KAJI SELIDIK PERSEPSI MASYARAKAT TERHADAP SELIDIK PERSEPSI...  mendapati bahawa masih terdapat sebanyak 95 kawasan sampah longgok atau hotspot yang ... Kepentingan Kajian ... amalan

  • View
    260

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of KAJI SELIDIK PERSEPSI MASYARAKAT TERHADAP SELIDIK PERSEPSI...  mendapati bahawa masih terdapat...

  • Solid Waste Solution Journal; Vol. 1 2015

    KAJI SELIDIK PERSEPSI MASYARAKAT TERHADAP PENJAGAAN

    KEBERSIHAN DAN PERSEKITARAN DI MALAYSIA

    SURVEY ON THE PERCEPTION OF COMMUNITY ON THE CLEANLINESS AND

    ENVIRONMENT IN MALAYSIA

    Ishanuddin Bin Hussin1, Mohamad Fadzil Abd Rahim1,

    Santha Chenayah2 & Hamimah Husna Binti Hashim2

    1Bahagian Pendidikan Masyarakat

    Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam

    2Jabatan Ekonomi

    Fakulti Ekonomi dan Pentadbiran, Universiti Malaya

    ABSTRAK

    Tujuan kertas ini adalah untuk mengukur tahap pengetahuan, kesedaran dan amalan

    masyarakat dalam isu-isu kebersihan, pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam bagi

    merangka, menambah baik dan memantapkan lagi pengisian program pendidikan

    transformasi minda masyarakat yang akan dijalankan kelak oleh Perbadanan Pengurusan Sisa

    Pepejal dan Pembersihan Awam (SWCorp). Kajian ini dijalankan melalui kaedah soal selidik

    dan melibatkan jumlah responden seramai 5,460 orang responden. Hasil kajian mendapati

    bahawa masyarakat mempunyai tahap pengetahuan yang tinggi (iaitu sebanyak 86%) dalam

    isu-isu berkaitan dengan kebersihan persekitaran, tetapi tahap kesedaran dan amalan terhadap

    budaya kebersihan boleh dikategorikan pada tahap yang masih sederhana iaitu masing-

    masing adalah sebanyak 68.4% dan 71.6%.

    Kata Kunci: persepsi, pengurusan sisa pepejal, pembersihan awam, budaya kebersihan

    ABSTRACT

    The purpose of this paper is to assess the level of knowledge, awareness and practices of

    community on issues regarding to cleanliness, solid waste management and public cleansing

    in order to develop, improve and enhance the educational program that will be conducted by

    the Solid Waste and Public Cleansing Management Corporation (SWCorp). This study

    conducted through a questionnaire and involved a total of 5,460 respondents. The results of

    the survey show that the society has high level of knowledge in the related issues which is

  • Kaji Selidik Persepsi Masyarakat Terhadap Penjagaan

    Kebersihan Dan Persekitaran Di Malaysia

    about 86%, but the level of awareness and practices can be categorized still at a moderate

    level which is 68.4% and 71.6% respectively.

    Keywords: perception, solid waste management, public cleansing, cleanliness culture

    PENGENALAN

    Penjanaan sisa pepejal di Malaysia semakin meningkat daripada tahun ke tahun. Pada tahun

    2013, secara puratanya setiap individu di Malaysia menghasilkan 1.17kg sampah dan

    dianggarkan sebanyak 33,000 tan sisa pepejal dijanakan setiap hari (JPSPN, 2013). Pihak

    kerajaan telah membelanjakan peruntukan melebihi RM 1 billion setahun bagi menguruskan

    sisa pepejal berkenaan. Perkembangan pesat aktiviti perbandaran dan kepelbagaian gaya

    hidup masyarakat Malaysia dilihat sebagai salah satu penyumbang kepada peningkatan

    janaan sisa pepejal tersebut (Tachobanoglous et al., 1993).

    Hasil tinjauan pada tahun 2011, Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan

    Awam (SWCorp) telah mengenalpasti 241 lokasi sampah longgok di negeri-negeri yang

    menerima pakai Akta Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 2007 iaitu Perlis,

    Kedah, Kelantan, Terengganu, Pahang, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan Putrajaya,

    Negeri Sembilan, Melaka dan Johor. Justeru, SWCorp telah menjalankan usaha pemantauan

    sampah longgok dan pelaksanaan kempen-kempen kesedaran. Disamping itu pelbagai usaha

    penambahbaikan juga telah turut dilakukan bagi memastikan jumlah lokasi sampah longgok

    tersebut dapat dikurangkan dan tidak berulang. Pada akhir Disember 2013, pemantauan

    mendapati bahawa masih terdapat sebanyak 95 kawasan sampah longgok atau hotspot yang

    masih aktif (SWCorp, 2014).

    Hal ini dapat menggambarkan bahawa persepsi masyarakat masih rendah terhadap budaya

    kebersihan dan budaya membuang sampah sembarangan masih menjadi amalan masyarakat

    Malaysia. Memandangkan isu berkaitan kebersihan dan pengurusan sisa pepejal di Malaysia

    semakin meningkat dan meruncing, maka terdapat keperluan untuk melahirkan masyarakat

    yang lebih bertanggungjawab dan prihatin terhadap budaya kebersihan.

  • Ishanuddin Bin Hussin, et. al

    Kajian Lepas

    Pada tahun 2009, SWCorp telah menjalankan satu kajian kesedaran awam berkaitan kitar

    semula di Semenanjung Malaysia. Hasil kajian menunjukkan 71.8% responden sahaja yang

    memahami dan mampu mengenalpasti aktiviti-aktiviti yang berkaitan dengan 3R dan hanya

    63.7% sahaja yang mengamalkan amalan 3R dalam kehidupan seharian mereka (SWCorp,

    2009).

    Kepentingan Kajian

    Kajian ini adalah bertujuan untuk mengukur tahap pengetahuan, kesedaran dan amalan

    masyarakat berkaitan isu-isu kebersihan, pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam dan

    seterusnya mengenalpasti faktor-faktor demografi yang mempengaruhinya. Dapatan kajian

    akan digunakan bagi merangka, menambahbaik dan memantapkan lagi pengisian program

    pendidikan transformasi minda masyarakat yang akan dijalankan bukan sahaja oleh SWCorp

    malah lain-lain agensi kerajaan mahupun badan bukan kerajaan (NGO) yang lain.

    METODOLOGI KAJIAN

    Skop dan Limitasi

    Kajian dilihat ke atas sikap dan persepsi masyarakat terhadap penjagaan kesihatan

    persekitaran, pengetahuan tentang sejauh mana pentingnya amalan penjagaan kebersihan dan

    amalan dalam penjagaan kesihatan persekitaran.

    Kajian hanya dijalankan di negeri-negeri seliaan SWCorp sahaja iaitu Negeri Perlis, Kedah,

    Perak, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan Putrajaya, Negeri Sembilan, Melaka, Johor,

    Pahang, Terengganu dan Kelantan.

    Persampelan

    Populasi kajian terdiri daripada individu atau masyarakat yang tinggal di negeri-negeri

    seliaan SWCorp. Sebanyak 5,460 orang responden telah dipilih secara rawak yang meliputi

    masyarakat di kawasan bandar dan luar bandar.

    Pembentukan Soal Selidik

    Kajian ini dilakukan dengan menggunakan data primer yang diperolehi dari sumber utama

    (responden) daripada borang soal selidik yang diedarkan kepada kumpulan sasaran, focus

  • Kaji Selidik Persepsi Masyarakat Terhadap Penjagaan

    Kebersihan Dan Persekitaran Di Malaysia

    group dan temuramah menerusi kajian lapangan. Borang soal selidik ini mengandungi lima

    bahagian seperti yang terdapat pada Jadual 1 (Jamilah, 2011).

    Jadual 1: Bahagian dan Pembolehubah Instrumen Kajian

    Bahagian Pembolehubah

    A Maklumat responden

    B Pandangan mengenai kebersihan persekitaran

    C Pengetahuan tentang penjagaan kebersihan persekitaran

    D Kesedaran masyarakat tentang penjagaan kebersihan

    persekitaran

    E Amalan dalam penjagaan kebersihan persekitaran

    Penganalisisan Data

    Maklumbalas yang diterima daripada responden melalui soal selidik dimasukkan ke dalam

    perisian IBM SPSS Statistics 20 mengikut kod-kod angka yang telah ditetapkan. Ujian

    statistik deskriptif yang terlibat ialah minimum, maksimum, min dan median bagi analisis

    deskriptif demografi. Bagi mengenalpasti tahap pengetahuan, kesedaran dan amalan bagi

    setiap item kajian, purata min skor digunakan.

    Analisis ujian-t tidak bersandar, ujian ANOVA satu-hala dan ujian julat berganda Duncan

    digunakan bagi mengenal pasti kesignifikanan perbezaan dalam tahap pengetahuan,

    kesedaran dan amalan mengikut faktor demografi. Ujian julat berganda Duncan dipilih

    berdasarkan pandangan Carmer dan Wanson (1973), bahawa dalam beberapa tatacara

    perbandingan berganda, kaedah beza bererti terkecil merupakan satu ujian yang sangat

    berkesan bagi mengesan beza sebenar dalam min (Hanunah, 2012).

    HASIL DAPATAN

    1. Analisa Demografi Responden

    a) Taburan Responden Mengikut Jantina

    Peratus responden mengikut jantina adalah seperti dalam Rajah 1. Didapati bahawa sebanyak

    53.7% daripada jumlah responden adalah lelaki (2,972 orang) manakala 46.9% responden

    adalah perempuan (2,486 orang). Dua orang responden tidak mendedahkan jantinanya.

  • Ishanuddin Bin Hussin, et. al

    Rajah 1: Peratus Responden Mengikut Jantina

    b) Taburan Responden Mengikut Tahap Pendidikan

    Majoriti responden, iaitu sebanyak 58.3% responden memiliki pendidikan di peringkat

    sekolah menengah (Rajah 2). Sebanyak 32.6% responden mempunyai pendidikan di

    peringkat universiti sama ada dalam ijazah sarjana muda ataupun sarjana. Didapati hanya

    5.6% responden memiliki pendidikan sekolah rendah sahaja dan sebanyak 3.3% responden

    tidak mempunyai pendidikan secara formal. Enam orang responden tidak mendedahkan tahap

    pendidikannya.

    Rajah 2: Peratus Responden Mengikut Tahap Pendidikan

    53.7%

    46.3% Lelaki

    Perempuan

    5.6

    58.3

    32.6

    3.3

    0

    10

    20

    30

    40

    50

    60

    70

    Sekolah

    Rendah

    Sekolah

    Menengah

    Universiti Tidak

    Bersekolah

    Per

    atus

    Res

    ponden

    (%

    )

    Tahap Pendidikan

  • Kaji Selidik Persepsi Masyarakat Terhadap Penjagaan

    Kebersihan Dan Persekitaran Di Malaysia

    c) Taburan Responden Mengikut Jenis Pekerjaan

    Rajah 3 menunjukkan peratus responden mengikut jenis pekerjaan mereka. Didapati bahawa

    sebanyak 34.8% responden bekerja dalam sektor swasta. Sebanyak 22.4% responden

    merupakan kakitangan awam. Ini diikuti dengan 20.3% responden yang bekerja sendiri, 9.9%

    responden merupakan pelajar (pelajar