chuyện Đông- chuyện tây( an chi)

Embed Size (px)

Text of chuyện Đông- chuyện tây( an chi)

  • 8/14/2019 chuyn ng- chuyn ty( an chi)

    1/47

    Chuyn ng- Chuyn TyHc Gi An Chi1- (KTNN 95, ngy 01-11-1992)Sa Tng c cng bo v ng Tam Tng i thnh kinh, cui cng c o v tr

    thnh Kim thn La Hn. V c g m thnh thong vn nghe ngi ta chi l " quSaTng?

    AN CHI: y l hai Sa Tng khc nhau. Sa Tng trong ting chi l Sa Tng bnCha Jesus, cn SaTng m bn ni n l Sa Tng bn Pht Thch Ca. Sa Tng bno Thin Cha l trm ca loi qu, thng c ni n trong Tn Uc ca KinhThnh, chnghn: "Ngi ni ng vng chu qu Satan cm d bn mi ngy, chung vi th rng, v c thin-s hu vic Ngi" (Mc, 1:3). Satan y chnh ltn con qu m ngi ta vn pht m thnh "Sa Tng". Vy xin phn bit r ko oancho Sa Ng Tnh trong Ty du k. 2- (KTNN 95, ngy 01-ll-1992)Mi hai bn nc trong "phn gi 12 bn nc" l g? C phi chng l 12 cng vtrong x hi xa ca ta v Trung Quc nh: Cao l cng, hu khanh, tng; trung ls, nng, cng, thng; v thp l ng, tiu, canh, mc? cn trong v c c phi l

    thanh khit, trong sch v nh bn, tham hay khng?

    AN CHI: Nhiu ngi vn quan nim mi hai bn nc ng nh ng nu.Chng ti khng tin cch gii thch trn m cho rng Hunh-tnh Paulus Ca gingc l hn:"Con gi mi hai bn nc: Thn con gi nh chic , hoc gp bn trong, hocmc bn c, hoc a ngi tt, hoc a ngi xu, may th nh, ri th chu.Ting ni mi hai bn nc l ni cho vn".(i Nam quc m t v, tp I, Si Gn, 1895. X. ch bn, tr. 46-7).

    iu m tc gi ging rng "Ting ni mi hai bn nc l ni cho vn" th chngti li quan nim l do t nguyn dn gian m ra. i vi thnh ng ang xt r rngl hai ting trong, cphi c hiu rnghn cch hiu m ng nu.3. (KTNN 95, ngy 01-11-1992)R ng sn c phi mun ni ng cung thi t? Du Nam ging c phi mun nitch trn ni Nam Ging (nng Ging Tin) hay khng?

    AN CHI: Trc ht xin ni rng y l r ng sng, du Nam gin ch khng phil "ng sn" v Nam ging". Sng l ging: vy ng sng l ging phang. Gin l khe ni: vy Nam gin l khe ni pha Nam. Vr ng sng btngun tch ng sng thn phc, ngha l nm thng bng trn ging pha ng.Chuyn rng nh Vng o c nhiu con trai cha v nn Hy Gim mi cho ngisang kn chng cho con gi. m con trai nh h Vng bit th nn anh nocng lng xng tm cch lm cho khch . Ch c Vng Hy Chi l nm khnh trnging pha ng, coi nh khng c chuyn g xy ra. Nghe ngi nh thut li, Hy

    Gim bit Hy Chi t l r qu, bn chn ngy lnh thng tt m g con gi cho. QuVng Hy Chi l th gia (caligrapher) ni ting; ngy nay h ni n th php(calligraphie) Trung Hoa th phi nhc n Vng Hy Chi. Vy r ng sng khnglin quan g n ng Cung thi t.

    Cn vdu Nam gin th bt ngun t li ca mt bi trong Kinh Thi ca TrungHoa: Vu d th tn, Nam gin chi tn ngha l i hi rau tn bn khe ni pha Nam.Ch s tn to ca ngi con gi. Du Nam gin l con du chu thng chu kh. Vy

  • 8/14/2019 chuyn ng- chuyn ty( an chi)

    2/47

    Nam gin khng lin quan g n Ging Hng ca T Thc hoc Ging Kiu ca TUyn c. Truyn Lc Vn Tin c cu:

    Xem p ha hai:Ny du Nam gin, n trai ng sng.

    4. (KTNN 95, ngy 01-11-1992)

    Nh Ng (939-965) tuy c b Dng Tam Kh cp ngi nhng Ng Quyn cng xng vng, ng C Loa; sau Ng Xng Ngp v Ng Xng Vn cngc sgi l Hu Ng vng. V l do g m ca ming dn gian lun lun ni:"inh, L, L, Trn, L, Nguyn m khng nhc n nh Ng"? Phi chng do bihch ca c Nguyn Tri?

    AN CHI: bn cho rng do nh hng ca Nguyn Tri trong bi Bnh Ng i co(khng nhc n nh Ng) nn ngi ta vn c thi quen ni "inh,L, L, Trn "thi m khng nhc n nh Ng mc d nh Ng c trc nh inh. Qu l ngi tac thi quen da vo Bnh Ng i co m ni nh th tht, nhng y ch l davo bn dch ca Bi K c Trn Trng Kim s dng trong Vit Nam s lc chkhng phi da vo nguyn vn ca Nguyn Tri. Bi K dch: "T inh, L, L, Trngy nn c lp; cng Hn, ng, Tng, Nguyn hng c mt phng". Nhngchnh Nguyn Tri th li vit: "T Triu, inh,L, Trn chi triu to ng quc; dHn, ng, Tng,Nguyn nhi cc nht phng" ngha l "T khi (cc triu i)Triu, inh, L, Trn bt u dng nn nc ta (th chng ta) cng vi (cc triu)Hn, ng, Tng, Nguyn mi bn mi lm ch mt phng (ring ca u Lc caThc Phn b Triu gm thu vo nc Nam Vit nn ngi xa vn quan nimrng Triu l vua ca nc ta. Bng chng l n th Triu vn cn tn ti micho n ngy nay ti ng Sm, x Hng Thi, huyn Kin Xng, tnh Thi Bnh.

    Vy Nguyn Tri khng vit "inh, L, L, Trn" m vit "Triu, inh, L, Trn".Nh Triu c quan nim nh triu i u tin ca Vit Nam xng , nganghng v ng thi vi nh Hn bn Trung Hoa do Hn Cao t Lu Bang khai sngnm 206 trc Cng nguyn. Cn nh Trn, triu i lin trc nh L (nh H th b

    xem l ngy triu) ca Vit Nam, l triu i ng thi vi nh Nguyn, triu i lintrc nh Minh ca Trung Hoa. Chnh v th m Nguyn Tri mi t nh Triu uv nh Trn cui ca v "Triu,inh, L, Trn" m i vi v "Hn, ng, Tng,Nguyn" trong Triu i vi Hn cn Trn i vi Nguyn.

    Th l Nguyn Tri khng nhng khng ni n nh Ng ca Ng Quyn m cngkhng ni n nh L ca L i Hnh tc L Hon. Ta khng nn i hi NguynTri phi ni cho y v y ng khng vit s k m ch lm vn hng bin tuyn co v mt thng li v i ca dn tc i vi qun xm lc nh Minh. Nubt b v thiu st, th t nh Hn n nh ng, ng cn "b qun" cc nh sauy na: Ngy, Thc, Ng (thi Tam quc); Ty Tn, ng Tn, Tng, T, Lng,Trn, Bc Ngy, Ty Ngy v ng Ngy, Bc T, Bc Chu (thi Nam Bc triu);Tng v Ty. Tng cng n 16 nh, u phi l t.

    5. (KTNN 58, ngy 15-ll-1992)C ngi ni rng ngi Php ly con g trng lm vt t cho dn tc mnh. Xin chobit ti sao?

    AN CHI: Trc ht, xin ci chnh rng con g trng khng phi l vt t (totem) cadn tc Php.Th n, ngi ta cng khng ni con g trng m phi ni y lcon g trng G-loa (con gaulois). V con g trng G-loa l mt biu tng(emblme) - ch khng phi "vt t" - ca dn tc Php. Vt t v biu tng l haikhi nim khc nhau. Vic ly con g trng G-loa lm biu tng c bao hm mt

  • 8/14/2019 chuyn ng- chuyn ty( an chi)

    3/47

    s chi ch nh trong . T tin ca ngi Php l ngi G-loa(Gauiois). NgiG-loa, ting La Tinh gi l Gallus. Danh t Gallus trong ting La Tinh li c mt tng m tuyt i l gallus, c ngha l con g trng. Th l ci v ng m gallusca ting La Tinh va biu hin khi nim "ngi G-loa" li va biu hin khi nimcon g trng". Vy c theo ngn ng ny, ngi ta c th chi ch bng ng thc:

    Ngi G-loa (Gallus) = con g trng (gallus).

    l l do ti sao ngi Php li ly con g trng G-loa lm biu tng ca dn tcmnh. Nu ta bit rng ting Php hin i l do ting La Tinh thng tc (latinpopulaire) m ra th ta cng s khng ly lm l ti sao ngi Php li cn c voting La Tinh chn biu tng cho dn tc mnh nh th. 6- (KTNN 96, ngy 15-11-1992)Hoa K hin nay c bao nhiu tiu bang? Tn ca cc tiu bang ?

    AN CHI:Hoa K c 50 bang:

    1. Alabama, 2.Alaska, 3. Arizona, 4. Arkansas, 5. California, 6.Colorado, 7.Connecticut, 8. Delaware, 9. Floria, 10.Georgia, 1l. Hawaii, 12. Idaho, 13. Illinois,14. Indiana, 15. Iowa, 16. Kansas, 17. Kentucky, 18. Louisiana, 19.Maine, 20.Maryland, 21. Massachusetts, 22. Michigan, 23. Minnesota, 24. Mississippi, 25.Missouri, 26. Montana, 27. Nebraska, 28. Nevaa, 29. New Hampshire, 30. NewJersey, 31. New Mexico, 32. NewYork (ch : thuc bang ny c thnh ph cng tnNewYork, trc vn phin bng m Hn Vit l Nu c.Nhng th ph ca bangNew York li l Albany), 33.North Carolina, 34. North Dakota, 35. Ohio, 36.Oklahoma, 37. Oregon, 38. Pennsylvania, 39. Rhode Island, 40. South Carol1na, 41.South Dakota, 42.Tennessee, 43. Texas, 44. Utah, 45. Vermont, 46.Virginia, 47.Washington, 48. West Virginia, 49.Wisconsin, 50. Wyoming.

    Vng Alaska, nm pha TyBc ca Hoa K, l t m nc Nga Sa hong nhng

    cho Hoa K t nm 1867, tr thnh bang th 49 canc ny t nm 1958. Quno Hawaii (tn c lSandwich), th ph l Honolulu, l lnh th ca Hoa K t nm1898, tr thnh bang th 50 ca nc ny cng t nm 1958. 7- (KTNN 96, ngy15-11-1992)Ti sao li gi nhng ngi bn nam bn n (li ci) l "p-.

    AN CHI: Ci tn p- dng ch nhng ngibn nam bn n l kt qu ca mtli hiu sai lch nay tr thnh thng dng. l do ting Php pd, dng tt capdraste. y l mt danh t gm hai t cn gc Hy Lp: pd- (

  • 8/14/2019 chuyn ng- chuyn ty( an chi)

    4/47

    rivire Claire (sng Trong). H cng dch tn sng Hong H ca Trung Hoa sangting Php l fleuve Jaune (sng Vng) ri li da theo cch din ny m dch tncon song Dng T (Dng T Giang) thnh fleuve Bleu (sng Xanh) mc d hcng c mt tn phin m t Dng T Giang thnh Yang-tseu-kiang (trcthngvit l Yang-ts-kiang). Vy Hng H hay sng Hng ch l nhng "bn dch"sang ting Vit ca ting Php fleuve Rouge m thi. Xin phn bit vi Hng Giang,

    mt chi lu xa ca sng Hng, chy qua tnh Hi Dng. 9. (KTNN 97, ngy 01-12-1992)Ti sao t tp 1 n tp 5, i truyn hnh Thnh ph H Ch Minh khng gi lun bphim di ca Mexico bng ci tn "Ngi giu cng khc" m gi l "Nc mt ngigiu sau li phi thay i tn gi t tp 6 tr i? Hai cch gi c g khcnhau khng?

    AN CHI: Tn gc ca b phim ny ng ra l Ngi giu cng khc. Tn phim bngting Ty Ban Nha (Ngi Mexico ni ting Ty Ban Nha) l Los ricostambien lloran.S d 5 tp u ca b phim c gi l Nc mt ngi giu c l v theo bndch ca o Minh Hip, ngi dch li phim (t ting Nga) cho i truyn hnhPh Yn (X. Tui tr ch nht, s 40-92, tr.17). Hai cch gi trn y c khc nhauhay khng? Sau y l li ca o Minh Hip: "Qu tht ti phi suy ngh rt lutrc khi quyt nh dch l Nc mt ngi giu m vn bo m chuyn ti c ngha chnh xc ca tn phim (...), ng thi nghe hay hn() Ti ngh khng c gkhc nhau gia hai tn phim (Tui tr ch nht, s 40-92). S tht th qu l c khcnhau. Nc mt ngigiu l mt cu trc phi v ng tnh (non-prdicativ) cn Ngigiu cng khc th l mt cu. Hai cu trc khc nhau n nh th th khngth ni rng hm ngha ca chng hon ton nh nhau c. Nu cn th cc tc gi ni Las Ingrimas de los ricos (Nc mt ngi giu) ri. Nhng h li ni Los ricostambien lloran. Vy tng c nn dch thnh Ngi giu cng khc cho st vinguyn vn. 10 (KTNN 97, ngy 01-12-1992)Ti sao Colomb c cng tm ra chu M m tn ng li khng c dng gi chuny? Tn nc Colombia clin quan g n tn ca Colomb hay khng?

    AN CHI: Chnh Christophe Colomb gi chu M l Ty n (Indes occidentales)v nhm tng rng l nc n . Do cch t tn ny ca Colomb m thdn da chu M c gi l Indien (ting Php), Indian (ting Anh), ngha lngi n . Saukhi bit r s tht, ngi ta mi dn dn gi chu M bng ci tnAmerique (ting Php), America (ting Anh) nh hin nay. ng l trong tn ncColombia c tn ca Colomb. ng n min t ny nm 1502 nhng trc thAlonso de Hojeda pht hin ra n t 1499. Sau khi hon thnh vic chinh phct ny vo nm 1539 th Gonzalo Jimnez de Quesada gi n l Nueva Granada;mi v sau n mi c gi l Colombia. 11. (KTNN 98, ngy 15-12-1992)Tam tc trong "tru di tam tc" l nhng tc no?

    AN CHI: Hai ting tam tc c t nht l bn cch hiu m T nguyn (mt b t inting Hn ra mt nm 1915) cho nh sau