Click here to load reader

La Arto de Memdisciplino - Charles Baudouin

  • View
    251

  • Download
    9

Embed Size (px)

DESCRIPTION

la plej elprovitaj maksimoj sur tiu kampo konsilas al ni regulan ekzercadon. Joga ne forgesas certajn konsilojn rilate al la pure kor- paj aferoj. Øi þatas treege la ekzercojn de spirado, kiuj iøis denove laýmodaj en la moderna “korpa kulturo”, sed kiujn la jogistoj precipe konsideras kiel helpon al la spirita kulturo kaj rimedon por plifaciligi koncentrigon. Sciante hodiaý, kiel streæa estas la rilato inter spirado kaj atento, ni kom- prenas Ia pravecon de tiu ideo.

Text of La Arto de Memdisciplino - Charles Baudouin

  • Saluton!Jen plia libro eldonita de Kultura Centro de

    Esperanto por "Projekto Kelter". Tiu projekto,nomita la la eldonisto de la unua esperantalibro, intencas eldoni elektronike librojn kieskopirajto ne plu validas a librojn kies liberadistribuado estas permesata de la atoro.

    Por tiu i libro indas scii ke, por emfazivortojn, la originala eldonisto apartigis laliterojn (ekz: e m f a z o). Tiu kreas problemojnpor la leg-facileco, ar ordinare la teksto-prilaboriloj uzas tiun rimedon por ustigi laliniograndon. Ni elektis uzi la plej nuntempan"kursivan" metodon (emfazo).

    Profitu la legadon! KCE - estraro

    05/07/1998

    KULTURA CENTRO DE ESPERANTOC.P. 1097, Campinas, SPBRAZILO 13001-970

    [email protected]@turing.unicamp.br

    http://www.aleph.com.br/kce

  • 3Prof. Charles Baudouin

    Origina unua pao de la libro

  • 4Antaparolo

    Mi prezentis pri Psikagogio du prelegojn e la SomeraUniversitato Esperanta okaze de ia unua elmontro dum laXVIIa Universala Kongreso de Esperanto en enevo, 1925.Post tiam mi ree prilaboris mian tekston kaj in iom pliam-pleksigis: tiel naskiis tiu i libreto.

    Mi klopodis i tie resumi la fundamenton de tiu scienco a arto de memdisciplino, kies gravecon mi ne bezonasklarigi. Certe la leginto ne rajtos aserti, ke li konas nunisfunde tiun temon. Sed mi estos trafinta mian celon, semi povis elvoki e kelkaj samideanoj la deziron, pli detalestudadi la temon, kaj se mi povis ilin provizi por tiu studa-do.

    Mi opinias esti prava, rimarkigante, ke oni trovos en laaldonoj, krom bibliografio, informojn pri la internaciaorganizado por la studado kaj aplikado de Psikagogio(Instituto k.t.p.) kaj fine teknikan terminaron. Oni eblemiros, trovanta kelkfoje en tiu terminaro du vortojn ansta-ta unu, precipe e la germanaj vortoj. En tiuj okazoj onisciu, ke nur la unua vorto estas teknika; la dua estas vortoel la komuna lingvo, kies signifo estas pli-malpli proksima,kaj kiun Centra Komitato de la Esperanto-Movado petismin aldoni al mia vortareto, por plifaciligi la komprenon alla nefakanoj.

    enevo, en Septembro 1926.C . Baudou in

  • 5Enkonduko

    Se oni seras en greka vortlibro la vortonpsikhagogos, oni rimarkas, ke tiu vorto havas multajnsignifojn. i nomas la oficon de la mitologia boatistoKaron, kiu kondukas la animojn en la inferojn. i signifasanka deloganto, parigisto k.t.p.Sed trankviliu! Ni nealudas tiujn signifojn, parolante hodia pri psikagogio.Ne estas mia deziro, irformi vin pri la arto, sendi personojnen la alian mondon, a pri la arto de delogado. Ni kompre-nas nur tiun vorton la ia kunmeto: i signifas lavorteLa agado konduki animon t.e. la scienco a, se vi prefe-ras, la arto de la memdisciplino: arto ofte preterlasita de lamoralistoj, ar ili diras al ni, kion ni devas fari, sed ne iammontras al ni, kiel ni povas in fari, kaj tio ne estas malpligrava.

    Oni ne iam tion faras, kion oni volas, e se neniu eks-tera malhelpao baras. u tio ne signifas, ke internaj barojekzistas?

    Ili ekzistas efektive, ar ni posedas naturon, kiun modifine estas eble per nura decido. Produkto de niaj medio kajheredao, vivanta resumo de nia kaj de rasa estinteco, nianaturo estas tio, kio nin estigas kaj samtempe malhelpas.Tiamaniere nia korpo, kiu estas ni mem, estas samtempe

    pezao, kiun ni devas treni, kiu nin ligas al la tero. Multajhomoj revis pri flugado, sed oni nur post jarcentoj elpensisrimedon kaj povis per sciencaj mekanismoj kontrastarinian pezecon. Nu, inter voli kaj povi ekzistas la samadiferenco kiel inter flugrevo kaj aviado.

    Nia naturo estas, la psikologia terminaro, la fasko deniaj tendencoj, t.e. de iuj niaj inklinoj, kiuj instigas nin,ion celi a eviti, e se prudento a devo alie decidas. iutendenco povas kreski is pasio, kies karakteron de fatalecokaj kapturnigo oni ofte kaj trafe priskribis. Kontra pasio u pasio al vino, u al amo, u al ambicio prudento kajmaksimoj estas plej ofte senpovaj kaj similas kelkajn gutojnda sanktigita akvo sur brulantan domon. E en malpliekstremaj kazoj niaj inklinoj tamen nin fortiras, kaj tiuvorto inklino mem entenas esprimoplenan figuron: Dumpasio malfermas sub niaj piedoj kapturnigajn fendegojn,niaj inklinoj estas deklivoj, kie ni glitas la nia natura pezo,kaj tiu pli milda allogo estas kelkafoje pli perfida. Voluptone estas malpli glitiga ol amo, kaj ua nenionfarado estaspli perfida ol konsternega malespero.

    La radikoj de niaj tendencoj estas profundaj. Ili estasunue instinktoj, kaj precipe la efaj instinktoj, kiuj celas lakonservadon de individuo a speco (trinko kaj mano,sekso, batalo, kolero, timo) unuvorte de la tuta homabesto, kiu sufie bone fartas.

    Sur tiu komuna trunko greftias iuj tendencoj nomatajderivaj, pli propraj al iu homo aparte. Ilin cetere estigasnur komplikio de la unuaj, ilin nutras la sama fortikasuko. Ili starigas nian karakteron kiel produkton de niaj

  • 6ecaro, medio, edukado. Ili estas niaj personaj emoj, proprajbezonoj (ofte verdire imagaj bezonoj): emo al aso, ludo,tualeto, danco, vojaoj. Multe de tiuj inklinoj, kvankam tresenkulpaj je si mem, povas en iuj okazoj farii peko adanero.

    Tio io, kion ni povas nomi nia naturo, estas treegefortigata de kutimo, tiu dua naturo. iu ripetita agoinklinas farii kutimo, kaj la kutima ago elmontrias plikaj pli senpena, farias fine nekontrastarebla. Nu, ar ninature emas ripeti agojn estigatajn de niaj instinktoj kajtendencoj, rezultas, ke iuj instinktoj a tendencoj starigaskutimojn, kiuj fortigas ilin kaj kreas kun ili nedisigeblantuton.

    Scii, la kiu proporcio tendenco natura kaj kutimo res-pektive partoprenas en iu agado, ne iam estas facile. OfteIa parto de kutimo ne estas malplej grava: ekzemple enemoj al tabako a drinkado. Sed iuokaze estas certe, kekutimo mirige helpas tendencon; la dua kaj la unua naturojperfekte interkonsentas por nin sklavigi.

    Felie ni havas la povon, kontrastarigi kutimon al ku-timo, akiri novan kutimon per ripetado de iu ago; precipeper tiu kurba vojo ni sukcesas regi kaj orienti niajn tenden-cojn. Oni preska rajtas diri, ke iu edukado konsistas elakiro de kutimoj. Tial iu edukado estas ekzercado. Laeksperimenta psikologio povis starigi leon de ekzercokun kurbaoj kaj formuloj, kiuj klare montras, je kiujproporcioj, per ekzercado, ago farias pli rapida, t.e. plifacila. Edukado de volo ne esceptias el tiu leo, kaj unu el

    la plej elprovitaj maksimoj sur tiu kampo konsilas al niregulan ekzercadon.

    * * *

    Oni ne nur ne faras iam tion, kion oni volas, sed onianka ne ciam pensas kiel oni volas. Nenio elglitas plifacile ol la fadeno de niaj ideoj. Tie i validas la leoj priasociado de ideoj. iu ideo, imagao elvokas alian. tiu idenove alian. Tio ajnas burleska ludo, kiu obeas nekprudenton, nek volon. Se ni volas iom fiksi nian menson alia sama idea, tiu i tuj elglitas kiel akvo inter fingroj.

    Oni rediras ofte al ni, ke la direktado de niaj pensoj es-tas la ilo por nia sinregado. Sed oni ne sufie diras al ni,kiel direkti niajn pensojn. Kaj oni ne iam klare komprenasveraon, al kiu la nuna psikologio kondukas. i estas, ke lafortoj, kiuj elglitigas el nia kontrolo niajn agojn, estas lasamaj, kiuj elglitigas el i niajn pensojn. ar la psikanali-zistoj eltrovis leon fundamentan de la asociado de ideoj:ke niaj ideoj, kiam ni ne vole direktas ilin, lairas deklivonestigitan de niaj sentoj, sekretaj deziroj, unuvorte tenden-coj. Do, tendencoj direktas same niajn pensojn kaj agojn.Tial, se ni fordonas nin el revo, ni konstruas niajn kaste-lojn en aero; nia imago realigas niajn dezirojn, e oftedezirojn de ni mem nekonatajn.

    Estas trafe, diri, ke la losito de niaj agoj konsistas elniaj pensoj; sed oni nur tiel prokrastas la problemon, oni nesolvas in, se oni ne donas al ni anka la rimedon pordirekti niajn pensojn.

  • 7Oni devas tie i krome rimarki, ke ni havas pensokuti-mojn, same kiel agokutimojn. Tial la samaj leoj prikutimo kaj ekzercado estas validaj egale en direktado deniaj pensoj kaj de niaj agoj.

    Niaj ideasocioj anka farias kutimaj per ripetado.Efektive oni instigas apliki tiun leon, kiam oni konsilasripeti iutage certajn ekzercojn samhore kaj se eble sa-mloke. Tiu konsilo, kiu povas ajni iom superstia, estasfakte tre psikologia kaj tagas por iuspeca, sed precipe porpensa ekzercado. La simileco de cirkonstancoj malfermas alniaj ideasocioj saman vojon, kiu farias balda kutima; niaekzerco estas tiom pli facila; krome ni ne plu povas inforgesi.

    Konklude, pensi estas povi ne estas pli usta formulool voli estas povi. Necese estas, unue ekzercii en pensa-do kiel en volado.

    Unua parto

    Etikaj teknikoj

    iuj etikoj celas tiun regadon de la tendencoj per la vo-lo; kelkaj el ili zorgas pri la rimedoj kaj ekzercoj, kiuj eblehelpos al nia volo, pri la artifikoj, per kiuj ni povas venki.

    La precipaj filozofiaj a religiaj doktrinoj pri saeco Budhismo, Stoikismo, Kristanismo konsideris la deman-don el diversaj vidpunktoj, kaj kelkaj modernaj doktrinoj...Christian science (kristana scienco) New Thought(nova penso) alportis en la diskuton kelkajn novajn ele-mentojn ne egale valorajn. iu sistemo provizis nian volonper iu metodo por disciplinigi nian naturon. Nu, tiuj meto-doj, el kiuj pluraj estas multcentjaraj, entenas homanverecon, kiu estas iam aktuala.

    Sed ni ne interesias tie i pri la doktrinoj mem, sed prila mensaj sintenadoj kaj metodoj, kiujn ili proponas al ni,por nin helpi en nia lukto kontra ni mem. Ne la etikojestos la objekto de nia studo, sed la teknikoj de la memdis-ciplino. Ni ne konsultas la etikojn, kiam ili diras, kion ni

  • 8devas fari, sed kiam ili montras, kiel ni povas tion fari.Komprenante nian celon, oni ne miros, ke ni konsiderasnur kelkajn doktrinojn, kiuj la nia opinio konsilas la plejtipajn metodojn. Tial ni ne parolas pri la grandaj modernajfilozofoj, e ne pri Descartes a Kant, ar ilia

Search related