H2O juli/ augustus 2014

  • View
    219

  • Download
    4

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Text of H2O juli/ augustus 2014

  • THEMA

    ICT

    Maandblad voorwaterprofessionals 7 augustus 201447ste jaargang

    7/8

    www.vakbladh2o.nl

    PETER-JULESVAN OVERLOOPSLIM MET EENSMARTPHONE

    REVOLUTIE DOOR ICTEN WE STAAN NOGMAAR AAN HET BEGIN

    PIER VELLINGAWAAROM KLIMAATEEN VIES WOORD WAS

    NOODKREET VANRIJKSWATERSTAAT

  • 2Waar? Bij een peilschaal in de polder van Biesland, een groene enclave met een slotenpatroon als een matrix en prachtige oevers. Geliefd bij vele weidevogels en Randstedelijke fiet-sers en wandelaars. De polder ligt verstopt in de oksel van A12 en A13, waar Den Haag, Voorburg, Rijswijk, Delft, Zoetermeer en Pijnacker aan elkaar groeien.

    Wat?Kijk, met mijn smartphone maak ik een foto van deze peilschaal. Binnen 10 seconden staan de gegevens in een centrale database. Je krijgt de informatie teruggekoppeld, een operator weet meteen wat hem te doen staat. Waterstanden, grondwaterstanden, waterkwaliteit: op deze manier kun je alles meten. Gewoon door een foto te maken.Bij het uitlezen van de foto worden ook de GPS-cordinaten en het tijdstip opgeslagen. Zo ontstaat een geschiedenis van een meetpunt. Dan kun je later altijd terugvinden wat op een bepaald moment is gebeurd. Tot nu toe noteerde een operator altijd eerst de gegevens, met de hand of via een tablet, om die vervolgens op kantoor verder uit te werken. Die administratieve rompslomp verdwijnt. Ook tot grote opluchting van de operators zelf. Het werken met een smartphone is een stuk efficinter. En goedkoper. De kosten voor het monitoren kunnen met de helft omlaag. Ook fijn voor de managers.

    Waarom?Het Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard zag als eerste de grote voordelen van het meten en dus managen met de smartphone. Zij waren onze eerste klant. In een half jaar tijd volgden vele andere. Ook internationaal is er belangstelling, onder andere uit Australi, Californi en Mozambique. Terecht. Dit is de doorbraak, dacht ik meteen bij de komst van de smartphone. Dit is de missing ICT-link voor slim watermanagement. Ik zag het helemaal voor me. Het concept hebben we verder uitge-dacht en ontwikkeld in mijn bedrijfje Mobile Water Management. Maar dan is het vervol-gens afwachten of het ook aanslaat. Of anderen ook die potentie zien. Dat gebeurt en nu zijn we booming.

    Wie?Peter-Jules van Overloop (44). Hij werkt als universitair hoofd-docent Operationeel Waterbeheer aan de TU Delft en geeft leiding aan Mobile Water Manage-ment, een jonge- honden-bedrijf, gelieerd aan diezelfde TU. Program-meerde al op 8-jarige leeftijd zijn eerste spelle-tjes, studeerde meet- en regeltechniek en begon daarna meteen voor zichzelf. Kreeg een eerste grote klus van de faculteit Civiele Techniek en greep vervolgens de kans om te promoveren. Eerst had ik iets met computers, toen met water, daarna met de combinatie. Ik wil ICT in dienst stellen van waterbeheer. Dat kan slim met je smartphone.

    Tekst Barbara Schilperoort Fotografie Kees Hummel

    ACHTER DE

    COVER

    THEMA

    ICT

  • 4HOE GROOT ISDE LEEGLOOP BIJRIJKSWATERSTAAT?

    18THEMA:ICT IN WATERSECTOR:WAT IS NIEUW EN WATKOMT ERAAN?

    42KLIMAATPROF PIER VELLINGAHEEFT WIND MEE

    VASTE RUBRIEKEN

    HoogstandjeStraks metershoge golven in nieuwe Deltagoot van Deltares

    Waternetwerk Groot aanbod aan workshops op symposium waterkwaliteit Veel leernetwerken in watersector Selfie: de frisse blik van Emiel Boerma (25) Agenda & Personalia

    Watertechniek Waterschap Noorderzijlvest wil energieneutraal worden Brabant Water wil innovatie voor nieuw distributienet Nieuw onderzoek naar snelle infiltratietechniek

    Waterwetenschap Een peilbuis in de voortuin: monitoren doe je samen Wateropslag in een natuurgebied Verder op H2O-OnlineOverzicht van nieuwe artikelen op de website

    8

    11

    36

    46

    50

    INHOUD3

    4 18 42

    NR 7/8 /JULI-AUGUSTUS 2014

    COLOFON Maandblad H2O en H2O-Online zijn uitgaven van de Stichting H2O UITGEVER Monique Bekkenutte (Stichting H2O) HOOFDREDACTEUR Roel Smit REDACTIE Anne de Boer, Peter Boorsma, Marloes Hooimeijer, Dorine van Kesteren, Charlotte Leenaers, Hans Oerlemans, Sander Peters, Nico van der Wel REDACTIEADRES Binckhorstlaan 36, M417, 2516 BE Den Haag, e-mail: Redactie@ vakbladh2o.nl WEBREDACTIE Mirjam Jochemsen REDACTIERAAD Ren Arninkhof, Matthijs van den Brink, Erwin de Bruin, Roberta Hofman-Caris, Henk Dekker, Henriette van Ekert, Daphne de Koeijer, Warry Meuleman, Hans Middendorp, Johan van Mourik, Jos Peters, Jan Roelsma, Joris Schaap, Andr Struker, Marlies Verhoeven, Marie-Jos van de Vondervoort, Jason Zondag VORMGEVER Ronald Koopmans BLADMANAGEMENT Gerrit Holtman PRODUCTIE Hoeksjan Redactie en Communicatie ADVERTENTIEVERKOOP PSH Media Sales, Shahin Habbah, Postbus 30095, 6803 GM Arnhem, 026-7501851, e-mail: shahin.habbah@pshmediasales.nl DRUK Senefelder Misset, Doetinchem ABONNEMENTEN Secretariaat@vakbladh2o.nl

    NR7/8 / JULI-AUGUSTUS 2014

  • 4Geen klokkenluider, nee, minister Schultz van Haegen zelf trekt aan de bel. Bij Rijkswaterstaat is de kritische ondergrens bereikt wat betreft de kennis over waterveiligheid, kwalitatief n kwantitatief, schrijft ze begin juni in een brief aan de Tweede Kamer. Hoe kan dit, uitgerekend in Nederland? En hoe denkt Rijkswaterstaat deze kenniserosie te stoppen? Tekst Hans Oerlemans | Foto Ton Poortvliet / Hollandse Hoogte

    HOE LANG BLIJFT HET GOED GAAN BIJ RIJKSWATER-STAAT?

    MINISTER SLAAT ALARM OVER WEGLEKKENDE EXPERTISE

    T

  • THEMA

    elden zal een minister zich zo kritisch hebben uitgelaten over het kennisniveau van haar belangrijkste uitvoeringsorgaan. De kwestie ligt gevoelig. Op een verzoek om reacties houden partners van Rijkswaterstaat zich op de vlakte of reageren hele-maal niet. Kennisinstituut Deltares antwoordt H2O schriftelijk: Uit overwegingen

    van integriteit hebben we besloten geen medewerking te verlenen. We communiceren liever rechtstreeks met Rijkswaterstaat en niet over Rijkswaterstaat.

    Anderen reageren met de nodige omzichtigheid, zoals Roy Tummers, directeur Water bij de Vereniging voor Energie, Milieu en Water (VEMW). Onze leden werken in veel projecten uitstekend samen met kundige vakmensen van Rijkswaterstaat. Maar door opeenvolgende reorganisaties lijkt het accent bij de dienst steeds meer te verschuiven naar beheer en controle. Dat gaat ten koste van de aandacht voor de complexiteit van dossiers en de samen-hang binnen projecten. We merken dat helaas op alle werkterreinen waar waterexpertise van essentieel belang is. Vaak hebben een of twee medewerkers binnen een afdeling nog wel de benodigde kennis, maar zodra zij met pensioen gaan of vertrekken naar elders, valt er een gat. Door bezuinigingen worden die gaten niet meer opgevuld en dan bereik je de kriti-sche ondergrens waar de minister het nu over heeft.

    MARKT, TENZIJBij opeenvolgende reorganisaties is Rijkswaterstaat in tien jaar tijd gekrompen van ruim 11.000 naar 9.000 medewerkers. Een nieuwe bezuinigingsronde moet resulteren in een verdere reductie met 1.500 arbeidsplaatsen. Op steeds meer werkterreinen geldt het prin-cipe: markt, tenzij. Onderzoek, ontwikkeling, ontwerp, uitvoering en beheer van projecten worden uitbesteed aan marktpartijen. Dit heeft geleid tot een uitstroom van kennis en erva-ring, erkent Schultz in haar brief over Waterveiligheid aan de Kamer.

    Directeur Paul Oortwijn van NL Ingenieurs zag de rol van Rijkswaterstaat verschuiven van allround uitvoerder naar hoofdzakelijk opdrachtgever. Dat kan uitstekend werken zolang er genoeg expertise aanwezig blijft. Een professionele opdrachtgever heeft diepgaande kennis en brede ervaring nodig om de juiste vragen te kunnen stellen. Als Rijkswaterstaat het opdrachtgeverschap niet meer vanuit adequate eigen kennis aanstuurt, kan dat op termijn gevolgen hebben voor de waterveiligheid.

    HARDE KERNMinister Schultz van Haegen wil dat de dienst in ieder geval een harde kern behoudt van 25 50 specialisten op het brede terrein van de waterveiligheid. Hoe wil de dienst dit realiseren? Een woordvoerder wijst op de problemen bij het werven en behouden van specialisten. >

    5

    Z

    NR7/8 / JULI-AUGUSTUS 2014

    Frank Spaargaren: De afnemende focus op kennis gaat gelijk op met het verdwijnen van technisch geschoolde professionals uit het management

    T

  • Op sommige kennisvelden is het aanbod van experts ook landelijk gezien erg gering. We bieden onze medewerkers de kans om vakinhoudelijke opleidingen te volgen, praktijk-ervaring op te doen en samen te werken met de markt. Jonge academici halen we binnen met traineeprogrammas waar veel belangstelling voor is. Twee jaar geleden gebeurde dat met een speciaal programma voor alleen civiele ingenieurs.

    Paul Oortwijn zoekt de oorzaak van de braindrain ook in de stelselmatige onderwaardering van het werk van ingenieurs: Ik zie hoe de beloning van specialisten zowel bij de overheid als bij ingenieursbureaus voortdurend onder druk staat. Kijk naar de nauwelijks gedifferentieerde salarissen bij het Rijk gecombineerd met flinke bezuinigingen op de apparaatskosten. En ook het jarenlang inkopen op de laagste prijs. Overheid en markt moeten de honorering van specialisten aanpassen om toppers te binden. De concurrentie met nieuwe meer aan-trekkelijke sectoren zou weleens de grootste bedreiging kunnen zijn voor de expertise in de watersector.

    JURIST ALS HOOFDINGENIEUR De afnemende focus op kennis gaat gelijk op met het verdwijnen van technisch geschoolde professionals uit het management. Dat constateert Frank Spaargaren, hij gaf in de jaren zeventig leiding aan de bouw van de Oosterscheldekering (zie kader Brandbrief ingenieurs Deltawerken). Je ziet bij Rijkswaterstaat en ook elders bij de overheid dat het management wordt bemand door allrounders: juristen, economen en bedrijfskundigen. Ze