DOBRE PRAKTYKI W POLSCE - .PRAKTYKI W POLSCE 61. 62. DOBRE POMYSŁY W POLSCE ... karka przegląda

Embed Size (px)

Text of DOBRE PRAKTYKI W POLSCE - .PRAKTYKI W POLSCE 61. 62. DOBRE POMYSŁY W POLSCE ... karka przegląda

DOBRE PRAKTYKI W POLSCE

61

62

DOBRE POMYSY W POLSCE

Podobno ju wszystko zostao wymylone i kady dobry pomys zrealizowany. Dlatego uwaamy, e dobre pomyy trzeba podpatrywa u innych i ciga, a co najmniej si nimi inspirowa. Korzystajc z sieci zaprzyjanionych instytucji, naszych bada, internetu, poczty pantoflowej i wszystkich innych moliwych rde wyszukalimy dla Pastwa przykady kilku udanych projektw, dziaa, idei, pomysw zrealizowanych w maych i duych do-mach kultury w Polsce.Kady z nich kryje te w sobie SOWO KLUCZ, ktre jak pokazay nasze badania moe by przydatne w myleniu o idei domu kultury. Dlatego poprosilimy socjologw, psychologw, artystw, designerw, anima-torw o przygotowanie specjalnie na potrzeby tej publi-kacji prywatnych definicji poj, ktre mog si przyda w refleksji nad ksztatem orodkw kultury. Nie dajemy gotowych przepisw, zachcamy do czerpania inspiracji i odwagi w podejmowaniu nowych wyzwa.

Wiemy, e przykadw wietnych dziaa domw kultury jest w Polsce duo wicej. Jeli chc si Pastwo podzie-li swoim pomysem zapraszamy na: www.zoomnadomykultury.pl

63

JAK OTWORZY SI NA ZMIAN?

64

www.stowarzyszeniesoma.pl

Gminny Orodek Kultury w Somiance to ywe i kolorowe miejsce. Sycha krzyki przedszkolakw z Akademii dla Najmodszych (prowadzonej przy wsppracy z Fundacj Rozwoju Dzieci im. Komeskiego), dwiki pianina z pr-by teatrzyku dziecicego lub stukot maszyny do szycia, na ktrej pani Boenka szyje stroje na przedstawienie. W kuchni rodzice szykuj kanapki dla dzieci. W Gminnym Centrum Informacji utworzonym przez GOK po internecie surfuj starsi mieszkacy gminy. Bibliote-karka przeglda nowe ksiki kupione dziki rodkom ze zdobytej dotacji. Pniej drukuje maluchom kolorowanki. Panuje ciepa rodzinna atmosfera. Wszystko dostpne jest dla mieszkacw za darmo, bo w do ubogiej gmi-nie rolniczej, jak jest Somianka, patny dostp do usug GOK-u byby barier nie do pokonania. Oferta domu kultury jest odzwierciedleniem potrzeb mieszkacw, bo to waciwie oni j tworz. Robilimy badania, rozmawialimy. Sprawdzilimy, co jest potrzeb-

ne ludziom. Okazao si, e brakuje miejsc do spdzania

wolnego czasu. Zaczam szuka moliwoci stworzenia

takiego miejsca wsplnie z ludmi wspomina dyrektor Hanna Gwczyk. W ramach programu profilaktyki rozwizywania proble-mw alkoholowych powstay wietlice rodowiskowe pro-wadzone przez lokalnych liderw. Teraz mieszkacy sami przychodz do domu kultury ze swoimi pomysami albo mwi, czego im brakuje. Dziki szkoleniom programu CAL pracownicy nauczyli si jak angaowa spoeczno lokaln zgodnie z zasad, ktra zdaje si by mottem pani dyrektor: pommy ludziom, aby potrafili pomaga sami sobie.

Dzisiaj mieszkacy wystpuj w zespoach obrzdowych, buduj boiska, pomagaj najbiedniejszym czonkom spo-ecznoci, organizuj imprezy okolicznociowe. Dziaania, ktre swj pocztek miay w domu kultury, a obecnie znajduj tam wsparcie, silnie zintegroway spoeczno. Orodek jest instytucj, wok ktrej organizuje si ycie gminy.GOK w Somiance musi pozyskiwa dodatkowe rodki fi-nansowe i pomaga mu w tym twrcze mylenie. Pierwszym krokiem byo utworzenie Stowarzyszenia Soma, ktre ma wiksze moliwoci w zabieganiu o rodki finansowe ni dom kultury. Czonkowie Stowarzyszenia, a wrd nich pracownicy DK, zdobywaj granty. Potrafi znale sposoby na kreatywne wykorzystywanie moliwoci prawnych (po-czenie funkcji bibliotekarki i opiekunki wietlicy umoli-wia wynagradzanie wietlicowych), rozmawia z ludmi i zdobywa partnerw oraz sponsorw, a przede wszystkim pozyskiwa wsparcie lokalnych przedsibiorcw.Czonkowie Stowarzyszenia s silnie zwizani z orodkiem. Tworz to miejsce wraz z lokalnymi liderami, wolontariu-szami i rodzicami dzieci przychodzcych tu na zajcia.Nie istnieje cisa hierarchia, wszyscy s na rwnych pra-wach i to demokratyczne podejcie wida nawet w sposo-bie aranowania przestrzeni.Gdy objam dyrektorstwo, to z dnia na dzie zlikwidowa-

am pokj dyrektora. Uwaaam, e w takim domu kultury

gabinet jest niepotrzebny. Zreszt ja si nie czuam dy-

rektorem. Postanowiam by nie dyrektorem, tylko czon-

kiem zespou. Zmiejc instytucj trzeba otworzy si na

ludzi. I nie ba si wspomina Hanna Gwczyk.

www.somianka.pl

DYREKTOR BEZ GABINETU

65

ZLIKWIDOWAA GABINET DYREKTORA, BO UWAAA, E JEJ DOM KULTURY POTRZEBUJE OTWARTYCH PRZESTRZENI. STWORZYA ZGRANY ZESP PRACOWNIKW. ZMIENIA SOMIANK.

MAJA PARCZEWSKAPSYCHOLOG, KURATORKA LABORATORIUM EDUKA-CJI TWRCZEJ, CENTRUM SZTUKI WSPCZESNEJ

ZMIANA

ZMIANA WIE SI Z ROZWOJEM. PRZEZ LATA STUDIW

I PRAKTYKI PSYCHOLOGICZNEJ OBSERWOWAAM OPISA-

NE PRZEZ ABRAHAMA MASLOWA WEWNTRZNE BALAN-

SOWANIE KADEGO Z NAS NA NIEWIDZIALNEJ GRANICY

MIDZY OBRON I POTRZEB ZMIANY. PIERWSZA SIA

WIE SI Z NATURALN POTRZEB BEZPIECZESTWA, A

CO ZA TYM IDZIE Z OBAW PRZED UTRAT TEGO, CO SI

OSIGNO, PRZED UTRAT PRZYNALENOCI, Z LKIEM

PRZED NOWYM. PRZYWIZANIE DO PRZESZOCI, NAWY-

KW, SPRAWDZONYCH ROZWIZA ZATRZYMUJE NAS W

MIEJSCU, ALE CHRONI PRZED BLEM I NIEPEWNOCI.

POJAWIA SI LK PRZED NIEZALENOCI, WOLNOCI,

ODDZIELENIEM. DRUGA NATURALNA SIA POTRZE-

BA ROZWOJU CIGNIE NAS W NIEZNANE. O ROZWOJU

MOEMY WIC MWI WWCZAS, GDY KADY NASTPNY

KROK JEST SUBIEKTYWNIE BARDZIEJ SATYSFAKCJONU-

JCY NI POPRZEDNI, BARDZIEJ RADOSNY, ODKRYWCZY,

ZACHCAJCY DO POSZUKIWA BEZ OGLDANIA SI NA

RYZYKO UTRATY AKCEPTACJI Z ZEWNTRZ. WWCZAS

SAMI JESTEMY ARBITRAMI, A DZIAANIE STAJE SI AU-

TONOMICZNE I WARTOCIUJE SI W NAS. JEDNAK ABY SI

ROZWIJA I ROBI KOLEJNE KROKI NAPRZD, NIEZBD-

NE JEST POCZUCIE BEZPIECZESTWA, TO ONO CHRONI

NASZ WIADOMO WASNEJ WARTOCI. CI, KTRZY

CHC TOWARZYSZY INNYM W ROZWOJU, PODEJMUJC

NOWATORSKIE DZIAANIA W JAKIEJKOLWIEK DZIEDZINIE,

POWINNI ZDAWA SOBIE SPRAW Z ISTNIENIA OWEJ GRA-

NICY POMIDZY OBRON I ZMIAN. TAKE W SOBIE.

66

JAK DOM KULTURY MOE ZMIENIA NAJBLISZ OKOLIC?

www.dorozkarnia.pl

JOANNA WARSZATEATROLOG, KURATORKA AKCJI ARTYSTYCZNYCH W PRZESTRZENI MIASTA

INTERWENCJE W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ

SZTUKA W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ CZSTO POLEGA NA

WSKAZANIU NIEWIDZIALNYCH SPRAW, PROBLEMW, KT-

RE WISZ W POWIETRZU, S ODCZUWALNE, JEDNAK NIE-

OSWOJONE. CZSTO SZTUKA SUY JAKO KATALIZATOR, A

NAWET DZIAA JAK EFEKT MAGICZNY NAOONY NA RZE-

CZYWISTO. DZIAANIA W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ PO-

TRAFI DOKONA TEGO, Z CZYM MCZ SI POLITYCY CZY

MIESZKACY ZMIANY W PERCEPCJI RZECZYWISTOCI.

Klub Zielone Wzgrze powsta z myl o dzieciach z naj-bliszej okolicy szczeglnie tych, ktre maj kopoty z nauk lub nudzc si, spdzaj czas na ulicy. To opieku-czo-wychowawcze miejsce stworzono, eby dzieci miay swoj przestrze przyjazn i bezpieczn. Otwart codzien-nie. To miao by miejsce, w ktrym po szkole mona poby razem. Wsplnie odrobi lekcje, porozmawia albo co stwo-rzy (raz latawce, raz grafiki komputerowe), wyj grup na plac zabaw. W Zielonym Wzgrzu duo zaley od pomysw uczestni-kw. Dzieci (7-12-lat) nie s tylko odbiorcami zaj, same wsptworz i nadaj charakter miejscu. Ola Antolak, pe-dagog ulicy, ktra prowadzi klub, o swoich podopiecznych opowiada jak o partnerach: eby dzieci dobrze zrozumie, to czasem trzeba by takim jak one tumaczy. Dziaania s wymylane wsplnie przez bywalcw klubu. Tak pojawi si pomys na projekt Moje miejsce, moja prze-strze. Punktem wyjcia do jego powstania byo przeko-nanie, e na Siekierkach trzeba co zmieni. Zaczynajc, grupa nie wiedziaa, co i w jaki sposb zmieni. Odpowied przysza znacznie pniej. Inspiracj do dziaania stay si fotograficzne spacery pod okiem profesjonalisty. Dzieci fotografoway miejsca, ktrych nie lubi i te, ktre uwaaj za fajne. Klubowicze uznali, e Siekierkom przydaby si stojak na ro-wery, hutawka albo awka Miejsca i rzeczy, ktre pomo-gyby mieszkacom wsplnie spdza czas. Z gow pen pomysw dzieci rozpoczy cykl warsztatw z architektami z pracowni Plus48.

PI METRW NAD ZIEMI

67

Pod okiem specjalistw rozwijay swoje pomysy maej ar-chitektury. Szkicoway, maloway, robiy makiety. Podczas warsztatw powstaway projekty niezwykej awki, olbrzy-miego siedziska i hutawki. Motywacji i zapau do pracy nie brakowao nikomu. Modzi architekci wiedzieli, e jeden z pomysw ma szans na realizacj e ich rysunki i pomy-sy to nie tylko bujanie w obokach, ale okazja na faktyczn zmian najbliszego otoczenia.W tym tkwi sens caego przedsiwzicia. Dzieci nam za-

ufay. To bya wielka odpowiedzialno. Wiedziaam, e nie

moemy ich zawie wspomina Ola Antolak.Powstao siedem projektw. Makiety przez p roku mona byo oglda na wystawie. Mieszkacy Siekierek gosowali na pomys, na ktrego realizacji najbardziej by im zaleao, ktrego realny ksztat najchtniej widzieliby w swojej dziel-nicy. Wygraa awka. Najfajniejsze byo dla nas to, e ta aw-ka naprawd powstaa mwi Julia, autorka zwyciskiego projektu. awka stana nad jeziorkiem. W pobliu Mostu Siekierkowskiego na terenie nalecym do pobliskiej parafii. Solidna, czerwona, wykonana z najtrwalszych materiaw. Tak dua, e kady, kto na niej usidzie nawet dorosy moe swobodnie macha nogami i przez chwil znw po-czu si jak dziecko.

AWKA STANA NAD JEZIORKIEM. PIKNA, CZERWONA I TAK DUA, E KADY, KTO NA NIEJ USIDZIE (NAWET DOROSY)MOE SWOBODNIE MACHA NOGAMI I PRZEZ CHWIL POCZU SI JAK DZIECKO.

www.domkultury.gre.pl

68

Wolontariusze nie s anonimowi na internetowej witrynie domu kultury mona obejrze profesjonalne fotografie i opisy ich dziaa. Wiele mwi rwnie liczby: wolontarisze stanowi w bla-chowniaskim orodku wikszo, etatowych pracownikw jest tu zaledwie siedmiu. Modzi traktuj swoje dziaania w Domu Kultury nie tylko jako prac na rzecz innych, ale take jako inwestycj we wasny rozwj. Zdobyte dowiadczenie to kapita, z ktrym bd mogli wkroczy w d