Evropski Socijalni Model Uvod 2013

  • View
    7

  • Download
    2

Embed Size (px)

Transcript

  • Evropski socijalni modelPlan nastave

  • Nain radaPredavanja i vjebe: Petak od 16.15 do 19.00 satiProvjera znanja:20 % prisustvo nastavi20 % test10 % prezentacija, esej ili prikaz50 % zavrni ispit

  • Literatura:uri, Dragan: Evropski socijalni model, UPNS, FPN, igoja, Beograd, 2013Dodatna literatura:Vukovic, Drenka; ekerevac, Ana (priredile): Socijalna politika u procesu evropskih integracija, Fakultet politikih nauka, Beograd, 2006Zriniak, Sinia (uredio): Socijalna drava u 21. stoljeu privid ili stvarnost? Pravni fakultet, Zagreb, 2006Schmgnerov, Brigita: The European Social Model: Reconstruction or Destruction? Friedrich Ebert Stiftung, Bonn, 2005U toku semestra e biti dopunjavana sa aktuelnim tekstovima

  • Dokumenti:Evropska socijalna poveljaPovelja o osnovnim pravima u Evropskoj uniji, Nica, 2000Strategija Evropa 2020Lisabonski ugovor

    U toku semestra e dodatna literatura i dokumenti biti postavljeni na internet stranicu fakulteta

  • Socijalni aspekti procesa integracijaSve vaniji segment procesa evropskih integracija.Svijest da socijalna pravda i socijalna ravnotea daju pozitivan doprinos ekonomskom razvoju, odnosno da ekonomski razvoj mora pozitivno da se odrazi na socijalnu koheziju.Postepeno ugraivan u proces integracijaEkonomija, pravo, politika Uloga drave u ispravljanju trinih greaka

  • Evropski socijalni modelModel? Evropski? Socijalni?Vizija drutva koja podrazumijeva punu zaposlenost, kvalitetna radna mjesta, jednake mogunosti i socijalnu zatitu za sve. Kontrast u odnosu na ameriki model regulisanja odnosa na tritu rada i ukupno u oblasti socijalne politike. Termin usmjeren ka graenju zajednikog identiteta u Evropskoj uniji naspram ostatku svijeta.Cjelina zajednikih vrijednosti i principa u oblasti socijalne politike koji se kontinuirano dograuju na nivou EU od samog nastanka prvih evropskih zajednica, ali se posebno znaajno razvija od Mastrihta

  • Meunarodni i evropski standardi 1919 MOR1961 Evropska socijalna povelja 1966 - Meunarodni pakt o ekonomskim, socijalnim i kulturnim pravima 1989 Povelja Zajednice o osnovnim socijalnim pravima radnika 1996 - Inovirana Evropska socijalna povelja2000 Povelja o osnovnim pravima u EU

  • Socijalno-politiki instrumenti Sistemi socijalne sigurnosti (pokrivaju bolest, starost, radnu nesposobnost, nezaposlenost ili siromatvo uopte)Individualna i kolektivna prava zaposlenih (zatita zaposlenih od uslova rada koji ugroavaju ljudsko dostojanstvo)Sve vie: kontinuirano obrazovanje, obuke i prekvalifikacije, aktivno uee organizacija civilnog drutva

  • Modeli socijalnih drava 1Socijalno-liberalni model Preovladava u anglosaksonskim zemljama,Lina odgovornost za sopstvenu sudbinu Prezir prema zavisnosti od drutva Drutvene mjere socijalnog karaktera gue individualne slobode, koe ekonomsku motivaciju, privatnu inicijativu i razvoj trinih odnosa. Velike socijalne nejednakosti i visoko uee siromanih meu stanovnitvom.Filantropija kao kompenzacijaGospa Esping-Endersen

    *

  • Modeli socijalnih drava 2Socijalno-demokratski model Preovladava u skandinavskim zemljamaIdeje jednakosti i solidarnosti Socijalna politika je sredstvo podsticanja i usmjeravanja promjena u drutvu Drava je posrednik izmeu rada i kapitala i integrativni faktor drutva Nema podvojenosti izmeu drave i drutva Jako skup model - odriv je samo uz visoku produktivnost Opta socijalna sigurnost slabi motivaciju za rad, smanjuje individualne inicijative Pasivizacija i trajna zavisnost korisnika...

  • Modeli socijalnih drava 3Korporativni / neokonzervativni model Zasnovan na Bizmarkovom modelu socijalnih doprinosa i preovladava u Srednjoj EvropiDravno-korporativistiki model, Rajnski, kontitentalni, srednjevropski... Sporazumijevanje o socijalnoj politici izmeu sindikata i poslodavakih asocijacija sa vladom Uspostavlja mehanizme koordinacije ekonomskog i socijalnog razvojaSocijalna trina privreda

  • Modeli socijalnih drava 4Mediteranski model:panija, Portugalija, Grka i ItalijaNerazvijeni konzervativni sistemimiZnaajna uloga crkveNie uee ena na tritu radaJak uticaj sindikataRigidnije radno zakonodavstvo Penzioni sistemi dareljiviji

  • Sapirova tipologija

    JednakostEfikasnostNiskoVisokoVisokoKontinentalnimodelNordijskiModelNiskoMediteranski modelAnglosaksonski model

  • Razvoj socijalnog acquis-a1958-1972 rana neoliberalna faza1972-1980 period socijalne akcije1980-1986 period stagnacije1986-1993 period zaokruivanja unutranjeg trita1993-2000 pravna integracija u EU2000danas reformisanje u skladu sa razvojnim strategijama

  • Evropski socijalni modelDemokratija i individulna prava, slobodno kolektivno pregovaranje, trina ekonomija, jednake mogunosti za sve, drava blagostanja i solidarnost. (European Commission: White Papare on Social Policy, COM (94) 333)Ugovor o o funkcionisanju EU Naslov IV Sloboda kretanja radnika, usluga i kapitala, Glava 1 Radnicilanovi 45 - 48Naslov IX Zapoljavanje lanovi 145 - 150Naslov X Socijalna politikalanovi 151 161Naslov XI Evropski socijalni fondlanovi 162 - 164Povelja o osnovnim pravima EU (Nica 2000)Lisabonska strategijaEU 2020

  • Kriza i novi modeli blagostanjaZlatna era drave blagostanja kraj 70-ih godina Pluralizam blagostanjaUloga civilnog drutvaPartnerski projekti vladinog i nevladinog sektoraWelfare state - Welfare societyDrutvo blagostanjaPoiva na aktivnim graanima i graanskim asocijacijama koje drava aktivira i finansijski podravaParticipacija, decentralizacija Kapitalizam blagostanja - socijalna dimenzija kapitalizma Ljudski kapital je najznaajniji resurs za dinaminu, konkurentnu i na znanju zasnovanu ekonomiju.Trei put - doivotno uenje - Gidens

    *

  • Izazovi pred ESM Uticaj globalizacije i jaanja konkurentnosti,Tehnoloki i informacioni razvoj - razvoj ekonomije zasnovane na znanju,Demografske promjene u evropskim drutvima,Veliki trokovi evropskog socijalnog modela, Sporiji ekonomski rast, visoka nezaposlenost...Pristupanje siromanijih dravaESM kao uzrok ekonomskog zaostajanja EU na globalnom nivou?

  • Nove drave laniceSocijalni aspekti tranizicije Trojanski konjUloga socijalnih partneraIdeoloka osnova protivnika proirenja Trite radaSocijalni damping

  • Oblasti socijalnih prava u EUSloboda kretanja radnikaKoordinacija sistema socijalne sigurnosti Uslovi rada, prava po osnovu radaJednakostZatita na radu (zdravlje i sigurnost) Socijalni dijalog

  • Ekonomska i socijalna kohezijalan 158 Ugovora o EZ smanjivanje razlika izmeu nivoa razvijenosti raznih regiona.lan 136 Ugovora o EU - Evropski socijalni fond.Evropski put povezivanja ekonomskog i socijalnog razvoja. Postepeno priirenje interesa i nadlenosti EU sa makroekonomske politike i zapoljavanja na oblast socijalne politike.Evropski fond za regionalni razvoj, Evropski poljoprivredni fondovi, Kohezioni fond. Socijalna agenda 2005 2010, Lisabonska strategija, EU 2020, Programi Unije...

  • Socijalni acquis communautaire2. poglavlje - tie se slobodnog kretanja ljudi (36+11); 19. poglavlje - tie se socijalne politike i zapoljavanja (187+200); 22. poglavlje Evropski socijalni fond;23. poglavlje u vezi ljudskih prava;28. poglavlje - odnosi se na zatitu potroaa i zdravlje.

  • Socijalni acquis2 05.10 Freedom of movement for workers2 05.20.40 Social security2 05.20.40.10 Principles of social security2 05.20.40.20 Application to migrant workers

    19 05. Freedom of movement for workers and social policy19 05.20 Social policy19 05.20.05 General social provisions19 05.20.20 Working conditions19 05.20.20.10 Safety at work19 05.20.20.20 Wages, income and working hours19 05.20.20.30 Industrial relations19 05.20.30 Employment and unemployment19 05.20.30.10 Programmes and statistics19 05.20.30.20 Protection of workers19 05.20.30.30 Employment incentives19 05.20.50 Approximation of certain social provisions

    22 05.20.10 European Social Fund (ESF)22 05.20.10.10 Organisation and reform of the ESF22 05.20.10.20 Administrative and financial procedures of the ESF22 05.20.10.30 Operations of the ESF22 14. Regional policy and coordination of structural instruments22 14.50 Coordination of structural instruments22 14.60 Economic and social cohesion fund

  • Socijalni acquisMeko i tvrdo pravo EU Pravni akti u prvom stubu EUModeli harmonizacije i aproksimacije zakonodavstvaOtvoreni metod koordinacije Izmjene koje je donio Lisabonski ugovor...

  • Radno pravo i uslovi radaDirektiva 91/533 o obavezi poslodavca da obavijesti radnika o uslovima ugovora o radu, Direktiva 80/987 o zatiti prava zaposlenih u sluaju insolventnosti poslodavca (dopunjena Direktivom 2002/74),Direktiva 98/59 o kolektivnom otputanju,Direktiva 93/104 o radnom vremenu (dopunjena Direktivom 2000/34, a obje konsolidovane direktivom 2003/88),Direktiva 94/33 o radu mladih...

  • Participacija zaposlenihDirektiva 94/45 (inovirana je Direktivom 97/74) o Evropskim savjetima zaposlenih

    Direktiva 2002/14 o minimalnim nacionalnim standardima za prava zaposlenih na informacije i konsultacije

  • Jednake mogunostiUgovor o osnivanju EZ - lanovi 12, 39, 137 i 141Direktive 79/7, 86/378, 86/97, 86/613 - jednaki pristup u socijalnoj sigurnosti Direktiva 75/117 jednake zaradeDirektiva 76/297 pristup zapoljavanjuDirektiva 2000/43 rasna diskriminacijaDirektiva 2000/78 jednakost pri zapoljavanju

  • Sloboda kretanja i zapoljavanjalan 128 Ugovora o EZOsnovna regulativa: 1408/71Luksemburki proces 1997...Smjernice za zapoljavanje,Nacionalni akcioni planovi,Zajedniki izvjetaji o zapoljavanju PreporukeOtvoreni metod koordinacije

  • Koordinacija sistema socijalne sigurnostilan 42 Ugovora o EZRegulativa 1408/71, kasnije dopunjavanajednaki tretman dravljanima lanica EU u pogledu sticanja i ostvarivanja prava iz socijalne sigurnosti,