Friendly fire' was niet zo friendly

  • View
    243

  • Download
    13

Embed Size (px)

Text of Friendly fire' was niet zo friendly

  • Zwaar geluid in de lucht. Een grauw vliegtuig met zwartge-rande, oranje driehoek komt op het Noordereiland af. In de Prins Hendriklaan grist een soldaat snel de hakenkruis-vlag weg; te laat! Enorme dreunen. Het eiland beeft. Mensen gillen. Dan wordt het beklemmend stil in Drukkerij De Maas waar - lijkt het - alle bewoners van de Sleephel-lingstraat schuilen sinds het Noordereiland is bezet door het Nazi-leger. Bom-men, Nderlandse bommen, treffen het eiland op pink-sterzaterdag 11 mei 1940. Brand op het Burgemeester Hoffmanplein en de Prins Hendriklaan. Woningen aan de Meeuwenstraat worden weggevaagd.

    Ook het jongetje - van net 3,5 - hoort de klappen, veel erger dan onweer. Hij snapt niet waarom ze allemaal in de drukkerij moeten zitten waar zijn opa werkt. Zo angstig bij elkaar gehurkt. Dat doen ze met onweer toch ook niet! t Is oorlog, zegt oma. Oorlog?Opeens rumoer vooraan. Mensen wijzen naar de overkant. Hij kruipt nieuwsgierig vanachter de grote pa-pierrol vandaan. Paultje blijf hier!, hoort hij zijn moeder roepen, maar hij is al bij de brede ingang. Nicht weiter waarschuwt bezorgd de Duitse soldaat, die bij het afweergeschut vr de drukkerij staat. Dat hoeft ook niet. Wat hij ziet, zal voor altijd in zn geheugen gebrand staan: Zwarte rookwolken boven de huizen, schuin aan de overkant. Oranje vlammen die uit de ramen langs de gevels omhoog likken. Het is nu heel dichtbij, zegt zn moeder tegen zijn zieke vader. Ze zit daar maar, met haar dochtertje van 14 maanden tegen zich aangedrukt.

    In de vuurliniePinkstermaandag en al vier dagen ligt het eiland in de vuurlinie. De Nederlandse marine, landmacht en de RAF beschieten vanaf de stad de

    bruggen en het eiland. Tegen beter weten in poogt men de Duitsers tegen te houden. Mensen aan de Maaskade zoeken een vermeend veilige plek achterin hun woning. Staan letterlijk met de rug tegen de muur. Door de dwarsstraten fluiten de kogels van het Maasfront. Een afzwaaier van de Nederlandse Jan van Galen treft onze kerk. In de Sleephellingstraat ligt al drie dagen het lichaam van Marie Poppelier, totdat een paar mensen het durven weghalen. Zij wordt proviso-risch begraven achter de schuilkelder op de Laan.

    LoopgraafDankzij een Duitse loopgraaf kunnen bewoners de dwarsstraten kruisen om iets te kopen van wat er nog rest in de winkels op het Hoffmanplein. Bij een evacuatiepoging wordt een 12-jarige jongen dodelijk getroffen, een vrouw dwars door haar mond geschoten. Ja, die jonge Nederlandse soldaten moes-ten schieten op alles wat bewoog.Het stoomschip Statendam in de Ko-ningshaven gaat in vlammen op. Een groot deel van de bebouwing en delen

    van de kades op het Prinsenhoofd worden weggeslagen.De moeder van het jongetje krijgt gelijk: Het is nu heel dichtbij.

    SpeelplaatsenDe huizen en de kerk aan de Laan zijn veranderd in een smeulend puinbed. Dit puin, D puin, zal jaren onze grote speelplaats zijn; bomkra-ters bij de weggeslagen kades, onze strandjes en visplaatsen.Ik was geen 3,5 meer toen ik bij het verstoppertje spelen onder een stuk granieten kerkzuil wegkroop. Samen met vriendjes soldaatje speelde met een houten geweertje of katapult. Meeliep achter een Duitse patrouille. Het kon llemaal, als ik maar vr Sperzeit binnen was, want een Stras-senerlaubnis hadden we natuurlijk niet.

    NormaalIk vond het normaal dat buiten de vaste tijden, zonder waarschuwing de brug openging. Het klonk mij niet vreemd dat die allochtonen - die op 10 mei 1940 uit de lucht kwamen val-

    len - Duits spraken. Frau Meijer van driehoog sprak het ook. Logisch ook dat veel houten wijzers in twee talen de weg wezen.

    Wegwezen hoefde ik niet van die Duitse soldaten. Het was juist interes-sant zon Zug te zien marcheren, zon peloton te zien oefenen op de Punt. Sommige van hen zag ik zondags weer in de Stieltjesplein-kerk! Ik keek er niet van op wanneer we, net uit school komend, gelijk de schuilkelder in moesten, omdat het luchtalarm jankte.

    Zinloos verzetHoeveel van de 13.000 eilandbewo-ners zullen vermoed hebben dat de Nederlandse legerleiding bij de Duitse invasie ons hele eiland dreigde plat te schieten. Kapelaan Commandeur en mijnheer Van der Mast wisten het wl. Zij probeerden met levensgevaar de Nederlandse commandant in de stad op andere gedachten te brengen - om ons en het eiland te sparen. Zij wezen op het zinloze van verzet tegen een vl grotere overmacht. Maar het

    belang van de eilanders moest wijken voor dat van de stad. Voor die 13.000 wist men even geen oplossing. En, er speelde iets anders mee; na de capitu-latie op 15 mei meldde het Rotterdams Nieuwsblad: Aan de soldateneer is ten volle voldaan.

    Eigen vuurLater, vl later, realiseerde ik mij dat op dit Noordereiland, de doden, de weggeslagen huizen, de kapotte kades, de puin - en de neergebeukte hijskranen, veroorzaakt waren door eigen vuur.

    Sinds die tijd blijft voor mij duidelijk dat friendly fire allerminst vriende-lijk is.

    Paul Seesink

    Friendly fire was niet zo friendly

    De OudDe OudDinsdag 17 mei 2016 . Jaargang 12, nr 10

    Deze week o.a.:

    Armoede rond de Kuip

    Pag.3

    Markt aan Binnenrotte

    Pag.5

    Kweekschool

    Pag.9

    Jonny van Zwieten

    Pag.15

    Angstige uren in de drukkerij met het afweergeschut voor de deur (fotocollectie Gerard Groeneveld)

    Oplage: 122.000 ex.

    Hoornsingel 10, Rotterdam-OverschieT 010 245 70 90 (dag en nacht)www.biemans-uitvaartzorg.nl

    De Boekanier - Tel. 06 - 40 25 09 83

    www.klusbedrijf-de-boekanier.nl

    Zie onze advertentie op pagina 20

    UW HIFI-SPECIALIST IN ROTTERDAM !!

    AL 25 JAAR AL 25 JAAR AL 25 JAAR

    Ambachtsplein 89 - 3068 GV Rotterdam - tel. 010-420 03 03

  • De Oud-Rotterdammer - De krant voor de 50-plusser Dinsdag 17 mei 2016 pagina 2

    W I J Z I J N E R O M U T E H E L P E N

    Uitvaart Zorgcentrum van der KraanOudedijk 114 Rotterdam telefoon (010) 41 32 582www.uzk.nl

    Rouwcentrum De PalmPalmentuin 73 Rotterdam telefoon (010) 47 95 488

    We regelen iedere uitvaart met zorg en respect

    Een perfecte uitvaart wordt vaak bepaald door de

    kleine details. Door aandacht en kennis van zaken.

    Door rust en planning.

    Met een historie van 85 jaar weten de mensen van

    Van der Kraan als geen ander, dat een uitvaart

    moet worden omringd met zorg en respect.

    Joseline PameijerU I T VA A R T V E R ZO R G S T E R

    We regelen iedere uitvaart We regelen iedere uitvaart met zorg en respectmet zorg en respect

    Een perfecte uitvaart wordt vaak bepaald door de

    kleine details. Door aandacht en kennis van zaken.

    Met een historie van 85 jaar weten de mensen van

    Van der Kraan als geen ander, dat een uitvaart

    65+ KORTING

  • Destijds reden de vrachtautos over zware houten schotten, om niet weg te zakken in de zachte kleigrond. Stalen rijplaten bestonden nog niet. Het lukte ons soms zon zwaar gevaarte in een sloot te krijgen, waarna wij, met lange latten als vaarboom, uren zoet waren met heen en weer varen. Die bouwplaats was al eerder ons speelter-rein. Hier stond vroeger namelijk een speeltuin, genaamd de Gouden Sleu-tel. Deze was al een tijd niet meer in gebruik en waarschijnlijk al opgekocht door het bouwbedrijf van het stadion.

    Voor ons was de onttakelde tuin, waar nog wat gammele toestellen stonden, een eldorado, waar wij naar hartenlust speelden. Dat op die plek een stadion gebouwd werd, vonden wij maar niks. Alleen de oudere Rotterdammers weten waarschijnlijk nog iets over de Gouden Sleutel te vertellen. De eigenaar van de speeltuin was volgens mij Bas Verheij, de groenteboer uit de Oranjeboomstraat. Het verhaal ging dat deze geluksvogel tot tweemaal toe een ton in de staatsloterij gewonnen had. De goeie man is allang dood en

    kan het bevestigen noch ontkennen.Ik woonde in de Oranjeboomstraat op 128. Op de eerste verdieping, boven het klompenwinkeltje van juf-frouw Dubbelt; een voor-, tussen- en achterwoning; een beetje krap voor ons tienen. De jongens sliepen op een matras op de zolder. In dat winkeltje kwam later een schoenmaker, Nico Gramberg.De Persoonshaven, waar mijn school stond, was eveneens een geliefd speelterrein. Wij hebben daar veel kattenkwaad uitgehaald. De lege opgestapelde kratten moesten het vaak ontgelden. Ook de volle waren niet veilig. Later krijg je daar spijt van.

    Bij de steunDe groenteveiling op de Persoonsdam had ook grote aantrekkingskracht op ons. Vooral wanneer er wagonnetjes van de RTM met fruit stonden op het koolas, zoals we dit terrein noemden. Economisch gezien was het een be-roerde tijd. Half Feijenoord liep bij de steun. De werkloze mannen moesten tweemaal per dag komen stempelen. Er waren toen ook al distributielo-kalen waar groente en aardappelen uitgedeeld werden. Iedere werkloze kon voor drie cent couponnetjes kopen waarop een kilo groente, tomaten of aardappelen werd verstrekt. Ook was er een soephuis, op het Noordereiland,

    daar moest ik eens in de week van mijn moeder erwtensoep halen. Een hele emmer vol. Daar had je ook die bonnetjes voor nodig. Ik had er een hekel aan, want die volle emmer was zwaar en bovendien klotste soms een kledder soep over mijn benen en het was een heel eind lopen. Mijn zusters hadden kleding van de klerenkaart. Mijn broers en ik liepen in een manchesterbroek. Op school was het daardoor duidelijk wiens vader van de steun trok. Dat kon je trouwens ook aan het fietsplaatje zien. Als je werkloos was en een fiets bezat, kon je een belastingfietsplaatje aanvragen. Normaal kostte dit plaatje, dat je aan je fiets moest hangen, fl. 2,50. Als je werkloos was, kreeg je het gratis. Er werd dan wel een ponsgaatje in gesla-

    gen. Je zou het anders immers kunnen verkopen! Moeder kreeg van het Maatschappelijk Hulpbetoon twaalf gulden steun in de week. Mijn vader was toen al overleden.

    Mijn oudste broer en zus g