O OBLIGACIONIM ODNOSIMA Federacije Bosne i Hercegovine i ...nados.ba/dokumenti/hr/zakon/Zakon-o-obligacionim-odnosima-FBiH-RS.pdfآ 

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of O OBLIGACIONIM ODNOSIMA Federacije Bosne i Hercegovine i...

  • ZAKON

    O OBLIGACIONIM ODNOSIMA1

    Federacije Bosne i Hercegovine

    i

    Republike Srpske

    (autorski pre~i{}eni tekst)

    (Slu`beni list SFRJ, br. 29/78, 39/85, 45/89 i 57/89)

    (Slu`beni list RBiH, br. 2/92, 13/93 i 13/94)

    (Slu`beni glasnik RS, br. 17/93 i 3/96)

    1 1 Zakon o obligacionim odnosima (u daljem tekstu: ZOO) usvojilo je Savezno vije}e Skup{tinebiv{e SFRJ na sjednici odr`anoj 30. marta 1978. godine. Zakon je objavljen u Slu`benom listu SFRJ, broj39/78, a u skladu sa odredbom ~lana 1109., stupio je na snagu 1. oktobra 1978. godine.

    Zakonom o izmjenama i dopunama ZOO, koji je stupio na snagu 3. avgusta 1985. godine, (Sl. listSFRJ, broj 39/85), izmijenjeni su i dopunjeni ~l. 109., 180., 399. i 410. ^lanom 6. tog zakona propisano jeda se izmijenjene i dopunjene odredbe ~lana 180. ZOO, primjenjuju i na naknadu {tete nastale od 1. januara1981. godine (retroaktivno dejstvo), zna~i i na odnose nastale prije stupanja na snagu pomenutih izmjena idopuna ZOO.

    U Sl. listu SFRJ, broj 46/85 objavljena je ispravka Zakona o izmjenama i dopunama ZOO.U Sl. listu SFRJ, broj 45/89 objavljena je odluka Ustavnog suda SFRJ, U br. 363/86, kojom je

    10. jula 1989. godine prestala da va`i odredba ~lana 24. ZOO.Zakonom o izmjenama i dopunama Zakona o obligacionim odnosima (Sl. list SFRJ, broj 57/89),

    koji je stupio na snagu 7. oktobra 1989. godine, izmijenjen je ~lan 277. ZOO, dok je ~lan 401. brisan.Od 11. aprila 1992. godine ZOO se primjenjuje kao Zakon Republike Bosne i Hercegovine (~l. 1.

    Zakona o preuzimanju Zakona o obligacionim odnosima (Sl. list RBiH, br. 2/92, 13/93 i 13/94).Zakon o preuzimanju Zakona o obligacionim odnosima (Slu`beni list RBiH, broj 2/92), koji je

    stupio na snagu 11. aprila 1992. godine, i Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o preuzimanju Zakona oobligacionim odnosima, u vidu uredbi sa zakonskom snagom, donijelo je Predsjedni{tvo Republike Bosne iHercegovine na prijedlog Vlade Republike Bosne i Hercegovine, a potvrdila ih je, kao zakone, Skup{tinaRepublike Bosne i Hercegovine Zakonom o potvr|ivanju uredbi sa zakonskom snagom, usvojenim nasjednici Skup{tine odr`anoj 1. juna 1994. godine. Taj zakon objavljen je u Slu`benom listu RBiH, broj13/94 od 9. juna 1994. godine.

    U ovaj pre~i{}eni tekst Zakona ugra|ene su i odredbe Zakona o izmjenama i dopunama Zakona oobligacionim odnosima, objavljene u Slu`benom glasniku RS, br. 17/93 i 3/96), koje tako|er donosimo uovoj knjizi kao Prilog II.

    http://www.advokat-prnjavorac.com

  • D i o p r v i

    OSNOVI OBLIGACIONIH ODNOSA

    (OP[TI DIO)

    G L A V A I.

    OSNOVNA NA^ELA

    Cilj i sadr`ina zakona

    ^lan 1.

    Radi stvaranja uslova za slobodan promet robe i obavljanja usluga natr`i{tu i za zadovoljavanje materijalnih i drugih potreba gra|ana, te radi osigu-ravanja odgovornosti preduze}a i drugih u~esnika u pravnom prometu za iz-vr{avanje njihovih obaveza, ovim se zakonom ure|uju osnove obligacionihodnosa (op{ti dio), ugovorni i drugi obligacioni odnosi u prometu robe i usluga.

    Napomena (FBiH): Ovaj ~lan je izmijenjen ~lanom 4. Zakona o preuzimanjuZakona o obligacionim odnosima, Slu`beni list RBiH, br. 2/92, 13/93 i 13/94 (udaljem tekstu: ZPZOO). Taj zakon donosimo u ovoj knjizi kao Prilog broj 1.

    ^lanom 1. ZPZOO propisano je:

    U Republici Bosni i Hercegovini primjenjuju se odredbe Zakona o obli-gacionim odnosima ukoliko su u saglasnosti s Ustavom i zakonima RepublikeBosne i Hercegovine, odnosno ako odredbama ovog zakona nije druk~ije odre-|eno.

    ^lanom 25. ZPZOO odre|eno je da:

    Savezni propisi donijeti za izvr{enje zakona iz ~lana 1. ovog zakona os-taju na snazi i primjenjuju se kao republi~ki dok se republi~kim propisima dru-k~ije ne odredi.

    Pored toga, ~lanom 26. ZPZOO propisano je da:

    Ovla{}enja saveznih organa za izvr{avanje i primjenu zakona iz ~lana1. ovog zakona postaju ovla{}enje republi~kih organa.

    ^lanom 27. ZPZOO odre|eno je da:

    Pravila Op{teg gra|anskog zakona u pogledu poklona, ortakluka i o po-sudbi primjenjivat }e sa kao pravna pravila ukoliko su u saglasnosti s Ustavom izakonima Republike Bosne i Hercegovine.

    Napomena (RS): Na osnovu ~lana 1. Zakona o izmjenama i dopunama Za-kona o obligacionim odnosima Slu`beni glasnik RS, broj 17/93 (u daljem tekstu:ZIDZOO, koji donosimo u ovoj knjizi kao Prilog broj III), koji je stupio na snagu 30.septembra 1993. godine, u Zakonu o obligacionim odnosima (Slu`beni list SFRJ,br. 29/78, 39/85, 45/89 i 57/89), u naslovu Dijela prvog brisane su rije~i Osnoviobligacionih odnosa, kao i zagrade ispred i iza rije~i: Op{ti dio.

    Na osnovu ~lana 2. ZIDZOO, naslov ~lana 1. i ~lan 1. izmijenjeni su i glase:

    http://www.advokat-prnjavorac.com

  • Sadr`ina zakona

    ^lan 1.

    Ovim zakonom ure|uju se obligacioni odnosi koji nastaju iz ugovora, prou-zrokovanja {tete, sticanja bez osnova, poslovodstva bez naloga, jednostrane izjavevolje i drugih zakonom utvr|enih ~injenica.

    U~esnici obligacionih odnosa

    ^lan 2.

    U~esnici obligacionih odnosa su preduze}a i druga dru{tvena pravna lica(u daljem tekstu: dru{tvena pravna lica) pojedinci i gra|anska pravna lica.

    Napomena (FBiH): Ovaj ~lan je izmijenjen ~lanom 5. ZPZOO.

    Ovo je sada va`e}i tekst ~l. 2. ZOO.

    Napomena (RS): Naslov ~l. 2. i ~l. 2. izmijenjeni su ~lanom 3. ZIDZOO iglase:

    Strane u obligacionim odnosima

    ^lan 2.

    Strane u obligacionim odnosima mogu biti fizi~ka i pravna lica.

    Obligacioni odnosi i raspolaganje dru{tvenim sredstvima

    ^lan 3.

    (1) Dru{tvena pravna lica u~estvuju u obligacionim odnosima u ostvari-vanju prava raspolaganja dru{tvenim sredstvima kojima upravljaju radnici uosnovnim i drugim organizacijama udru`enog rada, odnosno radni ljudi u dru-gim dru{tvenim pravnim licima

    (2) Dru{tvena pravna lica ostvaruju pravo raspolaganja dru{tvenimsredstvima u obligacionim odnosima saglasno odlukama koje radnici u osno-vnim i drugim organizacijama udru`enog rada, odnosno radni ljudi u drugimdru{tvenim pravnim licima donose u skladu sa statutom, drugim samoupra-vnim op{tim aktima i zakonom.

    Napomena (FBiH): ^lanom 3. ZPZOO, ~lanovi 3. do 9. ZOO stavljeni suvan snage od 11. aprila 1992. godine.

    ^lanom 1. Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o preuzimanju Zakona oobligacionim odnosima (Slu`beni list RBiH, broj 13/93), brisan je ~lan 3. ZPZOO,tako da se od 7. juna 1993. godine opet primjenjuju odredbe navedenih ~lanova.

    Obligacioni odnosi i dru{tveno planiranje

    ^lan 4.

    Dru{tvena pravna lica u zasnivanju obligacionih odnosa postupaju uskladu sa svojim planovima i obezbje|uju izvr{avanje materijalnih obavezapreuzetih samoupravnim sporazumima o osnovama planova samoupravnih or-ganizacija i zajednica i dogovorima o osnovama planova dru{tveno politi~kihzajednica.

    http://www.advokat-prnjavorac.com

  • Obligacioni odnosi i kori{}enje dru{tvenim sredstvima

    ^lan 5.

    Dru{tvena pravna lica u zasnivanju obligacionih odnosa du`na su da sedru{tveno i ekonomski cjelishodno koriste dru{tvenim sredstvima kojima raspo-la`u i da o~uvaju njihovu nesmanjenu vrijednost, kao i da obezbje|uju unapre-|ivanje i pro{irivanje materijalne osnove udru`enog rada, odnosno ostvarivanjesvojih ciljeva i zadataka i za{titu dru{tvene svojine.

    Napomena (RS): Odredbom ~l. 4. ZIDZOO brisani su ~l. 5. do 9. i naslovitih ~lanova.

    Obligacioni odnosi i samoupravni sporazumi

    ^lan 6.

    (1) Dru{tvena pravna lica koja zasnivaju obligacione odnose radi izvr{a-vanja samoupravnog sporazuma koji su me|usobno zaklju~ila du`na su da pos-tupaju u skladu s tim samoupravnim sporazumom.

    (2) U zasnivanju obligacionih odnosa dru{tvena pravna lica du`na su davode ra~una o samoupravnim sporazumima i dru{tvenim dogovorima koje suzaklju~ila sa drugim i o svojoj odgovornosti za izvr{avanje obaveza preuzetihtim samoupravnim sporazumima i dru{tvenim dogovorima.

    Saradnja u obligacionim odnosima

    ^lan 7.

    (1) U zasnivanju obligacionih odnosa i ostvarivanju prava i obaveza iztih odnosa, dru{tvena pravna lica ostvaruju saradnju u odnosima me|usobnepovezanosti i zavisnosti, uzajamne odgovornosti kao i solidarnosti radnika uudru`enom radu, zasnovanim na samoupravljanju i dru{tvenoj svojini sredsta-va za proizvodnju i drugih sredstava rada.

    (2) U me|usobnim odnosima saradnje dru{tvena pravna lica du`na su davode ra~una o ciljevima trajnije saradnje i o ostvarivanju drugih zajedni~kih in-teresa i da na drugi na~in stvaraju uslove za ostvarivanje prava i izvr{avanjeobaveza iz obligacionih odnosa.

    (3) Na ovim osnovama preduze}a, zemljoradni~ke i druge zadruge ostva-ruju saradnju u obligacionim odnosima i sa zemljoradnicima i drugim radnimljudima koji samostalno obavljaju djelatnost li~nim radom.

    ________________________

    1. Ugovorna klauzula da }e stranke odre|ene ~injenice smatrati istinitim jedi-no ako su utvr|ene nalazom specijalizovane radne organizacije va`i samo kada te ~i-njenice nisu evidentirane u ispravama koje su i sa~inile same ugovorne stranke.

    Iz obrazlo`enja:

    Stranke su ugovorom zaklju~enim 29. aprila 1981. godine (~lan 7. ta~. b i d),ugovorile cijenu brodskog prevoza cel. vlakna i rayon filament-a. za Bombaj naUSA dolara 148, plativo u dinarima, po toni, uz uslov da zapremina ne prelazi 2,6ccm za jednu tonu. Ako prelazi, {to prevoznik mora utvrditi slu`benim mjerenjem uluci ukrcaja po ovla{tenoj radnoj organizaciji, prevoznik ima prava na ve}u cijenuprevoza.

    U ovoj parnici tu`ilac - prevoznik tra`i razliku u cijeni, tvrde}i da je preveze-ni teret imao ve}u zapreminu od 2,6 ccm po toni, {to je vidljivo iz brodskih prevo-

    http://www.advokat-prnjavorac.com

  • znih isprava (naloga ukrcaja, potvrde ukrcaja i teretnice) sa~injenih na osnovu poda-taka dobijenih od samog naru~ioca prevoza - tu`enog,