NEMOTORIZIRANI PROMET

  • View
    235

  • Download
    14

Embed Size (px)

Text of NEMOTORIZIRANI PROMET

  • NEMOTORIZIRANI PROMET

    SVEUILITE U ZAGREBU FAKULTET PROMETNIH ZNANOSTI

    prof. dr. sc. Ljupko imunovi

    Mario osi, dipl. ing. prom.

    NEMOTORIZIRANI PROMET

    Zagreb, 2015.

  • NEMOTORIZIRANI PROMET

    SVEUILITE U ZAGREBU

    FAKULTET PROMETNIH ZNANOSTI

    prof. dr. sc. Ljupko imunovi

    Mario osi, dipl. ing. prom.

    ISBN: 978-953-243-074-5

    ZAGREB, 2015.

  • NEMOTORIZIRANI PROMET

    NAKLADNIK:

    Sveuilite u Zagrebu

    Fakultet prometnih znanosti

    Vukelieva 4, 10000 Zagreb

    ZA NAKLADNIKA Dekan Fakulteta prometnih znanosti

    prof. dr. sc. Hrvoje Gold

    AUTORI:

    prof. dr. sc. Ljupko imunovi

    Mario osi, dipl. ing. prom.

    RECENZENTI:

    prof. dr. sc. Davor Bri

    dr. sc. Marko Slavulj

    LEKTURA: Ljupka uri, prof.

    TEHNIKA OBRADA I PRILOZI: Mario osi, dipl. ing. prom.

  • NEMOTORIZIRANI PROMET

    Predgovor

    Nemotorizirani se promet u posljednje vrijeme sve vie aktualizira iako je dugo vremena bio potisnut

    na marginu, tako da slubene vlasti nisu imale potrebe, a ni sluha za rjeavanje ove problematike. U

    kolama i na fakultetima nemotorizirani se promet izuava integralno u sastavu raznih kolegija. Nije se

    ozbiljno shvaao niti se tako odnosilo prema njemu sve do pojavljivanja direktiva iz EU-a (Bijela knjiga,

    Zelena knjiga). Zato se i ne treba uditi to se obini ljudi iznenade kada netko pokae zanimanje za

    pjeake ili za biciklizam.

    Pjeaenje i biciklizam jo uvijek nemaju odgovarajue mjesto u prometu, dok su osobni automobili

    simbolom modernoga vremena i viega drutvenoga statusa ljudi. Kae se kako je snaga pjeaka u

    prometu jednaka snazi pjeaka u ahu. Ovakav je stav drutva, ali i struke, prema nemotoriziranom

    prometu potaknuo autore na uvoenje kolegija Nemotorizirani promet na Fakultetu prometnih

    znanosti te na pisanje nastavnoga materijala o nemotoriziranom prometu. Dodatnim su objektivnim

    povodom sustavnom istraivanju nemotoriziranoga prometa bili:

    nedovoljna istraenost ovoga podruja

    nedovoljna zastupljenost problematike nemotoriziranoga prometa u prometnim

    studijama (iako je udio pjeaenja i vonja biciklom u modalnoj razdiobi nekih zemalja

    gotovo 50 %)

    narasli prometni problemi u gradovima prouzroeni motornim vozilima sve vie

    aktualiziraju nemotorizirani promet

    pjeaenje i biciklizam preporuuju se kao znaajno sredstvo smanjenja zagaenja okolia,

    buke, guva u prometu i potronje fosilnih goriva.

    Nastavni materijal obuhvaa pjeaki promet, biciklistiki promet i ostale naine nemotoriziranoga

    prometa. U pripremi je i u pisanju grae koritena literatura domaih i stranih autora te postojei

    propisi i upute. Navedena e literatura biti korisna studentima, ali i svima zainteresiranima za probleme

    nemotoriziranoga prometa.

    U Zagrebu 2015. godine

    Autori

  • NEMOTORIZIRANI PROMET

  • NEMOTORIZIRANI PROMET

    SADRAJ

    1. UVOD ....................................................................................................................................................1

    2. PJEAKI PROMET..............................................................................................................................3

    2.1. OSOBITOSTI PJEAKOGA PROMETA ......................................................................................................... 3

    2.1.1. ANALIZA UDJELA PJEAENJA U UKUPNOM PROMETU MODAL SPLIT ....................................... 3

    2.1.2. DULJINE PJEAENJA ..................................................................................................................................... 7

    2.2. PJEAK U PROMETU I U TRANSPORTU ...................................................................................................... 9

    2.3. ANTROPOMETRIJSKE OSOBINE PJEAKA.............................................................................................. 13

    2.3.1. TJELESNE PROPORCIJE PJEAKA: VISINA, IRINA RAMENA I DUBINA PRSNOGA KOA ................ 13

    2.3.2. TLOCRT LJUDSKOGA TIJELA (BODY ELLIPSE) ....................................................................................... 16

    2.3.3. ZATITNA ZONA (BODY BUFFER ZONE) ................................................................................................. 20

    2.4. PROMETNI I SLOBODNI PROFIL ................................................................................................................. 21

    2.5. PJEAENJE ............................................................................................................................................................ 23

    2.5.1. KLASIFIKACIJA PJEAENJA ...................................................................................................................... 23

    2.5.2. BIOMEHANIKA PJEAENJA ...................................................................................................................... 24

    2.5.3. KRETANJE NA VODORAVNOM PUTU ........................................................................................................ 25

    2.5.3.1. Model dvononoga kretanja ............................................................................................. 25

    2.5.3.2. Potronja energije pri kretanju po vodoravnom putu ........................................ 27

    2.5.4. KRETANJE STUBITEM ............................................................................................................................... 29

    2.5.4.1. Nain kretanja stubitem .................................................................................................. 29

    2.5.4.2. Potronja energije pri kretanju stubitem ................................................................ 31

    2.5.5. KRETANJE PO RAMPAMA ........................................................................................................................... 32

    2.5.5.1. Nain kretanja po rampama ............................................................................................. 32

    2.5.5.2. Potronja energije pri kretanju po rampama .......................................................... 33

    2.6. PJEAKI TOK (STRUKTURA I PARAMETRI)........................................................................................ 34

  • NEMOTORIZIRANI PROMET

    2.6.1. STRUKTURA PJEAKOGA TOKA .............................................................................................................. 35

    2.6.2. PARAMETRI PJEAKOGA TOKA ............................................................................................................... 38

    2.6.2.1. Volumen pjeakoga toka (intenzitet ili prometno optereenje) ................. 38

    2.6.2.2. Gustoa pjeakoga toka .................................................................................................... 41

    2.6.2.3. Brzina pjeakoga toka ....................................................................................................... 46

    2.6.2.3.1. Faktori koji utjeu na brzinu pjeaenja ....................................... 49

    2.6.2.3.2. Brzine na stubitu ........................................................................ 49

    2.6.2.3.3. Brzine na rampama...................................................................... 50

    2.6.2.3.4. Brzina pokretnih stuba i pokretnih staza ...................................... 51

    2.6.3. ODNOSI KOJI VLADAJU MEU OSNOVNIM PARAMETRIMA PJEAKOGA TOKA ............................. 51

    2.6.3.1. Analogija s tokom motornih vozila ............................................................................... 51

    2.6.3.2. Odnos brzine i gustoe ........................................................................................................ 53

    2.6.3.3. Odnos brzine i prostora ...................................................................................................... 54

    2.6.3.4. Odnos protoka i gustoe ..................................................................................................... 55

    2.6.3.5. Odnos protoka i prostora ................................................................................................... 56

    2.6.3.6. Odnos protoka i brzine ........................................................................................................ 57

    2.6.3.7. Odnos brzine i razmaka meu pjeacima .................................................................. 58

    2.7. RAZINA USLUNOSTI PJEAKOGA TOKA (LOS LEVEL OF SERVICE) ............................... 59

    2.8. PRIJEDLOZI ZA PLANIRANJE I PROJEKTIRANJE PJEAKIH PROMETNICA ........................ 62

    3. BICIKLISTIKI PROMET ................................................................................................................. 69

    3.1. BICIKL ODRIV OBLIK PROMETA........................................................................................................... 69

    3.2. POVIJEST BICIKLISTIKOGA PROMETA.................................................................................................. 70

    3.3. BICIKLIZAM U HRVATSKOJ ............................................................................................................................ 72

    3.4. DEFINICIJE BICIKLA ........................................................................................................................................... 72

    3.5. TIPOVI I ANATOMIJA BICIKLA ..................................................................................................................... 73

    3.6. OSOBITOSTI BICIKLI