P O R O S T Y

  • View
    38

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

P O R O S T Y. - PowerPoint PPT Presentation

Text of P O R O S T Y

Slajd 1

P O R O S T Y

Porosty tradycyjna nazwa licznej grupy grzybw (ponad 20% wszystkich gatunkw grzybw okrelanych jako zlichenizowane, tworzcych obligatoryjne symbiozy gwnie z prokariotycznymi cyjanobakteriami lub eukariotycznymi zielenicami. Jako samodzielna jednostka taksonomiczna, przestaa istnie w 1981 roku, w wyniku zmian wprowadzonych przez Midzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mikoryzowe), a nie systematycznych. Nauka zajmujca si porostami to lichenologiaWystpowanie :

Porosty s organizmami pionierskimi porastajcymi kor drzew, kamienie, gleby najbardziej ubogie, a take bardziej suche zwane te "glebami poligonowymi". Wystpuj niemale na wszystkich dugociach i szerokociach geograficznych. Najwicej gleb poligonowych znajduje si w tundrze, a take na pustyniach i stepach.Porosty spotka mona na korze drzew ,drewnie , glebie oraz na naturalnych i antropogenicznych podoach skalnych, takich jak skaki, kamienie i gazy narzutowe, beton, tynk, cegy, eternit, dachwki. Dua grupa porostw zasiedla rne podoa, gatunki takie okrelamy jako ubikwistyczne. Na przykad chrobotek szydlasty czy strzpiasty osiedlaj si gwnie na murszejcych pniakach, czsto jednak wystpuj take na glebie, korze drzew, a nawet pokrytym cienk warstewk gleby podou skalnym.Budowa Porosty tworz plechy, ktre mog mie dwie postacie. Komponenty grzybowe i glon mog by rozmieszczone rwnomiernie (plecha homeomeryczna) lub komponenty uoone s warstwowo (plecha heteromeryczna). W drugim przypadku wyrniamy kor grn (grzyb), warstw glonow i niej warstwa strzpek grzyba.

Plecha porostw moe mie formy: nitkowat krzaczkowat porozgaziana i wzniesiona (zwisajca w wypadku porostw nadrzewnych) listkowat lekko odstaje od podoa i przypomina pofadowany na brzegach li skorupiast paska i cile przylega do podoa np. skay, muru lub kory drzewa proszkowat paska i przylegajca do podoa, mniejsza od skorupiastej

Wiek pospolitych u nas porostw nadrzewnych i naziemnych jest okrelany z reguy na kilka do kilkunastu lat.

Rozmnaanie:

Rozmnaanie porostw nastpuje w wyniku wytwarzania diaspor, ktre podzieli mona na diaspory zlichenizowane oraz diaspory niezlichenizowane. Diaspory zlichenizowane to rnego typu wytwory, np. wyrostki izydia lub urwistki soredia (powstajce w soraliach), zoone ze strzpek mikobionta i komrek fotobionta, ktre po oddzieleniu od macierzystej plechy mog odtworzy (w sprzyjajcych warunkach) nowy organizm o identycznych genetycznie cechach. Diaspory niezlichenizowane s wycznymi wytworami grzybni mikobionta. Zaliczy mona do nich zarodniki (mejospory) askospory lub bazydiospory, ktrych wytworzenie poprzedzone jest procesem pciowym, typowym dla danej grupy grzybw, powstajce w charakterystycznych dla danego rodzaju grzyba owocnikach (np. perytecja otocznie lub apotecja miseczki) oraz konidia (mitospory), powstajce z wyspecjalizowanych strzpek grzybni wegetatywnej, zazwyczaj w rnego typu owocowaniach (np. pyknidiach). Propagacja diaspor odbywa si biernie, za porednictwem wiatru, wody lub zwierzt. W przypadku diaspor niezlichenizowanych, utworzenie nowej plechy (lichenizacja) moliwe jest tylko w wyniku bezporedniego kontaktu rozwijajcej si z diaspory grzybni mikobionta z komrkami odpowiedniego fotobionta. Zjawisko to nie odgrywa zapewne gwnej roli w procesie rozprzestrzeniania si porostw. Reprodukcja porostw nastpuje take w wyniku mechanicznej fragmentacji plech.Skala porostowa -- za jej pomoc, poprzez obserwacje porostw rosncych na drzewach, mona oceni skal zanieczyszczenia powietrza na danym terenie. Porosty peni tu rol gatunku wskanikowego. Skala porostowa umoliwia okrelenie strefy porostowej, tzn. obszaru charakteryzujcego si wystpowaniem porostw nadrzewnych o znanej odpornoci na stenie SO2.

Istnieje 7 stref skali porostowej:

- strefa 1 (skaenie powietrza przekracza 170 mg SO2 na m3) - brak porostw nadrzewnych, jedynie obecno glonw, tzw. pustynia porostowa. Due miasta i silnie skaone okrgi przemysowe,

- strefa 2 (170-100 mg SO2 na m3) - najodporniejsze porosty skorupiaste i proszkowe, silne skaenie rodowiska. Miasta i obszary przemysowe,

- strefa 3 (100-70 mg SO2 na m3) - porosty wyrana degradacja rodowiska. Tereny zadrzewione w obszarach podmiejskich,

- strefa 4 (70-50 mg SO2 na m3) - porosty listkowate z udziaem krzaczkowatych, wpyw powietrza z obszarw zdegradowanych. Lasy w pobliu miast i obszarw przemysowych,

- strefa 5 (50-40 mg SO2 na m3) - kora pokryta w znacznym stopniu porostami listkowatymi z udziaem krzaczkowatych sabe zanieczyszczenie powietrza. Wikszo duych obszarw lenych na niu i pogrzu,

- strefa 6 (40-30 mg SO2 na m3) - wystpowanie wraliwych gatunkw skorupiastych, listkowatych i krzaczkowatych na pniach i gaziach, np. brodaczki, nieznaczny wpyw zanieczyszcze przemysowych. Naturalne, rozlege obszary lene w niektrych rejonach Karpat i w pnocno-wschodniej Polsce,

- strefa 7 (poniej 30 mg SO2 na m3) - bogata flora porostw na pniach i gaziach drzew, tereny nie zanieczyszczone. Nieliczne obszary w Polsce.Istniej 4 podstawowe rodzaje porostw ze wzgldu na budow plechy:

skorupkowe

proszkowate (do due zanieczyszczenie powietrza),

krzaczkowate (rednie zanieczyszczenie)

listkowate (bardzo mae zanieczyszczenie).Porosty z grupy wraliwych na dziaanie zwizkw azotu w powietrzu, wystpuj tylko na terenach z czystym powietrzem.Brodaczka 1porost rosncy gwnie na drzewach i gaziach. Plecha w postaci skupisk nitkowatych bd nitkowato-krzaczkowatych, bardzo rzadki, objty ochron cis.

Mklik otrbiasty 2porost o plesze krzaczkowatej lub listkowato-krzaczkowatej dugoci do 10 cm, najczciej spotykany na korze drzew iglastych gatunek objty cis ochronPustuka 3porost o budowie listkowatej, koloru zielonkawo szarego, od spodu brzowawy, cech charakterystyczn moe by wystpowanie na kocu listkw kieszonek z wysypujcym si z nich biaawym proszkiem.

Porosty z grupy rednio odpornych na dziaanie zwizkw azotu w powietrzu.Paszczynka 4porost o plesze listkowatej, przylegajcej do podoa. Koloru zielonkawo-brzowego, brzowo-szarego. Jeden z gatunkw nazywamy Paszczynk okopcon z powodu charakterystycznego zabarwienia.

tlica chropowata 5porost o budowie listkowatej, koloru zielonkawego zielonkawoszarego, czsto przypominajcego zielone jabko, z pomarszczonej powierzchni moe wysypywa si biaawy proszek.Tarczownica 6gatunek stosunkowo rzadki, barwy zielonkawo szarej od strony wierzchniej z charakterystycznymi biaawymi liniami, plecha brzowawa od spodu.

Porosty z grupy stosunkowo odpornych na dziaanie zwizkw azotu w powietrzu mog wystpowa w terenach z powietrzem czystym jak i zanieczyszczonym.Zotorost cienny 7 porost o listkowatej plesze, barwy od pomaraczowej i tej do szarozielonej. Wystpuje powszechnie, na korze drzew. Listki plechy pow 1 mm, dobrze widoczne, owocniki nie zakrywaj plechy.

Zotorost wieloowocnikowy 8 plecha listkowata do 2,5 cm rednicy, koloru tego , pomaraczowo-tego, listki krtkie, owocniki zawsze obecne czsto zakrywaj plech.Obrost 9porost listkowaty, o barwie zielonkawo szarej, z charakterystycznymi nitkowatymi zakoczeniami.

Przygotowaa Karolina BronikowskaKl. II a