H2O oktober 2014

  • View
    234

  • Download
    17

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Text of H2O oktober 2014

  • Maandblad voorwaterprofessionals 23 oktober 201447ste jaargang

    10

    www.vakbladh2o.nl

    DIEDERIK ATENSCHATBEWAARDER VAN HOLLANDS NOORDERKWARTIER

    WATERSCHAPS-VERKIEZINGENHOE LIBERAAL IS EEN GEMAAL?

    GENTIA LOKKERS STRIJDT TEGEN DE ANGSTCULTUUR

    DELTAPROGRAMMAWAT BETEKENT HET VOOR U?

  • 2Waar? In het museum dat in het kantoor van het HHNK in Heerhugowaard is ingericht. Op de achtergrond de historische kaart van Holland boven het IJ, het zogeheten Noorderkwartier, uit 1680. De provincie ligt op zijn kant, met Den Helder links. Men was destijds vrij om het noorden een plek te geven. Het Heemraadschap van Uitwaterende Sluizen doopte zich in 1657 om tot het deftiger klinkende Hoogheemraadschap. Voor een zichzelf respecterend hoogheemraadschap was zon grote wandkaart een onmis-baar statussymbool. De Leidse landmeter Jan Jansz Dou kreeg de opdracht om deze kaart te tekenen. Hij deed er met de hand! twintig jaar over en kreeg er 4.000 zeven-tiende-eeuwse guldens voor. Het is een topstuk van cartografie, zeer gedetailleerd en nauwkeurig. Deze verguld zilveren hensbeker uit 1660 is ook eigendom van de Uitwaterende Slui-zen. Tijdens de traditionele maaltijd na afloop van de jaarlijkse schouw dronken de bestuurders op de groei en bloei van het hoogheemraadschap. Nieuwkomers moesten een ingewikkeld geformuleerde toost uitbrengen en deze tot de rand met rode wijn gevulde hensbeker ad fundum (in n keer, red.) leegdrinken. Wie zich versprak of hakkelde, wachtte de weliswaar iets minder grote maar ook volle strafbeker. Anno nu staan beide bekers nog steeds tijdens de jaarlijkse schouwmaaltijden op tafel. Nieuw-komers en gasten toosten bij die gelegenheid op de toekomst van het HHNK. Gelukkig is de hensbeker tegenwoordig maar met een paar slokken wijn gevuld

    Wat?Waterschaphistoricus is een veelzijdige functie. Belangrijk onderdeel in de voorberei-ding van grote projecten zoals de renovatie van een gemaal is het bestuderen van de voorgeschiedenis. Dat is onder andere mijn taak. In dit museum beheer ik de collectie van zon 4.000 objecten en werk ik mee aan het bruikleenverkeer met andere musea. Desgewenst adviseer ik ook bij het voorbereiden van hun exposities. Bij de totstand-koming van televisieprogrammas als Nederland in zeven overstromingen was ik nauw betrokken. Verder houd ik lezingen, verzorg publicaties, beantwoord publieksvragen, begeleid stagiaires en promovendi. Enzovoorts. Kortom: Als waterschaphistoricus func-tioneer ik als een soort duizendpoot op het gebied van de natte geschiedenis van het hoogheemraadschap.

    Wie?Diederik Aten (55), waterschaphistoricus bij het enige waterschap met een geschiedkundige in dienst: het Hoogheem-raadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Na een studie geschie-denis en een opleiding tot archivaris, raakte hij betrokken bij het schrijven van gedenk-boeken voor jubilerende waterschappen. Net als veel andere Zaankanters is hij een nazaat van de beroemde waterbouw-kundige Leeghwater: Niets bijzonders hoor, die man had gewoon een uitgebreid nageslacht!

    Tekst Barbara Schilperoort Fotografie Kees Hummel

    ACHTER DE

    COVER

  • 4DE PRAKTISCHEGEVOLGEN VAN HETDELTAPROGRAMMA

    18GENTIA LOKKERSEN HET GEVECHTVAN HET MKB

    28STEMMEN VOOR HETWATERSCHAP:WAAROM EIGENLIJK?

    32TECHNISCHE KENNISHOE HOUD JE DIE VAST?

    VASTE RUBRIEKEN

    HoogstandjeNieuwerbrug houdt tolbrug al eeuwen zelf in stand

    Waternetwerk Impressie symposium

    Waterkwaliteit Afscheid dijkgraaf Johan de Bondt Nederlands succes op World Water

    Week Stockholm

    Watertechniek Aqua Nederland Vakbeurs

    Noord-Oost in Hardenberg Sprinklerinstallaties kunnen van

    meters voorzien worden Slimme waterput houdt zoet en

    brak uit elkaar PWN krijgt opdracht in

    Zuid-Engeland

    Waterwetenschap Water bergen in de bergen (bij de

    bovenstroomse buren) Sensoring van waterkwaliteit in het

    distributienet: ja of nee? Stikstof uit rioolwater: Oostenrijkse

    techniek heeft zich bewezen Verder op H2O-OnlineOverzicht van nieuwe artikelen op de website

    10

    13

    22

    36

    42

    INHOUD3

    COLOFON Maandblad H2O en H2O-Online zijn uitgaven van de Stichting H2O UITGEVER Monique Bekkenutte (Stichting H2O) HOOFDREDACTEUR Roel Smit REDACTIE Anne de Boer, Peter Boorsma, Marloes Hooimeijer, Dorine van Kesteren, Charlotte Leenaers, Hans Oerlemans, Sander Peters, Nico van der Wel REDACTIEADRES Binckhorstlaan 36, M420, 2516 BE Den Haag, e-mail: Redactie@ vakbladh2o.nl WEBREDACTIE Mirjam Jochemsen REDACTIERAAD Ren Arninkhof, Matthijs van den Brink, Erwin de Bruin, Roberta Hofman-Caris, Henk Dekker, Henriette van Ekert, Daphne de Koeijer, Warry Meuleman, Hans Middendorp, Johan van Mourik, Jos Peters, Jan Roelsma, Joris Schaap, Andr Struker, Marlies Verhoeven, Marie-Jos van de Vondervoort, Jason Zondag VORMGEVER Ronald Koopmans BLADMANAGEMENT Gerrit Holtman PRODUCTIE Hoeksjan Redactie en Communicatie ADVERTENTIEVERKOOP PSH Media Sales, Shahin Habbah, Postbus 30095, 6803 GM Arnhem, 026-7501851, e-mail: shahin.habbah@pshmediasales.nl DRUK Senefelder Misset, Doetinchem ABONNEMENTEN Secretariaat@vakbladh2o.nl

    324

    18 28NR 10 / OKTOBER 2014

    NR10 / OKTOBER 2014

  • 4WAT IS HET DELTAPROGRAMMA?Een nieuw hoofdstuk in onze eeuwenlange relatie met het water. Zo omschrijft minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu het Deltaprogramma 2015. Ook Peter Glas, voorzitter van de Unie van Waterschappen, heeft het over een belangrijk moment in de geschiedenis. Tot nu toe kwamen de maatregelen tegen wateroverlast en over-stromingen vaak als reactie op een ramp. Nu willen we een nieuwe ramp vr zijn. Dat is nodig, want de zeespiegel stijgt en de rivieren moeten vaker meer regenwater afvoeren. Daarnaast is het van belang dat er genoeg zoetwater be-schikbaar is voor agrarirs, industrie en de natuur.De eerste stap voor het Deltaprogramma werd zes jaar geleden gezet, toen een commissie onder leiding van oud-minister Veerman zich boog over de vraag of wij over honderd jaar nog wel kunnen leven in onze delta. Het ant-woord was: ja, mits we serieuze maatregelen nemen om ons land te beschermen tegen overstromingen. Dit leidde in 2009 tot de aanstelling van een speciale Deltacommissaris en de oprichting van het Deltafonds. Sindsdien verschijnt er ieder jaar op Prinsjesdag een nieuw Deltaprogramma. In de vorige edities stonden voorlopige deltabeslissingen; het Deltaprogramma 2015 bevat de definitieve beslissingen over waterveiligheid, de zoetwaterstrategie, ruimtelijke adaptie, het IJsselmeergebied en de Rijn-Maasdelta.

    Essentieel in het Deltaprogramma is een nieuwe veilig-heidsnorm. Het gaat straks niet meer alleen om de kans op een overstroming, maar ook om de gevolgen daarvan voor de

    inwoners en de economie. Het risico op overstromingen met verstrekkende gevolgen is namelijk toegenomen. Dat komt vooral door de economische groei en de bevolkingstoename. Inmiddels wonen er 9 miljoen Nederlanders achter de dijken en wordt daar 70 procent van het bruto nationaal product verdiend.

    De oude veiligheidsnorm dateert uit het vorige Deltaplan, dat tot stand kwam in de jaren na de watersnoodramp van 1953. Glas: Die norm was gebaseerd op de kennis en tech-niek van de jaren zestig. Men rekende toen uit hoe hoog het water maximaal kon komen op een bepaalde plaats en stemde de hoogte van de dijk daarop af. Maar nu is de wetenschap zo ver gevorderd dat we kunnen uitrekenen hoe een dijk zich gedraagt onder druk van veel water en hoe sterk deze moet zijn om te voldoen aan de veiligheidsnorm.

    In de toekomst mag geen enkele Nederlander, waar hij ook woont, een grotere kans dan 1 op 100.000 per jaar ofwel 0,001 procent lopen om te overlijden door een overstroming. Deltacommissaris Wim Kuijken: Een lager beschermingsniveau is niet wenselijk en een hoger niveau is niet kosteneffectief. Dat hebben we doorgerekend met een maatschappelijke kosten- en batenanalyse. Op plaatsen waar overstromingen kunnen leiden tot veel slachtof-fers, grote economische schade of uitval van de vitale infrastructuur komt het beschermingsniveau wel hoger te liggen. Denk bijvoorbeeld aan Schiphol, de kerncentrale in Borssele of de gasinstallaties in Groningen.

    Tekst Dorine van Kesteren | Beeld iStockphoto

    Op Prinsjesdag presenteerde het kabinet een nieuw Deltaprogramma om Nederland te beschermen tegen hoogwater en te zorgen voor voldoende zoetwater. Het gaat om ingrijpende maatregelen, waar-voor tot 2050 maar liefst 20 miljard euro beschikbaar is. Wat zijn de gevolgen van het Deltaprogram-ma voor de waterbeheerders, de politiek n de Nederlanders?

    WAT ZIJN DE GEVOLGEN VAN HET DELTAPROGRAMMA...

    T

  • THEMA 5

    NR10 / OKTOBER 2014

    Nederland heeft 3.700 kilometer dijk, waarvan 3.500 kilo-meter in beheer is bij de waterschappen en 200 kilometer bij Rijkswaterstaat. Het nieuwe beschermingsniveau van het Deltaprogramma betekent niet dat lle dijken moeten wor-den aangepast: het gaat om de gebieden waar de kans op een overstroming het grootste is n waar de gevolgen van zon overstroming het grootste zijn. In sommige gebieden heb je een sterkere dijk nodig om het gewenste bescher-mingsniveau te halen dan elders. Bijvoorbeeld omdat er veel mensen wonen en het water heel snel heel hoog komt. Andersom kan een minder sterke dijk voldoen in een gebied waar minder mensen wonen, die gemakkelijk gevacueerd kunnen worden, zegt Matthijs Kok, hoogleraar Waterveilig-heid aan de Technische Universiteit Delft.

    Het Deltaprogramma vertaalt het beschermingsniveau in een nieuwe norm per dijktraject. Dit brengt met zich mee dat ruim 200 dijkvakken van in totaal 1.500 kilometer moe-ten worden verhoogd, verbreed en/of verstevigd. Met name de situatie in de Rijn-Maasdelta (Rotterdam, Dordrecht) is urgent: d