16
 Vendi m nr. 57 datë 23.07.2 015 (V-57/15) Gjykat a Kushtetuese e Republ ikës së Shqipër isë, e përbër ë nga: Bashkim Dedja, Kryetar, Vladimir Kristo, Sokol Berberi, Altina Xhoxhaj, Fatmir Hoxha, Gani Dizdari, Besnik Imeraj, Fatos Lul o, Vit ore Tus ha, anët arë , me sekret are gjyqës ore Ble rin a (Çi nar i) Bas ha, datën 03.03.2015 mori në shqyrtim në seancë plenare me dyer të hapura çështjen me nr. 2 Akti, që i  përket: K Ë R K U E S: NJË GRUP DEPUTETËSH TË KUVENDIT TË SHQI RISË (j o më pak se nj ë e ka tërta e de pu tetëve ),  përfaqësuar gjykim nga z. Ivi Kaso d he z. Gazment Bardhi. SUBJEKT I INTERESUAR: KUVENDI I SHQI RI ,  rf aq ës u ar gj ykim nga znj.Jonida Hoxha dhe z. Geldjon Hysolli. OBJEKTI:  Zg ji dhja e mosmarrëvesh jes kompetencës ndë rmje t Kuvendi t të Shqipërisë dhe subjekti t kushtetu es në konfli kt (jo më pak se një e katërta e deputetëve). Deklarimi si i papajtueshëm me Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë i vendimit nr.36, datë 22.05.2014 të Kuvendit të Shqi përisë “Për mosmiratimin e kërkesës së nj ë grupi de putetësh “P ër ngri tj en e një ko mis ioni he ti mor r verifikimin e fakteve dhe të rrethanave të bëra publike për fenomenin e rritjes së trafikut të drogës, përfshirë përdorimin e hapësirës ajrore nga narkotra fikantët””, si shkak për lindjen e mosmarrëveshjes së kompetencës.

Kushtetuesja zbardh vendimin për Komisionin Hetimor

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Kushtetuesja zbardh vendimin për Komisionin Hetimor

Citation preview

  • Vendim nr. 57 dat 23.07.2015

    (V-57/15)

    Gjykata Kushtetuese e Republiks s Shqipris, e prbr nga: Bashkim Dedja, Kryetar,

    Vladimir Kristo, Sokol Berberi, Altina Xhoxhaj, Fatmir Hoxha, Gani Dizdari, Besnik Imeraj,

    Fatos Lulo, Vitore Tusha, antar, me sekretare gjyqsore Blerina (inari) Basha, n datn

    03.03.2015 mori n shqyrtim n seanc plenare me dyer t hapura shtjen me nr. 2 Akti, q i

    prket:

    K R K U E S: NJ GRUP DEPUTETSH T KUVENDIT T

    SHQIPRIS (jo m pak se nj e katrta e deputetve),

    prfaqsuar n gjykim nga z. Ivi Kaso dhe z. Gazment Bardhi.

    SUBJEKT I INTERESUAR:

    KUVENDI I SHQIPRIS, prfaqsuar n gjykim nga

    znj.Jonida Hoxha dhe z. Geldjon Hysolli.

    OBJEKTI: Zgjidhja e mosmarrveshjes s kompetencs ndrmjet

    Kuvendit t Shqipris dhe subjektit kushtetues n konflikt (jo

    m pak se nj e katrta e deputetve).

    Deklarimi si i papajtueshm me Kushtetutn e Republiks s

    Shqipris i vendimit nr.36, dat 22.05.2014 t Kuvendit t

    Shqipris Pr mosmiratimin e krkess s nj grupi

    deputetsh Pr ngritjen e nj komisioni hetimor pr

    verifikimin e fakteve dhe t rrethanave t bra publike pr

    fenomenin e rritjes s trafikut t drogs, prfshir prdorimin

    e hapsirs ajrore nga narkotrafikantt, si shkak pr lindjen

    e mosmarrveshjes s kompetencs.

    ORANE

    WS

  • 2BAZA LIGJORE: Nenet 77, 131/ dhe 134/1/c t Kushtetuts s Republiks s

    Shqipris, si dhe nenet 54, 55 e 56 t ligjit nr.8577, dat

    10.02.2000 Pr organizimin dhe funksionimin e Gjykats

    Kushtetuese t Republiks s Shqipris.

    GJYKATA KUSHTETUESE,

    pasi dgjoi relatoren e shtjes Vitore Tusha, prfaqsuesit e krkuesit, jo m pak se nj e

    katrta e deputetve t Kuvendit t Republiks s Shqipris, q krkuan pranimin e krkess,

    prfaqsuesit e subjektit t interesuar, Kuvendit t Republiks s Shqipris, q krkuan rrzimin

    e krkess, si dhe diskutoi shtjen n trsi,

    VREN:

    I

    1. Nj grup prej jo m pak se nj e katrta e t gjith deputetve t Kuvendit t

    Republiks s Shqipris, q i prket Grupit Parlamentar t Partis Demokratike (n vijim

    pakica parlamentare), me pretendimin se ngjarja q ndodhi n Divjak n datn 10.05.2014,

    ku u rrzua nj avion q transportonte lnd narkotike, provoi prdorimin e rregullt t

    infrastrukturs ushtarake pr transportin e tyre, i sht drejtuar Kryetarit t Kuvendit t

    Shqipris me nj krkes me objekt: Krijimin e Komisionit Hetimor pr t verifikuar t dhnat

    pr fenomenin e rritjes s trafikut t drogs, prfshir prdorimin e hapsirs ajrore nga

    narkotrafikantt, rolin e funksionarve publik dhe masat e marra nga organet e pushtetit

    ekzekutiv prball ktyre fakteve n vijim t informacioneve zyrtare t prcjella nga strukturat

    prgjegjse..

    2. Qllimi i Komisionit Hetimor ishte mbledhja e informacioneve t hollsishme mbi

    kt shtje, duke evidentuar problematikat prkatse, pr t gjetur zgjidhjet pr t ardhmen.

    Ngritja e ktij Komisioni Hetimor synonte njohjen dhe verifikimin n thellsi t fenomenit t

    rritjes s trafikut t drogs, me qllim q n prputhje me realitetin t nxirren prfundime mbi

    nevojn e miratimit, t plotsimit ose t korrigjimit t ligjeve t veanta, t nxirren prgjegjsi

    pr mnyrn e zbatimit t tij dhe t bhen rekomandimet prkatse pr parandalimin dhe

    ORANE

    WS

  • 3eliminimin e fenomenit kriminal, si dhe prmirsimin e gjendjes n t ardhmen.

    3. Krkesa pr ngritjen e Komisionit Hetimor pas ngjarjes s Divjaks ishte e prfshir

    n rendin e dits t seancs parlamentare t dats 22.05.2014, por pas diskutimeve mbi kt

    shtje, shumica parlamentare ka vendosur: Mosmiratimin e krkess s nj grupi deputetsh

    Pr ngritjen e Komisionit Hetimor pr verifikimin e fakteve dhe t rrethanave t bra publike

    pr fenomenin e rritjes s trafikut t drogs, prfshir prdorimin e hapsirs ajrore nga

    narkotrafikantt pr faktin se objekti i puns s ktij komisioni sht n kundrshtim me nenin

    77 t Kushtetuts, si dhe me interpretimet q Gjykata Kushtetuese ka br n vendimet e saj

    nr.18, dat 14.05.2003; nr.26, dat 04.12.2006; nr.20, dat 04.05.2007; nr.12, dat 20.05.2008,

    nr.22, dat 05.05.2010; nr.30, dat 16.05.2014.

    II

    4. Krkuesi, jo m pak se nj e katrta e deputetve, i sht drejtuar Gjykats

    Kushtetuese (Gjykata) duke krkuar zgjidhjen e mosmarrveshjes s kompetencs ndrmjet

    pakics parlamentare dhe Kuvendit t Shqipris, si dhe shfuqizimin e vendimit nr.36/2014 t

    Kuvendit pr arsyet e parashtruara n vijim:

    4.1. Fenomeni i trafikut t lndve narkotike sht nj shtje q prek sigurin publike

    dhe si e till paraqet interes t theksuar publik. N kt kuptim, krkesa pr

    ngritjen e Komisionit Hetimor parlamentar respekton konceptin kushtetues

    shtje e veant, pasi n kt koncept prfshihen shtje t hetimit t trajtuara

    n aspektin e kontrollit dhe t zbatimit t ligjit, si dhe t njohjes e verifikimit t

    nj ngjarjeje a veprimtarie, q nxisin iniciativat pr propozime e miratime ligjesh,

    me qllim parandalimin e fenomeneve negative pr shtetin dhe shoqrin.

    4.2. Arsyetimi i Kuvendit se objekti i puns s ktij komisioni sht n kundrshtim

    me nenin 77 t Kushtetuts sht i prgjithshm dhe nuk jep shkaqet e vrteta pr

    t cilat sht vendosur rrzimi i krkess. Objekti i hetimit jo vetm ishte

    parashtruar n mnyr t qart, t sakt e t mjaftueshme, duke sjell nj trsi

    faktesh nga t cilat merrte shkak krkesa pr kryerjen e kontrollit parlamentar, por

    nuk mbivendosej me punn e komisioneve hetimore t ngritura me vendimet

    ORANE

    WS

  • 4nr.26, dat 24.04.2014 dhe nr.28, dat 08.05.2014 t Kuvendit t Shqipris.

    4.3. Shumica parlamentare gjat diskutimeve nuk ngriti asnj pretendim n lidhje me

    kushtetutshmrin e objektit t hetimit, nuk paraqiti asnj formulim alternativ dhe

    as specifikoi ndonj parim kushtetues q cenohej nga hetimi. Kuvendi n seancn

    parlamentare t dats 22.05.2014 nuk bri asnj prpjekje pr t rishikuar objektin

    e krkess pr ngritjen e Komisionit Hetimor, por krkesa iu nnshtrua procedurs

    s zakonshme t votimit duke vendosur mospranimin me argumentet se (i) nj

    shtje e ngjashme po hetohej nga prokuroria dhe pr pasoj Kuvendi nuk mund

    t miratonte ngritjen e ktij Komisioni; (ii) Kuvendi e kishte ngritur nj komision

    hetimor pr kt shtje dhe, pr rrjedhoj, kishte mbivendosje n objektet e

    hetimit.

    4.4. Argumenti i shumics parlamentare pr mbivendosjen e kompetencave midis

    organeve kushtetuese sht i pabazuar pr faktin se procedura e hetimit

    parlamentar u shrben qllimeve t ndryshme nga ato t hetimit penal. Ngritja e

    Komisionit Hetimor nuk kishte qllim t ngrinte akuza penale ose t krkonte

    lloje dhe masa dnimi ndaj personave q mund t rezultonin fajtor. Qllimi i

    Komisionit, si pasqyrohet edhe n projektvendim, ishte t nxirrte prgjegjsit

    institucionale dhe nevojn pr ndryshime apo miratime ligjesh, me qllim

    frenimin e fenomenit t rritjes s trafikut t drogs dhe, sipas rastit, njoftimin e

    prokuroris pr marrjen e masave t mtejshme ligjore, sipas prcaktimeve t

    nenit 77, pika 2, t Kushtetuts.

    4.5. Po ashtu, i pabazuar sht edhe argumenti se kjo shtje po hetohej nga nj

    komision hetimor tashm i ngritur nga Kuvendi me vendimet nr.26, dat

    24.04.2014 dhe nr.28, dat 08.05.2014 t tij. Nga krahasimi i objektit t

    veprimtaris s komisionit t ngritur nga Kuvendi me at t refuzuar rezulton nj

    dallim thelbsor, sepse i pari shihej si nj garanci pr t provuar se akuzat e

    ngritura nga opozita jan t pabazuara, kurse i dyti nuk synonte t hetonte

    opozitn parlamentare, por sjelljen e organeve shtetrore kundrejt fakteve t

    rritjes s trafikut t drogs, prfshir prdorimin e hapsirs ajrore nga

    ORANE

    WS

  • 5narkotrafikantt. Edhe pse pakica parlamentare ka krkuar zyrtarisht rishikimin e

    objektit t hetimit n drejtim t zgjerimit t tij, me argumentin se pengonte

    transparencn dhe llogaridhnien e ekzekutivit, shumica parlamentare nuk i mori

    parasysh kto krkesa dhe vendosi rrzimin e tyre.

    5. Subjekti i interesuar, Kuvendi i Shqipris, ka prapsuar me shkrim n mnyr t

    prmbledhur si vijon:

    5.1. Pretendimet e krkuesit jan t pabazuara, pasi duke analizuar argumentet e

    paraqitura pr ngritjen e Komisionit Hetimor ato rezultojn t paqarta dhe objekti

    nuk specifikon faktet apo kompleksitetin e tyre, por sht formuluar n mnyr t

    prgjithshme. Krkuesi nuk evidenton t dhnat konkrete dhe faktet q do ti

    nnshtroheshin hetimit dhe as subjektet konkrete q do t hetohen, duke i ln

    hapsir t gjer komisionit pr t hetuar do funksionar publik. Mosshprehja e

    indicies dhe e shkakut t prligjur pr argumentimin e krkess kushtetuese t

    veantis t shtjes ka sjell shtrirjen e skajshme t rrethit t subjekteve dhe t

    periudhs kohore t hetimit, pr rrjedhoj e ka br t paqart e t paprcaktuar

    objektin e hetimit t Komisionit Parlamentar.

    5.2. Pr m tepr, Kuvendi, me vendimin nr.26/2014, kishte ngritur nj Komision

    Hetimor pr hetimin e akuzave pr prfshirjen e Forcave t Armatosura dhe t

    bazave ushtarake n veprimtari t kundrligjshme transportin e lndve narkotike.

    Pr rrjedhoj, t gjitha shqetsimet e krkuesve gjenin zgjidhje me ngritjen e ktij

    komisioni, i cili po zhvillonte veprimtarin e tij. Pr kt arsye, Kuvendi nuk kishte

    pse t ngrinte nj komision t dyt hetimor me objekt t ngjashm me at t ngritur

    tashm pr shtjet e msiprme.

    5.3. Gjat Mbledhjes s Konferencs s Kryetarve si dhe gjat zhvillimit t seancs

    plenare, prfaqsues t shumics parlamentare jan shprehur qartazi n lidhje me

    cenimin e parimit t ndarjes s pushteteve nga prmbajtja e objektit t veprimtaris

    s Komisionit Hetimor.

    III

    ORANE

    WS

  • 6Vlersimi i Gjykats Kushtetuese

    A. Pr legjitimimin e krkuesit

    6. Gjykata Kushtetuese n jurisprudencn e saj sht shprehur pr legjitimimin e nj

    grupi deputetsh n krkesat pr zgjidhjet e mosmarrveshjeve s kompetencave q kan lindur

    pr shkak t vendimmarrjeve t Kuvendit mbi Komisionet Hetimore (shih vendimet nr.18, dat

    14.05.2003; nr. 20, dat 04.05.2007; nr.30, dat 16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese). N kt

    drejtim ajo ka muar se do organ juridiksional, qoft institucion ose organ pushteti, n kuptimin

    klasik administrativ t tij, apo edhe subjekt q ushtron funksionet n nj situat pavarsie t plot

    t garantuar nga Kushtetuta, konsiderohet i legjitimuar pr t qen pal n mosmarrveshje

    pushtetesh.

    7. Gjithashtu, Gjykata ka vlersuar se neni 77, pika 2, i Kushtetuts i njeh pakics

    parlamentare kompetenc hetimi, pengimi i s cils prbn konflikt kushtetues kompetencash.

    Vendimi i Kuvendit pr mosmiratimin e krkess s nj t katrts s deputetve pr ngritjen e

    Komisionit Hetimor parlamentar cenon kt t drejt kushtetuese t pakics parlamentare.

    Situata t tilla, n vlersimin e Gjykats Kushtetuese, shkaktojn n realitet nj mosmarrveshje

    ndrmjet pakics parlamentare (jo m pak se nj e katrta e deputetve), nga njra an, dhe

    Kuvendit, nga ana tjetr, pr ushtrimin e s njjts kompetenc kushtetuese (shih vendimet nr.18,

    dat 14.05.2003; nr. 20, dat 04.05.2007; nr.30, dat 16.05.2014 Gjykats Kushtetuese).

    8. Pr arsyet e msiprme, krkuesi, jo m pak se nj e katrta e deputetve, legjitimohet

    pr vnien n lvizje t juridiksionit kushtetues n funksion t zgjidhjes s mosmarrveshjes s

    kompetencave ndrmjet subjekteve kushtetuese t siprcituara.

    B. Pr t drejtn e pakics parlamentare pr t krkuar ngritjen e nj komisioni hetimor

    9. Kushtetuta n nenin 77, pika 2 parashikon se Kuvendi ka t drejt dhe me krkes t

    nj t katrts t t gjith antarve t tij sht i detyruar t caktoj komision hetimor pr t

    shqyrtuar nj shtje t veant. N interpretimin e ktij formulimi kushtetues Gjykata ka

    vlersuar se Kuvendi vihet n dy pozicione t ndryshme: nga njra an, krijimi i komisionit

    hetimor paraqitet si nj e drejt e Kuvendit, gj e cila realizohet sipas procedurave t

    parashikuara n Kushtetut apo n Rregulloren e Kuvendit dhe q i nnshtrohet vendimmarrjes

    ORANE

    WS

  • 7prkatse, nga ana tjetr, dispozita kushtetuese, duke parashikuar shprehjen sht i detyruar, jo

    vetm q e vendos Kuvendin n nj pozicion disi t veant, duke i hequr t drejtn pr t

    vlersuar vendimmarrjen pr ngritjen e komisionit hetimor, por njkohsisht institucionalizon nj

    lloj tjetr autoriteti kushtetues, q njihet si pushtet i pakics parlamentare (shih vendimet nr.18,

    dat 14.05.2003; nr.30, dat 16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    10. E drejta pr t krkuar ngritjen e nj komisioni hetimor sht parashikuar n

    Kushtetut si e drejt edhe e nj t katrts s antarve t Kuvendit. Ngritja e komisionit me

    vot t nj pakice, ose si pranohet n doktrinn kushtetuese nprmjet zbatimit t parimit t

    hetimit me votim pakice, e forcon n mnyr t konsiderueshme rolin e komisionit hetimor si nj

    instrument efikas kontrolli. N kt drejtim, Gjykata ka theksuar se e drejta e hetimit parlamentar

    sht zhvilluar n kuptimin e s drejts s pakicave n parlament, q tu jap atyre nj pushtet m

    t fort. E drejta e hetimit realizohet vetm brenda funksionit t kontrollit parlamentar dhe

    detyrave kushtetuese q parlamentart kryejn si prfaqsues t popullit pr sqarim, ose

    hulumtim t hollsishm n shtjen konkrete (shih vendimet nr. 20, dat 04.05.2007; nr.30, dat

    16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    11. Kjo e drejt shrben njkohsisht edhe si nj mjet n duart e pakics parlamentare pr

    t ushtruar kontroll kryesisht kundrejt ekzekutivit dhe pr t krkuar vnien prpara prgjegjsis

    s mbajtsve t pushtetit. N nj sistem parlamentar, duke qen se qeveria formohet nga shumica

    parlamentare, e cila ka n dor shum mjete t tjera ligjore, e drejta e kontrollit hetimor i sht

    njohur sidomos pakics, q, duke i pasur t kufizuara mjetet e saj, mund ta shndrroj at n nj

    instrument t fuqishm kushtetues. Gjykata, gjithashtu, ka vlersuar se Kushtetuta n nenin 77,

    pika 2, duke njohur t drejtn pr t ngritur komisione hetimore, si e drejt e nj t katrts s

    deputetve pr t vepruar n mnyr t pavarur nga shumica parlamentare, nprmjet shprehjes

    sht i detyruar ka evituar, veanrisht pr ngritjen e komisionit, kalimin e shtjes n

    procedurat e zakonshme t votimit, duke vendosur nj balanc ndrmjet shumics pr t

    vendosur dhe s drejts s pakics s cilsuar (shih vendimet nr.18, dat 14.05.2003; nr. 20, dat

    04.05.2007; nr.30, dat 16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    12. Nisur nga ky kndvshtrim, Gjykata ka muar se e drejta e pakics vetm pr sa i

    prket krkess pr ngritjen e komisionit hetimor mbetet nj e drejt e pakufizuar nga vullneti i

    ORANE

    WS

  • 8shumics. Njkohsisht, e drejta e pakics pr t disponuar mbi objektin e hetimit e kufizon

    kompetencn e shumics pr t ndryshuar kt objekt pa plqimin e pakics, me prjashtim t

    rasteve kur nga qllimi dhe objekti i hetimit konstatohet se preken parimet kushtetuese. Gjithsesi,

    e drejta e nj t katrts s deputetve pr t ushtruar hetimin parlamentar nuk mund t

    konsiderohet absolutisht e pakufizuar. I vetmi kufizim i saj sht i lidhur me detyrimin q objekti

    i hetimit t respektoj parimet e sanksionuara nga Kushtetuta (shih vendimin nr.30, dat

    16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    13. Nga ana tjetr, Gjykata bazuar n interpretimin e nenit 77 t Kushtetuts, n raport

    edhe me norma t tjera kushtetuese, rithekson se respektimi i parimeve kushtetuese n

    procedurn pr ngritjen e komisioneve hetimore parlamentare nuk cenon t drejtn e pakics pr

    realizmin e ksaj kompetence kushtetuese. Kuvendi, n rastet kur krkohet ngritja e komisionit

    hetimor nga nj e katrta e deputetve, ka detyrimin q t mos e diskutoj ngritjen e komisionit,

    por tia nnshtroj diskutimit parlamentar shkalln e respektimit t parimeve kushtetuese n

    objektin e veprimtaris s tij. Ky debat realizohet pr gjetjen e nj konsensusi ndrmjet palve

    lidhur me objektin e hetimit deri n arritjen e nj vendimmarrjeje. Prandaj, kufizimet e lejueshme

    kushtetuese, q kan t bjn me respektimin e parimeve t rndsishme, fokusohen n objektin

    e hetimit, i cili nuk mund t reduktohet nga Kuvendi deri n at mas sa tia bj t pamundur

    komisionit kryerjen e veprimtaris. Kufizimi q mund ti bhet objektit t hetimit me argumentin

    se nuk respektohen parimet kushtetuese, nuk e bn nj vendimmarrje t till prfundimtare dhe t

    pakontrollueshme nga pikpamja e kushtetutshmris, pr arsye se do ta vendoste t drejtn

    kushtetuese t pakics parlamentare n vlersimin e shumics, duke dhunuar n kt mnyr

    ushtrimin normal t ksaj t drejte (shih vendimet nr.18, dat 14.05.2003; nr. 20, dat

    04.05.2007; nr.30, dat 16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    14. N vshtrim t sa m sipr, Gjykata rithekson se e drejta e pakics parlamentare pr

    ngritjen e komisionit hetimor sht nj kompetenc kushtetuese e detyrueshme pr tu respektuar

    dhe nuk mund t cenohet nprmjet vendimmarrjes s shumics parlamentare, me prjashtim t

    rasteve t mosrespektimit t parimeve kushtetuese.

    C. Pr kushtetutshmrin e objektit t hetimit parlamentar

    ORANE

    WS

  • 915. Gjykata ka shqyrtuar nj numr shtjesh me objekt zgjidhjen e mosmarrveshjes s

    kompetencs midis jo m pak se nj t katrts s deputetve dhe Kuvendit pr shkak t

    mospranimit t krkesave s pakics parlamentare pr ngritjen e komisioneve hetimore, n t

    cilat n mnyr t vazhdueshme ka vn n dukje se n aspektin kushtetues komisioni hetimor

    sht nj nga instrumentet e kontrollit me an t t cilit Kuvendi ushtron dhe perfeksionon

    pushtetin e tij legjislativ. Qllimi i ngritjes s komisioneve hetimore sht njohja dhe verifikimi i

    nj fenomeni, i nj ngjarjeje ose i nj veprimtarie, me synimin pr t nxjerr prfundime mbi

    nevojn e miratimit, plotsimit, ose korrigjimit t ligjeve t veanta, si dhe pr t nxjerr

    prgjegjsin mbi mnyrn e qeverisjes (shih vendimet nr.18, dat 14.05.2003; nr. 20, dat

    04.05.2007; nr.22, dat 05.05.2010; nr.30, dat 16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    16. Gjykata n referim t jurisprudencs kushtetuese rithekson se kontrolli parlamentar

    nuk mund t prdoret tej hapsirs kontrolluese q Kushtetuta i njeh Kuvendit. Nj kompetenc e

    till nuk e transformon Kuvendin n nj superorgan t pushtetit t shtetit. Bazuar n parimin e

    ndarjes dhe t balancimit ndrmjet pushteteve, demokracia parlamentare nuk sht nj sistem ku

    parlamenti mund t ushtroj kontroll mbi do vendim t institucioneve, t nis procedura pr t

    vendosur sanksione ndaj tyre ose t marr vendime n emr t institucioneve q e kan nj

    kompetenc t till. Nj interpretim ndryshe i ksaj kompetence kontrolli q i njihet Kuvendit do

    t onte n mohimin e parimeve kushtetuese t shtetit t s drejts dhe ndarjes e balancimit

    ndrmjet pushteteve. Prandaj Gjykata n vijim t qndrimeve t saj t mparshme mbi kt

    shtje rithekson se e drejta pr t ushtruar hetim parlamentar nuk mund t jet e pakufizuar.

    Kufizimi i saj lidhet me detyrimin q objekti i hetimit t respektoj parimet dhe standardet

    kushtetuese, veanrisht parimin e ndarjes e balancimit ndrmjet pushteteve, t drejtn pr nj

    proces t rregullt ligjor, prezumimin e pafajsis, paanshmrin, respektimin e jets private t

    individit, etj (shih vendimet nr. 18, dat 14.05.2003; nr.22, dat 05.05.2010; nr. 20, dat

    04.05.2007 t Gjykats Kushtetuese).

    17. Lidhur me parimet q duhen respektuar gjat fazave t ndryshme t realizimit t

    qllimit t hetimit, n astin e formulimit t objektit, gjat ushtrimit t veprimtaris s komisionit

    dhe n hartimin e konkluzioneve prfundimtare t hetimit, Gjykata ka vlersuar se Kuvendi

    mund t ngrej komision hetimor kur prmbushen t paktn tri kushte kryesore: 1) shtja duhet

    ORANE

    WS

  • 10

    t ket t bj me funksionin ligjvns dhe funksione t tjera pr t cilat ai sht i autorizuar t

    marr masa ligjore; 2) objekti i hetimit duhet t fokusohet n shtje ose n subjekte konkrete; 3)

    duhet t ekzistojn t dhna ose indicie t mjaftueshme q dshmojn pr ekzistencn e nj

    shtje pr t ciln sht i nevojshm hetimi (shih vendimet nr.18, dat 14.05.2003; nr. 20, dat

    04.05.2007; nr.30, dat 16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    18. Gjykata ka muar, gjithashtu, se objekti i hetimit, i parashtruar n mnyr t qart e t

    sakt, duhet t prmbaj fakte ose trsi faktesh nga t cilat merr shkas hetimi parlamentar dhe

    shpjegon se far hetohet. Ve ksaj, objekti i hetimit duhet t jet i prcaktuar n mnyr t

    mjaftueshme, kusht ky q krkohet pr respektimin e parimit t shtetit t s drejts, e t drejtave

    themelore, t parimit t ndarjes s pushteteve, si dhe t kompetencave t kufizuara q disponon

    nj komision hetimor (shih vendimet nr.22, dat 05.05.2010; nr.30, dat 06.05.2014 t Gjykats

    Kushtetuese).

    19. Prve sa m sipr, Gjykata ka theksuar se objekt i hetimit parlamentar mund t jen

    vetm ato shtje q prmbushin kriterin e veantis. N vlersimin e Gjykats n parim shtje

    e veant, objekt i hetimit parlamentar, sht nj shtje me rndsi t veant

    shtetrore/publike. Lista e ktyre shtjeve me rndsi/interes t madh shtetror/publik nuk mund

    t jet shteruese, por duhet t prcaktohet rast pas rasti. Nj shtje, q n aspektin kushtetues

    mund t`i nnshtrohet hetimit parlamentar, prbhet nga fakte apo rrethana, t cilat prfshihen n

    objektin e veprimtaris s Kuvendit dhe pr t cilat ekziston nj mosmarrveshje. N kt

    kuptim, shtja duhet t ket ndodhur prpara marrjes s nj vendimi prkats nga ana e

    Kuvendit pr ngritjen e nj komisioni hetimor. Pr pasoj, duhet theksuar se komisioni hetimor

    parlamentar ngrihet kur ekziston n fakt nj shtje n kuptimin kushtetues dhe jo pr t

    verifikuar nse mund t zbulohet ose t gjendet ndonj e till n t ardhmen (shih vendimet nr.18,

    dat 14.05.2003; nr.22, dat 05.05.2010; nr.20, dat 04.05.2007 t Gjykats Kushtetuese)

    20. N kt mnyr Gjykata, duke rikonfirmuar qndrimin e konsoliduar mbi shtjen e

    veant, domethn nj shtje t nj rndsie t veant publike, rithekson se Kushtetuta nuk

    ndalon Kuvendin q n funksion t veprimtaris s tij ligjvnse t ngrej komisione hetimore t

    tilla q mund t ngarkohen me hetimin e aktivitetit t shtetit ose institucioneve t qeverisjes

    vendore, pra pr mnyrn si kryejn institucionet prkatse shtetrore ose vendore funksionet e

    ORANE

    WS

  • 11

    tyre t prcaktuara n Kushtetut dhe ligje (shih vendimet nr.20, dat 04.05.2007; nr.22, dat

    05.05.2010; nr.30, dat 16.05.2014 t Gjykats Kushtetuese).

    21. Duke iu rikthyer shtjes konkrete, Gjykata vren se Kuvendi me vendimin

    nr.36/2014, dat 22.05.2014 nuk ka miratuar krkesn e nj grupi deputetsh, prfaqsues t

    pakics parlamentare, pr ngritjen e Komisionit Hetimor pr verifikimin e fakteve dhe rrethanave

    t bra publike pr fenomenin e rritjes s trafikut t drogs, prfshir prdorimin e hapsirs

    ajrore nga narkotrafikantt.

    22. Krkesa pr ngritjen e komisionit hetimor u paraqit n Kuvend ndrkoh q

    zhvillonte veprimtarin nj komision hetimor tjetr, i ngritur me vendimin nr.26, dat 24.04.2014

    mbi krkesn e nj grupi deputetsh t shumics parlamentare, q kishte pr objekt hetimin e

    akuzave t opozits pr rritje t trafikut t drogs dhe prfshirje t FA-ve, pas publikimit t nj

    informacioni shkresor t SHISH-it, i klasifikuar si sekret, drejtuar ministres s Mbrojtjes, me

    lndn Dyshime serioze pr shfrytzimin e aerodromit t Gjadrit n funksion t transportit dhe

    trafikut t drogs.

    23. Nga materialet e depozituara, Gjykata konstaton se pas paraqitjes s krkess pr

    ngritjen e Komisionit Hetimor nga pakica parlamentare, Kryetari i Kuvendit e ka kaluar shtjen

    pr shqyrtim n Konferencn e Kryetarve t dats 16.05.2014. Nga procesverbali i mbledhjes

    konstatohet se diskutimi sht fokusuar n disa shtje: s pari, deputet t shumics kan br t

    ditur faktin se shtja e Divjaks i sht drguar Gjykats s Krimeve t Rnda, ndrkoh q

    personat e akuzuar jan arrestuar nga policia dhe pr kt arsye duhet t pritet t vendosin

    organet kompetente. S dyti, krkesa sht e prsritur pr faktin se shtjet q krkohen t

    hetohen jan duke u trajtuar nga Komisioni Hetimor i ngritur me vendimin nr. 26, dat

    24.04.2014 t Kuvendit, n punimet e t cilit pakica e kishte bojkotuar pjesmarrjen. N kt

    kuptim, shtja e veant, trafiku i drogs, q ishte tashm objekt hetimi parlamentar, nuk mund

    t dublohej.

    24. Gjykata vren se n prfundim t diskutimeve nuk ka pasur konsensus dhe pr kt

    arsye shqyrtimi i krkess s pakics parlamentare i sht kaluar seancs plenare t Kuvendit.

    Edhe gjat shqyrtimit t krkess n seancn plenare parlamentare t dats 22.05.2014, vrehet

    se nuk u ra dakord pr ngritjen e Komisionit Hetimor. Pr sa u prket argumenteve t shumics

    ORANE

    WS

  • 12

    parlamentare kundr ngritjes s Komisionit Hetimor, ato prfshijn si ekzistencn e nj

    komisioni hetimor me t njjtin objekt, ashtu edhe mungesn e qartsis s objektit t hetimit

    (prdorimi i termave t prgjithshm verifikim t dhnash dhe roli i funksionarve publik).

    N prfundim t seancs plenare Kuvendi ka votuar pr rrzimin e krkess s pakics

    parlamentare.

    25. Po ashtu, Gjykata konstaton se edhe gjat debatit t lartprmendur, diskutimet n

    Konferencn e Kryetarve dhe n seancn plenare n Kuvend nuk jan zhvilluar n drejtim t

    arritjes s nj marrveshjeje ndrmjet palve lidhur me objektin e hetimit. Edhe kur shumica

    parlamentare pretendon se cenohen standardet dhe parimet kushtetuese n objektin e hetimit, ajo

    sht e detyruar t propozoj formulime alternative duke i dhn mundsin pakics t

    riformuloj krkesn e saj. N rastin n shqyrtim debati nuk ka pasur si orientim kryesor

    mbrojtjen e t drejts kushtetuese t pakics parlamentare pr ngritjen e komisionit hetimor, por

    mohimin e saj.

    26. N lidhje me prmbajtjen e vendimit objekt kundrshtimi, Gjykata konstaton se

    arsyetimi i Kuvendit sht tepr i prgjithshm dhe nuk jep shkaqet pr t cilat sht vendosur

    rrzimi i krkess pr ngritjen e komisionit hetimor. Nga diskutimi pr shqyrtimin e ksaj

    krkese n Konferencn e Kryetarve dhe n seancn plenare n Kuvend, sikurse u parashtrua n

    rrethanat e shtjes dhe u analizua m sipr, vrehet se arsyet kryesore t mospranimit t saj jan

    ekzistenca e nj komisioni tjetr hetimor pr t njjtin fenomen, i ngritur nga shumica

    parlamentare, mbivendosja me procesin hetimor q sht duke kryer ndrkoh organi i

    prokuroris pr t njjtn ngjarje, duke ndrhyr n sfern e veprimtaris s institucioneve t

    tjera kushtetuese, si dhe mungesa e qartsis s objektit t hetimit pr shkak t prdorimit t

    termave t prgjithshm si verifikim t dhnash dhe roli i funksionarve publik.

    27. Nisur nga sa m lart, Gjykata mon se shtja q shtrohet pr diskutim n rastin

    konkret sht nse objekti i hetimit parlamentar, i pretenduar nga pakica parlamentare, prmbush

    kriteret e prcaktuara nga jurisprudenca kushtetuese dhe n veanti at t ndarjes dhe balancimit

    t pushteteve. Pr pasoj, identifikimi i objektit t veprimtaris hetimore t komisionit

    parlamentar sht parakusht pr t prcaktuar nse duhet ose jo t ndrmerret nj hetim i till.

    Kjo edhe n drejtim t verifikimit nse prbn shtje t nj rndsie t veant

    ORANE

    WS

  • 13

    shtetrore/publike shtja objekt hetimi parlamentar.

    28. Gjykata vren se, sipas krkess s pakics parlamentare, si objekt hetimi sht

    prcaktuar verifikimi i t dhnave pr fenomenin e rritjes s trafikut t drogs, prfshir

    prdorimin e hapsirs ajrore nga narkotrafikantt, rolin e funksionarve publik dhe masat e

    marra nga organet e pushtetit ekzekutiv prball ktyre fakteve n vijim t informacioneve

    zyrtare t prcjella nga strukturat prgjegjse.

    29. Krkesa e pakics parlamentare, sikurse u prmend m lart (shih paragrafin 1) mori

    shkas nga incidenti i Divjaks, ka e bn objektin e hetimit t Komisionit Hetimor t fokusohet

    n nj shtje konkrete dhe q prmbush kriterin q ekziston, n fakt, nj shtje, e cila ka

    ndodhur prpara paraqitjes s krkess pr ngritjen e komisionit dhe, rrjedhimisht, prpara

    marrjes s vendimit prkats nga ana e Kuvendit.

    30. Gjykata rithekson qndrimin lidhur me rndsin e shtjes s veant

    shtetrore/publike dhe vlerson se sht kompetenc e Kuvendit, n rastin konkret e pakics

    parlamentare, t vlersoj interesin publik pr shtjet q krkon t hetohen.

    31. Sipas pakics parlamentare, fenomeni i trafikut t lndve narkotike sht nj shtje

    q prek sigurin publike, pr rrjedhoj prbn shtje me interes publik dhe pr kt arsye prbn

    domosdoshmri nxjerrja e prgjegjsive institucionale dhe marrja e masave pr frenimin e

    fenomenit. Nga ana tjetr, nga analiza e krkess s pakics parlamentare pr ngritjen e

    komisionit hetimor dhe nga mnyra e prcaktimit t objektit t saj, Gjykata vren se ky i fundit

    sht specifikuar n mnyr t till q nuk l vend pr paqartsi apo dykuptimsi.

    32. Edhe pr sa i prket qllimit t ngritjes s Komisionit Hetimor, Gjykata, n referim t

    standardeve kushtetuese, vlerson se objekti prputhet me kompetencat kushtetuese t Kuvendit,

    pra me t drejtn e pushtetit legjislativ pr tu informuar dhe pr t realizuar mbikqyrjen pr

    zbatimin e ligjeve nga ana e Forcave t Armatosura. Po n kt aspekt, objekti nuk prmban

    pasaktsi apo paqartsi t dukshme n mnyrn e formulimit t tij pasi shpjegohet harku kohor i

    hetimit, si dhe faktet q duhet t hetohen.

    33. Prve sa m sipr, Gjykata vlerson t shprehet edhe n lidhje me qndrimin kundr

    q ka mbajtur shumica parlamentare pr ngritjen e Komisionit Hetimor pr shkak se e njjta

    ngjarje po hetohet nga prokuroria.

    ORANE

    WS

  • 14

    34. Gjykata rithekson se n shtje ku pretendohet mosmarrveshja e kompetencave nga

    ngritja komisioneve hetimore, nj nga aspektet m t rndsishme q shtrohet pr diskutim sht

    nse objekti i hetimit parlamentar respekton parimin kushtetues t ndarjes dhe balancimit

    ndrmjet pushteteve, n kuptim edhe t jurisprudencs s ksaj Gjykate. Gjykata ka ritheksuar n

    mnyr t vazhdueshme se ekziston nj dallim thelbsor midis objektit t hetimit parlamentar

    dhe atij t prokuroris, pasi natyra e hetimit parlamentar nuk sht e njllojt dhe nuk mund t

    barazohet me hetimin q realizojn n baz t ligjit organet e tjera t pavarura apo t

    specializuara pr kryerjen e nj funksioni t till (shih vendimin nr.22, dat 05.05.2010 t

    Gjykats Kushtetuese). N aspektin kushtetues komisioni hetimor sht nj nga instrumentet e

    kontrollit me an t t cilit Kuvendi ushtron dhe perfeksionon pushtetin e tij legjislativ. Bazuar

    edhe n ligjin nr. 8891, dat 02.05.2002 Pr organizimin dhe funksionimin e komisioneve

    hetimore t Kuvendit, komisioni hetimor ka t drejt t mbledh t dhna q mund t jen

    informacione zyrtare dhe jozyrtare, administron dokumente zyrtare, t dhna t tjera, thrret

    dshmitar, thrret ekspert, thrret titullar institucionesh pr pyetje, si dhe krkon nga ata

    informacione ose dokumente zyrtare (shih vendimet nr.18, dat 14.05.2003; nr. 22, dat

    05.05.2010 t Gjykats Kushtetuese).

    35. Duke iu kthyer rastit konkret, nisur nga qllimi dhe objekti i Komisionit Hetimor t

    krkuar, Gjykata vren se nuk kemi t bjm me ndonj prpjekje t pakics q parlamenti t

    prvetsoj kompetencn e prokuroris pr t ndjekur vet penalisht apo pr t kryer vet hetime

    pr shtjen konkrete. Kt mundsi pakica parlamentare e ka prjashtuar vet n krkesn q i

    ka drejtuar Kuvendit kur ka deklaruar se hetimi do t realizohet vetm brenda funksionit t

    kontrollit parlamentar dhe do t konsistoj n nxjerrjen e prgjegjsis institucionale, duke

    ndihmuar evidentimin e problemeve dhe mosprsritjen e ktij fenomeni me ndikim n sigurin

    publike dhe mbrojtjen e interesit publik.

    36. Po ashtu, Gjykata vlerson se qllimi i Komisionit nuk ka qen hetimi mbi shtjet

    pr t cilat ka filluar procedimi penal, por ajo q krkohet t hetohet sht shtja se sa efikase

    dhe t prgjegjshme kan qen institucionet shtetrore n kryerjen e detyrs s tyre n funksion

    t parandalimit t fenomenit t trafikut t lndve narkotike. N kt kuptim, n vlersimin e

    Gjykats, natyra e hetimit parlamentar, q krkohet t kryhet, nuk sht e njllojt dhe nuk mund

    ORANE

    WS

  • 15

    t barazohet me objektin e hetimit t organit t prokuroris.

    37. Pr rrjedhoj, Gjykata mon se, prderisa pushteti i pakics parlamentare pr ngritjen

    e komisionit hetimor nuk mund t vihet n dyshim, fakti se nj shtje e ngjashme po hetohet

    nga prokuroria, nuk krijon penges a priori n ngritjen e tij. Duke rikonfirmuar qndrimin e

    mbajtur edhe n vendimmarrjet e mparshme, Gjykata rithekson se sht detyr e komisionit

    hetimor dhe e Kuvendit q pas ngritjes s Komisionit t prqendrohen n objektin e hetimit

    parlamentar, n mnyr t till q t shmanget do ndrhyrje n veprimtarin e organit t

    prokuroris, n rastin konkret, apo t organeve t tjera shtetrore nprmjet dublimit apo

    zvendsimit t kompetencave, gj q mund t krijonte nj situat konflikti kompetencash midis

    tyre.

    38. N kt kuptim, Gjykata mon se argumenti i prdorur nga Kuvendi pr

    mosmiratimin e krkess s pakics parlamentare pr ngritjen e Komisionit Hetimor n fjal, pra

    se pr t njjtn ngjarje po kryhen hetime nga ana e organit t prokuroris, sht i pabazuar.

    39. Bazuar n t gjitha argumentet e msiprme, lidhur me t drejtn e pakics

    parlamentare pr t iniciuar nj kontroll parlamentar, Gjykata rithekson se ngritja e komisionit

    hetimor parlamentar, kur krkohet nga pakica parlamentare, sht e detyrueshme. E drejta e

    pakics parlamentare pr ngritjen e komisionit hetimor nuk mund t vihet n diskutim.

    Kushtetuta ... ka evituar, veanrisht pr ngritjen e komisionit, kalimin e shtjes n procedurat

    e zakonshme t votimit dhe, mbi kt baz, Kuvendi ... ka detyrimin q t mos e diskutoj

    ngritjen e komisionit kur kjo krkohet nga pakica parlamentare (shih vendimin nr. 20, dat

    04.05.2007 t Gjykats Kushtetuese). Vetm pasi komisioni hetimor t jet ngritur, nse Kuvendi

    ka rezerva lidhur me respektimin e parimeve dhe standardeve kushtetuese n objektin e hetimit,

    duhen br prpjekje t prbashkta pr shmangien e tyre deri n arritjen e nj vendimmarrje. N

    t kundrt, nj vendimmarrje e njanshme e Kuvendit q kufizon apo devijon objektin e hetimit,

    krijon nj konflikt kompetencash, i cili prbn shkak pr vnien n lvizje t ksaj Gjykate.

    40. N prfundim t shqyrtimit t krkess, bazuar edhe n jurisprudencn e saj, Gjykata

    vlerson se e drejta e pakics parlamentare pr ngritjen e komisionit hetimor n rastin konkret

    sht mohuar nprmjet vendimmarrjes s shumics parlamentare. Pr arsyet e msiprme,

    Gjykata vlerson se krkesa e pakics parlamentare pr zgjidhjen e mosmarrveshjes s

    ORANE

    WS

  • 16

    kompetencave dhe shfuqizimin e vendimit t Kuvendit sht e bazuar.

    PR KTO ARSYE,

    Gjykata Kushtetuese e Republiks s Shqipris, n mbshtetje t neneve 77, 131, shkronja

    , 134, pika 1, shkronja c t Kushtetuts, si dhe t neneve 54, 55, 56 dhe 72 t ligjit nr.8577,

    dat 10.02.2000 Pr organizimin dhe funksionimin e Gjykats Kushtetuese t Republiks s

    Shqipris, njzri,

    V E N D O S I:

    - Pranimin e krkess.

    - Zgjidhjen e mosmarrveshjes s kompetencs ndrmjet jo m pak se nj t katrts s

    deputetve dhe Kuvendit t Republiks s Shqipris.

    - Deklarimin si t papajtueshm me Kushtetutn e Republiks s Shqipris t

    vendimit nr.36/2014, dat 22.05.2014 t Kuvendit t Shqipris Pr mosmiratimin e

    krkess s nj grupi deputetsh Pr ngritjen e Komisionit Hetimor t Kuvendit pr

    verifikimin e fakteve dhe t rrethanave t bra publike pr fenomenin e rritjes s

    trafikut t drogs, prfshir prdorimin e hapsirs ajrore nga narkotrafikantt.

    Ky vendim sht prfundimtar, i forms s prer dhe hyn n fuqi ditn e botimit n

    Fletoren Zyrtare.

    ORANE

    WS