PÄRT, A.- Violin and Piano Music (Complete) (Schoch, Worms)

  • View
    21

  • Download
    5

Embed Size (px)

DESCRIPTION

PART, A.- Violin and Piano Music (Complete) (Schoch, Worms)

Transcript

  • Sommige componisten krijgen pas erkenning na hun dood, andere worden al bij leven gewaardeerd. Arvo Prt daarentegen behoort tot een buitencategorie: in het jaar waarin hij 80 hoopt te worden is hij al een levende legende. Talrijk zijn de documentaires en speelfilms waarin zijn muziek wordt gebruikt en groot is het aantal liefhebbers van zijn werk, van wie vele doorgaans nauwelijks voor nieuwe muziek warm lopen.

    Prt wordt algemeen beschouwd als componist van verstilde, religieuze en meditatieve muziek. Maar dit beeld is te beperkt. Zijn stijl is zeer veelzijdig en op deze cd komen de vele aspecten van zijn werk ruimschoots aan bod: de experimentele kant, de bevlogen, soms agressieve kant maar ook de speelse en de theatrale. De titels op de cd beslaan een periode van bijna een halve eeuw, van Prts eerste publicaties tot en met zijn latere, uitgekristalliseerde werk.

    Arvo Prt werd in 1935 geboren in Paide, een provinciestadje in centraal Estland. Hij studeerde aan het conservatorium van de

    hoofdstad Tallin, waar hij les kreeg van Heino Eller en afstudeerde in 1963. Eller leerde hem de destijds in de Sovjet Unie verboden atonale muziek kennen, met name die van Arnold Schnberg. De invloeden van diens muziek zijn dan ook hoorbaar in zijn vroege werk evenals die van Sergej Prokofjev en Dimitri Sjostakovitsj. Het experimentele karakter van zijn werk bezorgde hem al spoedig kritiek van het communistische regime, dat de westerse invloeden in zijn muziek scherp afkeurde. Nog scherper werd die kritiek na de geruchtmakende premire van Credo in Tallinn in 1968 waarin Prt, in een formeel athestische samenleving, openlijk uiting gaf aan zijn christelijk geloof. Een compositie- en uitvoeringsverbod waren het gevolg en Prt viel ten prooi aan een artistieke crisis. Een langdurige periode van zoeken en experimenteren brak aan waarin Prt rusteloos boeken vol schetsen maakte zonder dat dit tot een concrete compositie leidde. Tijdens deze spirituele zoektocht verdiepte de componist zich met

    Arvo Prt

    Recorded at the Zeeuwse Concertzaal Mixed, edited and mastered by Concertstudio (NL)Musical director: Jakko van der HeijdenEditing: Walter CalboPiano technique: Joost van Hartevelt & Philip Bergwerf, De Hamernoot, Middelburg

    Text: Marcel WormsTranslation: Elizabeth GaskillPhotography cover Christiaan Triebert 2012Photography booklet: Cara Boerwinkel Design: Meeuw

    Special thanks to: Hotel aan de Dam (Middelburg)

    www.marcelworms.comwww.zefirrecords.nl

    Ursula Schoch & Marcel WormsBaltic Souls

    With compositions by Heino Eller, Jurgis Gaizauskas, George Gershwin, Ester Mgi, Arvo Prt and Peteris VasksLiner notes by Jan Brokken

    arvo_part_BOOKLET_INSL.indd 2-3 05-03-15 00:20

  • Sommige componisten krijgen pas erkenning na hun dood, andere worden al bij leven gewaardeerd. Arvo Prt daarentegen behoort tot een buitencategorie: in het jaar waarin hij 80 hoopt te worden is hij al een levende legende. Talrijk zijn de documentaires en speelfilms waarin zijn muziek wordt gebruikt en groot is het aantal liefhebbers van zijn werk, van wie vele doorgaans nauwelijks voor nieuwe muziek warm lopen.

    Prt wordt algemeen beschouwd als componist van verstilde, religieuze en meditatieve muziek. Maar dit beeld is te beperkt. Zijn stijl is zeer veelzijdig en op deze cd komen de vele aspecten van zijn werk ruimschoots aan bod: de experimentele kant, de bevlogen, soms agressieve kant maar ook de speelse en de theatrale. De titels op de cd beslaan een periode van bijna een halve eeuw, van Prts eerste publicaties tot en met zijn latere, uitgekristalliseerde werk.

    Arvo Prt werd in 1935 geboren in Paide, een provinciestadje in centraal Estland. Hij studeerde aan het conservatorium van de

    hoofdstad Tallin, waar hij les kreeg van Heino Eller en afstudeerde in 1963. Eller leerde hem de destijds in de Sovjet Unie verboden atonale muziek kennen, met name die van Arnold Schnberg. De invloeden van diens muziek zijn dan ook hoorbaar in zijn vroege werk evenals die van Sergej Prokofjev en Dimitri Sjostakovitsj. Het experimentele karakter van zijn werk bezorgde hem al spoedig kritiek van het communistische regime, dat de westerse invloeden in zijn muziek scherp afkeurde. Nog scherper werd die kritiek na de geruchtmakende premire van Credo in Tallinn in 1968 waarin Prt, in een formeel athestische samenleving, openlijk uiting gaf aan zijn christelijk geloof. Een compositie- en uitvoeringsverbod waren het gevolg en Prt viel ten prooi aan een artistieke crisis. Een langdurige periode van zoeken en experimenteren brak aan waarin Prt rusteloos boeken vol schetsen maakte zonder dat dit tot een concrete compositie leidde. Tijdens deze spirituele zoektocht verdiepte de componist zich met

    Arvo Prt

    Recorded at the Zeeuwse Concertzaal Mixed, edited and mastered by Concertstudio (NL)Musical director: Jakko van der HeijdenEditing: Walter CalboPiano technique: Joost van Hartevelt & Philip Bergwerf, De Hamernoot, Middelburg

    Text: Marcel WormsTranslation: Elizabeth GaskillPhotography cover Christiaan Triebert 2012Photography booklet: Cara Boerwinkel Design: Meeuw

    Special thanks to: Hotel aan de Dam (Middelburg)

    www.marcelworms.comwww.zefirrecords.nl

    Ursula Schoch & Marcel WormsBaltic Souls

    With compositions by Heino Eller, Jurgis Gaizauskas, George Gershwin, Ester Mgi, Arvo Prt and Peteris VasksLiner notes by Jan Brokken

    arvo_part_BOOKLET_INSL.indd 2-3 05-03-15 00:20

  • name in de middeleeuwse religieuze en de Gregoriaanse muziek. Ook met de polyfone (meerstemmige) muziek uit de Renaissance hield hij zich intensief bezig.

    Deze periode van bezinning leidde tot een radicale koerswending. Prt ontwikkelde een componeerwijze die hij zelf betitelt als tintinnabuli-stijl (tintinnabuli zijn klokjes of belletjes). Kenmerkend daarvoor is het gebruik van simpele drieklanken in combinatie met traditionele toonladders, die tot eenvoudige melodien leiden. In het korte pianowerk Fr Alina uit 1976 past hij deze techniek voor het eerst toe. Ook in andere werken op deze cd is het procd te horen (Fratres, Spiegel im Spiegel). Kenmerkend is in dit verband een uitspraak van Prt zelf: Ik heb ontdekt dat het genoeg is wanneer een enkele noot mooi wordt gespeeld. Deze ene noot, of een enkel geluid, of een moment van stilte, biedt mij troost. Het element van troost - bij de meeste nieuwe muziek geen primair doel -, de voorname rol van stilte, het spirituele karakter van de muziek en de

    genoemde eenvoud verklaren zeker voor een deel de populariteit van Prts werk. Voor de uitvoerder van zijn muziek schept die eenvoud de verplichting het weinige muzikale materiaal zo natuurlijk, zuiver en perfect mogelijk te spelen.

    De kritiek van de overheid op Prt duurde inmiddels voort en een dringend advies aan de componist om Estland te verlaten, leidde in 1980 tot diens emigratie naar het Westen. Prt verbleef in Wenen, dat hij na een jaar verruilde voor Berlijn. Inmiddels woont hij al weer een aantal jaren in Estland, dat sinds 1991 onafhankelijk is en hem nu eert als een nationele held.

    Ursula Schoch en Marcel Worms houden zich al een aantal jaren bezig met de muziek van Prt. De naderende 80ste verjaardag (11 september 2015) van de componist vormde een aanleiding voor het opnemen van deze cd waarop voor het eerst Prts complete muziek voor piano solo en die voor viool en piano te beluisteren is.

    arvo_part_BOOKLET_INSL.indd 4-5 05-03-15 00:20

  • name in de middeleeuwse religieuze en de Gregoriaanse muziek. Ook met de polyfone (meerstemmige) muziek uit de Renaissance hield hij zich intensief bezig.

    Deze periode van bezinning leidde tot een radicale koerswending. Prt ontwikkelde een componeerwijze die hij zelf betitelt als tintinnabuli-stijl (tintinnabuli zijn klokjes of belletjes). Kenmerkend daarvoor is het gebruik van simpele drieklanken in combinatie met traditionele toonladders, die tot eenvoudige melodien leiden. In het korte pianowerk Fr Alina uit 1976 past hij deze techniek voor het eerst toe. Ook in andere werken op deze cd is het procd te horen (Fratres, Spiegel im Spiegel). Kenmerkend is in dit verband een uitspraak van Prt zelf: Ik heb ontdekt dat het genoeg is wanneer een enkele noot mooi wordt gespeeld. Deze ene noot, of een enkel geluid, of een moment van stilte, biedt mij troost. Het element van troost - bij de meeste nieuwe muziek geen primair doel -, de voorname rol van stilte, het spirituele karakter van de muziek en de

    genoemde eenvoud verklaren zeker voor een deel de populariteit van Prts werk. Voor de uitvoerder van zijn muziek schept die eenvoud de verplichting het weinige muzikale materiaal zo natuurlijk, zuiver en perfect mogelijk te spelen.

    De kritiek van de overheid op Prt duurde inmiddels voort en een dringend advies aan de componist om Estland te verlaten, leidde in 1980 tot diens emigratie naar het Westen. Prt verbleef in Wenen, dat hij na een jaar verruilde voor Berlijn. Inmiddels woont hij al weer een aantal jaren in Estland, dat sinds 1991 onafhankelijk is en hem nu eert als een nationele held.

    Ursula Schoch en Marcel Worms houden zich al een aantal jaren bezig met de muziek van Prt. De naderende 80ste verjaardag (11 september 2015) van de componist vormde een aanleiding voor het opnemen van deze cd waarop voor het eerst Prts complete muziek voor piano solo en die voor viool en piano te beluisteren is.

    arvo_part_BOOKLET_INSL.indd 4-5 05-03-15 00:20

  • Fratres (1977/1980)Fratres, waarschijnlijk Prts bekendste werk, is in feite een variatiereeks, vooraf-gegaan door een duizelingwekkende solocadens van de viool. De eerste versies, uit 1977, schreef Prt voor strijkkwintet en voor blaaskwintet. Daarna volgden vele andere versies, die soms aanzienlijk van elkaar verschillen. De versie voor viool en piano werd geschreven voo