M°KOLOJ°YE G°R°‍ - docs.neu.edu. mantarlar±n...  Psikofil ¶zelliklere sahiptir Azidofil Halofilik

  • View
    228

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of M°KOLOJ°YE G°R°‍ - docs.neu.edu. mantarlar±n...  Psikofil...

MKOLOJYE GR

Mantarlar Hakknda Genel Bilgiler

Mikoloji = Mantar bilimi

mykes +logos

Mikoz = Mantar hastal

Mantarlar ile ilgili gerek sistematik almalar

XVII. Yzylda Antonie Van Leeuwenhoekun

mikroskopu kefi ile balamtr.

Mantarlarn ilevleri, tpsal adan

ana kategoride toplanr.

1- Kolonizasyon ve hastalklar

2- Ar duyarllk

3- Mikotoksinler

Mantarlar:

1- Fotosentetik olmayan, karyotik yapda

mikroorganizmalardr.

2- Patojen mantarlarn ou ekzojen

kaynakldr. Su, toprak ve organik

atklar zerinde bolca bulunur.

3- 250.000 kadar tr mevcuttur.(yaklak

15 cins ve 150 trnn insan

hastalklaryla ilgisi olduu saptanmtr.

Saprofit olarak tanmlanan mantarlar uygun koullar varsa hastalk olutururlar:

Kemoterapi

Youn sitotoksik ve steroid tedavisi

Radyasyon

AIDS gibi immn sistem yetmezlii ileilgili hastalklar

Youn invazif giriimler

Frsat(oportunist) mikoz:

Patojen olmayan mantarlarn, uygun

koullar varlnda oluturduu

infeksiyon.

Yararlar :

Fermentasyon

Steroid yapm

Antibiyotik yapm

Bitki hormonlar olarak

Peynirlerin olgunlatrlmas

Nematodlarda biyolojik kontrol mekanizmas olarak

Zararlar :

nsan ve hayvanlarda mikoz

Bitkilerde rme, hastalk

Mikotoksinler ile zehirlenmeye neden

olma

Alerjik yantlar

Bozulma

Tbbi nemi Olan mantarlarn Snflandrlmas

Blm : Zygomycota Zigomikoz

Rhizopus

Mucor

Absidia

zellii:Zigosporangium iinde yer alan

zigosporlar

Blm : Ascomycota

zellii:Ask veya askus adl kese iindeki

askosporlar.

Arthoderma (Microsporum ve Trichophytonun

eeyli ekli) Dermatofitoz

Piedraia hortae Siyah piedra

Ajellomyces dermatitidis Blastomikoz

(Blastomyces dermatitidisin eeyli ekli)

Ajellomyces capsulatus Histoplazmoz

(Histoplasma capsulatumun eeyli ekli)

Pseudallescheria boydii Mietoma

Blm: Basidiomycota

Filobasidiella neoformansKriptokokkoz

zellik: Sopa biimli bazidiyum dnda

olumu bazidiyosporlar

Blm : Deuteromycota veya

Fungi imperfecti

Aspergillus Aspergilloz

Phialophora Kromoblastomikoz

Fonsecaeae Kromoblastomikoz

Cladosporium Kromoblastomikoz

Coccidioides immitis Koksidiyoidomikoz

Madurella, Exophiala Mietoma,

Madura aya

Paracoccidioides brasiliensis

Parakoksidiyoidomikoz

Exophiala Feohifomikoz

Cladosporium Feohifomikoz

Curvularia Feohifomikoz

Bipolaris Feohifomikoz

Exserohilum Feohifomikoz

Acremonium Hiyalohifomikoz

Fusarium Hiyalohifomikoz

Paecilomyces Hiyalohifomikoz

Penicillium Hiyalohifomikoz

Scopulariopsis Hiyalohifomikoz

Mantar ve bakteri Hcreleri Arasndaki nemli Farklar

Mantar Bakteri

Hcre Maya:3-5-10m 1-5 m

hacmi Kf:Boyutlar belli deil ancak mayalardan byk

Nukleus karyotik (belirgin bir Prokaryotik ekirdek zaryla evrili (ekirdek zar yok,

ok kromozomlu ekirdek tek kromozomlu)

Mantar Bakteri

Stoplazma Mitokondri, Mitokondri,endoplazmik endoplazmik

retikulum var, retikulum yok,

80S ribozomlu 70S ribozomlu

Stoplazmik Steroller (ergosterol) Steroller yok (sterolde

membran var reyen mikoplazma hari)

Hcre Glukan,kitin,mannan Muramik asit peptidleri

Duvar ve mannan-protein taikoik asit var,bazlar kompleksleri var. diaminopimelik asit artklar

muramik asit peptidleri, ierir.Kitin, glukan ve

taikoik asit veya mannan yok.

diaminopimelik asit yok

Mantar BakteriMetabolizma Heterotrofik, aerop, Heterotrofik

fakltatif anaerop. veya ototrofik Ototrofluk veya Zorunlu ve zorunlu anaeropluu fakltatif aeropbilinmiyor. Fotosentez veya anaeropyok.

Kemoteraptik Poliyenlere ve griseo- Sklkla penisilin,maddelere fulvine(dermatofitler) tetrasiklin,kloram-duyarllk duyarl;penisilin, fenikol ve strep-

tetrasiklin tomisine duyarl kloramfenikol,ve griseofulvin ve streptomisine duyarl poliyenlere deildeil

Mantar Bakteri

Dimorfizm Bir ok tr iin ayrt Yok edici zellik (Spor formu

hari)

nsanlarda Hastalk Oluturan Mantarlar

Kaynana (doal habitatlarna )

Anatomik lokalizasyonlarna

reme zelliklerine

gre gruplara ayrlarak incelenir.

Kaynaklarna Gre

Epidemiyolojik nedenlerle nemli

Antropofilik:

r: Epidermophyton floccosum

Zoofilik:

r: Microsporum canis

Jeofilik:

r: Microsporum gypseum

reme zelliklerine Gre

Maya

Kf

Anatomik Lokalizasyonlarna Gre (I)Ana. Lokalizasyon Etken Mantar Mikoz

Yzeyel Malessezia furfur Pitriyazis

versicolor

(Sperfisiyel) Exophiala werneckii Tinea nigra

Trichosporan asahii Ak piedra

Piedraia hortae Kara piedra

Kutanz Microsporum Dermatofitoz

Trichophyton trleri Dermatofitoz

Epidermophyton floccosum Dermatofitoz

Candida albicans ve dier Kandidiyaz

Candida trleri

Anatomik Lokalizasyonlarna Gre (II)

Ana. Lokalizasyon Etken Mantar Mikoz

Subkutan Sporothrix schenckii Sporotrikoz

(deri alt) Phialophora verrucosum Kromoblastomikoz

Fonsecaeae pedrosoi ve Kromoblastomikoz

dier Fonsecaeae trleri

Pseudallescheria boydii Mietoma

Madurella mycetomatis ve Mietoma

dier Madurella trleri

Anatomik Lokalizasyonlarna Gre (III)

Ana. Lokalizasyon Etken Mantar Mikoz

Sistemik Coccidioides immitis Koksidiyoidomikoz

(Primer Histoplasma capsulatum Histoplazmoz

endemik) Blastomyces dermatitidis Blastomikoz

Paracoccidioides brasiliensis Parakoksidiyoidomikoz

Frsat Mantarlar

Candida albicans ve Sistemik

dier Candida trleri kandidiyaz

Cryptococcus neoformans Kriptokokkoz

Aspergillus fumigatus ve Aspergilloz

dier Aspergillus trleri

Rhizopus, Absidia, Mucor Mukormikoz

trleri ve dier Zygomycetes (Zigomikoz)

Baz mantarlar iki fazl:Difazik

Kfler

Hif: Kflerin vejetatif biiminin temel

eleman, ok hcreli

filamentoz iplikikler (2- 10um apnda)

Septal(blmeli)

Septasz(blmesiz)

Mielyum:Uygun bir ortamda oalm

hif kmeleri

Beslenme (vejetatif) mielyum

Havasal(aeryal,reprodktif)

mielyum

Hif eitleri Raket hif : Hifin bir ucu imitir.

Nodler hif: Hif, herhangi bir yerinde

dm yapmtr.

Spiral hif : Hifler ondla sa grnmnde

sarmal yapdadr.

Favus amdan : Hifler geyik boynuzu, Favus

amdan grnmndedir.

Taraks hif : Hifin bir blm taraks

biimdedir

Kks hif : Hif, besiyeri iine kk eklinde

yaylmtr.

Mayalar :

Tek hcreli kk (3-5um) yuvarlak, oval,

basite tomurcuklanarak oalan

mikroorganizmalardr.

Blastokonidya:Ana hcreden bir knt

eklinde oluan tomurcuk.

Psdohif, psdomielyum :(Yalanc hif,

yalanc mielyum) Hcrelerin oalma

esnasnda bazen birbirlerine yapk kalarak

zincir oluturmalar.

Difazik mantarlar:( ift biimli mantarlar)

n vivo koullarda (37 C ve %10 CO2 varlnda )

maya, 25 C de kf eklinde reyen mantarlar.

Dematiyz mantarlar:Hcre duvar ya da

konidyasnda ierdikleri melanine bal olarak

siyah ya da kahverenginde baz maya ve kf

yapsndaki mantarlar.

Hiyalen mantarlar : Ak renkli mantarlar

Mantar Sporlar

Eeysiz (anamorfik) reme

Eeyli (telemorfik) reme

Eeysiz reme

Sporlar, mitoz blnme sonucunda oluur.

Eeysiz sporlar:

Artrokonidya: Hifin paralanmas ile oluan

dikdrtgen, f grnml spor

Blastokonidya: Maya hcrelerinin tomurcuklanmasyla meydana gelir. Tomurcuklar u uca gelince psdohif oluur.

Klamidospor: oalma foksiyonundan ziyade mantarlarn dayankl elementleridir.Uygun koullar salandnda alarak yeni bir mantar hcresi oluturur.Terminal, sesil veya interkalar olabilir.

Konidyospor : Hif ucundaki serbest sporlar olup oluturduklar hiflere farkl ekillerde balanrlar.Bazen birka blmeli byk sporlar: Makrokonidyum.

Bazen hife yapk tek hcreli Mikrokonidyum.ya da fialid ucunda boncuk tarznda

Sporanjiyospor:Sporanjiyofor denen, blmesiz hiflerin ucunda yer alan sporanjiyum ( ince duvarl keseler ) iinde olumulardr . Olgunlatklarnda kese patlar ve aa karlar rn: Zygomycota blmndek