ÖZBAKIM BECERİLERİNİN ÖĞRETİMİ

  • View
    60

  • Download
    10

Embed Size (px)

DESCRIPTION

ZBAKIM BECERLERNN RETM. Miktat KARA Eitim Mfettii. zel eitimde zbakm becerilerinin kazandrlmasnda, normal ocuklarda olduu gibi zrl ocuklarn, gereksinimlerini kendi kendine karlayabilir hle gelmeleri nemlidir. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

  • zel eitimde zbakm becerilerinin kazandrlmasnda, normal ocuklarda olduu gibi zrl ocuklarn, gereksinimlerini kendi kendine karlayabilir hle gelmeleri nemlidir.

  • Normal bir ocuun yaamnda erken balayan zbakm becerilerinin geliimi ebeveynlerde bamszln balangcn gsterir. Bu nedenle, ocuun zr ve zelliklerine uygun becerilerinin seilerek ok kk yalardan itibaren retilmesine allmaldr.

  • zbakm becerilerinin retilmesinde esas ama; ocuun baz temel becerileri kazanabilmesidir. Bu becerileri kazanm ocuk evreden bamsz olarak hareket edebilecek ve z gvenini kazanm olacaktr. ocuun kendi davranlarn kontrol edebilmeyi renmesi olduka nemlidir. ocuk, isteklerini yerine getirebilmek iin her zaman bakalarna baml olamayacan ve kendisinin de sorumluluk alarak yapmas gereken iler olduunu renmelidir.

  • Bu modlde; zel eitimde zbakm becerilerini renerek bu alandaki geliimlerine etkili olarak yardm edebileceksiniz.

  • zel eitimde el yz ykama (ayak, az, di, trnak, burun, gz, kulak temizlii) alkanln, giyinmeyi, tuvalet eitimini, beslenme alkanln, yaad evre ve ortam, uyku-dinlenme alkanln, deri ve banyo temizliini, sa bakm ve tra alkanln, spor ve egzersiz alkanln kavrayabilecek, engellilerin zelliklerine uygun zbakm becerileri ile ilgili etkinlik hazrlamak ve uygulamak iin yeni bilgi ve beceriler kazanacaksnz.

  • zbakm becerileri diye adlandrdmz becerilerin tm, hepimizin bir gn boyunca yataktan kalktmz ve yatncaya kadar yaptmz becerilerin tmdr.

  • rnein; kalktmz zaman yzmz ykamamz, stmz karp giysilerimizi giymemiz, otobse binmemiz, ay imemiz, yemek yememiz, telefonla konumamz ve sayabileceimiz pek ok beceri bizlerin bir gn ierisinde yapm olduu zbakm becerileri arasnda yer almaktadr.

  • Zihinsel engelli bireylere zbakm becerilerinin retimi iin en uygun ortam nce ev ortam sonra rehabilitasyon merkezleridir.

  • nk bu becerilere bakldnda ocuun evde kazanmas gereken beceriler olduunu grmek mmkndr. Ancak bu beceriler evde retilmediinde okulda retilmek zorunda kalnmaktadr.

  • Zihinsel yetersizliin dnda pek ok neden zrl ocuklarn zbakm becerilerini kazanmalarn geciktirebilir. Bunlardan bazlar byk kas becerilerindeki yetersizlikler (kol ve bacak kaslarndaki ), grme yetersizlii, el-gz e gdmndeki yetersizlik ve maniplatif (el) becerideki yetersizliktir.

  • Bir renci; grsel dikkat, hareketleri taklit, basit emir ve cmleleri anlama gibi temel bilisel becerilerin bazlarn renmemise bu durumda rencinin zbakm becerilerini kazanmas gecikebilir.

  • rnein szel ipularnn kullanm, eer ocuk szcklerin ounu anlamyorsa, mimiklerle birlikte sylenen tek kelimelik bir szckle snrlandrlabilir. Baz aratrmaclar, zbakm becerisi retimine balamadan nce taklit etme ve dikkat sresini artrma zerinde allmasnn daha uygun olacan belirtirken dier aratrmaclar da bunlarn zbakm becerisi retimi ile ayn anda kazandrlabileceini savunmaktadr.

  • Genel olarak zihinsel yetersizlii olan bireylerin kendiliklerinden evreden bilgi edinebilme ve bu bilgiyi genelleyebilme srelerinde glkler vardr.

  • Becerilerinkazandrlmasnda daha fazla ynlendirilmeye, desteklenmeye, srekli ve sistemli bir eitimeihtiya duyarlar.

  • Bu nedenle beceri kazandrma sreci; uzun sreli eitim, tekrar, szelipular, model olma ve fiziksel yardmda bulunma gibi retim srelerinin kullanlmasngerektirmektedir.

  • Becerilerin kazandrlmasnda, verilen sistemli eitimi etkileyen nemli etkenlerden biri de bireyin yetersizlikten etkilenme derecesidir.

  • ZBAKIM BECERLER ETMNDEocuk ve ailesi iin ncelikle retilmesi gereken becerilerin neler olduu saptanmaldr.

  • Ailenin istedii, ocuun zamannn byk bir blmngeirdii ortamlarn zellii ve ocuun sahip olduu dier beceri vekavramlarn neler olduu gz nnde tutularak saptanmaldr.

  • Bunu yapabilmek iin ncelikle ocuun dil, bilisel ve psikomotor alanlar ieren kaba deerlendirmelerin yaplmas zbakm becerileriyle ilgili kontrol listelerin uygulanmas, aile ile grlmesi ve ocuun ev okul ve yakn gelecek iinde olaca ortamlarn incelenmesi gerekir.

  • Btn bunlarn sonucunda ocuun dzeyine uygun ve gereksinimi olan bir ya da birka zbakm becerisiretilmek zere belirlenebilir.

  • Belirlenen ncelikli becerilerde ocuun yapabildiklerini belirlemek iin buna dayal olarak lt baml l arac hazrlanr.

  • Hazrlanan lt baml l arac ocua uygulanarak (Ele alnan ey bir beceriolduu iin ocuktan bizzat uygulamas istenir.) ocuktan yapabildikleri istenir.

  • ocuun yapabildiklerine dayal olarak tm beceri, ileri zincirleme ya da tersine zincirleme yaklamlarndan birine gre uzun dnemli, ksa dnemli ve eitimsel amalar belirlenir.

  • Saptanan amalar gerekletirecek ekilde retim plan hazrlanr.retmenin amalar gerekletirmede kullanaca beceri, ilem sreci ve kullanm belirlenmelidir.

  • retim ortam ve kullanlacak ara gereler belirlenmelidir.retimin gnn hangi zamanlarnda yaplaca belirlenmelidir.

  • ocuk iin etkili pekitire: Etkili pekitireler belirlemede aileyle grlerek ocuun nelerden holand belirlenebilir ya da ocuun holand eyler kendisine sorularak bulunabilir.

  • retim sreci: Becerinin zellii ve ocuun var olan dikkat sresi gz nne alnarak belirlenir.renilecek olan beceriye zarar veren ve istenmeyen davranlarn azaltlmasnda kullanlacak ilem sreleri saptanmaldr.

  • renciye kazandrlacak becerinin srekliliinin nasl kazandrlaca saptanmaldr.renciye kazandrlan becerinin baka kii, ara ve ortamlara nasl genelletirilecei retime balamadan nce belirlenmelidir.

  • ncelikle ocuun fiziksel bykl ve ek yetersizlikleri nedeniyle yaplan uyarlamalarn belli bir sra ile geri ekilmesi gereklidir.

  • retim yaplan ortam olaan duruma getirilip ocuk bu ortamda beceriyi bamsz olarak gerekletirir hle geldikten sonra bu beceriyi gnlk yaamnda gerekletirmesi gereken dier ortam ve ara gerelere naslgenelleyeceinin plannn yaplmas gereklidir.

  • Bu plan yaplrkengenellemenin yaplaca ortam ve ara gereleri kullanmann zorluk dzeyleri ve rencinin gnlk yaamnda karlama olaslklar gz nnde tutularak deerlendirilmelidir.

  • zbakm Becerisi Kazandrmada Kullanlan Yntemler:1. lt baml l aralarnn hazrlanmas: lt baml l arac hazrlanrken ncelikle ele alnan zbakm becerisinin analizi yaplr.

  • Bir beceriyi, daha kk alt basamaklara ayrma demek olan beceri basamandaki alt basamaklar yolla belirlenir:

  • Birinci yol: Ele alnan becerinin bellekten analiz edilmesi ve basamaklarnsralanmasdr.kinci yol: Ele alnan becerinin bizzat yaplmas ve basamaklarnsralanmasdr.

  • nc yol: Beceriyi iyi yapan bir kiinin gzlenmesi ve basamaklarnsralanmasdr.

    Beceri analizi: Tersine ve ileri zincirleme yntemine gre yaplr.

  • leri zincirlemeyntemine gre beceri analizi yaplrken becerinin alt basamaklar, yapl srasna gre nceyaplan basamaktan, sonra yaplan basamaa doru sralanr.

  • Tersine zincirleme yntemiyle beceri analizi yaplrken ise becerinin basamaklar, yapl srasna gre en son yaplandan en nce yaplana gre sralanr

  • SORUNLARIMDAN KORKMAYIN!SZ KORKTUKA ONLAR DAHA DA BYR.SORUNLARIMI KABUL EDERSENZ,ZME YOLUNDA BYK BR ADIM ATMIOLURSUNUZ.OCUK.

  • Yaamnz boyunca mutluluklar dilerim.

    Miktat KARAEitim Mfettii

    *