Promocja zdrowia seniorów -  · Sposób myślenia o zdrowiu −pozytywne myślenie o zdrowiu

Embed Size (px)

Text of Promocja zdrowia seniorów -  · Sposób myślenia o zdrowiu −pozytywne myślenie o zdrowiu

Promocja zdrowia seniorw

Joanna wierczek

Sposb mylenia o zdrowiu

pozytywne mylenie o zdrowiu przejawia si traktowaniem zdrowia i jego posiadania jako czego, co daje moliwo dziaania, aktywnoci, realizowania wasnych potrzeb

negatywne mylenie o zdrowiu to mylenie o zdrowiu w kontekcie jego braku jako czego, czego brak nie pozwala na wykonywanie rnych czynnoci, aktywno (jest to zdecydowanie czstszy sposb mylenia o zdrowiu)

Mimo wysokiej wartoci przypisywanej zdrowiu, przyznajemy, e w yciu codziennym zdrowiu nie powica si duej uwagi (szczeglnie w okresie aktywnoci zawodowej)

Zdrowie jest zazwyczaj utosamiane z kondycj fizyczn brak zdrowia oznacza niemono wykonywania pewnych fizycznych czynnoci (podnoszenie cikich przedmiotw, praca w ogrodzie, intensywny wysiek etc.)

Opracowano na podstawie Badania na temat programw zdrowotnych Warszawa, grudzie 2010

Znaczenie zdrowia etapy ycia

Respondenci twierdz, e zdrowie jest wane dla wszystkich, jednake na rnych etapach ycia myli si o zdrowiu inaczej

DZIECISTWO I MODO

DOJRZEWANIE AKTYWNO ZAWODOWA

EMERYTURA

W okresie dziecistwa i modoci nie myli si o zdrowiu wcale lub prawie wcale. Wszyscy respondenci zaznaczaj, e w tym okresie zdrowia jest najwicej. Jest to czas, w ktrym nie ma adnej potrzeby, aby myle o zdrowiu. Dla dzieci i modych zdrowie ma mae znaczenie.

Dojrzewanie jest okresem, w ktrym czsto zdrowie jest niszczone jest to czas, w ktrym pojawia si najwicej zagroe dla zdrowia (uywki, ryzykanctwo), poczonych z brakiem wyobrani i niechci do dbania o zdrowie. Dojrzewajcy nie przykadaj do niego wagi.

Okres aktywnoci zawodowej: pojawia si rodzina, o ktr trzeba zadba, kariera, ktr trzeba zrobi, jest okresem, w ktrym mylenie o wasnym zdrowiu jest oceniane do pewnego stopnia jako przejaw egocentryzmu. Zdrowie znajduje si wwczas nisko na licie priorytetw; wysze miejsca zajmuj rodzina, praca, obowizki domowe. Znaczenie zdrowia zaczyna wzrasta.

Emerytura to czas, w ktrym najwicej uwagi powica si zdrowiu jest ono w cenie, poniewa si koczy; jest czas na jego pielgnacj i silna potrzeba, aby ocali go jak najwicej. Zdrowie jest najwaniejsze zarwno na poziomie deklaracji jak i codziennych aktywnoci.

Czynniki wpywajce na mylenie o zdrowiu

Sposb mylenia o zdrowiu i stopie uwagi, jaki powica si mu w codziennym yciu jest zaleny od rnych czynnikw

Czynniki sprzyjajce myleniu o

zdrowiu

TRAUMATYCZNE DOWIADCZENIA

WERYFIKACJA STANU ZDROWIA U

LEKARZA PRZYPADKOWA WERYFIKACJA

STANU ZDROWIA

WIEK

Czynniki utrudniajce mylenie o zdrowiu

BRAK PROBLEMW ZE ZDROWIEM

CODZIENNE OBOWIZKI,

RUTYNA (INNE PRIORYTETY)

UNIKANIE PROBLEMW I NEGATYWNE

MYLENIE

MAA AKTYWNO

Czynniki sprzyjajce myleniu o zdrowiu

Najczciej s zwizane z wasnym zym stanem zdrowia albo gron chorob lub mierci kogo z bliskiego otoczenia czonka rodziny, przyjaciela. Jest to najbardziej bezporedni impuls, ktry rozpoczyna proces mylenia i dbania o zdrowie.

Wizyta u lekarza moe zaowocowa zidentyfikowaniem powanej lub przewlekej choroby lub oglnego zego stanu zdrowia. Wizyta moe by zarwno przypadkowa (rutynowe badania pracownicze, wizyta u okulisty etc.) jak i planowana, powodowana pojawiajc si okazj (np. badania w programie zdrowotnym), przy czym te drugie rzadziej stanowi impuls.

Sporadycznie weryfikuj swj stan zdrowia. Moe si to zdarzy podczas wchodzenia po schodach, wykonywania prac domowych lub czynnoci, ktre wykonujemy sporadycznie, e pojawiajce si wtedy oznaki, wiadczce o pogorszeniu stanu zdrowia (zadyszka, bl), skaniaj do refleksji na temat stanu zdrowia.

Wiek wie si z postanowieniami zwizanymi z dbaniem o siebie w szerszym kontekcie, obejmujcym take zdrowie. Stajemy si wtedy bardziej refleksyjni i wiadomi zagroe, wynikajcych z niedbania o zdrowie. Zazwyczaj jednak jest to zwizane ze zmian stylu ycia oraz z weryfikacj stanu zdrowia.

TRAUMATYCZNE DOWIADCZENIA

WERYFIKACJA STANU ZDROWIA U LEKARZA

PRZYPADKOWA WERYFIKACJA STANU

ZDROWIA

WIEK

Czynniki utrudniajce myleniu o zdrowiu

Codziennie s rzeczy biece, wymagajce dziaania. Mylenie i dbanie o zdrowie wymaga woenia dodatkowego, duego wysiku w znalezienie czasu midzy biecymi sprawami. Zdrowie jest spychane na dalsze miejsca na licie spraw do zrobienia. Czsto te myli si o nim krtkoterminowo, stosujc co najwyej dorane dziaania (dodawanie saatki do niezdrowego obiadu, ykanie multiwitamin i suplementw diety, etc.).

Czsto wspominan postaw jest postawa, polegajca na chowaniu gowy w piasek i udawaniu, e problem nie istnieje. Jest to czsto wynik negatywnego mylenia o zdrowiu, ale take lku przed chorob, ktry jest silniejszy ni obawy o jej konsekwencje. Czsto owocuje siln niechci do wizyt u lekarzy. Jest to postawa trudna do zmiany.

Maa aktywno cechuje ludzi, ktrzy s mao skonni do dziaania, maj wytworzone silne, nieuwiadomione mechanizmy unikania wysiku i problemw. Dlatego te poniewa mylenie o zdrowiu zawsze doprowadzioby ich do refleksji, e musz zacz o nie dba staraj si unika tego tematu.

BRAK PROBLEMW ZE ZDROWIEM

CODZIENNE OBOWIZKI, RUTYNA (INNE PRIORYTETY)

UNIKANIE PROBLEMW I NEGATYWNE

MYLENIE

MAA AKTYWNO

Ludzie zdrowi i osoby, ktrych najblisi nie choruj nie s zmotywowani do podejmowania dziaa profilaktycznych ani nawet samego tematu zdrowia. Zazwyczaj traktuj zdrowie jako co zwyczajnego, oczywistego, nie widz potrzeby dbania o zdrowie, nie czuj, e zaniedbania mog doprowadzi do jego pogorszenia, a w kocu utraty.

Czynniki wpywajce na zdrowie i dziaania

prozdrowotne

BIERNO, DELEGOWANIE

ODPOWIEDZIALNOCI

ODYWIANIE SI I DIETA

STRES, PRACA, RELACJE Z LUDMI

RUCH, AKTYWNO

FIZYCZNA

NAOGI I UYWKI

ZY WIZERUNEK SUBY ZDROWIA

GENY RODOWISKO I

OTOCZENIE

CZYNNIKI KONTROLOWALNE

CZYNNIKI NIE-KONTROLOWALNE

LEKCEWAENIE CHORB

Czynniki uwiadamiane

Czynniki nieuwiadamiane

Czynniki wpywajce na zdrowie i dziaania prozdrowotne

Wymieniajc czynniki wpywajce na zdrowie, na pierwszym miejscu umieszcza si diet, rozumian na dwa sposoby. Dieta jako racjonalny sposb odywiania si jedzenie zdrowych rzeczy i unikanie niezdrowych (fastfoody, ywno przetworzona) jest rzecz oczywist, podstawowym i koniecznym czynnikiem w kontekcie dbania o zdrowie. Drugie rozumienie odywiania si to dbanie rwnie o odpowiedni dobr skadnikw unikanie produktw spoywczych zawierajcych substancje niezdrowe (konserwanty, E, cukry etc.). Jest to bardziej zaawansowane rozumienie diety, wymagajce duego wysiku wkadanego w poszukiwanie produktw i wysokich kompetencji wiadomoci co jest zdrowe, a co nie.

Stres jest wymieniany jako jeden z najbardziej zagraajcych zdrowiu elementw dzisiejszego wiata. Jest on najczciej wynikiem pracy: lku przed jej utrat, wysokiego stopnia konkurencyjnoci rynku, wycigu szczurw. Pewn rwnowag dla stresu mog stanowi dobre relacje z ludmi spokojna sytuacja rodzinna, dobre relacje ze wsppracownikami. Jednak problemy w obszarze relacji midzyludzkich mog sta si dodatkowym elementem stresogennym

ODYWIANIE SI I DIETA

STRES, PRACA, RELACJE Z LUDMI

Czynniki kontrolowalne, traktowane jako cz wiedzy powszechnej wiedz o nich wszyscy i jeli kto je ignoruje, to s sam sobie jest winny, jeli podupada na zdrowiu

(z wyczeniem dzieci, za ktrych zdrowie i edukacj odpowiedzialni s rodzice)

Czynniki wpywajce na zdrowie i dziaania prozdrowotne

S osoby, ktre rodz si z predyspozycjami do pewnych chorb (zwaszcza do chorb kardiologicznych i zwizanych ze stawami). Takie osoby nie maj wystarczajco duego wpywu na zdrowie, trudno jest te im pomc.

Coraz wicej osb yje w warunkach, ktre szkodz zdrowiu. Czynniki szkodliwe to przede wszystkim wysokie natenie haasu oraz zanieczyszczone powietrze, ssiedztwo orodkw przemysowych (fabryki, elektrownie, oczyszczalnie ciekw) i brak kontaktu z natur.

GENY

RODOWISKO I OTOCZENIE

Wszyscy traktuj ruch i aktywno fizyczn jako sposb na dbanie o dobry stan zdrowia. Jednoczenie uznaj brak ruchu za pewn drog do utraty zdrowia. Mimo to, wikszo jest mao aktywna ruchowo, nie uprawia sportw i unika wysiku fizycznego.

RUCH, AKTYWNO

FIZYCZNA

Uywki uznawane s za due zagroenie dla zdrowia. Gwnym niebezpieczestwem wrd uywek s papierosy ze wzgldu na ich silne waciwoci uzaleniajce i wysok szkodliwo. Inne uywki (alkohol, narkotyki) s uznawane za mniej powszechne, ale bardziej destrukcyjne

NAOGI I UYWKI

Czynniki niekontrolowalne s czym, na co nikt nie ma wpywu niektrych rzeczy, nawet przy najsilniejszej woli i motywacji nie da si omin

Czynniki wpywajce na zdrowie i dziaania prozdrowotne

Czynniki nieuwiadamiane s charakterystyczne raczej dla osb aktywnych zawodowo. Najczciej uwiadomienie sobie dziaania tych czynnikw jest rwnoznaczne z

rozpoczciem dbania o zdrowie

Dbanie o zdrowie czsto jest delegowane na inne osoby zarwno na innych czonkw rodziny (np. on), jak i na lekarzy. Osoby bierne w kwestii zdrowia czsto zrzucaj odpowiedzialno na innych, sami pozostajc bezrefleksyjni. Osoby takie maj wraenie dbania o zdrowie wykonujc minimalny wysiek zdejmuj z siebie ciar odpowiedzialnoci chocia ich dbanie o zdrowie jest niepene, fragmentaryczne i udawane.

Wizerunek suby zdrowia dugie kolejki, trudnoci z otrzymaniem skierowania do specjalisty od lekarza rodzinnego, bardzo dugi okres oczekiwania na zabiegi oraz nieprzychylna atmosfera w gabinetach sprawiaj, e respondenci niechtnie chodz do lekarzy. Nakada si na to przekonanie, e leka