

    nie -

    Pamitaj!Nie poddawaj si. Zmiany nie przychodz atwo. Na sukces trzeba ciko zapracowa. Walcz z przyzwyczajeniami i oporem za pomoc pozytywnego nastawienia.

    Ciesz si z maych sukcesw. Trwaj przy swoim i dziaaj.

    zaley od Ciebie

    1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 7

    P O R A D N I K

  • R A D A N A U K O WA

    1 8 b l i s k o z d r o w i a 1 / 2 0 1 5

    N A S Z E K S P E RTprof. Zbigniew Gaciong, Kierownik Kliniki, WarszawskiUniwersytetMedyczny

    Czym waciwie jest nad-cinienie ttnicze? Nasz organizm, aby y, musi otrzyma wszystkie niezbdne

    skadniki odywcze. Transportuje je krew, ktra pynie przez naczynia krwionone z okrelon si, co mo-na atwo zaobserwowa, sprawdzajc swj puls. Zdarza si, e krew cinie ze zbyt du si, przez co uszkadza naczynia, co w konsekwencji moe prowadzi do powika sercowo- -naczyniowych, takich jak choroba wiecowa, a nawet zawa serca, udar mzgu czy cika niewydolno nerek wyjania prof. Zbigniew Gaciong, Kierownik Katedry i Kliniki Chorb Wewntrznych, Nadcinienia Ttni-czego i Angiologii Warszawskiego Uni-wersytetu Medycznego.

    Zabija nas lenistwoU wikszoci osb, u ktrych wykry-to zbyt due cinienie krwi, nie da si okreli bezporedniej przyczyny pojawienia si tej choroby. Wiado- mo jednak, e ryzyko zachorowania wie si ze stylem ycia i wzrasta, gdy mao si ruszamy, jestemy otyli, niezdrowo si odywiamy i palimy papierosy. Dlaczego tak si dzieje? W przypadku zbyt duej wa- gi wzrasta aktywno hormonalna tkanki tuszczowej trzewnej, ktra powoduje wzrost cinienia krwi. Po-dobny efekt wywouje nikotyna, a take spoywanie duych iloci ywnoci przetworzonej, bogatej w sl, czy alkoholu. Na rozwj choroby wpywa te stres, ale w mniejszym stopniu. Nieprawd jest natomiast, e kawa podnosi cinienie podkrela profesor. Choroba moe si jednak pojawi u osb, ktre prowadz na-

    Pomiar cinienia

    Przez dugi czas rozwija si w ukryciu, a w najmniej oczekiwanym momencie uderza ze zdwojon si.

    To nadcinienie ttnicze podstpna choroba ukadu krenia, ujawniajca si dopiero poprzez grone

    dla ycia powikania. Na szczcie mona j kontrolowa, a nawet si z niej wyleczy.

    prawd zdrowy tryb ycia. Na jej rozwj maj wpyw take czynniki genetyczne, moe rwnie wystpi jako objaw innych schorze, m.in. przewlekej choroby nerek i nadner-czy lub chorb mzgu, ale to poje-dyncze przypadki w oglnej skali zachorowa. Zwykle nie udaje si wykry przyczyny.

    N

    Nadcinienie ttnicze to epidemia XXI wieku i to nie tylko w naszym

    kraju, ale na caym wiecie. W Pol-sce cierpi na to schorzenie 32% dorosych, czyli ponad 10 mln ludzi. Niepokojce jest to, e choruje coraz wicej modych osb. Z bada, ktre jaki czas temu realizowalimy w warszawskich szkoach, wyni-ka, e 9% maturzystw miao zbyt wysokie cinienie. Kiedy bya to choroba osb starszych, teraz ju nie, co ewidentnie pokazuje, e nawet styl ycia modych moe by zabjczy. Jeli nie zaczniemy dba o siebie, to za 20lat bdzie dwa

    razy wicej osb chorych ni obecnie alarmuje ekspert. Sza-cuje si take, e 1/3 osb z nadci-nieniem ttniczym w ogle nie wie, e dotyczy jej ten problem. Dzieje si tak, bo to zudna i podstpna choroba, ktra przez dugi czas moe nie dawa adnych objaww. Bywa, e ludzie dowia-duj si o niej dopiero, gdy tra- fi do szpitala z powodu zawau serca czy udaru mzgu. Tymczasem gdyby wiedzieli, e nie s zdrowi, i leczyli si odpowiednio, mogliby tych gronych powika unikn. Dlatego wane jest, aby profilak-tycznie raz w roku zmierzono nam cinienie krwi. Wynik 140/90 mmHg oznacza, e powinnimy zacz si leczy tumaczy nasz rozmwca z WUM-u.

    S Terapia polega przede wszystkim na przyjmowaniu lekw obniajcych cinienie. Obecnie stosuje si bardzo bezpieczne medykamenty, ktre daj niewiele dziaa niepodanych. Wana jest te zmiana stylu ycia. Zawsze namawiam swoich Pa-cjentw, aby zaczli y bardziej aktywnie, wyeliminowali ze swojej diety szkodliwe skadniki i sprbo-wali schudn. Zastosowanie si do zasad zdrowego trybu ycia potra-fi da znakomite rezultaty, cznie z ustpieniem choroby. Jeli ogra-niczymy walk z nadcinieniem ttniczym do samej farmakoterapii i pozostaniemy przy starych nawy-kach, to z czasem bdziemy zmu-szeni przyjmowa coraz wiksze dawki lekw, a sama choroba bdzie duo trudniejsza do opanowania przestrzega profesor.

    Okoo 10,5 mln dorosych Polakw choruje na nadcinienie ttnicze. 3,1 mln chorych jest niewiadoma tego zaburzenia. Obserwuje si ponad dwukrotn popraw skutecznoci leczenia

    nadcinienia ttniczego (od 12% w 2002 roku do 26% w 2011 roku).

    rdo: badanie NATPOL 2011 (Oglnopolskie badanie rozpowszechnienia czynnikw ryzyka chorb ukadu krenia), gwni realizatorzy: Katedra Nadcinienia Ttniczego i Diabetologii GUMed oraz Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdasku.

    A I E I E

  • 1 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 9

    C U R R I C U L U M V I TA E

    W 1991 roku uzyskaa dyplom Wydziau Lekarsko-Denty-stycznego Akademii Medycz-nej w Warszawie (obecnie Warszawskiego Uniwersy-tetu Medycznego). W latach 19912002 praco-waa w kilku firmach jako lekarz dentysta. W 2002 roku rozpocza prac jako lekarz stomatolog w LUX MED. Od 2007 roku jest Dyrekto-rem Stomatologii Grupy LUX MED.

    Anna

    Dyrektor

    Stomatologii,

    Grupa LUX MED

    jest tak wielki, e nie wyobraam sobie, aby cho raz w roku tam nie pojecha.

    L - -

    Nie przepadam za opa-laniem si, wol aktyw- ny wypoczynek, dlatego duo zwiedzam. Prze-wanie wyjedam z wik-sz grup ludzi, a ze wzgldu na to, e znam ten kraj dobrze, czsto zostaj przewodnikiem. Nie musz nikogo spe-cjalnie na tak podr namawia.

    -

    Kradziee czy napady zdarzaj si wszdzie, jednak nigdy adna przykro mnie nie spotkaa, a prze-cie nie stroni od wycieczek po miecie i poruszania si tamtejsz komunikacj miejsk. To pikny i fascynujcy kraj. Jeli przyjedzie-my w okresie karnawau, to nieza-pomniane przeycia gwarantowa-ne. Przejcie si ulic w pochodzie poruszajcym si w gorcym rytmie samby to co, co pozostaje w pa-mici na zawsze.

    Pomiar cinienia

    J

    To pragnienie tkwio we mnie, odkd pamitam. Nie wiem, dlaczego akurat ten temat tak mnie zafascy-nowa. Zaczo si ju w dziecistwie koleanki bawiy si w dom, a ja leczyam zby lalkom i misiom. Ta pasja we mnie pozostaa. Nigdy nie miaam wtpliwoci, jak prac chc w yciu wykonywa.

    C -

    Zdecydowanie, szczeglnie tak byo na pocztku mojej kariery. Po obronie dyplomu rozpoczam prac w firmie, w ktrej przyjmowaam 20Pacjentw dziennie. Nie miaam dowiadczenia, a pracy byo duo, w tym wiele trud- nych przypadkw. To bya prawdziwa szkoa ycia, ale na szczcie miaam wok siebie ludzi, ktrzy mnie wspie-rali. Z perspektywy czasu pozytywnie oceniam ten okres, bo zdobyam bezcenn wiedz.

    N

    Nigdy. Cho bywao trudno, nie poja-wiay si myli, aby takie ycie porzu-ci. Uwielbiam t prac, lubi te kontakt z ludmi i poczucie, e mog im pomc.

    P -

    L E P P

    Oczywicie, e tak, ale speniam si w tym, co robi obecnie. Zawd dentysty zawsze bdzie mi bliski, jednak przychodzi taka chwila w yciu, e potrzeba odmia-ny. Byo ju dla mnie zbyt statycznie, po-trzebowaam nowych wyzwa. Terazre-alizuj mnstwo ciekawych projektw i to mnie bardzo pochania.

    J P

    Uwielbiam podrowa. Miaam moliwo odwiedzania wielu ciekawych zaktkw. Zaczo si ju w dziecistwie, bo tata mia prac, ktra zmuszaa go do czstych wyjazdw. Nie przeszkadzao mi to wrcz przeciwnie, szybko si adaptowaam do nowych warunkw. Najmilej wspominam kraje Ame-ryki Poudniowej,anajbardziejBra-zyli. Urodziam si w Rio de Ja-neiro, moe dlatego tak mnie cignie w tamte regiony. Sentyment

    Anna Klukowska nigdy nie miaa wtpliwoci, e chce by stomatologiem. Na co

    dzie spenia si, pracujc z Pacjentami oraz zarzdzajc pionem stomatologii

    Grupy LUX MED. W wolnym czasie podruje i gra w karty.

    Pewnie! Jak kade zreszt gdzie otaczaj ci yczliwi ludzie. Kocham Brazyli, ale nie jestem osob, dla ktrej due znaczenie ma miejsce, w ktrym si mieszka. W Polsce na razie czuj si wietnie, moe na emeryturze zmieni zdanie.

    P P Niestety nie da si cigle podrowa, a w kraju take potrzebuj relaksu. Dla mnie najlepszym sposobem na spdzanie wolnego czasu jest gra w karty. Uwielbiam bryda. Re- gularnie spotykam si z rodzin i przy-jacimi na partyjki. Uwielbiam t gr karcian, bo kada rozgrywka jest inna, przez co nigdy si nie nudzi.

    W rytmie

    Pamitkowe zdjcie z karnawau w Rio de Janeiro.

    N A S I S P E C J A L I C I