CÂU HỏI LưỢNG GIá

  • View
    213

  • Download
    1

Embed Size (px)

Transcript

  • B Y T

    H Ni, thng 01 nm 2015

    NUOI DNG TRE NHOTi liu dng cho Cn b Y t cng tc trong lnh vc

    chm sc sc khe b m - tr em ti cc tuyn(TI LIU HC VIN)

  • Ch o bin son

    V Sc khe B m - Tr em

    Ch bin

    BS. Trng Th Tn

    Tham gia bin son

    GS. o Ngc Din

    ThS. Nguyn Mai Hng

    BS. Nguyn Hng Ng

    TS. Hunh Nam Phng

    BS. Nguyn c Vinh

  • Li gii thiu

    Nui dng tr nh 1

    LI GII THIU

    Nm 2002, Qu Nhi ng Lin hip quc v T chc Y t Th gii xy dng Chin lc toncu v nui dng tr nh nhm nhn mnh vai tr cc thc hnh nui dng i vi tnhtrng dinh dng, s tng trng, pht trin v s sng cn ca tr nh. Ni dung kho hcc xy dng da trn kt lun v khuyn ngh ca cc chuyn gia u ngnh dinh dngv nhi khoa, mc tiu ch yu l bo v, khuyn khch v h tr Nui con bng sa m honton trong 6 thng u, cho tr n b sung an ton v hp l, tip tc cho tr b m n 24thng tui hoc lu hn.

    Hin nay, nhiu tr nh c nui dng khng ng cch. Nhiu b m d bt u cho trb tt nhng cho tr n b sung sm, hoc ch cho b vi tun sau , hoc cho tr b mkhng ng cch. Mt s trng hp, tr pht trin tt trong 6 thng u c nui bng sam nhng li cho tr n b sung qu mun, hoc cho tr n b sung khng hp l. Hu qul tr b suy dinh dng, c bit l suy dinh dng thp ci lm nh hng n s pht trinth lc v tr tu ca tr, mt vn ang gia tng nhiu nc.

    Nguyn nhn ch yu gy suy dinh dng tr em khng phi do thiu thc n m do thiukin thc v thc hnh cho tr b m v n b sung hp l. Kin thc v nui dng tr nhca ngi dn b nh hng bi nim tin, thi quen ca cng ng v li khuyn ca cn by t; mt s thng tin qung co ca cc cng ty sn xut thc n nhn to cho tr nh cngnh hng khng nh ti thc hnh dinh dng ca ngi dn v cn b y t. Cn b y ti khi gp nhiu kh khn trong vic khuyn b m thay i thi quen thc hnh dinh dng,do li khuyn a ra i nghch vi thc hnh theo thi quen v kin thc sn c cangi dn. V vy vic o to, bi dng v cp nht kin thc, k nng cho cn b y t vnui dng tr nh s gip h c k nng c bn v t vn, h tr NCBSM v cho tr nb sung hp l, gp phn thc hin mc tiu gim t l SDD thp ci tr em di nm tuitrong chin lc quc gia v dinh dng giai on 2011-2020 v tm nhn n nm 2030.

    Chng trnh v ti liu o to v nui dng tr nh c bin son nhm p ng nhucu o to cn b y t cng tc trong lnh vc chm sc sc khe b m - tr em ti cctuyn. Sau kha hc, cn b y t s c kh nng t vn v h tr b m, ngi chm sc tr,gia nh v cng ng thc hnh nui dng tr nh t 0 n 24 thng tui ng cch.

    Chng trnh o to c xy dng da trn ti liu o to v nui dng tr nh ca Tchc Y t Th gii, Qu Nhi ng Lin hp quc, D n Alive & Thrive v ph hp vi iukin thc t Vit Nam. Tng khi lng kin thc thit k trong chng trnh l 40 tit, trong 25 tit l thuyt v 15 tit thc hnh. Thi gian t chc kha hc l 5 ngy. Ni dung tptrung vo 2 lnh vc c bn trong nui dng tr nh l: Nui con bng sa m v n bsung theo khuyn co ca T chc Y t Th gii (WHO).

  • Li gii thiu

    Nui dng tr nh 2

    Ti liu o to km theo chng trnh bao gm: Ti liu dng cho hc vin, ti liu hngdn ging vin v b a VCD. Ni dung ti liu cung cp cc kin thc, k nng v nuidng tr nh theo khuyn co ca WHO v iu kin thc t Vit Nam. Phn ph lc gmcc t liu tra cu, minh ha, cc vn bn hin hnh lin quan v nui dng tr nh.

    Trong qu trnh xy dng chng trnh v bin son ti liu, nhm tc gi nghin cu vtip thu, chnh sa, b sung v hon thin trn c s cc kin ng gp ca Hi ng thmnh chuyn mn, Vin Dinh dng, cc chuyn gia trong lnh vc nhi khoa, sn khoa, ccchuyn gia ca T chc Y t Th gii, Qu Nhi ng Lin hp quc, i din cc cn b y tang cng tc trong lnh vc chm sc sc khe b m - tr em cc tuyn trong c nc,s h tr v chuyn mn v ti chnh ca D n Alive & Thrive.

    Chng trnh v ti liu o to Nui dng tr nh ln u tin c B Y t thm nh vban hnh ti Quyt nh s 5063/Q-BYT ngy 05/12/2014 thng nht s dng o tocho cn b y t cng tc trong cc lnh vc chm sc sc khe b m - tr em cc tuyn.Trong qu trnh s dng, B Y t rt mong nhn c kin ng gp ca cc t chc, cnhn ti liu tip tc c cp nht v hon thin hn.

    Nhn dp ny, V Sc khe B m - Tr em, B Y t xin trn trng cm n D n Alive &Thrive, T chc Y t Th gii, Qu Nhi ng Lin hp quc hp tc cht ch cng V Sckhe b m - tr em trong cng tc bo v, chm sc v ci thin tnh trng sc khe, dinhdng ca b m, tr em ni chung cng nh h tr v k thut v ti chnh hon thinChng trnh v ti liu o to Nui dng tr nh.

    Trn trng cm n!

  • DANH MC T VIT TT

    ABS n b sung

    ARV Thuc khng vi rt HIV

    BTT Biu tng trng

    BVBHTE Bnh vin bn hu tr em

    CBYT Cn b y t

    CSYT C s y t

    CSSKTE Chm sc sc khe tr em

    HIV Vi rt gy suy gim min dch

    HS H sinh

    L Lao ng

    NCBSM Nui con bng sa m

    NCNLKN Nhu cu nng lng khuyn ngh

    TTCP Th tng Chnh ph

    TTDD Tnh trng dinh dng

    UNICEF Qu Nhi ng Lin hp quc

    WHO T chc Y t Th gii

    Danh mc t vit tt

    Nui dng tr nh 3

  • Mc lc

    Nui dng tr nh 4

    Bi 1. Tng quan v nui dng tr nh ................................................................................6

    Bi 2. Tm quan trng ca nui con bng sa m...............................................................14

    Bi 3. C ch tit sa ...........................................................................................................27

    Bi 4. Hng dn b m cho tr b ng.............................................................................36

    Bi 5. Cch vt sa v bo qun sa m.............................................................................51

    Bi 6. Thc hnh 10 iu kin nui con bng sa m ti cc c s y t.............................59

    Bi 7. Cc kh khn thng gp khi nui con bng sa m................................................69

    Bi 8. Nui con bng sa m trong trng hp tr sinh thp cn .......................................89

    Bi 9. Chm sc dinh dng v sc khe b m thi k mang thai v NCBSM .................96

    Bi 10. Gii thiu Lut Quc t v Lut Quc gia v kinh doanh cc sn phm dinh dng cho tr nh ..........................................................................................104

    Bi 11. K nng t vn trc tip..........................................................................................108

    Bi 12. Cc bc t vn c nhn v t vn nhm .............................................................119

    Bi 13. Thc hnh bnh vin v t vn v hng dn nui con bng sa m..................133

    Bi 14. Tm quan trng ca n b sung .............................................................................136

    Bi 15. Thc n b sung.....................................................................................................141

    Bi 16. Ch n b sung..................................................................................................150

    Bi 17. Bing n v kn n tr nh..................................................................................162

    Bi 18. Thc hnh t vn v hng dn cho tr n b sung hp l ..................................168

    Bi 19. Nui dng tr nh giai on tr bnh v hi phc, tr c m nhim HIV.............176

    Bi 20. nh gi tnh trng dinh dng ca tr..................................................................184

    MC LC

  • Mc lc

    Nui dng tr nh 5

    PH LC ..........................................................................................................................199

    Ph lc 1. Mt s ch s v khi nim v nui dng tr nh............................................199

    Ph lc 2. Gi mt s thc n n b sung cho tr 6 - 23 thng tui.............................200

    Ph lc 3. Mt s ch s v khi nim v nui dng tr nh............................................206

    Ph lc 3.1. Bng tra cn nng theo tui (Z SCORE).............................................. 206

    3.1.1 Cn nng theo tui (Z SCORE) - Tr trai (0-5 tui) ........................................206

    3.1.2. Cn nng theo tui (Z SCORE) Tr gi (0-5 tui) ......................................208

    Ph lc 3.2. Bng tra chiu di/chiu cao theo tui (Z SCORE)............................. 211

    3.2.1. Chiu di theo tui (Z SCORE) - Tr trai (0-2 tui)........................................211

    3.2.2. Chiu di theo tui (Z SCORE) - Tr gi (0-2 tui)........................................212

    3.2.3. Chiu cao theo tui (Z SCORE) - Tr trai (0-5 tui) ......................................213

    3.2.4. Chiu cao theo tui (Z SCORE) - Tr gi (0-5 tui).......................................214

    Ph lc 3.3. Bng tra cn nng/chiu cao.................................................................216

    Ph lc 4. Tm tt chin lc quc gia v dinh dng giai on 2011-2020 v tm nhn 2030...............................................................................................219

    Ph lc 5. Ngh nh 100/2014/N-CP Quy nh v kinh doanh v s dng sn phm dinh dng dng cho tr nh, bnh b v v ngm nhn to ...........................226

    p n cu hi lng gi .................................................................................................236

    Ti liu tham kho .............................................................................................................262

  • Nhng pht hin quan trng v dinh dng b m - tr em ca tp ch The Lancet nm2013 (Tp ch uy tn v y khoa) cho thy tnh trng dinh dng ca b m v tr nh lmt trong nhng nguyn nhn dn n 3,1 triu/6,9 triu tr di 5 tui t vong v 165triu tr em di 5 tui suy dinh dng th thp ci (nm 2011). S tr b suy dinh dngth thp ci ny v s chu nh hng v s pht trin th cht v tinh thn sau ny.Trn 2/3 trong s t vong tr di 5 tui l tr di 1 tui v thng lin quan n thchnh nui dng tr khng hp l. Suy dinh dng tr di 5 tui nh hng gin tipn kh nng t c cc mc tiu thin nin k v gim t l t vong v bnh tt trem di 5 tui. c tnh dinh dng khng hp l s lm gim t nht 8% kh nng phttrin kinh t ca mt quc gia (do n gy tn tht trc tip ti nng sut lao ng, nhnthc km v kh nng hc tp gim).

    BI 1. TNG QUAN V NUI DNG TR NH

    Mc tiu hc tp

    1. Trnh by c tm quan trng ca nui dng tr nh

    2. Trnh by c mc tiu v ni dung c bn Chin lc ton cu v nui dng tr nh

    1. Tm quan trng ca nui dng tr nh

    1.1. Nui dng tr nh c vai tr rt quan trng i vi sc khe v s phttrin ca tr

    Bi 1. Tng quan v nui dng tr nh