Presentatie Iura Actua 2012 "Employee benefits"

  • View
    210

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Presentatie Iura Actua 2012 "Employee benefits"

Actualiteiten

Mr Ilse Witte | oktober 2012Employee benefits1Employee benefitsWijziging van arbeidsvoorwaarden

Arbeidsvoorwaarden bij inactiviteit

Vakantiedagen

Vandaag gaan we de volgende drie onderwerpen bespreken

2Wijziging van arbeidsvoorwaardenFunctiewijziging

Standplaats

Werktijden / roosters

CAO

Harmonisatie

BedrijfseconomischWanneer komt een wijziging van arbeidsvoorwaarden aan de orde?3Wijziging van arbeidsvoorwaardenHet wijzigen van een arbeidsvoorwaarde is altijd mogelijk met toestemming van de werknemer

Hoofdregel: eenzijdige wijziging van een overeenkomst is niet mogelijkHof Amsterdam 28 september 2010, LJN: BN8464, BN9767, BO0027, BO0843 (ABN-AMRO)

Ook niet met een beroep op het instructierechtKantonrechter Maastricht 29 maart 2005, JAR 2005/105

Onder omstandigheden echter uitzondering mogelijkKtr Maastricht:Uit jurisprudentie blijkt dat de instructiebevoegdheid toepassing mist als het gaat om het wijzigen van een arbeidsvoorwaarden, omdat het besluit tot wijziging veel verder strekt dat het geven van voorschriften omtrent het verrichten van de arbeid met het oog op de goede orde in die onderneming4Wijziging van arbeidsvoorwaardenJuridisch kader

Artikel 7:613 BWEenzijdig wijzigingsbeding

Artikel 7:611 BWGoed werkgever- en werknemerschap

Artikel 6:248 lid 2 BWNaar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar

Eenzijdig wijzigingsbeding: een beding waarin de werkgever zich het recht voorbehoudt om in de toekomst arbeidsvoorwaarden aan te passen.5Eenzijdig wijzigingsbedingWanneer kan een werkgever een beroep doen op een eenzijdig wijzigingsbeding?

Er moet zijn voldaan aan de voorwaarden die het concrete beding stelt (Rb Breda 10 oktober 2007, LJN BB5568)

Zwaarwegend belang van de werkgever

Waarvoor de belangen van de werknemers die worden geschaad daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moeten wijken (Rb Amersfoort 27 april 2005, Prg. 2005, 114)

Goed werkgever-/werknemerschap

Maatstaf neergelegd in Taxi Hofman arrest (HR 26 juni 1998, JAR 1998/199)

De werknemer behoort op redelijke voorstellen van de werkgever, verband houdende met gewijzigde omstandigheden op het werk, in het algemeen positief in te gaan en mag dergelijke voorstellen alleen afwijzen wanneer aanvaarding ervan redelijkerwijs niet van hem kan worden gevergd.

Genuanceerd in de Mammoet-arresten (HR 14 november 2003, NJ 2004, 138 en HR 11 juli 2008, JAR 2008/204)

In het arrest uit 2003 herhaalt de Hoge Raad het Taxi Hofman criterium, maar voegt hieraan toe dat de werknemer gerechtigd is op te komen voor wat hij als zijn rechten ziet. In het tweede arrest uit 2008 heeft de Hoge Raad de vrijheid voor de werkgever om, bij afwezigheid van een wijzigingsbeding, de arbeidsovereenkomst te kunnen wijzigen nog meer geprobeerd te matigen. In dit arrest heeft de Hoge Raad een checklist opgesteld die een werkgever moet doorlopen voordat hij de werknemer een wijzigingsvoorstel mag doen. Zo moet eerst worden onderzocht of de werkgever als goed werkgever aanleiding heeft kunnen vinden tot het doen van een voorstel tot wijziging en of het door hem gedane voorstel redelijk is. Hierbij speelt onder meer een rol de aard van de gewijzigde omstandigheden die tot het voorstel aanleiding hebben gegeven en de aard en ingrijpendheid van het voorstel voor de werknemer. Ook moet in aanmerking worden genomen de positie van de betrokken werknemer en zijn belang bij het ongewijzigd blijven van de arbeidsovereenkomst. Daarbij oordeelde de Hoge Raad dat het positief reageren van de werknemer op redelijke voorstellen van de werkgever zoals in het Taxi Hofman arrest bepaald niet automatisch hoeft te betekenen dat de werknemer redelijke voorstellen moet aanvaarden. Het gaat erom dat de werknemer het voorstel niet meteen van de hand wijst en er serieus op in gaat.7OnaanvaardbaarheidscriteriumEen tussen partijen als gevolg van de overeenkomst geldende regel is niet van toepassing, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn.

Belangrijke factoren:

de hoogte van de kosten van de arbeidsvoorwaardenregeling;de gevolgen van het in stand laten van de oude situatie;de eventuele aanwezigheid van alternatieven.(Zie o.a.: Kantonrechter Eindhoven 20 december 2005, RAR 2006, 84; Kantonrechter Delft 1 maart 2007, JAR 2007/130)

8Wijziging arbeidsvoorwaardenKortom: drie verschillende normen waaraan een wijziging moet worden getoetst.

De jurisprudentie laat een onduidelijk beeld zien

In de literatuur wel een zekere lijn te ontdekken:

Artikel 7:611 BW geldt voor wijzigingen individuele gevallen;Artikel 7:613 BW geldt voor wijzigingen in collectieve regelingen waarbij een schriftelijk wijzigingsbeding is overeengekomen;Artikel 6:248 lid 2 BW geldt voor wijzigingen in collectieve regelingen waar geen schriftelijk wijzigingsbeding is overeengekomen.

Theoretische discussie9PraktijksituatiesFunctiewijzigingHof Leeuwarden 17 maart 2009, LJN: BH9815Ktr. Eindhoven 18 november 2010, LJN: BL5226

StandplaatswijzigingKtr. Haarlem 17 maart 2010, LJN: BL8963Hof Arnhem 27 maart 2011, JIN 2011, 252

Werktijden / roostersKtr. Utrecht 9 juni 2010, JAR 2010/225Ktr. Utrecht 27 april 2011, JAR 2011/162

Ontzettend veel jurisprudentie voorhanden

Hof Leeuwarden: na overgang naar Connexxion alleen nog chauffeurswzh terwijl wn bij Arriva een deel van zijn tijd als controleur werkte. Hof: niet van Connexxion te vergen dat zij haar organisatie gelijk inricht als Arriva.

Ktr. Eindhoven: kon niet aan wns verweten worden dat zij een lagere functie zou accepteren met 34% salarisverlaging.

Ktr. Haarlem: wns had bedongen thuis te werken ivm drie kinderen en moest nu 65 km reizen. Ktr. Vond dat dit niet in redelijkheid van wns verwacht had mogen worden.

Hof Arnhem: vrachtwagen standplaats na 22 jaar van wp wn naar werklocatie, 60 min reistijd.Ktr Utrecht 9/6/10: wns zou kinderen van 5 en 9 jaar van ma t/m woe nauwelijks zien. Daarnaast laat wg ook ouderen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten in de ochtenddienst werken en is er ook geen precedentwerking. Wns is enige ouder met kinderen op de basisschool.Ktr Utrecht 27/4/11: zorgen voor 14-jarige zoon om te voorkomen dat ie ontspoort. Ktr vindt dit niet aannemelijk, want jongen zit in 3 VWO, haalt goede resultaten en ze is geen alleenstaande moeder.10PraktijksituatiesHarmonisatie

Ktr. Alphen aan den Rijn 4 april 2006, RAR 2006, 92 Ktr. Leeuwarden 1 augustus 2012, LJN: BX3980

Bedrijfseconomisch / marktomstandigheden

Ktr. Amsterdam 18 augustus 2011, JAR 2011/300Ktr. Amsterdam 9 augustus 2012, JAR 2012/228

Ktr. Leeuwarden: na ovo wil nieuwe wg leaseauto innemen want in hun organisatie hoort geen leaseauto bij de functie. Harmonisatie is echter geen zwaarwichtig belang. Dit is in vaste lijn met jurisprudentie.

Ktr. Amsterdam: bonusregeling is economisch goeie tijden in het leven geroepen. Daarna kredietcrisis, algemene versobering van arbeidsvoorwaarden. Bonusregeling niet meer marktconform. Volgens ktr onvoldoende aannemelijk, bonusregeling is grondig besproken = nog uitwerken.

Ktr. Amsterdam: in cao staat dat arbeidsmarkttoeslag jaarlijks kan worden aangepast of ingetrokken. Na fusie per 1 juli 2010 is arbeidsmarkttoeslag beindigd per 1 april 2011 omdat marktomstandigheden daar geen aanleiding meer toe gaven. Volgens wn vast onderdeel van beloning geworden. Ktr: geen vast looncomponent, want duidelijk gecommuniceerd. Ook voldoende aannemelijk dat toeslag niet meer nodig is.11Wijziging van arbeidsvoorwaardenIn ieder geval noodzakelijk:

Zwaarwegend belang aan de zijde van werkgever

Redelijk voorstel van werkgever

Belangrijk:

Overleg tussen werkgever en werknemer (Hof Amsterdam 28 september 2010, LJN: BN8464, BN8808, BN9767, BO0027 en BO0843)

Afbouwregeling / compensatie (Ktr. Hilversum 13 januari 2010, JAR 2010/78);

Indien dit overleg niet plaatsvindt, maar sprake is van een take it or leave it voorstel, dan kan volgens het Hof Amsterdam in de ABN AMRO zaken aanvaarding van het voorstel van de werkgever niet van de werknemer worden gevergd.

12Wijziging van arbeidsvoorwaardenRol OR

Positief als de OR met de wijziging heeft ingestemd (Ktr. Leeuwarden 5 april 2006, JAR 2006/109; Ktr. Haarlem 31 januari 2007, RAR 2007, 56)

Maar. niet doorslaggevend (Ktr. Maastricht 29 maart 2005, JAR 2005/105; Ktr. Delft 1 maart 2007, JAR 2007/130)

Ktr. Leeuwarden: instemming OR geeft het vermoeden dat sprake is van een zwaarwichtig belang aan de zijde van de wg.

Ktr. Maastricht: Het feit dat de OR met de wijziging heeft ingestemd, brengt niet mee dat niet van een eenzijdige wijziging sprake is, nu de instemming van de OR niet in de plaats kan treden van die van de werknemers.

13Wijziging van arbeidsvoorwaardenStappenplan

Is er sprake van een arbeidsvoorwaarde?Verworven rechtenWordt in de rechtspraak niet snel aangenomen (zie o.a. Gerechtshof Amsterdam 9 november 2010, JAR 2011/12).

Is er sprake van een wijziging?

Mag deze, bij het ontbreken van toestemming van de werknemer, eenzijdig gewijzigd worden?

Voor het ontstaan van een verworven recht is vereist dat er sprake is van een consistente handelswijze waardoor bij de werknemers door het verloop van jaren het gerechtvaardigd vertrouwen wordt gewekt dat het gaat om een daadwerkelijk recht.

= nog checken14Wijziging arbeidsvoorwaarden bij inactiviteitVormen inactiviteit

ZiekteSchorsingNon-actiefstellingZwangerschaps- en/of bevallingsverlofOuderschapsverlof

Veel voorkomend:

Overplaatsing FunctiewijzigingLeaseautoBonus

15Wijziging arb