Click here to load reader

Program Wspierania Rodziny - new.mopr.kielce.plnew.mopr.kielce.pl/mopr/MOPR-Kielce/Akty-prawne/dokumenty/PWR-2017.pdfdotyczące istoty rodziny jako środowiska wychowania i socjalizacji

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Program Wspierania Rodziny -...

Program Wspierania Rodziny

i Rozwoju Pieczy Zastpczej dla Miasta Kielce

na lata 20172019

Kielce 2017

2

Spis treci: Strona

WSTP 3

I. PODSTAWOWE ZAGADNIENIA DOTYCZCE RODZINY 6

I.1. Rodzina jako rodowisko wychowania i socjalizacji dziecka 6

I.2. Umocowanie rodziny w prawie polskim 9

I.3. Diagnoza demograficzna oraz sytuacji rodzin w Kielcach 10

I.3.1. Demografia 10

I.3.2. Diagnoza sytuacji rodzin z dziemi 15

II. FORMY WSPARCIA RODZINY 18

II.1. Programy oglnopolskie na rzecz rodziny 18

II.2. Pomoc rodzinie z dzieckiem 20

II.2.1. Pomoc rodzinie z dzieckiem z problemami szkolnymi, wychowawczymi

oraz opiekuczowychowawczymi 20

II.2.2. Pomoc rodzinie z dzieckiem z problemami zdrowotnymi

i niepenosprawnoci 23

II.2.3. Pomoc rodzinie z dzieckiem z pozostaymi problemami 27

II.3. Planowane zmiany w systemie wspierania rodziny z dzieckiem 30

III. PIECZA ZASTPCZA I ADOPCJA 31

III.1. Zasoby w zakresie pieczy zastpczej 31

III.1.1. Rodzinna piecza zastpcza 32

III.1.2. Instytucjonalna piecza zastpcza 37

III.1.3. Planowane zmiany w systemie pieczy zastpczej 41

III.2. witokrzyski Orodek Adopcyjny 42

IV. ANALIZA SWOT 44

V. CELE PROGRAMU 47

VI. LIMIT ZAWODOWYCH RODZIN ZASTPCZYCH 57

VI. MONITOROWANIE I EWALUACJA PROGRAMU 58

3

Wstp

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej1 nakada na gminy obowizek

opracowania i realizacji gminnych 3-letnich programw wspierania rodziny, a na powiaty

opracowania i realizacji gminnych 3-letnich programw rozwoju pieczy zastpczej (art. 176

i art. 180). Kielce jako miasto na prawach powiatu wdraa Program Wspierania Rodziny

i Rozwoju Pieczy Zastpczej dla Miasta Kielce na lata 20172019, zwanym dalej Programem.

Celem Programu jest zaplanowanie i podjcie dziaa w zakresie pomocy rodzinom naturalnym

przeywajcym rnego typu trudnoci zakcajce lub uniemoliwiajce prawidowe wypenianie

podstawowych funkcji oraz wspieranie rozwoju systemu pieczy zastpczej.

W niniejszym dokumencie zawarta jest oferta dziaa Miasta jako instytucjonalna odpowied

na zmieniajce si potrzeby i oczekiwania rodzin, a take na biece i planowane zmiany

w organizacji pieczy zastpczej. Podstaw istniejcej oferty wsparcia jest pogbiona diagnoza

sytuacji rodzin i pieczy zastpczej. Priorytet planowanych dziaa stanowi wzmocnienie rodziny

naturalnej w wypenianiu przez ni podstawowych funkcji poprzez stae poszerzanie oferty

informacyjno edukacyjnej dla rodzicw oraz dzieci i modziey. Chodzi zatem o profilaktyk

pojawienia si lub eskalacji negatywnych zjawisk w obszarze funkcjonowania rodzin naturalnych.

Niniejszy Program odnosi si take do dziaa interwencyjnych, ktre s podejmowane w sytuacji

powanego zagroenia bezpieczestwa czy ycia dziecka.

Dokument skada si z szeciu rozdziaw. W I rozdziale przedstawione s zagadnienia

dotyczce istoty rodziny jako rodowiska wychowania i socjalizacji dziecka, umocowanie rodziny

w prawie polskim oraz dane demograficzne istotne w kontekcie omawianych zagadnie.

II rozdzia podzielony jest na trzy czci. W pierwszej opisane s oglnopolskie programy na rzecz

pomocy rodzinie. Druga cz zawiera formy wsparcia z uwzgldnieniem podziau na rodziny

z dziemi borykajce si z problemami szkolnymi, wychowawczymi oraz opiekuczo-

wychowawczymi, z problemami zdrowotnymi i niepenosprawnoci, a take z wieloma innymi

trudnociami, np. materialnymi, czy rodzinnymi. W ostatniej czci II rozdziau przedstawiono

planowane uzupenienie oferty pomocy samotnym matkom z dziemi. W nastpnym, III rozdziale,

skupiono si na zagadnieniach zwizanych z rodzicielstwem zastpczym i adopcj oraz opisano

kierunki przeksztace w obrbie instytucjonalnej pieczy zastpczej. W rozdziale IV zamieszczono

analiz SWOT funkcjonujcego systemu wsparcia dziecka i rodziny w Kielcach. W kolejnej czci

Programu okrelono cele gwne i szczegowe Programu oraz dziaania i wskaniki realizacji

celw. Ostatni VI rozdzia dokumentu zawiera opis monitorowania i ewaluacji Programu.

1 Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej (Dz. U. z 2013 roku, poz. 135,

ze zm.)

4

Realizacja polityki wspierania rodziny i systemu pieczy zastpczej opiera

si m.in. na

1. aktach prawnych:

a. ustawa o samorzdzie gminnym z dnia 8 marca 1990 roku (Dz. U. 2016 roku, poz. 446,

ze zm.);

b. ustawa o samorzdzie powiatowym z dnia 5 czerwca 1998 roku (Dz. U. z 2016 roku, poz. 814,

ze zm.);

c. ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej z dnia 9 czerwca 2011 roku

(Dz. U. z 2017 roku, poz. 697, ze zm.);

d. ustawa o pomocy spoecznej z dnia 12 marca 2004 roku (Dz. U. z 2016 roku, poz. 930, ze zm.);

e. ustawa o dziaalnoci poytku publicznego i wolontariacie z dnia 24 kwietnia 2003 roku

(Dz. U. z 2016 roku, poz. 1817, ze zm.);

f. ustawa o przeciwdziaaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 roku

(Dz. U. z 2015 roku, poz. 1390, ze zm.);

g. ustawa o przeciwdziaaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 roku (Dz. U. z 2016 roku,

poz. 224, ze zm.);

h. ustawa o wychowaniu w trzewoci i przeciwdziaaniu alkoholizmowi ustawie z dnia

26 padziernika 1982 roku (Dz. U. z 2016 roku, poz. 487, ze zm.);

i. ustawa o wiadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku (Dz. U. 2016 poz. 1518,

ze zm.);

j. ustawa o pomocy pastwa w wychowywaniu dzieci z dnia 11 lutego 2016 roku

(Dz. U. 2016 poz. 195, ze zm.);

k. ustawa o Karcie Duej Rodziny z dnia 5 grudnia 2014 roku (Dz. U. 2016 poz. 785, ze zm.);

l. ustawa o wsparciu kobiet w ciy i rodzin Za yciem z dnia 4 listopada 2016 roku

(Dz.U. 2016 poz. 1860, ze zm.)

m. ustawa Kodeks rodzinny i opiekuczy z dnia 25 lutego 1964 roku (Dz. U. 2017 poz. 682,

ze zm.)

2. dokumentach lokalnych:

a. Strategia Rozwizywania Problemw Spoecznych dla Miasta Kielce na lata 20142020

b. Regionalny Program Wspierania Rodziny i Systemu Pieczy Zastpczej na lata 20132018

c. Program Przeciwdziaania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie

na terenie miasta Kielce na lata 20142020

d. Gminny Program Profilaktyki i Rozwizywania Problemw Alkoholowych i Przeciwdziaania

Narkomanii na rok 2017

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20130000594http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20130000595http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20130000182&min=1http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102341536http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051801493http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20120000124http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20120000124http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20120001356

5

3. zarzdzeniach wewntrznych Dyrektora Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach:

a. Zarzdzenie Nr 34/2013 Dyrektora MOPR z dnia 1 lipca 2013 roku w sprawie wprowadzenia

procedury interwencji w sytuacji zagroenia ycia lub zdrowia maoletnich dzieci

i koniecznoci umieszczenia ich poza rodzin,

b. Zarzdzenie Nr 21/2014 z dnia 8 maja 2014 roku Dyrektora MOPR zmieniajce Zarzdzenie

Dyrektora Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach w sprawie wprowadzenia

procedury interwencji w sytuacji bezporedniego zagroenia ycia lub zdrowia dziecka

w zwizku z przemoc w rodzinie,

c. Zarzdzenie Nr 14/2015 Dyrektora MOPR z dnia 14 wrzenia 2015 roku zmieniajce

Zarzdzenie Dyrektora Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach w sprawie

wyodrbnienia Zespou Profilaktyki Rodzinnej,

d. Zarzdzenie Nr 15/2015 Dyrektora MOPR z dnia 14 wrzenia 2015 roku w sprawie przyjcia

do realizacji Procedury postpowania pracownika socjalnego wiadczcego pomoc w formie

pracy socjalnej na rzecz rodzin przeywajcych trudnoci w wypenianiu funkcji opiekuczo-

wychowawczych,

e. Zarzdzenie Nr 33/2015 Dyrektora MOPR z dnia 31 grudnia 2015 roku w sprawie przyjcia

do realizacji Standardw kontroli pieczy zastpczej.

6

I. PODSTAWOWE ZAGADNIENIA DOTYCZCE RODZINY

I.1. Rodzina jako rodowisko wychowania i socjalizacji dziecka

Wspczenie coraz czciej mwi si o rnych formach ycia rodzinnego, ni o rodzinie

w tradycyjnym znaczeniu. Jednak zagbiajc si w literatur przedmiotu trudno spotka powane

naukowe argumenty negujce, czy umniejszajce rol obojga rodzicw biologicznych

w wychowaniu dzieci. Prawidowo funkcjonujca rodzina stanowi nadal najlepsze rodowisko

dla ycia, wychowania i socjalizacji czowieka. Znany terapeuta rodzin prof. Bogdan de Barbaro

pisze, e o rodzinie nie sposb myle ani wypowiada si neutralnie. Bo kady

z nas w jakiej konkretnej rodzinie urodzi si i wychowa ().2. Wszelkie zjawiska oraz

wzmocnienie gosu rnych grup podwaajcych znaczenie rodziny penej powinny raczej

zainspirowa do zastanowienia si, co to znaczy rodzina dobra, zdrowa i funkcjonalna3.

W ujciu socjologicznym rodziny podkrela si wi midzy jej czonkami.

O powstaniu i istnieniu rodziny stanowi dwa elementy: maestwo i pokrewiestwo, ktre moe

by rzeczywiste (midzy rodzicami i dziemi wasnymi) lub zastpcze (midzy rodzinami i dziemi

przybranymi)4. Silne uczucia i przywizanie emocjonalne maonkw oraz rodzicw i dzieci to siy

wewntrzne skupiajce rodzin, na podstawie ktrych ksztatowany jest wzajemny szacunek,

solidarno i inne postawy wynikajce z zaspokojenia osobistych potrzeb emocjonalnych

maonkw oraz rodzicw i dzieci5. Cech rodowiska rodzinnego jest take to, e tworzy

ono swoisty styl ycia swoich czonkw, sposoby zachowania, reagowania na problemy, spdzania

czasu wolnego, zaspokajania potrzeb podstawowych i wyszego rzdu. To w rodzinie czowiek

uczy si okrelonego traktowania siebie i innych, przestrzegania przyjtych norm i wartoci.

Rodzina zatem wychowuje i socjalizuje, czyli uspoecznia, przygotowujc do ycia

w spoeczestwie.

Podstawowe zadania rodziny wobec dzieci koncentruj si m.in. na zabezpieczeniu potrzeb

materialno-bytowych, emocjonalnych i psychicznych, (m.in. mioci, bezpieczestwa, wizi,

przynalenoci, akceptacji) swoich czonkw. W procesie funkcjonowania podstawowej komrki

spoecznej, jako penienia rl przez czonkw rodziny, szczeglnie rodzicw, determinuje stopie

wypeniania poszczeglnych funkcji rodziny, dziki czemu dzieci dostaj szans

lub nie na waciwy rozwj fizyczny, intelektualny, duchowy, moralny i spoeczny. Specyficzn

2 B. de Barbaro, Zdrowy system rodzinny perspektywa terapeuty rodzinnego, w: Silna rodzina. Praca zbiorowa pod

red. B. Gulli i M. Dudy, Wydawnictwo w. Stanisawa BM, Krakw 2009, s. 25. 3 Por. tame.

4 Zob. J. Szczepaski, Elementarne pojcia socjologii, Warszawa 1970, s. 300.

5 A. Kamiski, Funkcje pedagogiki spoecznej, Warszawa 1972, s. 17.

7

cech rodowiska rodzinnego jest to, e jego funkcje stanowi ograniczon cao, zoon

i jednolit, ktrych nie mona w yciu codziennym spenia oddzielnie. Dlatego te jakiekolwiek

zaburzenie utrudniajc realizacj ktrej z podstawowych funkcji powoduje () niezdolno

rodziny w jej oglnym funkcjonowaniu6.

W prawidowo funkcjonujcej rodzinie dziecko czuje si bezpieczne. Na poczucie

bezpieczestwa dziecka skada si szereg czynnikw, jak m.in.: poczucie bycia wanym

dla rodzicw/opiekunw, ktrzy odpowiadaj na potrzeby emocjonalne, psychiczne i materialne.

Sprostanie przez osoby dorose ww. wymaganiom nie jest moliwe bez odniesienia

aksjologicznego, to jest bez osadzenia ycia rodziny w okrelonych wartociach i zasadach, ktre

wyznaczaj ramy zachowa podanych bd nieakceptowanych w podstawowym rodowisku

wychowania dziecka. Trudnoci, z jakimi aktualnie borykaj si rodzice wi si z pytaniami

do czego wychowywa i wedle jakich wartoci i zasad, aby dziecko odnalazo si w zmieniajcym

si spoeczestwie? Znakiem czasu jest to, e przemodelowaniu ulega wystpujca wczeniej

w rodzinach silna pozycja dorosych zwizana z ich wiedz, dowiadczeniem yciowym, wiekiem

i autorytetem. Ponadto, trwajcy od kilkunastu lat gwatowny rozwj i dostp do narzdzi i technik

komunikacji umoliwia szybkie zdobywanie wiedzy i pokonywanie przestrzeni, jednak znacznie

lepiej i sprawniej nowoci techniczne przyswajaj sobie dzieci i modzie, ktrzy przekazuj

umiejtnoci (np. obsugi komputera) dorosym czonkom rodziny. Zjawisko to nosi nazw

socjalizacji odwrotnej7. Ponadto, w spoeczestwie zmiany, pojawia si i dochodzi do gosu coraz

wicej grup i rodowisk dewiacyjnych i przestpczych, ktre lansuj sposoby postpowania,

wartoci niezgodne z przyjtymi przez og spoeczestwa. S to tzw. agendy kontrsocjalizacji,

oddziaujce na pokolenia modych i dorosych8. Jednak oprcz wspomnianych sytuacji,

podstawowe zagroenia dla rozwoju osobowoci dziecka tkwi w nieprawidowo funkcjonujcej

rodzinie. W potocznym (w duej mierze stereotypowym) rozumieniu, z niewaciwym

rodowiskiem rodzinnym wie si przede wszystkim naduywanie alkoholu, bied materialn,

ktra czsto jest rdem konfliktw, czy pozbawienie dzieci waciwej opieki. Tymczasem

w badaniach nad rodzin wskazuje si na znaczc rol jeszcze innych czynnikw, ktre zwizane

s z kryzysem rodziny. S to: nadmierne zaangaowanie zawodowe rodzicw (niski poziom

zainteresowania yciem dzieci), rozlunienie wizw rodzinnych, nietrwao rodziny (rozwody,

zmiana partnerw co zmniejsza moliwoci wychowawczego oddziaywania na dzieci9), samotne

6 S. Kawula, Rodzina jako grupa i instytucja opiekuczo wychowawcza, w: red. Stanisaw Kawula, Jzefa Brgiel,

Andrzej J. Janke, Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki, wyd. Adam Marszalek, Toru 2009, s. 58. 7 Por. P. Sztompka, Socjologia. Analiza spoeczestwa, Wydawnictwo Znak, Krakw 2012, s. 460.

8 Por. tame, s. 465.

9 Por. tame, s. 466.

8

rodzicielstwo (trudnoci w identyfikacji dziecka z rodzicem tej samej pci), osabienie tradycyjnych

wartoci rodzinnych, religijnych, kryzys komunikacji bezporedniej i inne.

Biorc pod uwag powysze czynniki, w pracy z rodzinami naley wspomaga zarwno

dzieci jak i rodzicw. Doroli, stoj przede wszystkim przed zadaniem uporzdkowania dzieciom

informacji i wartoci, ktre docieraj do modych ludzi spoza rodziny, a czasami s sprzeczne

z normami wpajanymi przez rodzicw. W sprostaniu temu zadaniu istotn rol odgrywa kultura

pedagogiczna rodzicw, na ktr skadaj si m.in. wiedza, postawy i zachowania oraz

umiejtnoci dorosych zwizane z wychowaniem oraz z urzeczywistnianiem w swoim

postpowaniu okrelonych zasad i deklarowanych wartoci. Chodzi o to, aby proces wychowania

i pierwotnej socjalizacji nie opiera si jedynie na intuicji i przenoszeniu, nie zawsze pozytywnych

wzorw, z rodziny pochodzenia. Wanym elementem w procesie pedagogizacji rodzicw jest take

odniesienie si do wartoci czowieka, ktra w dobie konsumizmu i materializmu rozwijajcych

si w oparciu o lansowane bdne i niepene koncepcje czowieka, jest sprowadzana do takiej rangi,

jak nada czowiekowi spoeczestwo. W praktyce takie podejcie moe oznacza priorytet

wartoci materialnych, rozwj zawodowy, realizacj prawa do szczcia osobistego i swoich

planw, kosztem opieki i zaangaowania w wychowanie dziecka.

Zdarzaj si jednak sytuacje, kiedy rodzice biologiczni z rnych powodw nie s w stanie

sprawowa opieki nad dzieckiem lub te rodzice umieraj. W tych okolicznociach dzieckiem mog

si zaj rodzice zastpczy lub adopcyjni, albo te dzieci pozostaj w placwkach opiekuczo-

wychowawczych. Mio i troska oraz poczucie bezpieczestwa, jakie daj rodzice zastpczy

i adopcyjni s bezcenne. Dlatego jednym z priorytetw wsparcia dzieci w Kielcach jest rozwijanie

i wzmacnianie rodzicielstwa zastpczego, na ktre istnieje due zapotrzebowanie.

Truizmem jest stwierdzenie, e od jakoci funkcjonowania rodziny zaley jako

spoeczestwa. Naley jednak te zauway, e spoeczestwo nie jest tylko zbiorem jednostek

i grup spoecznych, ale take now jakoci dysponujc m.in. okrelonym prawem stanowionym,

finansami, instytucjami. Pastwo, czy samorzdy wdraaj rne programy, ktrych celem jest

agodzenie skutkw niekorzystnych zjawisk spoecznych dla rodziny (np. bezrobocia), a take

organizuj dziaania wspierajce rodzin w wypenianiu przez ni podstawowych funkcji. Znaczny

udzia w prowadzeniu dziaa na rzecz rodziny maj rwnie organizacje pozarzdowe. Pojawia

si jednak pytanie o granic pomocy rodzinie, granic ingerencji rnych instytucji. Rodzin

cechuje odrbno, ktra jest wynikiem specyficznych wizi. Z tych wzgldw praca z czonkami

rodziny powinna si odbywa ze szczeglnym poszanowaniem tosamoci tej podstawowej grupy

spoecznej (intymnoci) oraz respektowaniem jej praw i znaczenia, jakie peni

ona dla spoeczestwa.

9

Podajc za przemianami ycia rodziny mona zauway, e w Kielcach instytucje

i organizacje zajmujce si wsparciem i pomoc rodzinie rozszerzaj swoj ofert o dziaania

z zakresu psychoedukacji rodzicw, co jest cennym uzupenieniem take dla dziaa

interwencyjnych i napawa optymizmem co do kierunku wiadczonej pomocy. Wielotorowo

wspomagania dorosych, dzieci i modziey powinna by take potwierdzana poziomem jakoci

oferowanego wsparcia, w ktrym oprcz fachowej wiedzy i umiejtnoci, naley urzeczywistnia

integralne podejcie do czowieka uwzgldniajce jego potrzeby materialne, duchowe, psychiczne

i emocjonalne. Miasto dy take do bardziej wszechstronnego wsparcia rodzicw dzieci chorych,

niepenosprawnych, poprzez m.in. rozszerzanie oferty placwek specjalistycznych.

I.2. Umocowanie rodziny w prawie polskim

Zarwno Konstytucja RP jak i ustawa kodeks rodzinny i opiekuczy (k.r.o.) nie definiuj

pojcia rodziny, jednak w obu aktach prawnych przy analizie uprawnie i obowizkw rodziny,

znajduje si odniesienie do maestwa (art. 18 Konstytucji i art. 23 k.r.o.) Wedug k.r.o.

maonkowie maj rwne prawa i obowizki w maestwie. S obowizani do wsplnego poycia,

do wzajemnej pomocy i wiernoci oraz do wspdziaania dla dobra rodziny, ktr przez swj

zwizek zaoyli. (art. 23). Maonkowie rozstrzygaj wsplnie o istotnych sprawach rodziny

(art. 24).

Ustawa o pomocy spoecznej w okreleniu rodziny pomija formalno zwizku midzy

osobami dorosymi i przyjmuje, e rodzin stanowi osoby spokrewnione lub niespokrewnione

pozostajce w faktycznym zwizku, wsplnie zamieszkujce i gospodarujce (art.6 pkt 14)10

.

Rodzina jako podstawowa komrka ycia spoecznego podlega prawnej ochronie, co zapewniaj

przepisy Konstytucji RP i innych aktw prawnych. Wedug Konstytucji maestwo jako zwizek

kobiety i mczyzny, rodzina, macierzystwo i rodzicielstwo znajduj si pod ochron i opiek

Rzeczypospolitej Polskiej (art. 18). Pastwo w swojej polityce spoecznej i gospodarczej uwzgldnia

dobro rodziny. Rodziny znajdujce si w trudnej sytuacji materialnej i spoecznej, zwaszcza

wielodzietne i niepene, maj prawo do szczeglnej pomocy ze strony wadz publicznych. Matka

przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczeglnej pomocy wadz publicznych, ktrej zakres

okrela ustawa.(art. 7 pkt. 1 i 2)

Z oddziaywaniem osb dorosych na dzieci w rodzinie zwizane jest pojcie wadzy

rodzicielskiej. Kodeks rodzinny i opiekuczy nie zawiera jej definicji, ale najoglniej mona

powiedzie, e jest to zesp obowizkw i praw rodzicw wzgldem maoletniego dziecka,

10

Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy spoecznej (Dz. U. z 2016 roku, poz. 930, ze zm.).

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20130000182&min=1

10

majcych na celu zapewnienie mu naleytej pieczy i strzeenia jego interesw11

. Wadza

rodzicielska obejmuje nastpujce elementy: 1) piecz nad osob dziecka; 2) zarzd majtkiem

dziecka oraz 3) wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godnoci i praw (art. 95 1. k.r.o).

W wykonywaniu wadzy rodzicielskiej musi by przestrzegana zasada dobra dziecka

i interesu spoecznego. Rodzice przed powziciem decyzji w waniejszych sprawach dotyczcych

osoby lub majtku dziecka powinni je wysucha, jeeli rozwj umysowy, stan zdrowia i stopie

dojrzaoci dziecka na to pozwala, oraz uwzgldni w miar moliwoci jego rozsdne yczenia

(art. 95 3,4. k.r.o.).

Jeeli wymaga tego dobro dziecka, sd opiekuczy moe orzec o zawieszeniu, ograniczeniu

lub pozbawieniu wadzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodzicw (art. 952 k.r.o.). Przyczyny

takiej sytuacji mog by nastpujce: niemono wykonywana wadzy z powodu trwaej

przeszkody lub naduywanie wadzy rodzicielskiej lub race zaniedbywanie obowizkw

wzgldem dziecka. Ponadto sd moe pozbawi rodzicw wadzy rodzicielskiej, jeeli mimo

udzielonej pomocy nie ustay przyczyny zastosowania art. 109 2 pkt 5 k.r.o., a w szczeglnoci

gdy rodzice trwale nie interesuj si dzieckiem (art. 111, 1 i 1a.). W razie ustania przyczyny, ktra

bya podstaw pozbawienia wadzy rodzicielskiej, sd opiekuczy moe wadz rodzicielsk

przywrci (art. 111 2). Jeeli pomimo udzielonej rodzicom pomocy i wsparcia w zakresie

przezwycienia trudnoci opiekuczowychowawczych oraz gdy realne jest zagroenie zdrowia

i ycia dziecka, sd moe zadecydowa o umieszczeniu dziecka poza rodzin naturaln.

W przypadku niemonoci sprawowania opieki nad dzieckiem przez rodzicw naturalnych

(np. z powodu choroby, odbywania kary pozbawienia wolnoci, wieku) i braku moliwoci

powierzenia czasowej opieki innej osobie z rodziny, funkcje opiekuczowychowawcze

realizowane s w ramach rodzicielstwa zastpczego.

I.3. Diagnoza demograficzna oraz sytuacji rodzin w Kielcach

I.3.1. Demografia

Na przestrzeni ostatnich lat zauwaa si systematyczny spadek liczby mieszkacw Kielc,

co obrazuj dane zawarte w Tabeli 1.

Wedug danych Gwnego Urzdu Statystycznego (GUS), w 2011 roku w Kielcach

mieszkao 201 815 osb, a na dzie 31 grudnia 2015 roku 198 046. Oznacza to spadek liczby

mieszkacw o 3 769 osb, czyli o 1,86% w porwnaniu do roku 2011. Wedug prognoz

11

Za: K. Jagielski, Istota i tre wadzy rodzicielskiej, SC 1963, t. III, s. 101; B. Dobrzaski, [w] Komentarz KRO 1975,

s. 658, w: red. Krzysztof Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuczy. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012,

s. 861.

11

przedstawionych przez GUS w 2014 roku tendencja spadkowa liczby ludnoci bdzie

si utrzymywa i w roku 2019 w Kielcach bdzie mieszka 191 749 osb, a w roku 2050 jedynie

137 8712

.

Tabela 1. Liczba mieszkacw wojewdztwa witokrzyskiego i Kielc w latach 20112015

Rok 2011 (A) 2012 (B) 2013 (C) 2014 (D) 2015 (E) E - A

Woje

wd

ztw

o

w

ito

krz

ysk

ie

Liczba

mieszkacw

ogem

1 278 116 1 273 995 1 268 239 1 263 176 1 257 179 - 20 937

Kobiety 653 847 651 625 649 007 646 506 643 962 - 9 885

Mczyni 624 269 622 370 619 232 616 670 613 217 - 11 052

Mia

sto K

ielc

e

Liczba

mieszkacw

ogem

201 815 200 938 199 870 198 857 198 046 - 3 769

Kobiety 106 533 106 300 105 831 105 388 105 042 - 1 491

Mczyni 95 282 94 638 94 039 93 469 93 004 - 2 278

rdo: Opracowanie wasne na podstawie danych Gwnego Urzdu Statystycznego

Stosunek liczby kobiet do liczby mczyzn w Kielcach na przestrzeni lat 20112015

nie uleg wyranej zmianie. W 2011 roku liczba kobiet wynosia 106 533 i przewyszaa liczb

mczyzn o 11 251, a w 2015 roku kobiet byo 105 042, czyli o 12 038 wicej ni mczyzn.

W 2015 roku w grupie dzieci do 17 roku ycia 48,75% stanowiy dziewczynki, a 51,25% chopcy.

W kategorii osb w wieku produkcyjnym stosunek ten ksztatowa si podobnie (odpowiednio

48,23% i 51,77%). Wyrana zmiana w strukturze pci pojawia si dopiero w grupie poprodukcyjnej,

gdzie a 68,47% stanowi kobiety, a mczyni jedynie 31,53% (Wykres 1).

12

Gwny Urzd Statystyczny, Prognoza dla powiatw i miast na prawie powiatu oraz podregionw na lata

20142050, 2014.

12

Wykres 1. Liczba mieszkacw Kielc w wieku przedprodukcyjnym, produkcyjnym

i poprodukcyjnym z podziaem na pe w latach 20112015

rdo: Opracowanie wasne na podstawie danych Gwnego Urzdu Statystycznego

15 459 15 401 15 325 15 096 15 003

16 177 16 009 15 843 15 794 15 770

0

10000

20000

30000

40000

2011 2012 2013 2014 2015

Wiek przedprodukcyjny (0 - 17)

15,54% mieszkacw Kielc

Kobiety Mczyni

63 371 62 146 60 764 59 525 58 365

66 827 65 767 64 749 63 656 62 650

0

50000

100000

150000

2011 2012 2013 2014 2015

Wiek produkcyjny (18 - 64 mczyni, 18 - 59 kobiety)

61,10% mieszkacw Kielc

Kobiety Mczyni

27 703 28 753 29 742 30 767 31 674

12 278 12 862 13 447 14 019

14 584

0

10000

20000

30000

40000

50000

2011 2012 2013 2014 2015

Wiek poprodukcyjny (64< mczyni, 60< kobiety)

23,36% mieszkacw Kielc

Kobiety Mczyni

13

Wskanik przyrostu naturalnego w 2011 roku wynosi 64, co oznacza, e rodzio

si wicej dzieci w stosunku do liczby zgonw. W kolejnych latach wskanik ten obnia si.

W 2012 roku spad do poziomu -78, w 2013 do - 265, w 2014 do 223 a w 2015 do 336. Dane

te obrazuj pogbianie si ujemnego przyrostu naturalnego (Wykres 2)

Wykres 2. Przyrost naturalny w latach 20112015

rdo: Dane Gwnego Urzdu Statystycznego

Spadek liczby mieszkacw Kielc analizowany jest rwnie ze zmian miejsca

zamieszkania. Od 2011 do 2015 roku obserwowano ujemne saldo migracji wewntrznych

jak i zagranicznych kielczan, co oznacza, e wicej mieszkacw opuszcza miasto ni do niego

przyjeda.

Wykres 3. Migracje wewntrzne i zagraniczne w latach 20112015

1 848 1 835 1 684 1 693 1 707

1 784 1 913 1 949 1 916 2 043

64 -78

-265 -223 -336

-500

0

500

1000

1500

2000

2500

2011 2012 2013 2014 2015

Urodzenia ywe Zgony Przyrost naturalny

1 475 1 325 1 354 1 350 1 371

2 181 1999

2 139 1 870 1 964

-706 -674 -785 -520 -593 -1000

-500

0

500

1000

1500

2000

2500

2011 2012 2013 2014 2015

Migracje wewntrzne Migracje wewntrzne na pobyt stay - napyw Migracje wewntrzne na pobyt stay - odpyw Saldo migracji wewntrznych

14

rdo: Opracowanie wasne na podstawie danych Gwnego Urzdu Statystycznego

Analizujc dane GUS dotyczce ycia rodzinnego mieszkacw Kielc, mona stwierdzi,

e coraz mniej osb zawiera zwizek maeski. W 2015 roku zawarto 859 zwizkw maeskich,

czyli o 178 (17,16%) mniej ni w roku 2011, kiedy wskanik ten wynis 1 037. Obserwuje

si rwnie wzrost liczby rozwodw. W 2015 roku pozew o rozwd zoyo 355 osb, czyli

o 42 (13,41%) wicej ni w roku 2011 (Wykres 4).

Wykres 4. Maestwa i rozwody w Kielcach w latach 20112015

rdo: Dane Gwnego Urzdu Statystycznego

Wedug danych zebranych w Narodowym Spisie Powszechnym z 2011 roku, w Kielcach

mieszkay 42 493 rodziny, z czego 64,24% posiadao przynajmniej jedno dziecko do 24 roku ycia

pozostajce na utrzymaniu rodzicw. Wrd rodzin z dziemi najwicej byo wychowujcych jedno

dziecko 60,37% i dwoje dzieci 33,30%. Rodziny utrzymujce troje i wicej dzieci stanowiy

jedynie 6,33% wszystkich rodzin z dziemi (Wykres 5).

86 73 54 74

79 86

144 133

7 -13 -90

-59

-200

-100

0

100

200

2011 2012 2013 2014 2015

Migracje zagraniczne migracje zagraniczne na pobyt stay - imigracja migracje zagraniczne na pobyt stay - emigracja saldo migracji zagranicznych

1 037 1 008 863 863 859

313 476

294 436 355

2011 2012 2013 2014 2015

Maestwa Rozwody

Brak

danych

15

Wykres 5. Typy rodzin wedug Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku

rdo: Opracowanie wasne na podstawie danych Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku

I.3.2. Diagnoza sytuacji rodzin z dziemi

W oparciu o ustaw o pomocy spoecznej, ze wsparcia Miejskiego Orodka Pomocy

Rodzinie w Kielcach (MOPR) w 2011 roku korzystao 9 154 rodzin (w tym 2 691 rodzin

z dziemi), w 2016 roku 8 253 rodzin (w tym 1 917 rodzin z dziemi). Oznacza to spadek liczby

rodzin objtych wsparciem o 901 (9,84%) w porwnaniu do roku 2011. Wrd rodzin z dziemi

korzystajcych z pomocy MOPR udzia rodzin niepenych w 2011 roku wynis 51,84%,

a w 2016 roku 52,84%. Zauwaa si malejc liczb rodzin wielodzietnych korzystajcych

z pomocy. W 2011 roku byo ich 427, w 2016 roku 325.

Tabela 2. Rodziny korzystajce z pomocy spoecznej w latach 20112016

Rok 2011 2012 2013 2014 2015 2016

Rodziny ogem 9 154 9 330 9 996 9 613 8 796 8 253

Rodziny z dziemi, w tym 2 691 2 742 2 910 2 739 2 249 1 917

z jednym dzieckiem 1 390 1 443 1 524 1 445 1 148 990

z dwjk dzieci 874 888 955 906 734 602

z trjk dzieci 288 272 302 253 245 229

z czwrk dzieci 90 94 90 94 85 67

z pitk dzieci 30 33 26 29 24 22

z szstk dzieci 15 8 8 10 12 7

z sidemk i wicej dzieci 4 4 5 2 1 0

15 192

27 301

Rodziny bez dzieci do lat 24

pozostajcymi na utrzymaniu

Rodziny z dziemi do lat 24

pozostajcymi na utrzymaniu

16 481

9 091

1 392 337

Rodziny z 1 dzieckiem Rodziny z 2 dzieci

Rodziny z 3 dzieci Rodziny z 4 i wicej dzieci

Rodziny z dziemi do lat 24

pozostajcymi na utrzymaniu 4

2 4

93

16

Rodziny niepene z dziemi, w tym 1 395 1 442 1 488 1 396 1 191 1 013

z jednym dzieckiem 783 835 861 822 691 587

z dwjk dzieci 414 431 451 416 351 285

z trjk dzieci 138 117 128 106 98 95

z czwrk i wicej dzieci 60 59 48 52 51 46

rdo: Opracowanie wasne na podstawie danych Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie

w Kielcach

W styczniu i lutym 2017 roku MOPR przeprowadzi wrd pracownikw socjalnych

specjalizujcych si w pracy z rodzinami z dziemi do 18 roku ycia ankiet, w ktrej zapytano

m.in. o najczciej zgaszane problemy przez ww. rodziny. Podane odpowiedzi zostay

skategoryzowane wedug zakresw problemowych i uszeregowane od najczciej wskazywanych

(Tabela 3)

Tabela 3. Najczciej zgaszane problemy przez rodziny z dziemi w 2016 roku

Rodzaje problemw Liczba wskaza

Problemy finansowe 30

Naduywanie alkoholu/alkoholizm 16

Problemy zdrowotne w rodzinie 13

Brak pracy 11

Przemoc 10

Trudnoci mieszkaniowe 10

Trudnoci wychowawcze 10

Trudnoci w sprawach opiekuczo-wychowawczych 7

Uzalenienia 7

Konflikty ze wspmaonkiem/partnerem 5

Ubstwo 2

Inne *

5

* Inne (po 1 wskazaniu): trudna sytuacja materialno-bytowa rodziny, trudna sytuacja zawodowa, rozwd, samotne

macierzystwo, brak moliwoci pomocy dzieciom w nauce (prosz o pomoc wolontariusza)

rdo: Opracowanie wasne na podstawie przeprowadzonych ankiet przez Dzia Doradztwa

Metodycznego i Sprawozdawczoci Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach wrd

pracownikw socjalnych specjalizujcych si w pracy z rodzinami z dziemi do 18 roku ycia

za lata 20142016

17

Z analizy zgromadzonych danych wynika, e rodziny zgaszay najczciej problemy

finansowe (30 wskaza), a nastpnie kolejno: naduywanie alkoholu (16), problemy zdrowotne

(13), brak pracy (11), trudnoci wychowawcze (10), przemoc (10), trudnoci mieszkaniowe (10).

Na kocu listy znalazy si konflikty ze wspmaonkiem/partnerem oraz ubstwo.

W 2014 roku w Kielcach przyjto Samorzdowy Program dla Rodzin Wielodzietnych

skierowany do rodzin posiadajcych przynajmniej troje dzieci, z ktrego skorzystao 795 rodzin.

Na pocztku 2015 roku Program zosta poczony z realizacj Oglnopolskiej Karty Duej

Rodziny. Wedug danych MOPR, w 2015 roku 1 300 rodzin korzystao z Karty Duej Rodziny,

a w kolejnym roku 1 467 rodzin. W 2016 roku Kart posiadao 1 263 rodzin z trjk

dzieci, 159 rodzin z czwrk dzieci, 29 rodzin z pitk dzieci, 13 rodzin z szstk dzieci

oraz 3 rodziny z przynajmniej 7 dzieci. Rodziny posugujce si Kart najczciej korzystay

z ulg na wejcie do obiektw Miejskiego Orodka Sportu i Rekreacji w Kielcach 31 028,

na zajcia taneczne 5 924, spektakle oraz warsztaty teatralne zorganizowane przez Teatr Lalki

i Aktora Kubu 4 225.

Dnia 1 stycznia 2016 roku wesza w ycie ustawa o zmianie ustawy o wiadczeniach

rodzinnych oraz niektrych innych ustaw, na mocy ktrej wprowadzono now form wsparcia

rodziny w postaci wiadczenia rodzicielskiego. W 2016 roku ww. wiadczenie pobrao 246 rodzin

na czn kwot 2 713 126,11 z.

Na podstawie ustawy o pomocy pastwa w wychowywaniu dzieci (tzw. Program 500+)

od 1 kwietnia 2016 roku wypacane jest wiadczenie wychowawcze. W Kielcach w 2016 roku

wypacono 15 490 wiadcze dla 11 162 rodzin, z czego 6 293 wiadczenia na pierwsze dziecko.

18

II. FORMY WSPARCIA RODZINY

II. 1. Programy oglnopolskie na rzecz rodziny

A. Ustawa o wiadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku (Dz. U. 2016 poz. 1518,

1579, ze zm.)

Zgodnie z ustaw o wiadczeniach rodzinnych, prawo do jednorazowej zapomogi z tytuu

urodzenia si dziecka, tzw. becikowe, jest uzalenione od kryterium dochodowego, ktre wynosi

1 922 z miesicznie w przeliczeniu na osob w rodzinie.

W Kielcach wniosek o wypat zapomogi skada si w Miejskim Orodku Pomocy Rodzinie

w Kielcach w Dziale wiadcze Rodzinnych przy ul. Bodzentyskiej 32/40, tel. 41 343 21 33,

41 368 29 85.

W ramach podejmowania systemowego wsparcia rodziny w pocztkowym okresie ycia

dziecka, od 1 stycznia 2016 roku wprowadzono wiadczenie rodzicielskie w wysokoci 1 000 z.

Przysuguje ono osobom, ktre nie otrzymuj zasiku macierzyskiego, czyli rolnikom, studentom,

bezrobotnym oraz wiadczcym prac na podstawie umowy o dzieo. wiadczenie to zalicza

si do dochodw rodziny, w szczeglnoci przy ustalaniu prawa do wiadcze z pomocy

spoecznej, innych wiadcze rodzinnych i wiadcze z funduszu alimentacyjnego.

O ww. wiadczenie mog ubiega si matka lub ojciec dziecka, a w przypadku objcia opiek

dziecka w wieku do ukoczenia 7 roku ycia i w przypadku dziecka, wobec ktrego podjto

decyzj o odroczeniu obowizku szkolnego, czyli do ukoczenia 10 roku ycia roku ycia

opiekun faktyczny dziecka, rodzina zastpcza oraz osoba, ktra przysposobia dziecko.

Wniosek o wypat wiadczenia rodzicielskiego naley skada do Dziau wiadcze

Rodzinnych Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach przy ul. Bodzentyskiej 32/40,

tel. 41 343 21 33, 41 368 29 85.

B. Ustawa o Karcie Duej Rodziny z dnia 5 grudnia 2014 roku (Dz. U. 2014 poz. 1863,

ze zm.)

Od 1 stycznia 2015 roku w ramach Karty Duej Rodziny oferowany jest system zniek

oraz dodatkowych uprawnie dla rodzin posiadajcych co najmniej troje dzieci. Posiadacze

Karty maj moliwo korzystania z katalogu oferty kulturalnej, rekreacyjnej czy transportowej

na terenie caego kraju. Zniki mog oferowa nie tylko instytucje publiczne, ale rwnie

przedsibiorcy prywatni. Karta przysuguje niezalenie od dochodu rodzinom z dziemi w wieku

do ukoczenia 18 roku ycia; w wieku do ukoczenia 25 roku ycia, w przypadku gdy dziecko

uczy si w szkole lub w szkole wyszej lub bez ogranicze wiekowych, w przypadku

19

dzieci legitymujcych si orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu

niepenosprawnoci. Karta jest wydawana bezpatnie.

Wniosek o wydanie Karty Duej Rodzinie naley skada do Dziau Pomocy

rodowiskowej Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach przy ul. Studziennej 2, pokj 11,

tel. 41 367 64 52, 41 367 67 19 wew. 232.

C. Ustawa o pomocy pastwa w wychowywaniu dzieci z dnia 11 lutego 2016 roku

(Dz. U. 2016 poz. 195, ze zm.)

Na mocy ustawy od 1 kwietnia 2016 roku wypacane s wiadczenia wychowawcze

(tzw. Program 500+), ktrych celem jest zapewnienie rodkw na czciowe pokrycie kosztw

zwizanych z zaspokojeniem potrzeb yciowych oraz wychowaniem dziecka w rodzinie.

O wiadczenie wychowawcze mog ubiega si rodzice biologiczni, opiekunowie prawni oraz

opiekunowie faktyczni dziecka. Wysoko wiadczenia wynosi 500 z na dziecko miesicznie

do czasu ukoczenia przez kade dziecko 18 roku ycia, przy czym wypaty przysuguj na kade

drugie i kolejne dziecko bez wzgldu na dochody rodziny, pierwsze dziecko, jeli dochd na osob

nie przekracza 800 z oraz pierwsze dziecko, jeli dochd na osob nie przekracza 1 200 z,

a ktrekolwiek z dzieci w rodzinie ma orzeczon niepenosprawno

W przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, e wypacane rodki pienine

s marnotrawione lub wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem przez osob pobierajc, moe

zosta podjta decyzja o wstrzymaniu wypaty wiadczenia lub przekazywaniu wiadczenia

w formie rzeczowej.

Wniosek o wypat wiadczenia wychowawczego naley skada do Dziau wiadcze

Rodzinnych Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach przy ul. Bodzentyskiej 32/40,

tel. 41 343 21 33, 41 368 29 85.

D. Ustawa o wsparciu kobiet w ciy i rodzin Za yciem z dnia 4 listopada 2016 roku

(Dz. U. 2016 poz. 1860, ze zm.)

Od 1 stycznia 2017 roku wesza w ycie ustawa o wsparciu kobiet w ciy i rodzin

Za yciem, w ramach ktrej przysuguje jednorazowe wiadczenie pienine w wysokoci

4 000,00 z., jeeli kobieta pozostawaa pod opiek medyczn nie pniej ni od 10 tygodnia ciy

do porodu, co naley potwierdzi zawiadczeniem lekarskim lub zawiadczeniem wystawionym

przez poon oraz urodzia ywe dziecko, u ktrego zdiagnozowano cikie i nieodwracalne

upoledzenie albo nieuleczaln chorob zagraajc jego yciu, ktre powstay w prenatalnym

okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu. Wniosek o wypat jednorazowego wiadczenia

skada si w terminie 12 miesicy od dnia narodzin dziecka. Ponadto jeli kobieta jest w zagroonej

20

ciy lub urodzi niepenosprawne dziecko moe wnioskowa o objcie opiek przez asystenta

rodziny.

Wniosek o wypat jednorazowego wiadczenia pieninego naley skada do Dziau

wiadcze Rodzinnych Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach przy ul. Bodzentyskiej

32/40, tel. 41 343 21 33, 41 368 29 85.

II.2. Pomoc rodzinie z dzieckiem

II.2.1. Pomoc rodzinie z dzieckiem z problemami szkolnymi, wychowawczymi

oraz opiekuczowychowawczymi

W miecie istnieje kilka instytucji wiadczcych pomoc dziecku i rodzinie borykajcych

si z problemami szkolnymi, wychowawczymi i opiekuczowychowawczymi. S to m.in.: Miejski

Zesp Poradni PsychologicznoPedagogicznych, witokrzyskie Centrum Profilaktyki i Edukacji,

Zesp Profilaktyki Rodzinnej Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie i placwki wsparcia

dziennego.

1. Zesp Profilaktyki Rodzinnej Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie, ul. Winiowa 3,

tel. 41 345 35 45

Zesp realizuje zadania o charakterze profilaktycznym, wspierajcym oraz

interwencyjnym. W ramach dziaa organizuje warsztaty umiejtnoci rodzicielskich, Szko

dla Rodzicw i Wychowawcw, grupy wsparcia dla rodzicw wychowujcych dzieci, rodzin

z problemem uzalenienia od alkoholu. Rodziny mog rwnie skorzysta z konsultacji

ze specjalistami: psychologiem, logoped i terapeut ds. uzalenie. Ponadto jednostka organizuje

zespoy interdyscyplinarne, na ktrych obecni s w zalenoci od potrzeby okreleni specjalici,

(np. pielgniarka rodowiskowa, kurator sdowy, dzielnicowy) oraz pracownik socjalny

i/lub asystent rodziny.

Ponadto rodziny z problemami opiekuczowychowawczymi mog skorzysta ze wsparcia

asystenta rodziny, do zada ktrego nale m.in. udzielanie wszechstronnej pomocy rodzinom

w rozwizywaniu problemw socjalnych, psychologicznych i wychowawczych oraz w prowadzeniu

gospodarstwa domowego. Asystent prowadzi prac z rodzin za jej zgod i z jej aktywnym

udziaem, motywujc do wspdziaania w realizacji planu pracy. Praca z rodzin jest prowadzona

take w przypadku czasowego umieszczenia dziecka w pieczy zastpczej. Ustawodawca mocuje

asystenta w roli rzecznika rodziny wychowujcej maoletnie dzieci, w ktrej doszo do sytuacji

kryzysowej. Wwczas pracuje z nimi w zakresie wyeliminowania przyczyn odseparowania dzieci.

Nadmieni naley, e Zesp Profilaktyki Rodzinnej cile wsppracuje z pracownikami

javascript:void(0)http://dziecko-i-prawo.wieszjak.pl/

21

socjalnymi zatrudnionymi w rejonach opiekuczych MOPR specjalizujcymi si w pracy

z rodzinami z dziemi. Zgodnie z ustaw o wparciu kobiet w ciy i rodzin Za yciem, kobiety

w ciy, zwaszcza z powikaniami, kobiety, ktrych dzieci nie przeyy ciy lub porodu, kobiety

wychowujce niepenosprawne dziecko oraz czonkowie ich rodzin maj prawo do skorzystania

z pomocy i wsparcia asystenta rodziny.

W 2016 roku w zainteresowaniu Zespou pozostawao 209 rodzin z problemami

opiekuczowychowawczymi, w tym 34 rodziny zostay objte dodatkowo wsparciem asystentw

rodziny.

2. Miejski Zesp Poradni PsychologicznoPedagogicznych, ul. Urzdnicza 16, tel. 41 367 67 28

Oferta jest kierowana do instytucji: przedszkoli, szk podstawowych i ponadpodstawowych

oraz odbiorcw indywidualnych: dzieci, modziey, rodzicw i nauczycieli. Dzieci oraz modzie

mog otrzyma wsparcie Poradni w postaci kompleksowej diagnozy rozwoju, terapii

psychologicznej, pedagogicznej oraz logopedycznej. Ponadto placwka prowadzi zajcia

profilaktyczne ukierunkowane na przeciwdziaanie problemom np. natury adaptacyjnej

w rodowisku rwieniczym, szkolnym, przedszkolnym, wiadczy take pomoc przy wyborze

kierunku ksztacenia i zawodu.

3. witokrzyskie Centrum Profilaktyki i Edukacji, ul. Nowaka Jezioraskiego 65,

tel. 41 367 67 88

Centrum oferuje bezpatne usugi w zakresie interwencji w sytuacjach kryzysowych

i poradnictwa psychologicznego, pomocy psychologicznej dla modziey i dzieci, psychoterapii

indywidualnej i grupowej, pomocy i interwencji dotyczcej uzalenie, terapii rodzin i par. Ponadto

Centrum prowadzi szkolenia w obszarze profilaktyki i treningu psychologicznego.

4. Placwki wsparcia dziennego

Jednym z najbardziej rozpowszechnionych ogniw kompleksowej pomocy s placwki

wsparcia dziennego (wietlice, kluby, ogniska wychowawcze), ktre zapewniaj dziecku pomoc

w nauce, organizacj czasu wolnego, zabaw i zajcia sportowe oraz uatwiaj rozwj

zainteresowa. Ich celem jest wspomaganie wychowawczej i socjalizacyjnej funkcji rodziny

w integralnym rozwoju dziecka, przeciwdziaanie demoralizacji dzieci i modziey. Od kilku

lat rozszerza si rnorodno form organizacyjnych i programowych placwek nie tylko miejskich

ale rwnie prowadzonych przez organizacje pozarzdowe.

22

Placwki wsparcia dziennego funkcjonujce w Kielcach:

Sie wietlic rodowiskowych i Orodkw Wsparcia dla Rodzin 4 Kty prowadzonych

przez Miejski Orodek Pomocy Rodzinie w Kielcach

Filia nr 1, ul. Paderewskiego 20 (40 miejsc), tel. 41 343 19 35

Filia nr 2, ul. 1 Maja 196 (45 miejsc), tel. 41 335 80 68

Filia nr 3, ul. Konopnickiej 5 (40 miejsc), tel. 41 331 73 19

Filia nr 4, ul. ciegiennego 270c (25 miejsc), tel. 41 314 19 28

Filia nr 5, ul. Konopnickiej 5 (30 miejsc), tel. 41 331 75 27

Ognisko Wychowawcze przy Zespole Placwek Kamyk, ul. Marszakowska 12 (40 miejsc),

tel. 41 367 66 75

Placwka wsparcia dziennego w Zespole Placwek Dobra Chata, ul. Sandomierska 126

(45 miejsc), tel. 41 367 63 31

Specjalistyczna Placwka Wsparcia Dziennego w Placwce Opieki Doranej Azyl,

ul. Kotaja 4 (30 miejsc), tel. 41 367 63 59

Ognisko Wychowawcze prowadzone przez Zgromadzenie Sistr Miosierdzia w. Wincentego

a Paulo, ul. Kociuszki 36 (45 miejsc), tel. 41 344 23 38

Dzienny Orodek Socjoterapii prowadzony przez Stowarzyszenie Pomocni w Drodze Rafael

Oddzia I, ul. Cedro Mazur 19 (15 miejsc), tel. 41 302 24 93

Oddzia II, ul. Skibiskiego 8 (40 miejsc), tel. 501 521 558

Oddzia III, ul. Wikaryjska 2 (70 miejsc), tel. 41 369 26 74

Kluby prowadzone przez Stowarzyszenie Nadzieja Rodzinie

Moda Strefa dla dzieci:

ul. Obona 5 (45 miejsc), tel. 41 361 74 32

os. Na Stoku 98 (55 miejsc), tel. 41 362 37 44

Wolna Strefa dla modziey:

ul. Naruszewicza 25 (60 miejsc), tel. 690 030 002

ul. Karczwkowska 36 (40 miejsc), tel. 41 366 94 17

ul. Nowaka Jezioraskiego 75 (60 miejsc), tel. 41 362 56 40

ul. eromskiego 44 (35 miejsc), tel. 41 313 33 88

wietlica rodowiskowa Beczka prowadzona przez Stowarzyszenie Chrzecijaskim Miejsce

dla Ciebie, ul. Czachowskiego 40 (25 miejsc), tel. 602 603 804

wietlica eglarska prowadzona przez Uczniowski Klub Sportowy Zalew Kielce,

ul. Zagnaska 82 (30 miejsc), tel. 501 458 100

Oratorium witokrzyskie witego Jana Bosko

ul. 1 Maja 57 (40 miejsc), tel. 601 489 110

23

ul. Grnicza 64 (25 miejsc), tel. 722 010 213

wietlice rodowiskowe Caritas Diecezji Kieleckiej

wietlica Pod Anioem, ul. Mieszka I 48 (40 miejsc), tel. 600 418 347

wietlica U Jzefa, ul Turystyczna 3 (35 miejsc), tel. 668 618 946

wietlica rodowiskowa Brachu prowadzona przez Fundacj Moesz wicej,

ul. Szymanowskiego 3/58 (45 miejsc), tel. 669 430 643

wietlica rodowiskowa prowadzona przez Stowarzyszenie Nauczycieli i Wychowawcw,

ul. Chciska 3 (45 miejsc), tel. 501 641 291

Siemacha Spot prowadzona przez Stowarzyszenie Siemacha, ul. Radiowa 12 (125 miejsc),

tel. 607 250 020

5. Orodki wsparcia dziennego dla dzieci, modziey i dorosych

Gwnym celem orodkw s dziaania integracyjne dzieci powyej 7 roku ycia,

modziey, osb dorosych i seniorw, ze szczeglnym zwrceniem uwagi na budowanie

waciwych relacji midzypokoleniowych. Orodki prowadzone s przez Stowarzyszenie Nadzieja

Rodzinie.

Orodek przy ul. Posowickiej 98 (45 miejsc), tel. 41 347 07 43

Zadaniem Orodka jest udzielanie wsparcia i integracja osb tworzcych wsplnot lokaln:

dzieci, modziey, osb starszych, a take czonkw skupionych w organizacjach i instytucjach

np. w kole gospody, czy parafii. Placwka skupia si na wzajemnej wymianie wiedzy

i dowiadcze w ramach prowadzenia zaj umoliwiajcych i zachcajcych do rozwoju pasji

i zainteresowa, w tym: warsztatw plastycznych, kulinarnych, muzycznych i fotograficznych.

Dopenieniem oferty s dziaania o charakterze sportowym i rekreacyjnym, a take festyny

rodzinne.

Orodek przy ul. Orlej 4 (45 miejsc), tel. 530 235 533

Priorytetowym celem Orodka jest integracja midzypokoleniowa dzieci, rodzicw

i dziadkw poprzez nauk rnych form wsplnego spdzania czasu wolnego. Aktywne

przebywanie ze sob kilku pokole pozwala na wzajemne poznanie potrzeb, przyczynia si do

zwikszenia otwartoci na drugich, umoliwia swobodne przekazywanie wiedzy, nabywanie

wsplnych dowiadcze i budowanie obszarw midzypokoleniowego dziaania.

II.2.2. Pomoc rodzinie z dzieckiem z problemami zdrowotnymi i niepenosprawnoci

Rodzina z dzieckiem z problemami zdrowotnymi i niepenosprawnoci moe skorzysta

z pomocy wielu instytucji publicznych i niepublicznych.

24

1. Orodek Wczesnej Interwencji, o. Na Stoku 42a, tel. 41 332 39 38

Jest to wyspecjalizowany niepubliczny zakad opieki zdrowotnej wiadczcy pomoc

dzieciom wymagajcym wsparcia terapeutycznego i rehabilitacyjnego. Orodek oferuje

kompleksowe wiadczenia zdrowotne dla dzieci w wieku 07 lat, u ktrych stwierdzono:

nieprawidowoci rozwojowe lub zagroenie wystpieniem takich nieprawidowoci, zaburzenia

rozwoju psychoruchowego i upoledzenie umysowe. Ponadto Orodek wiadczy wsparcie

i prowadzi dziaania edukacyjne na rzecz czonkw rodziny. W 2016 roku ze wsparcia Orodka

skorzystao 416 dzieci, w tym 63 z lekkim stopniem niepenosprawnoci, 28 z umiarkowanym,

15 ze znacznym i 1 z gbokim oraz 186 noworodkw z podejrzeniem nieprawidowego rozwoju.

Orodek prowadzony jest przez Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osb z Niepenosprawnoci

Intelektualn koo w Kielcach.

2. Orodek RehabilitacyjnoEdukacyjnoWychowawczy, ul. Chciska 23, tel. 41 361 47 96

Jest to niepubliczna placwka owiatowa, ktra umoliwia realizacj obowizku szkolnego

dla 40 osb i obowizku nauki dla 44 osb. Dodatkowo wiadczy wsparcie w zakresie rehabilitacji,

terapii, rewalidacji, opieki pielgniarskiej, wyywienia i transportu wychowankw. Orodek

wiadczy wsparcie dla dzieci i modziey w wieku 325 lat, z upoledzeniem umysowym

w stopniu umiarkowanym, znacznym i gbokim, z dysfunkcj narzdu ruchu

lub z niepenosprawnoci sprzon. W 2016 roku placwka obja wsparciem 70 wychowankw.

Orodek prowadzony jest przez Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osb z Niepenosprawnoci

Intelektualn koo w Kielcach.

3. Orodek Rehabilitacji Dziennej Dzieci i Modziey, ul. Chciska 23, tel. 41 361 47 96

Oferta Orodka jest skierowana do dzieci w wieku powyej 7 roku ycia. Celem dziaalnoci

Orodka jest zmniejszenie wykluczenia spoecznego dzieci niepenosprawnych poprzez wspieranie

ich rozwoju spoecznego, emocjonalnego i poznawczego. W Orodku mona skorzysta

z nastpujcych form terapii: rehabilitacja ruchowa, terapia logopedyczna, terapia psychologiczna,

terapia pedagogiczna i hipoterapia. W 2016 roku z placwki skorzystao 23 osoby

z niepenosprawnoci intelektualn w stopniu umiarkowanym i znacznym. Orodek prowadzony

jest przez Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osb z Niepenosprawnoci Intelektualn koo

w Kielcach.

4. Klub TerapeutycznoIntegracyjny, ul. Chciska 23, tel. 41 361 47 96

Klub dziaa trzy razy w tygodniu i prowadzi grupow terapi plastyczno-techniczn,

muzyczno-ruchow, rekreacji ruchowej, aktywizacji zawodowej, zabawy animacyjne oraz

25

indywidualn terapi logopedyczn, psychologiczn, rehabilitacj i rewalidacj. W 2016 roku

zrealizowano dziaania dla 25 osb z niepenosprawnoci intelektualn w stopniu umiarkowanym

i znacznym. Klub prowadzony jest przez Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osb

z Niepenosprawnoci Intelektualn koo w Kielcach.

5. Mieszkanie treningowe, ul. Sandomierska 126

Mieszkanie zapewnia caodobowe miejsce okresowego pobytu dla osb niepenosprawnych

intelektualnie powyej 18 roku ycia. W mieszkaniu, przy wsparciu asystentw, prowadzone

s treningi dla osb z niepenosprawnoci intelektualn z zakresu potrzeb ycia codziennego

(kulinarne, gospodarcze, poprawiajce umiejtno samoobsugi, ekonomiczne, sprawnoci

fizycznej, poprawiajce umiejtno samodzielnego organizowania czasu wolnego).

W 2016 roku z ww. oferty skorzystao 40 osb niepenosprawnych intelektualnie w wieku

1854 lat. Mieszkanie prowadzone jest przez Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osb

z Niepenosprawnoci Intelektualn koo w Kielcach.

6. Orodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Terapeutyczno-Wychowawczy, ul. Krakowska 360,

tel. 41 345 99 17

Dziaalno Orodka ukierunkowana jest na pomoc dzieciom i modziey majcych

specjalne potrzeby edukacyjne, z autyzmem dziecicym oraz innymi caociowymi i sprzonymi

zaburzeniami rozwoju. Uczniowie w Orodku realizuj roczne przygotowanie przedszkolne

i obowizek szkolny. Orodek zapewnia prac edukacyjnoterapeutyczn, dostosowan

do moliwoci dzieci w oparciu o relacj 1 nauczyciel 1 ucze. Podczas treningu umiejtnoci

spoecznych: 1 nauczyciel 2 uczniw. Ponadto placwka oferuje kompleksow pomoc

psychologicznopedagogiczn dla rodzin. Orodek dysponuje 15 miejscami i w 2016 roku

skorzystao z niego 13 osb. Orodek prowadzony jest przez Krajowe Towarzystwo Autyzmu

Oddzia Kielce.

7. Niepubliczna Szkoa Podstawowa Droga do Sukcesu, ul. Krakowska 360, tel. 41 345 99 17

Szkoa posiada uprawnienia szkoy publicznej i w 2016 roku uczszczao do niej

15 uczniw. Szkoa prowadzona jest przez Krajowe Towarzystwo Autyzmu Oddzia Kielce.

26

8. Niepubliczne Przedszkole Specjalne dla Dzieci z Autyzmem Sowicza Ferajna, ul. Krakowska

360, tel. 41 345 99 17

Podopieczni Przedszkola objci s indywidualnym programem edukacyjnoterapeutycznym.

Terapia i edukacja dzieci z autyzmem oparte s na zasadach Stosowanej Analizy Zachowania.

Placwka realizuje zajcia logopedyczne, terapi integracji sensorycznej i inne formy wspomagania

rozwoju. Przedszkole posiada 28 miejsc. W 2016 roku skorzystao z niego 28 dzieci. Przedszkole

prowadzone jest przez Krajowe Towarzystwo Autyzmu Oddzia Kielce.

9. rodowiskowy Dom Samopomocy dla osb z Autyzmem, ul. Mieszka I 79, tel. 41 366 08 56

rodowiskowy Dom Samopomocy realizuje terapi indywidualn i grupow rozwijajc

rne sfery funkcjonowania podopiecznych poprzez stosowanie wielorakich form oddziaywania

takich jak: plastyka, muzykoterapia, rehabilitacja, zajcia kulinarne i komputerowe. Dom

przeznaczony jest dla modziey powyej 16 roku ycia. Dysponuje 19 miejscami. W 2016 roku

z placwki skorzystao 21 osb. Dom prowadzony jest przez Krajowe Towarzystwo Autyzmu

Oddzia Kielce.

10. NZOZ Poradnia dla Osb z Autyzmem, ul. Mieszka I 79, tel. 41 366 08 56

NZOZ prowadzi kompleksow diagnostyk w kierunku autyzmu, zaburze pokrewnych

oraz terapi. Poradnia realizuje wsparcie dla dzieci poczwszy od 2,5 roku ycia oraz dla dorosych.

Poradnia zapewnia rne formy zaj prowadzone przez wykwalifikowan kadr.

11. Placwki wsparcia dziennego typu specjalistycznego

Prowadz przede wszystkim zajcia socjoterapeutyczne, terapeutyczne, korekcyjne,

kompensacyjne, logopedyczne, a take indywidualne programy korekcyjne, psychokorekcyjne

lub psychoprofilaktyczne. Wanym elementem pracy wietlic jest terapia pedagogiczna,

psychologiczna i socjoterapia.

Sie wietlic rodowiskowych i Orodkw Wsparcia dla Rodzin 4 Kty Filia nr 5

przy ul. Konopnickiej 5 (30 miejsc), tel. 41 331 75 27

Siemacha Spot prowadzona przez Stowarzyszenie Siemacha, ul. Radiowa 12 (125 miejsc),

tel. 607 250 020

Dzienny Orodek Socjoterapii prowadzony przez Stowarzyszenie Pomocni w Drodze Rafael

Oddzia I, ul. Cedro Mazur 19 (15 miejsc), tel. 41 302 24 93

Oddzia II, ul. Skibiskiego 8 (40 miejsc), tel. 501 521 558

Oddzia III, ul. Wikaryjska 2 (70 miejsc), tel. 41 369 26 74

27

12. Zesp Profilaktyki Rodzinnej Asystenci Rodziny Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie,

ul. Winiowa 6, tel. 41 362 74 49

Zgodnie z ustaw o wsparciu kobiet w ciy i rodzin Za yciem, kobiety w ciy, zwaszcza

z powikaniami, kobiety, ktrych dzieci nie przeyy ciy lub porodu, kobiety wychowujce

niepenosprawne dziecko oraz czonkowie ich rodzin maj prawo do skorzystania

z pomocy i wsparcia asystenta rodziny. Asystent rodziny pomaga w zapewnieniu poradnictwa

w zakresie: przezwyciania trudnoci w pielgnacji i wychowaniu dziecka, wsparcia

psychologicznego, pomocy prawnej, w szczeglnoci w zakresie praw rodzicielskich i uprawnie

pracowniczych, dostpu do rehabilitacji spoecznej i zawodowej, wiadcze opieki zdrowotnej,

a take wsparcia finansowego, w tym jednorazowego wiadczenia w wysokoci 4 000 z.

II.2.3. Pomoc rodzinie z dzieckiem z pozostaymi problemami

Istnieje grupa rodzin, ktra dotknita jest wieloma trudnociami, np. powanymi konfliktami

wewntrzrodzinnymi, naduywaniem substancji psychoaktywnych (szczeglnie alkoholu),

relacjami przemocowymi, nagymi sytuacjami kryzysowymi czy kopotami materialnymi.

W zwizku z tym konieczne jest funkcjonowanie instytucji oferujcych wszechstronn, spjn

i systematyczn pomoc rodzinie oraz orodkw o charakterze interwencyjnym.

1. Rejony opiekucze Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach

Pierwszym ogniwem pomagajcym rozpozna problemy w rodzinie oraz udzieli

podstawowego wsparcia jest pracownik socjalny Orodka. W 2016 roku w Kielcach funkcjonowao

11 rejonw opiekuczych zatrudniajcych 134 pracownikw socjalnych, w tym 42 specjalizujcych

si w pracy z rodzin z dzieckiem. Pracownik socjalny, po rozeznaniu sytuacji rodziny, moe

zaproponowa nie tylko pomoc finansow, ale take wsparcie w zakresie m.in. otrzymania

specjalistycznej pomocy (np. prawnej, terapeutycznej, psychologicznej, lekarskiej), pomocy

rzeczowej, usug opiekuczych oraz specjalistycznych usug opiekuczych. Ponadto pracownik

socjalny, bazujc na zasobach rodziny, dy do jej wzmocnienia i usamodzielnienia.

Tabela 4. Rejony opiekucze Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie

Lp. Nazwa rejonu opiekuczego Adres Telefon

1. Rejon Opiekuczy Barwinek-Baranwek ul. Wesoa 51, pitro 6 41 368 71 59

2. Rejon Opiekuczy Biaogon ul. Wesoa 51, pitro 8 41 340 72 60

3. Rejon Opiekuczy Czarnw ul. Piekoszowska 39 41 366 49 05

4. Rejon Opiekuczy Herby ul. 1 Maja 196 41 346 15 45

5. Rejon Opiekuczy KSM ul. Wawrzyskiej 20 41 369 12 79

28

6. Rejon Opiekuczy os. Jagielloskie ul. Sienkiewicza 68 41 343 16 05

7. Rejon Opiekuczy os. witokrzyskie ul. Nowaka-Jezioraskiego 65 41 362 64 50

8. Rejon Opiekuczy Szydwek ul. Miodowa 7 41 362 62 65

9. Rejon Opiekuczy rdmiecie ul. Kociuszki 25 41 368 07 71

10. Rejon Opiekuczy Uroczysko ul. Zapolskiej 7 41 331 29 93

11. Rejon Opiekuczy Za Torami ul. 1 Maja 196 41 345 52 43

rdo: Dane Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie w Kielcach

2. Zesp Profilaktyki Rodzinnej Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie, ul. Winiowa 3,

tel. 41 345 35 45

Zesp Profilaktyki Rodzinnej wsppracuje z pracownikami socjalnymi specjalizujcymi si

w pracy z rodzinami z dziemi, zatrudnionymi w rejonach opiekuczych MOPR. Zesp udziela

wsparcia pozamaterialnego (psychologicznego, terapeutycznego w zakresie uzalenie,

logopedycznego) rodzinom borykajcym si z rnymi trudnociami. Ponadto, w zalenoci

od rodzaju problemw rodziny, Zesp prowadzi zajcia edukacyjne i grupy wsparcia dla rodzicw

i rodzin osb uzalenionych, a take wsppracuje ze specjalistami z rnych instytucji w celu

przezwycienia trudnej sytuacji yciowej rodziny. W sytuacji krzywdzenia dziecka

lub wystpienia ostrego kryzysu w rodzinie nadrzdnym celem Zespou jest zapewnienie dziecku

bezpieczestwa poprzez zorganizowanie czasowej opieki zastpczej. W tym okresie zarwno

dziecko jak i rodzice mog otrzyma specjalistyczn pomoc. W 2016 roku w zainteresowaniu

Zespou byo 209 rodzin, z konsultacji psychologicznych skorzystao 263 osoby, logopedycznych

7, terapeuty ds. uzalenie 42. Szko dla Rodzicw i Wychowawcw ukoczyo 5 osb,

natomiast 6 osb uczestniczyo w grupie wsparcia dla rodzicw.

W skad Zespou wchodz asystenci rodziny, ktrych zadaniem jest udzielanie pomocy

rodzinom w rozwizywaniu problemw socjalnych, psychologicznych i wychowawczych oraz w

prowadzeniu gospodarstwa domowego, a take wspieranie aktywnoci spoecznej

i zawodowej rodzin. W 2016 roku 10 asystentw pracowao ze 138 rodzinami.

Od 1 stycznia 2017 roku o wsparcie asystenta rodziny na mocy ustawy o wsparciu kobiet

w ciy i rodzin Za yciem mog si ubiega kobiety w ciy, zwaszcza z powikaniami,

oraz kobiety, ktrych dzieci nie przeyy ciy lub porodu, a take rodziny, w ktrych

wychowywane s niepenosprawne dzieci.

29

3. Specjalistyczny Orodek Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Miejskiego Orodka

Pomocy Rodzinie, ul. 1 Maja 196, tel. 41 368 18 67

Orodek realizuje zadania wynikajce z ustawy o przeciwdziaaniu przemocy w rodzinie

poprzez udzielanie pomocy indywidualnej i grupowej w sytuacjach: kryzysw osobistych,

rodzinnych, maeskich, kopotw wychowawczych z dziemi, przemocy w rodzinie.

S to m.in. oddziaywania korekcyjno-edukacyjne wobec osb stosujcych przemoc w rodzinie,

rozmowy kryzysowe i terapeutyczne, terapia rodzinna i maeska, pomoc terapeutyczna osobom

dotknitym przemoc, czy dziaania interdyscyplinarne w ramach Gminnego Programu

Przeciwdziaania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na terenie

Miasta Kielce na lata 20142020. W skad struktury Orodka wchodzi Orodek Korekcyjno

Edukacyjny dla Osb Stosujcych Przemoc w Rodzinie, Punkt InterwencyjnoKonsultacyjny

dla Osb Doznajcych Przemocy w Rodzinie, Dzia Pracy Socjalnej i Poradnictwa Rodzinnego oraz

hostel. W 2016 roku z pomocy Orodka skorzystao 8 296 osb.

4. witokrzyskie Centrum Profilaktyki i Edukacji, ul. Nowaka Jezioraskiego 65,

tel. 41 367 67 88

Centrum wiadczy bezpatne usugi w zakresie interwencji w sytuacjach kryzysowych oraz

poradnictwo i pomoc psychologiczn dla modziey i dzieci, psychoterapi indywidualn

i grupow, pomoc i interwencje dotyczce uzalenie, terapi rodzin i par, szkolenia w obszarze

profilaktyki i treningu psychologicznego.

5. Centrum Interwencji Kryzysowej Caritas Diecezji Kieleckiej, ul. Urzdnicza 7,

tel. 41 366 48 47

Centrum wiadczy pomoc osobom przeywajcym rnorodne kryzysy natury psychicznej

i duchowej w sytuacji dowiadczania przemocy, przestpstwa, kryzysu wiary, problemw

wychowawczych, zagroenia samobjstwem, traumatycznych zdarze losowych. W ramach

Centrum funkcjonuje Schronisko dla Kobiet z 28 miejscami. W 2016 roku udzielono pomocy

69 osobom.

6. Schronisko dla Bezdomnych Kobiet Ofiar Przemocy Domowej, ul. Olkuska 18,

tel. 41 345 90 66

Schronisko zapewnia caodobowe schronienie oraz wyywienie, rodki higieniczne

i czystoci, podstawowe leki, odzie. Udziela pomocy psychologicznej, prawnej, socjalnej.

Dysponuje 15 miejscami. Schronisko prowadzi witokrzyski Oddzia Okrgowy Polskiego

Czerwonego Krzya, ul. Sienkiewicza 68.

30

7. Dom dla Matek z Maoletnimi Dziemi i Kobiet w Ciy, ul. Soneczna 9, tel. 41 36 76 360

Placwka wiadczy usugi w zakresie potrzeb bytowych, opiekuczowspomagajcych oraz

dziaa interwencyjnych poprzez m.in. zapewnienie schronienia kobietom w ciy i z maymi

dziemi, pomoc osobom wobec ktrych stosowana jest przemoc. Ponadto prowadzone s zajcia

indywidualne i grupowe majce na celu nabycie wiedzy i umiejtnoci rodzicielskich, konsultacje

psychologiczne oraz treningi przygotowujce do samodzielnego ycia. Dysponuje 15 miejscami.

W 2016 roku w placwce przebywao 14 osb.

II.3. Planowane zmiany w systemie wspierania rodziny z dzieckiem

Pomimo kompleksowoci istniejcego systemu pomocy rodzinie z dzieckiem w Kielcach

istnieje konieczno staego dostosowywania form wsparcia do pojawiajcych si potrzeb.

W zwizku z powyszym planuje si uruchomienie 1 mieszkania treningowego dla samotnych

rodzicw z maoletnimi dziemi opuszczajcych Dom dla Matek z Maoletnimi Dziemi i Kobiet

w Ciy oraz orodki interwencji kryzysowej. Planowana modernizacja i wyposaenie mieszkania

treningowego finansowana bdzie ze rodkw Unii Europejskiej13

. W mieszkaniu bd odbywa

si treningi majce na celu nabycie umiejtnoci potrzebnych do samodzielnego ycia i wypeniania

rl rodzicielskich. Rodzic zostanie objty wsparciem asystenta rodziny/trenera. Zamieszkanie

rodzica z dziemi bdzie moliwe w I kwartale 2018 roku.

13

Projekt Modernizacja mieszkania przy ul. Sienkiewicza 23/24 w Kielcach na potrzeby mieszkania treningowego dla

wychowankw pieczy zastpczej oraz modernizacja mieszkania przy ul. Sienkiewicza 23/1 w Kielcach z przeznaczeniem

dla kobiet z maymi dziemi opuszczajcych placwki wsparcia wspfinansowany przez Uni Europejsk ze rodkw

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Wojewdztwa

witokrzyskiego 20142020.

31

III. PIECZA ZASTPCZA I ADOPCJA

Celem adopcji i rodzicielstwa zastpczego jest stworzenie dziecku odpowiedniego

dla rozwoju rodowiska wychowawczego i rodzinnego. Adopcja zwizana jest z przysposobieniem

dziecka w sytuacji gdy rodzice nie posiadaj wadzy rodzicielskiej. Rodzice adopcyjni nabywaj

pene obowizki i prawa waciwe dla naturalnego stosunku pomidzy rodzicami a dziemi.

Rodzicielstwo zastpcze jest czasow form opieki ustanawianej dla dzieci. Rodzice naturalni

dzieci umieszczonych w pieczy zastpczej mog mie ograniczon wadz rodzicielsk

lub by jej pozbawieni. W ustawie Kodeks rodzinny i opiekuczy ustawodawca okreli, kiedy

dziecko moe by umieszczone poza rodzin. Taka sytuacja moe mie miejsce, gdy zostay

wyczerpane wszystkie formy pomocy rodzicom dziecka lub dobro dziecka wymaga zapewnienia

mu niezwocznie pieczy zastpczej.

III.1. Zasoby w zakresie pieczy zastpczej

Stworzenie spjnego i efektywnego modelu rodzinnej opieki zastpczej jest najwaniejszym

celem systemu opieki nad dzieckiem i rodzin w Kielcach. Piecza zastpcza jest sprawowana

w przypadku niemoliwoci zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodzicw naturalnych.

Poniszy schemat przedstawia formy pieczy zastpczej:

Schemat 1. Formy pieczy zastpczej

rdo: Opracowane przez Miejski Orodek Pomocy Rodzinie w Kielcach

Piecza zastpcza

Instytucjonalna piecza zastpcza

Rodzinne domy

dziecka

Rodziny

spokrewnione

Rodziny

zawodowe

Rodziny

niezawodowe

Interwencyjne

orodki

preadopcyjne

Regionalne

placwki

opiekuczo

terapeutyczne

Pogotowie rodzinne

Placwki

opiekuczo

wychowawcze

Specjalistyczne

Socjalizacyjne

Rodzinne

Interwencyjne

Specjalistyczno

terapeutyczne

Rodzinna piecza zastpcza

32

III.1.1. Rodzinna piecza zastpcza

Na rodzinn piecz zastpcz skadaj si nastpujce formy:

1. Rodziny zastpcze spokrewnione tworzone wycznie przez osoby/maonkw, bdcych

wstpnymi (dziadkowie) lub rodzestwem dziecka.

2. Rodziny zastpcze niezawodowe tworzone przez maonkw lub osob nie bdce wstpnymi

lub rodzestwem dziecka. W rodzinie moe przebywa nie wicej ni 3 dzieci i przynajmniej jedno

z rodzicw zastpczych musi posiada stae rdo dochodu.

3. Rodziny zastpcze zawodowe: tworzone przez osoby niespokrewnione z dzieckiem. Umowa

o penienie funkcji zawierana jest na 4 lata, a tylko jednemu z maonkw przysuguje z tego tytuu

wynagrodzenie. Osoba ta nie moe kontynuowa zatrudnienia, podj dodatkowej pracy

zarobkowej bez zgody starosty. Rodzicom prowadzcym rodzin zastpcz zawodow przysuguje

prawo do wypoczynku (30 dni kalendarzowych w okresie 12 miesicy). Okres sprawowania funkcji

rodziny zastpczej zawodowej wlicza si do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania

uprawnie pracowniczych. Osoby prowadzce rodzin zastpcz zawodow maj obowizek

podnoszenia swoich kwalifikacji poprzez udzia w szkoleniach. Wrd rodzin zawodowych

wyrnia si:

rodziny penice funkcj pogotowia rodzinnego: umieszcza si w nich w trybie interwencyjnym

do 3 dzieci do czasu unormowania sytuacji dziecka, nie duej jednak ni 4 miesice.

W szczeglnie uzasadnionych przypadkach okres ten moe zosta przeduony do 8 miesicy

lub do zakoczenia postpowania sdowego.

specjalistyczne rodziny zawodowe: umieszcza si w nich dzieci legitymujce si orzeczeniem

o niepenosprawnoci lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu

niepenosprawnoci oraz osoby nieletnie na podstawie ustawy o postpowaniu w sprawach

nieletnich oraz maoletnie matki z dziemi.

4. Rodzinny dom dziecka: umieszcza si w nim do 8 dzieci. Umowa o prowadzenie rodzinnego

domu dziecka zawierana jest na 5 lat i jednemu z maonkw przysuguje wynagrodzenie. Osoba

ta nie moe kontynuowa zatrudnienia ani podj dodatkowej pracy zarobkowej bez zgody starosty.

Osobom prowadzcym rodzinny dom dziecka przysuguje rwnie prawo do czasowego

wypoczynku (30 dni kalendarzowych w okresie 12 miesicy). Okres prowadzenia rodzinnego domu

dziecka wlicza si do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnie

pracowniczych. Osoby prowadzce rodzinny dom dziecka zobowizane s do systematycznych

szkole podnoszcych kwalifikacje.

Rodziny zastpcze oraz rodzinne domy dziecka wspierane s np. na czas wypoczynku

lub choroby przez rodziny pomocowe, ktrymi mog by inne rodziny zastpcze lub osoby

przeszkolone do penienia tej funkcji.

33

Na koniec grudnia 2016 roku w Kielcach funkcjonowao 149 rodzin zastpczych (jedna

z nich penia podwjn funkcj), w ktrych przebywao cznie 199 dzieci.

Osoby zainteresowane penieniem funkcji rodzicw zastpczych mog zgosi swoj

kandydatur do Orodka Rodzinnej Pieczy Zastpczej w Kielcach (ORPZ) przy ul. Wesoej 47/49

lub zoy wniosek do Sdu Rejonowego w Kielcach przy ul. Warszawskiej 44.

W 2016 roku ch bycia rodzin zastpcz zadeklarowao cznie 28 rodzin

17 z nich zoyo wnioski bezporednio do Sdu Rejonowego w Kielcach, a 11 do Orodka

W 2016 roku powstao 17 nowych rodzin ( 13 spokrewnionych i 4 niezawodowe), w ktrych

umieszczono 21 dzieci.

Miasto skupia si na promowaniu zawodowych rodzin zastpczych, ktre na mocy umowy

cywilnoprawnej zawartej z Prezydentem Miasta Kielce wiadcz usugi na rzecz dzieci

pozbawionych opieki rodzicielskiej, jako alternatyw pobytu w placwkach. W Kielcach na koniec

grudnia 2016 roku funkcjonowao 8 rodzin zawodowych, w tym 2 specjalistyczne i 3 pogotowia

rodzinne.

Przyjmuje si na lata 20172019 powikszenie liczby rodzin zastpczych zawodowych

o 2 w kadym roku.

Z danych MOPR wynika, e dominujca liczba dzieci wychowuje si w rodzinach zastpczych

spokrewnionych. W 2016 roku stanowiy one 68,48% oglnej liczby rodzin zastpczych, w ktrych

umieszczono 139 dzieci, a w 2015 roku byo to odpowiednio 66,12% rodzin i 147 dzieci.

Szczegowe informacje dotyczce liczby i typw rodzin zastpczych oraz umieszczonych w nich

dzieci prezentuje Tabela 5.

Tabela 5. Typy rodzin zastpczych i liczba dzieci umieszczonych w latach 20152016

Typy rodzin Liczba rodzin Liczba umieszczonych dzieci

Rok 2015 2016 2015 2016

Rodziny zastpcze ogem 183* 165* 260 236

Spokrewnione 121 113 147 139

Niezawodowe 45 40 51 44

Zawodowe, w tym

- pogotowia rodzinne

- specjalistyczne

12

4

2

9

3

2

41

23

6

32

14

6

Rodzinne domy dziecka 4 4 21 21

*1 rodzina peni podwjn funkcj

rdo: Opracowanie wasne na podstawie Sprawozda Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie

w Kielcach za lata 20152016

34

Z powyszych danych wynika, e w 2016 roku zmniejszya si liczba rodzin zastpczych

kadego typu (oprcz rodzinnych domw dziecka), ale te umieszczono w nich o 24 dzieci mniej

w porwnaniu do 2015 roku.

Wykres 6. Przyczyny umieszczania dzieci w rodzinnej pieczy zastpczej dane za okres: 1.07.2015

31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

rdo: Sprawozdania rzeczowo - finansowe z wykonania przez powiat zada z zakresu wspierania

rodziny i systemu pieczy zastpczej za okres: 1.07.2015 31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

Z analizy przedstawionych danych wynika, e najczstszymi przyczynami umieszczania

dzieci w rodzinnej pieczy zastpczej w latach 20152016 byy: uzalenienie rodzicw,

w tym od alkoholu: 2015 roku 104 przypadki, w 2016 roku 100 przypadkw, a nastpnie

odpowiednio: bezradno w sprawach opiekuczo-wychowawczych odpowiednio: 43 i 40,

psieroctwo: 18 i 21, sieroctwo: 8 i 12, pobyt za granic co najmniej jednego z rodzicw: 7 i 8,

przemoc (zwykle towarzyszca naduywaniu alkoholu): 5 i 8 przypadkw. Warto zauway,

e take w latach wczeniejszych, od 2012 roku uzalenienie rodzicw od alkoholu oraz bezradno

w sprawach opiekuczo-wychowawczych stanowiy najczstsze przyczyny umieszczania dzieci

w rodzinnej pieczy zastpczej.

0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

2015 2016

8 12

18 21

104 100

5 8

43 40

1 3 7

3 7 8

1 1

11

3

Sieroctwo Psieroctwo Uzalenienie rodzicw, w tym od alkoholu Przemoc w rodzinie Bezradno w sprawach opiekuczo wychowawczych Niepenosprawno co najmniej jednego z rodzicw Dugotrwaa lub cika choroba Pobyt za granic co najmniej jednego z rodzicw (praca zarobkowa) Maoletnie matki Inne

35

Wykres 7. Liczba umieszczonych dzieci w rodzinnej pieczy zastpczej dane za okres: 1.07.2015

31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

rdo: Sprawozdania rzeczowo - finansowe z wykonania przez powiat zada z zakresu wspierania

rodziny i systemu pieczy zastpczej za okres: 1.07.2015 31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

Z analizy przedstawionych danych wynika, e najczciej do rodzinnej pieczy zastpczej

w latach 20152016 trafiay dzieci w wieku: 713 lat: 2015 roku 74 osoby, w 2016 roku 72

osoby, a nastpnie odpowiednio: 1417 lat: 51 i 56,1824 lat: 43 i 37, 46 lat: 24 i 23, 13 lat:

11 i 9, poniej 1 roku: 2 i 2.

W 2016 roku 59 dzieci opucio rodzinn piecz zastpcz, czego powodem byo:

w 23 przypadkach powrt dzieci do rodzicw naturalnych,

w 18 przypadkach osignicie penoletnoci przez wychowanka i usamodzielnienie,

w 12 przypadkach umieszczenie w innej formie pieczy zastpczej,

w 3 przypadkach adopcja dziecka.

w 3 przypadkach inne powody

Penoletni wychowankowie pieczy zastpczej podlegaj procesowi usamodzielnienia,

w trakcie ktrego wspiera ich opiekun usamodzielnienia. Niezalenie od tego, z jakiego typu pieczy

zastpczej (rodzinnej lub instytucjonalnej) wychowankowie si usamodzielniaj, formy pomocy

s jednakowe i przyznawane na wniosek osoby usamodzielnianej, po spenieniu wymaganych

kryteriw. Osoba opuszczajca piecz zastpcz moe otrzyma pomoc na: kontynuowanie nauki,

usamodzielnienie, zagospodarowanie w formie rzeczowej. Ponadto osoby usamodzielniane mog

0

10

20

30

40

50

60

70

80

2015 2016

2 2

11 9

24 23

74 72

51 56

43

37

poniej 1 roku 1-3 lat 4-6 lat 7-13 lat 14-17 lat 18-24 lat

36

zosta objte pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunkw mieszkaniowych (mieszkania

chronione i socjalne) i zatrudnienia, a w razie potrzeby wsparciem prawnym i psychologicznym.

Tabela 6. Wsparcie osb usamodzielnianych z rodzinnej pieczy zastpczej w latach 20152016

Rodzinna piecza zastpcza

Rok 2015 2016

Rodzaj wsparcia Liczba

osb

Wysoko

wsparcia

Liczba

osb

Wysoko

wsparcia

Pomoc pienina na kontynuowanie nauki 62 299 924 z 52 248 403 z

Pomoc na zagospodarowanie w formie

rzeczowej 11 32 117 z 13 31 976 z

Pomoc pienina na usamodzielnianie 6 28 005 z 8 34 623 z

Zamieszkanie w mieszkaniu chronionym 3 - 5 -

rdo: Opracowanie wasne na podstawie Sprawozda Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie

w Kielcach za lata 2015-2016

Orodek Rodzinnej Pieczy Zastpczej w Kielcach ul. Wesoa 47/49, tel. 41 344 28 13

Gwnym zadaniem Orodka Rodzinnej Pieczy Zastpczej jest prowadzenie naboru

kandydatw do penienia funkcji rodziny zastpczej zawodowej, rodziny zastpczej niezawodowej

lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Ponadto Orodek organizuje szkolenia dla kandydatw

i osb sprawujcych funkcje rodziny zastpczej oraz zapewnia im pomoc i wsparcie we waciwym

wypenianiu powierzonych zada.

W 2016 roku w celu uzupenienia kwalifikacji do penienia funkcji rodziny zastpczej

koordynatorzy ORPZ skierowali 18 rodzin na szkolenie: 3 rodziny niezawodowe ukoczyy

szkolenie PRIDE, 14 rodzin spokrewnionych ukoczyo szkolenie wg indywidualnego programu.

Istotn rol w pracy z rodzinami zastpczymi, rodzinnymi domami dziecka peni

koordynatorzy pieczy zastpczej. Koordynator moe obj opiek maksymalnie 30 rodzin. Na dzie

31 grudnia 2016 roku 12osobowy zesp koordynatorw w Kielcach wsppracowa

ze 149 rodzinami zastpczymi oraz 4 placwkami opiekuczo-wychowawczymi typu rodzinnego.

Ponadto koordynatorzy sprawowali opiek nad 37 penoletnimi wychowankami z rodzin

zastpczych.

37

III.1.2. Instytucjonalna piecza zastpcza

Na instytucjonaln piecz zastpcz skadaj si:

1. Placwki opiekuczo-wychowawcze typu:

a) socjalizacyjnego

Zadaniem placwki opiekuczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego jest zapewnienie

dziecku caodobowej opieki i wychowania oraz zaspokojenie jego niezbdnych potrzeb,

w szczeglnoci emocjonalnych, rozwojowych, zdrowotnych, bytowych, spoecznych i religijnych.

W placwce realizowany jest plan pomocy dziecku przygotowany we wsppracy z asystentem

rodziny lub pracownikiem socjalnym pracujcym z rodzin biologiczn dziecka. Ponadto dziecko

ma umoliwiony kontakt z rodzicami i innymi osobami bliskimi, chyba e sd postanowi inaczej.

Podejmowane s rwnie dziaania majce na celu powrt dziecka do rodziny naturalnej. Placwka

zapewnia dziecku dostp do ksztacenia dostosowanego do jego wieku i moliwoci rozwojowych

oraz obejmuje dziecko dziaaniami terapeutycznymi.

b) interwencyjnego

Zadaniem placwki jest sprawowanie doranej opieki nad dzieckiem w czasie trwania

sytuacji kryzysowej.

c) specjalistycznoterapeutycznego

W placwce typu specjalistycznoterapeutycznego sprawowana jest opieka nad dzieckiem

o indywidualnych potrzebach. Zapewnione w niej s zajcia wychowawcze, socjoterapeutyczne,

korekcyjne, kompensacyjne, logopedyczne, terapeutyczne, a dla dzieci niepenosprawnych

odpowiednia rehabilitacja i zajcia rewalidacyjne.

d) rodzinnego

W placwce opiekuczowychowawczej typu rodzinnego moe przebywa w tym samym

czasie nie wicej ni 8 dzieci oraz osoby, ktre osigny penoletno przebywajc w pieczy

zastpczej. Wychowuj si w niej dzieci w rnym wieku, w tym dorastajce i usamodzielniajce

si oraz liczne rodzestwo. Placwka rodzinna wsppracuje z koordynatorem rodzinnej pieczy

zastpczej i asystentem rodziny.

W 2016 roku w Kielcach funkcjonoway nastpujce placwki opiekuczowychowawcze

wiadczce opiek caodobow:

Zesp Placwek im. A. Kamiskiego Kamyk ul. Marszakowska 12 (14 miejsc

socjalizacyjnych, 11 miejsc specjalistyczno-terapeutycznych)

Zesp Placwek Dobra Chata ul. Sandomierska 126 (28 miejsc socjalizacyjnych)

Dom Rodzinny nr 1 ul. Pomorska 119 A (8 miejsc)

Dom Rodzinny nr 2 ul. Grnikw Staszicowskich 93 (8 miejsc)

Niepubliczna Placwka Rodzinna Nr 1 ul. Zgrska 61A (9 miejsc)

38

Niepubliczna Placwka Opiekuczo-Wychowawcza typu rodzinnego nr 2, Mokry Br 14A

gm. Mniw (7 miejsc)

Placwka Opieki Doranej Azyl, ul. Kotaja 4 (14 miejsc interwencyjnych)

Na dzie 31 grudnia 2016 roku w placwkach opieki caodobowej przebywao 81 dzieci

(56 dzieci pochodzcych z Kielc oraz 25 z innych powiatw).

2. Interwencyjne orodki preadopcyjne: umieszcza si w nich dzieci do ukoczenia pierwszego

roku ycia, ktre wymagaj specjalistycznej opieki i w okresie oczekiwania na przysposobienie

nie mog zosta umieszczone w rodzinnej pieczy zastpczej. W orodku mona umieci nie

wicej ni 20 dzieci. W wojewdztwie witokrzyskim nie funkcjonuje tego typu orodek.

3. Regionalne placwki opiekuczoterapeutyczne: umieszczane s w nich dzieci, ktre

ze wzgldu na stan zdrowia wymagaj stosowania specjalistycznej opieki i rehabilitacji i nie

mog zosta umieszczone w rodzinnej pieczy zastpczej lub w placwce opiekuczo

terapeutycznej. Aktualnie trwaj przygotowania do otwarcia tego typu placwki w 2017 roku

w Kazimierzy Wielkiej (okoo 30 miejsc dla dzieci w wieku 3-18 lat).

Zgodnie z ustaw o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej prowadzenie

interwencyjnych orodkw preadopcyjnych i regionalnych placwek opiekuczoterapeutycznych

naley do zada wasnych samorzdu wojewdztwa.

Wykres 8. Liczba umieszczonych dzieci w instytucjonalnej pieczy zastpczej dane za okres:

1.07.2015 31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

rdo: Sprawozdania rzeczowo - finansowe z wykonania przez powiat zada z zakresu wspierania

rodziny i systemu pieczy zastpczej za okres: 1.07.2015 31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

0

10

20

30

40

50

2015 2016

0 0

4 1 2 3

28

20

45 44

10 13

poniej 1 roku 1-3 lat 4-6 lat 7-13 lat 14-17 lat 18-24 lat

39

Z analizy przedstawionych danych wynika, e najczciej do instytucjonalnej pieczy

zastpczej w latach 20152016 trafiay dzieci w wieku: 1417 lat: 2015 rok 45 osb,

w 2016 roku 44 osoby, a nastpnie odpowiednio: 713 lat: 28 i 20,1824 lat: 10 i 13.

W wieku 46 lat: 2 i 3, 13 lat: 4 i 1, 13 lat: 0 i 0.

Zgodnie z ustaw o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej do placwek

opiekuczowychowawczych mog by kierowane dzieci powyej 10 roku ycia. W okresie

przejciowym, tj. od 1 stycznia 2015 roku do 31 grudnia 2019 roku mog przebywa

w instytucjonalnej pieczy zastpczej dzieci powyej 7 roku ycia. Po upywie ww. okresu

w placwkach opiekuczowychowawczych bd mogy pozostawa tylko dzieci powyej 10 roku

ycia. Wyjtek stanowi sytuacje umieszczenia dziecka poniej 7 roku ycia w placwce

opiekuczo wychowawczej typu socjalizacyjnego, interwencyjnego lub specjalistyczno

terapeutycznego, jeli w ww. placwkach przebywa rodzic dziecka lub gdy przemawia za tym stan

zdrowia dziecka lub dotyczy to rodzestwa (art. 95 ust.2).

Wykres 9. Przyczyny umieszczania dzieci w instytucjonalnej pieczy zastpczej dane za okres:

1.07.2015 31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

rdo: Sprawozdania rzeczowo - finansowe z wykonania przez powiat zada z zakresu wspierania

rodziny i systemu pieczy zastpczej za okres: 1.07.2015 31.12.2015 i 01.07.2016 31.12.2016

0

10

20

30

40

50

60

2015 2016

55

46

1 2

16 18

1 0 1 1 2 2 2 2

11 10

Uzalenienie rodzicw, w tym od alkoholu

Przemoc w rodzinie

Bezradno w sprawach opiekuczo wychowawczych

Niepenosprawno co najmniej jednego z rodzicw

Dugotrwaa lub cika choroba

Pobyt za granic co najmniej jednego z rodzicw (praca zarobkowa)

Dzieci cudzoziemcw

Inne

40

Z analizy przedstawionych danych wynika, e najczstszymi przyczynami umieszczania

dzieci w instytucjonalnej pieczy zastpczej w latach 20152016 byy: uzalenienie rodzicw,

w tym od alkoholu: 2015 rok 55 przypadkw, w 2016 roku 46 przypadkw, a nastpnie

odpowiednio: bezradno w sprawach opiekuczowychowawczych odpowiednio 16 i 18, pobyt

za granic co najmniej jednego z rodzicw: 2 i 2, dzieci cudzoziemcw: 2 i 2, przemoc (zwykle

towarzyszca naduywaniu alkoholu): 1 i 2, cika choroba: 1 i 1, niepenosprawno co najmniej

jednego z rodzicw: 1 i 0, inne: 11 i 10. Warto zauway, e w latach wczeniejszych, od 2012 roku

uzalenienie rodzicw od alkoholu oraz bezradno w sprawach opiekuczowychowawczych

stanowiy rwnie najczstsze przyczyny umieszczania dzieci w pieczy zastpczej. Wbrew opinii

kreowanej w mediach, w Kielcach nie zdarzaj si przypadki odbierania dzieci rodzicom z powodu

biedy.

Podobnie jak osoby z rodzinnej pieczy zastpczej, modzie usamodzielniana

z instytucjonalnej pieczy zastpczej moe wnioskowa o rne formy wsparcia, ktre

przedstawiono w tabeli poniej.

Tabela 7. Wsparcie osb usamodzielnianych z instytucjonalnej pieczy zastpczej w latach

20152016

Instytucjonalna piecza zastpcza

Rok 2015 2016

Rodzaj wsparcia Liczba

osb

Wysoko

wsparcia

Liczba

osb

Wysoko

wsparcia

Pomoc pienina na kontynuowanie nauki 19 93 912 z 20 67 447 z

Pomoc na zagospodarowanie w formie

rzeczowej 3 10 819 z 4 12 489 z

Pomoc pienina na usamodzielnianie 3 19 764 z 4 26 388 z

Zamieszkanie w mieszkaniu chronionym 8 - 6 -

rdo: Opracowanie wasne na podstawie Sprawozda Miejskiego Orodka Pomocy Rodzinie

w Kielcach za lata 20152016

Osoby usamodzielniane mog przebywa w mieszkaniu chronionym, jeli speniaj kryteria

ustawy o pomocy spoecznej w tym zakresie. Pobyt w tego typu mieszkaniu ma na celu

przygotowanie wychowankw do prowadzenia samodzielnego ycia oraz ich integracj

ze rodowiskiem. W 2016 roku w Kielcach funkcjonoway trzy mieszkania chronione

posiadajce 9 miejsc dla osb usamodzielnianych, znajdujce si w: Zespole Placwek Dobra

Chata oraz Zespole Placwek im. Aleksandra Kamiskiego Kamyk. Istniejca liczba mieszka

chronionych zaspokaja potrzeby osb usamodzielnianych.

41

Od 2016 roku funkcjonuje mieszkanie treningowe (3 miejsca), w ktrym osoby przebywajce

w pieczy zastpczej, bdce w procesie usamodzielnienia, maj moliwo przygotowania

si do podjcia samodzielnego i dojrzaego ycia. Zadanie to realizowane bdzie do 2018 roku

w ramach projektu gminy Kielce i Stowarzyszenia PROREW pn. Akademia Samodzielnoci14

.

Mieszkanie treningowe wynajmowane jest przy ul. Nakowskiej, a koszt utrzymania mieszkania

finansowany jest z budetu projektu.

Dla modziey niepenosprawnej intelektualnie, w tym dla osb usamodzielnianych z pieczy

zastpczej, przeznaczone s lokale aktywizujce. W 2016 roku byo 8 miejsc w lokalach

aktywizujcych, w ktrych przebywao 5 osb.

III.1.3. Planowane zmiany w systemie pieczy zastpczej

Zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej

w budynku moe mieci si tylko jedna placwka opiekuczowychowawcza zapewniajca

miejsca maksymalnie 14 dzieciom, chyba e wojewoda zezwoli na funkcjonowanie w jednym

budynku wielorodzinnym, stanowicym odrbn nieruchomo w rozumieniu przepisw

o wasnoci lokali, wicej ni jednej tego typu placwki (art.106 ust. 3). Budynki, w ktrych

obecnie mieszcz si kieleckie placwki opiekuczowychowawcze nie speniaj tego warunku.

Zatem w celu osignicia standardu miejsc w placwkach opiekuczowychowawczych

w 2018 roku nastpi likwidacja Zespou Placwek Dobra Chata. Utworzone zostan dwie placwki

opiekuczowychowawcze typu socjalizacyjnego, kada do 14 miejsc. Jedna placwka bdzie

si mieci w obecnym budynku przy