recnik NVO

Embed Size (px)

Text of recnik NVO

  • 8/2/2019 recnik NVO

    1/80

    1

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Bar, mart 2005

    Regionalni Centar za razvojnevladinih organizacija, Bar

    Osnovni termini izoblasti nevladinog sektora

  • 8/2/2019 recnik NVO

    2/80

    2

    Osnovni termini iz oblasti nevladinog sektora

    Izdava:Regionalni centar za razvoj nevladinih organizacija,

    BarUl. Mila Bokovia, H-6, Bar

    Tel/fax: 085 318 560e-mail: [email protected]

    Za izdavaa:Mirjana Pavlovi

    Prevela:Mirjana Pavlovi

    Recezent:Ana TrniniTanja Luburi

    tampa:Krug, Bar

    Tira:

    1500Dizajn naslovne strane:

    Jovana Tepa

    Donator:Kanadska ambasada, Beograd (Canada Fund)

  • 8/2/2019 recnik NVO

    3/80

    3

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    SADRAJ

    Predgovor _______________________________ 5

    Osnovni ternini ___________________________ 7

    Indeks termina sortiranih

    po abecednom redu na naem jeziku: ________ 71Literatura: ______________________________ 79

  • 8/2/2019 recnik NVO

    4/80

    4

  • 8/2/2019 recnik NVO

    5/80

    5

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Predgovor

    Cilj ove broure koja se nalazi pred vama jeste dapovea informisanost ljudi koji su ukljueni u nevladinsektor, kao i svih drugih koji komuniciraju sa (stranim)donatorima i kojima e biti od koristi da proire svojeznanje iz oblasti terminologije koja se najee koristi uneprofitnom sektoru.

    Ova publikacija svakako ne pretenduje da buderijenik iz razloga to sadri samo 257 termina, ali senadamo da e iz ovoga prvog izdanja proistei u nekimnarednim izdanjima rijenik koji e u irem opsegu obuh-vatiti pomenutu terminologiju.

    Kako koristiti ovu brouru?Termini su posloeni po abecednom redu na en-

    gleskom jeziku. Da bi bilo olakano traenje termina di-rektno na naem jeziku, na kraju broure se nalazi indekstermina sortiranih po abecednom redu na naem jeziku.

    Mirjana PavloviRegionalni centar za razvoj nevlainih organizacija- Bar

  • 8/2/2019 recnik NVO

    6/80

    6

  • 8/2/2019 recnik NVO

    7/80

    7

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Raunovodstvo (Accountancy)Raunovodstvo koristi knjigovodstvenu evidenciju

    (knjigovodstvo - in biljeenja - evidentiranja transakcija)u planskom sistemu, zamiljenom da titi prihod i resurseorganizacije, i na osnovu te evidencije kreira finansijskeizvjetaje.

    Vidjeti takoe: Finansijski menadment

    Akcioni plan (Action plan)Dokument kojim se definie nain na koji e or-

    ganizacija stii tamo gdje planira da bude, na taj nainto definie to e ko raditi, kada i kako, kao i kako setreba baviti trenutnim problemima i trendovima koji sepojavljuju.

    Javno zastupanje;Zagovaranje (Advocacy)Javno zastupanje (zagovaranje) je akt ili proces

    podrke odreenoj optoj stvari ili problemu. Kampanja

    javnog zastupanja je set ciljanih akcija radi podrke odred-jenoj optoj stvari ili problemu. Mi se javno zalaemo zaodredjenu optu stvar ili problem zato to elimo da:

    izgradimo podrku za tu optu stvar iliproblem

    utiemo na druge da je podre ili pokuamo da utiemo ili mijenjamo

    zakonodavstvo koje se na to odnosi.Meunarodna Fondacija za Planiranje roditeljstva,

    IPPF vodi je za javno zastupanjeJavno zastupanje znai govoriti glasno, privui

    panju zajednice na vaan problem, i usmjeriti donosioceodluka prema rjeenju. Javno zastupanje znai raditi sadrugim ljudima i organizacijama da bi se neto promije-nilo.

    CEDPA, Kairo, Peking i dalje: Prirunik za javnozastupanje za ene voe

  • 8/2/2019 recnik NVO

    8/80

    8

    Javno zastupanje se definie kao promocijaodreene opte stvari ili uticaj na politiku, tokove finansi-ranja ili druge politiki determinisane aktivnosti.

    Advokati za mlade Javno zastupanje 101

    Javno zastupanje predstavlja proces djelovanja (ane jednokratnu aktivnost) sa ciljem postizanja poeljnihpromjena u drutvu kako bi odnosi moi i raspodjelabogatstva postali demokratiniji i pravedniji i kako bi semarginalizovanim drutvenim grupama obezbijedili pros-tor i uloga u javnom odluivanju. Za poetak se javno za-

    stupanje moe definisati kao pretvaranje znanja u praksuu svrhu ostvarivanja drutvenih promjena.

    Postoje tri aktivnosti koje se zajedno mogu sma-trati javnim zastupanjem:

    Zastupanje - govorenje u vlastito ime i uime drugih ljudi

    Mobilizacija - podsticanje drugih ljudi dagovore o tome zajedno sa vama

    Osnaivanje - omoguiti drugima da vide(shvate) da imaju prava da se izraze i da ihdrugi pri tome uju

    Javno zastupanje ukljuuje tri vrste aktera:KORISNIKE- ljude ija su prava ugroena ili

    uskraena i u iju korist preduzimamo aktivnostiZASTUPNIKE- one kojima se korisnici obraaju da

    bi im pomogli da ostvare svoja prava

    CILJNE OSOBE- one koji imaju odgovornost dapotuju i ispunjavaju prava korisnika (donosioci odluka)

    Godinji izvjetaj(Annual Report)Izvjetaj izraen na dobrovoljnoj osnovi, koji izdaje

    jedna fondacija ili nevladina organizacija, koji pokazujefi-nansijske podatke i opis troenja sredstava. Postoje vari-

    jacije u izgledu ovog dokumenta. Te varijacije poinju od

  • 8/2/2019 recnik NVO

    9/80

    9

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    toga da ovaj dokument moe izgledati kao obini otkucanilist na kome je taksativno navedeno po stavkama kako sutroena/rasporeivana sredstva, pa sve do detaljne pub-likacije koja sadri sve vane podatke o rasporeivanju ilitroenju istih sredstava.

    Propratni materijal(Appendices/Attachments)Donatori obino trae da podnesete neku dodatnu

    dokumentaciju uz koncept predloga projekta ili kom-pletni prijedlog projekta. Zahtjevi za ovom dokument-

    acijom variraju od donatora do donatora, tako da trebapaljivo proitati smjernice koje donator daje kad mu sealje projekat (gdje se najee obrazlae to se tanood dodatne tj. propratne dokumentacije trai). Propratnimaterijal koji donatori najee trae da se priloi podra-zumijeva:

    Preporuke, Garantna pisma, Pisma podrke Listu lanova upravnog odbora, i/ili zapo-

    slenih sa njihovim pozicijima u organizaciji Kvalifikacije kljunih osoba (najee se

    trai CV) Operativni budet i projektni budet Zadnji godinji izvjetaj Izjavu o misiji organizacije i/ili ono to je

    organizacija u skorije vrijeme postigla Zadnji revizorski izvjetaj Listu trenutnih donatora organizacije Strateki plan Bilo koje dodante informacije koje mogu

    biti od koristi u procesu odluivanja(isjeci iz novina (press clippings), infobroure organizacije, statistiki izvjetaji,kopije odgovarajuih dokumenata, kao npr.rjeenja o registraciji,)

    UKRATKO: Sve ono to dodatno doprinosi kredibil-itetu organizacije.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    10/80

    10

    Aplikacija (Application)Formalni dokument koji podnosi potencijalni pri-

    malac potraivanih sredstava. Aplikacija predstavljanajkompletniju prezentaciju jednog projekta i esto iniosnovu za Ugovor o grantu.

    Vidjeti takoe: Ugovor o grantu,Prijedlog projekta

    Aplikant (Applicant)Onaj koji je podnio zahtjev za grant fondaciji (dona-

    toru).Vidjeti takoe: Grant, Fondacija, Donator

    ASAPSkraenica koja se moe koristiti za odreivanje

    roka za podnoenje pisanog prijedloga projekta, konkuri-sanje za posao, za neki dodatak/ pojanjenje uz izvjetaj,informaciju o medijskoj prezentaciji itd., a glasi As Soon

    As Possible (prevod to je prije mogue).

    Aktiva; Imovina(Assets)Iznos kapitala ili novca od glavnice, dionica, ob-

    veznica, nekretnina ili drugih resursa koje posjedujejedna osoba, nevladina organizacija, korporacija ili fon-dacija. U sluaju fondacija, imovina se u veini sluajevainvestira i prihod tako steen se raporeuje na davanjegrantova.

    (ili)Sve ono to nevladina organizacija posjeduje,ukljuujui:

    - Novac na bankovnom raunu i gotovinu ublagajni;

    - Raune potraivanja koji predstavljajuobavezu plaanja prema nevladinoj orga-nizaciji koji dospijevaju u roku od jednegodine, npr. grant od donatora

  • 8/2/2019 recnik NVO

    11/80

    11

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    - Avansi, tj. novac koji je unaprijed dat oso-blju za putne trokove, a koji se ne eviden-tira kao troak sve dok se rauni/priznanicene prezentuju

    - Namjetaj i opremaVidjeti takoe: Bilans stanja, Infrastrukturni grant

    Bilans stanja(Balance Sheet)Finansijski izvjetaj koji predstavlja presjek fi-

    nansijske situacije u jednoj neprofitnoj organizaciji na

    odreeni datum. U bilansu stanja se nalazi ukupna aktivasa jedne strane (lijeva) i ukupna pasiva i neto vrijednost/neto imovina (engl. net assets) sa druge strane (desnastrana ovog izvjetaja).

    Korisnik granta(Beneficiary)lan ciljne grupe za koju je grant kreiran. Onaj

    kome e projekat pomoi.Beneficiaries na engleskomoznaava one u iju se korist neto ini. Kod nas relativnopriblian prevod korisnici oznaava i one koji se neimaktivno slue, moda ak i plaaju, pa zato nije sasvimadekvatan. Moda je bolji prevod ovog termina, u ovomkontekstu, oni kojima projekat pomae.

    Pozitivna iskustva(Best Practices)Uspjene inovacije ili tehnike organizacija koje do-

    bro posluju. Pozitivno iskustvo moe biti cijeli programili jedna ideja.

    Bilateralan (Bilateral)Dvosmjerna relacija; koristi se da opie projekte

    koji se realizuju izmeu dvije zemlje, kao i nacionalnedonatorske agencije.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    12/80

    12

    Upravni odbor(Board of Directors; Board of Trustees)

    Upravno tijelo jedne organizacije koje nadgledasprovoenje njenih politika i procedura, pomae u pri-kupljanju sredstava i predstavlja tijelo koje je odgovornoza njen rad.

    (ili)Grupa volontera koja je odgovorna za upravljanje

    i superviziju sprovoenja politike i poslovanja jedne or-ganizacije, njenih odbora, kao i zaposlenih. Ovaj odborsprovodi (ostvaruje) svhu postojanja organizacije.

    Brejnstorming; Spontano dolaenjedo ideja (Brainstorming)Grupna aktivnost koja omoguava ljudima da gene-

    riu ideje, postavljaju pitanja, predlau rjeenja, i postiudogovor o pitanjima koja se tiu mnogih pojedinaca.

    Infrastrukturni grant

    (Bricks and Mortar)Neformalni izraz koji oznaava grantove za izgrad-

    nju ili graevinske projekte.(ili)Neformalni izraz za kapitalna sredstva koja se

    veinom koriste za renoviranje objekata ili graevine.

    Broura (Brochure)

    Slui kao pomono sredstvo za pruanje obavje-tenja. Treba da je sastavljena tako da je lako itljiva i dasadri mnotvo informacija o organizaciji, njenim progra-mima i/ili projektima, i druge vane podatke.

    Grant za graevinske projekte(Building Grant)Grantovi za izgradnju, renoviranje, prepravljanje ili

    rehabilitovanje imovine.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    13/80

    13

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Budet (Budget)Budet je plan za dobijanje i troenje novca u cilju

    postizanja specifinih ciljeva.Postoji vie vrsta budetakoje organizacija moe da ima (jedna od kategorizacijaje sljedea):

    Godinji budet - u njemu se prikazujuplanirani prihodi i trokovi za narednu go-dinu. Ukupni iznosi budeta su obino po-dijeljeni na glavne kategorije, npr. trokoviza plate, opremu, kancelarijski trokovi,itd.

    Gotovinski budet, u kome se prikazuje

    gotovina koju organizacija planira da primii isplati u odreenom vremenskom periodu,npr. za mjesec dana

    Budet programa/projekta, u kome seprikazuju trokovi koji su predvieni zaodreeni program/projekat. Veina orga-nizacija ima vie projekata.

    (ili)Budet je izjava o finansijskoj poziciji za tano odre-

    eni period zasnovana na predvienim trokovima i pri-jedlozima za finansiranje istih. Drugim rijeima, budetje:

    Plan aktivnosti Novano izraen U specifinim kategorijama trokova Za odreeno vremensko razdoblje S mehanizmom za monitoring/kontrolu

    ugraenim u proces

    Biznis plan(Business Plan)Dokument u kojem se definie neki biznis, identi-

    fikuju ciljevi i objanjava protok novca (engl. cash flow)i planovi za otplatu kredita. Uopteno, biznis plan se ug-lavnom trai da bi banka ili neka druga organizacija odo-brila kredit.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    14/80

    14

    Statut organizacije (Bylaw)Dokument koji se usvaja na Osnivakoj Skuptini

    jedne nevladine organizacije. Prema naem Zakonu onevladinim organizacijama, Statut mora sadrati sljedeeobavezne elemente:

    1. naziv udruenja2. sjedite udruenja3. ciljeve udruenja4. djelatnost udruenja5. organ udruenja - Skuptina6. organ udruenja - Upravni odbor

    (samo ako ima vie od 10 osnivaa)7. utvren nain finansiranja,8. utvren nain prestanka rada9. utvren nain raspolaganja imovinom u

    sluaju prestanka rada.

    Kapitalni trokovi (Capital Costs)Trokovi za poetnu ili fiksnu imovinu, kao to je:

    komunikacijska oprema, vozila, putovanja, poetne kon-sultacije.

    Kapitalni grant (Capital Grant)Grant koji se daje za opremu ili graevinske pro-

    jekte.

    Kapitalna sredstva (Capital Funds)

    Sredstva koja se daju za osnivaki ulog, objekte,graenje ili opremu.

    Izgradnja kapaciteta organizacije(Capacity Building)Kreiranje i poboljanje kapaciteta jedne orga-

    nizacije da bi ona ostvarila svoju misiju i bila odriva. Ovoobuhvata: zapoljavanje novih ljudi i obuku (trening) ve

    zaposlenih, dobijanje novih ili poboljanje postojeih pro-

  • 8/2/2019 recnik NVO

    15/80

    15

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    storija za rad, jaanje postojeih programa ili kreiranjenovih,...

    (ili)(1) Razvoj najbitnijih organizacijskih vjetina i

    sposobnosti, to podrazumijeva liderstvo, menadment,finansije i prikupljanje sredstava (engl. fundraising), raz-vijanje programa i rad na evaluaciji, a sve u cilju osna-ivanja organizacijske efektivnosti i odrivosti. (2) Pro-ces pomaganja (asistiranja) jednom pojedincu ili grupida identifikuju i pozabave se problemima i dobiju uvid,znanje i iskustvo koji su im potrebni da bi rijeili neki

    problem i implementirali promjenu.

    Studija sluaja (Case Study)Jedna od tehnika koje koriste postojee informacije.

    Moe imati dvostruku ulogu: pruiti detaljne informacijeo pojedinoj grupi, jedinici ili organizaciji ili, posluiti kaoiskustvo za sticanje znanja za grupu ljudi koji analizirajuprouavani sluaj.

    (ili)Sredstvo za dobijanje sutinskih podataka o ne-

    emu na osnovu primjera pojedine osobe ili nekogdrugog sluaja. Studija sluaja moe biti pria jedne os-obe o njenom iskustvu sa odreenom problematikom.Premda moe ukazati da je ovaj uesnik tipian pred-stavnik neega, ipak studija sluaja ne tei da predstavitano (pravo) iskustvo ba svakog uesnika.

    Protok novca (Cash Flow)Neto razlika izmeu gotovinskih uplata i isplata

    koje su vezane za odreenu aktivnost u odreenomraunovodstvenom periodu.

    Podsticajni grant (Challenge Grant)Grant koji se daje samo ako je organizacija kojoj

    se doniraju sredstva u stanju da prikupi dodatna sredstva

  • 8/2/2019 recnik NVO

    16/80

    16

    iz drugih izvora. Ova vrsta granta se esto koristi da bi sestimulisala davanja od drugih donatora.

    Graansko drutvo (Civil Society)Pojam graanskog drutva moe se posmatrati sa

    dva razliita aspekta:- negativni, to je ideja da domet drave treba

    da bude ogranien i ona sprijeena dakontrolie sve drutvene aktivnosti, prodreu sve ivotne sfere i upije svu drutvenuinicijativu i sav talenat;

    - pozitivni, to je ideja o postojanju mnotvanezavisnih arita samoorganizovanjau drutvu, preko kojih ljudi mogu dazajedniki djeluju i rjeavaju svojeprobleme, to moe sluiti kao kanal zaizraavanje stavova i interesa graana i pri-tisak na vladu, ali i kao zatita od pokuajadrave da prekorai svoje granice.

    Ideja o graanskom drutvu ukazuje na to daje demokratiji potrebno da ima drutvena udruenjasvih vrsta koja su organizovana nezavisno od drave.Samo na taj nain se moe ograniiti mo drave, javnomnjenje(stavovi i interesi graana) artikulisati(izraziti)odozdo, umjesto da se njime upravlja sa vrha, i postiida drutvo ima samopouzdanja da se odupre proizvoljnojupravi.

    Naelo da takva udruenja treba da budu ne

    samo nezavisna, ve i demokratski organizovana iznutraoliava ideju da e demokratija na nivou drave biti tekslabo ukorijenjena ako se ostatkom drutva upravlja naautokratski nain. Ako su ljudi naueni na autoritarizamu porodici, koli i crkvi, i ako nemaju iskustva sa samoor-ganizovanjem i samoodluivanjem na radnom mjestu, ukomiluku i u dobrovoljnim udruenjima, nije vjerovatnoda e postati i aktivni graani, ili da e osjeati bilo kakvuodgovornost za opte stanje svoje zajednice.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    17/80

    17

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Organizacije civilnog drutva(Civil Society Organization (CSO))

    Bilo koja asocijacija ili organizacija koja je formi-rana dobrovoljno od strane graana. Ove organizacijemogu biti male ili velike, zvanino registrovane ili ne,mogu da predstavljaju interese odreene grupe ljudi iliire.

    Grupisanje (Clustering)Identifikovanje slinih karakteristika i grupisanje

    sluajeva sa ovim karakteristikama.

    Koalicija (Coalition)Koalicija je savez vie organizacija, grupa i/ili po-

    jedinaca koji na istovjetan nain ele rijeiti odreeniproblem. Unutar koalicija svako zadrava autonomijudjelovanja.

    Kolaboracija; Saradnja (Collaboration)

    Razmjena informacija, modifikovanje aktivnosti,dijeljenje resursa i jaanje kapaciteta drugog u svrhuzajednike dobiti (koristi) i da bi se postigao isti cilj.

    Organizacije kojedjeluju unutar lokalne zajednice(Community-Based Organizations)Organizacije ili inicijative koje djeluju u okviru lo-

    kalne zajednice, jako blizu zainteresovanim stranama.Ove organizacije obino nastaju kroz kole, crkve, etnikegrupe, sport ili kulturne aktivnosti.

    Vidjeti: Nevladine organizacije

    Konflikt interesa (Conflict of Interest)Situacija kada privatni interes neke osobe koja je

    ukljuena u organizaciju moe da je natjera da donese

    odluke koje nisu u najboljem interesu organizacije.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    18/80

    18

    Uslovni grant(Conditional Grant)

    Uslovni grant sadri uslov prema kome donatortrai obezbijeeno uee drugih izvora sredstava dabi odobrio svoj grant (a koji je samo dio ukupnih sred-stava potrebnih za realizaciju jednog projekta) tek potopotraivalac granta obezbijedi sredstva iz drugih izvora.Dokaz koji se daje za ovakvu uslovnu ponudu, moe sekoristiti da se trae sredstava od drugih izvora.

    Vidjeti takoe: Podsticajni grant, Dopunski grant

    Konsultant(Consultant)Profesionalac zaposlen na bazi ugovora koji pos-

    jeduje ekspertsko znanje iz odreene oblasti. Obino seove osobe zapoljavaju za odreene projekte kao to suplaniranje ili evaluacija.

    Analiza isplativosti

    (Cost-Benefit Analysis)Analiza koja uporeuje sadanju vrijednost svih ko-

    risti umanjenu za trokove nastale u vezi sa njima, kadase te koristi izraavaju u eurima isto kao i trokovi. Ovaanaliza se vri da bi se izabrala alternativa koja maksi-malno uveava koristi od nekog programa.

    (ili)irok termin koji podrazumijeva analizu koja

    uporeuje trokove i koristi odreenog projekta.

    Nadoknada trokova(Cost Reimbursement)Onaj kome je grant odobren obezbjeuje dokaz

    (obino raun) za svaki troak koji je odobren u okviruodreenog granta, a donator nadoknauje cjelokupan iz-nos za koji se prikupe dokazi na ovaj nain.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    19/80

    19

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Podjela trokova (Cost Sharing)Grant koji se daje da bi se nadopunila sredstva

    koja su obezbijeena od drugog donatora.Vidjeti takoe: Podsticajni grant, Dopunski grant

    Propratno pismo(Cover Sheet; Cover Letter)Prva strana koja se nalazi na poetku jednog pi-

    sanog prijedloga projekta i koja obino ima standard-izovanu formu. Poeljno bi bilo da je otkucana na memo-randumu organizacije. Pismo treba da je adresirano naodreenu osobu u fondaciji kojoj aljemo pisani prijed-log projekta (ovo pismo je lino; alje ga osoba-osobi).Poeljno je da je propratno pismo kratko, maksimum jed-na kucana strana. Treba da sadri najosnovnije podatkeo organizaciji i o projektu koji aljete (naziv projekta, tra-

    janje, koliko sredstava treba za njegovu realizaciju i iznossredstava koji traite od te fondacije).

    Takoe ovo pismo treba da ima potpis odgovorne

    osobe u organizaciji.

    Osnovno finansiranje (Core Funding)Finansiranje potrebno za osnovu rada jedne orga-

    nizacije, to ukljuuje plate zaposlenih za puno radno vri-jeme, zakup prostorija, opremu, trokove komunikacije, idirektne trokove svakodnevnog poslovanja. Zahtjevi zaovom vrstom finansiranja su najee odvojeni u budetuod ostalih trokova projekta.

    Direktni korisnici (Direct Beneficiaries)Vidjeti: Korisnik granta

    Direktni trokovi (Direct Costs)Trokovi koji su direktno povezani sa realizacijom

    nekog projekta i koji su obino svrstani u odreene kat-

    egorije u budetu koji je odobren nekim grantom. Tu

  • 8/2/2019 recnik NVO

    20/80

    20

    spadaju sljedee vrste trokova: lini trokovi, razne vrstedoprinosa, konsultanti, putovanja, oprema, razne vrstepotreptina i materijala, trokovi izdavanja publikacija,organizovanja seminara itd.

    Vidjeti takoe: Grant

    Direktna demokratija (Direct Democracy)Direktno uee graana u drutvenim deavanjima

    kroz slobodne i organizovane aktivnosti.

    Donacija (Donation)Donacija je davanje za neku dobru svrhu koja ne

    podrazumijeva izvrenje protiv-usluge. Oekuje se izrazzahvalnosti.

    Donator (Donor, Grantor)Pojedinac ili organizacija koja odobrava grantove ili

    priloge onima koje donira.

    Koordinacija donatora(Donor Coordination)Pokuaji raznih donatora da razmjenjuju informaci-

    je o svojim aktivnostima i na taj nain bolje integriusvoj rad.

    Datum prispijea (Due Date)

    Datum (i vrijeme) do kad projekat treba da stignedo donatora.

    Efektivnost (Effectiveness)Stepen do kojeg je program ili projekat postigao

    eljene promjene ili postigao svoje ciljeve kroz realizac-iju projektnih aktivnosti. Efektivnost se moe mjeriti uodnosima i inputa (uloenih stredstava) i outputa.

    Vidjeti takoe: Input, Output

  • 8/2/2019 recnik NVO

    21/80

    21

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Efikasnost (Efficiency)Stepen do kojeg su u relizaciji jednog programa

    ili projekta resursi svrsishodno korieni i aktivnostizavrene u predvienom roku.

    Osnovni kapital(Endowment)Trenutno ograniena neto vrijednost/neto imovina

    (engl. Net assets), ija je glavnica zatiena i iji se pri-hod smije troiti samo uz odobrenje bilo donatora ili up-ravnog odbora jedne organizacije.

    (ili)Novana sredstva koja su odobrena sa uslovom

    (zahtijevom) da se glavnica ne troi, ve da se investirakako bi stvorila izvor prihoda za neprofitnu organizaciju.

    (ili)Novac koji je doniran da bi obezbijedio kontinu-

    irani prihod za podrku ili izdravanje jedne organizacije.Osnovni kapital moe biti opti ili namijenjen za odreeni

    projekat.

    (Kapitalna) Dobit/Gubitak (Equity)Finansijko znaenje ovog pojma (engl. Equity)

    predstavlja razliku izmeu ukupne aktive, na jednoj stra-ni, i ukupne pasive.

    Evaluacija

    (Evaluation)Evaluacijom se utvruje da li su ispunjeni ciljeviprojekta (dugoroni i kratkoroni), tj. uspjenost real-izacije jednog projekta. Ona treba da je usko vezana zaove ciljeve. Opiite metodologiju evaluacije, npr. nainiprikupljanja podataka, vrste informacija koje e se saku-pljati, da li e evaluaciju raditi neko unutar organizacije(interna evaluacija) ili e se raditi eksterna evaluacija...

    Vidjeti takoe: Interni evaluator, Eksterna evaluacija

  • 8/2/2019 recnik NVO

    22/80

    22

    Evaluacioni plan(Evaluation Plan)

    Pisani dokument kojim se opisuje cjelokupan pris-tup ili plan koji e se koristiti za sprovoenje evaluacijenekog projekta. Ovaj dokument sadri sljedee podatke:to e biti uraeno, kako e biti uraeno, ko e to uraditi,kada e biti uraeno, i zato se evaluacija sprovodi.

    Eksterna evaluacija(External Evaluation)Evaluacija koju sprovodi osoba izvan organizacije

    iji se projekat ili program evaluira.

    Facilitacija (Facilitation)Planiranje i voenje sastanka.

    Facilitator (Facilitator)Osoba koja djeluje kao nepristrasni lider ili mod-

    erator sastanka.

    Studija o izvodljivosti(Feasibility Study)Objektivan pregled potencijala neke organizacije

    za prikupljanje sredstava koji mjeri jainu argumenatai dostupnost lidera, radnika i moguih donatora. Pismeniizvjetaj ukljuuje nalaze studije, preporuke i (kada je ciljostvariv) plan kampanje, vremenski raspored i budet.Studiju obino sprovodi savjet za prikupljanje sredstava.

    Davanje povratne informacije(Feedback)Proces koji ukljuuje dvosmjernu komunikaciju

    izmeu dvije strane, npr. trenera i uesnika treninga, ucilju ispravljanja, modifikovanja aktivnosti i postizanjaboljih rezultata.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    23/80

    23

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Kako davati feedback? Govoriti u svoje ime o tome kako na mene

    djeluje tvoje ponaanje specifino - ne uopteno (odreena

    situacija, odreeno vrijeme) opisno o meni - ne osuivati tebe jer

    to vodi samo u opravdavanje, ne ostavljaprostor za promjenu

    usmjereno na ponaanje koje se moemijenjati

    voditi rauna o potrebama i onoga koji daje

    povratnu informaciju i onoga ko prima tuinformaciju U pravo vrijeme - po mogunosti

    neposredno nakon, ili za vrijeme, opaenogponaanja

    Povratna informacija se nudi, ne namee se Provjerite da li je vaa povratna informacija

    bila shvaena onako kako ste je zamislili

    Revizija(Financial Audit)Ispitivanje finansijskih dokumenta jedne organi-

    zacije-agencije od strane eksperta spolja. Poslije pregledadokumenata, ekspert daje svoje miljenje o potovanjuopte prihvaenih raunovodstvenih principa. Uopteno,revizije se rade na kraju fiskalne godine. Neki grant pro-grami zahtijevaju reviziju sredstava granta na kraju pro-

    jekta za koji su dobijena sredstva.

    Finansijski menadment(Finance Management)Finansijski menadment je kontinuirani proces u

    kojem se procjenjuju finansijski rezultati organizacije ujednom periodu i na taj nain omoguava donoenje fi-nansijskih odluka relevantnih za sadanjost i budunostorganizacije.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    24/80

    24

    Fokus grupa;Tematska grupa(Focus Group)Metoda sakupljanja informacija kroz evaluacioni

    proces. Ova metoda obino obuhvata grupu od 7-10 ljudikoja se formira u svrhu prikupljanja miljenja, stavova,predlaganja ideja, ili preporuka za dalji rad.

    Vidjeti takoe: Intervju

    Diskusija u fokus grupi / tematskoj grupi(Focus Group Discussion)

    Planirana i usmjeravana diskusija izmeu lanovaizabrane grupe, u svrhu istraivanja odreenog prob-lema.

    Fondacija(Foundation)Organizacija koja je kreirana sa odreenim sredst-

    vima od kojih se ostvaruje prihod, koji se zatim distribuira

    kroz grantove drugim nevladinim organizacijama, i u ne-kim sluajevima, pojedincima.

    (ili)Organizacija civilnog drutva, koja je obino os-

    novana kroz osnovni kapital i koja daje grantove drugimorganizacijama civilnog drutva. Ova organizacija nekadmoe da realizuje sopstvene programe.

    Vidjeti takoe: Grant, Organizacija civilnogdrutva

    Kompletni pisani prijedlogprojekta- standardna forma(Full Proposal)Predstavlja jedan potpuni (kompletni) pisani plan

    za projekat ili ideju koju predlaete da se finansira. Kom-pletni pisani prijedlog projekata se razlikuje od koncep-ta predloga projekta jedino po detaljnosti informacija

  • 8/2/2019 recnik NVO

    25/80

    25

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    koje sadri; osnovne komponente su im iste. Veoma serazlikuju zahtjevi donatora po pitanju obimnosti, forma-ta i sadraja kompletnog projekta; obavezno provjeritesmjernice svakog donatora. Kompletni projekat sadrisljedee stavke (standardna forma pisanog prijedlogaprojekta):

    1. Propratno pismo (Cover letter; CoverSheet)

    2. Saetak projekta (Summary)3. Uvod (Introduction; Organization de-

    tails)

    4. Obrazloenje problema (Problem State-ment; Needs Assessment)5. Cilj/evi projekta (Long- term objective;

    Aim; Purpose; Overall goal; Wide objec-tive, Goals)

    6. Podciljevi/ Operativni ciljevi ( Objec-tives; Operational objectives; Narrowobjectives; Short- term objectives)

    7. Aktivnosti (Activities; Methods)

    8. Evaluacija (Evaluation)9. Budet (Budget)10. Prolo i budue finansiranje (Future or

    other necessary Funding)11. Propratni materijal (Appendices/Attach-

    ments)

    Vidjeti takoe: Propratno pismo, Ocjena potreba,Dugoroni i kratkoroni ciljevi,

    Evaluacija, Budet, Propratnimaterial, Uputstva, Konceptprijedloga projekta

    Prikupljanje sredstava(Fundraising)Proces obezbjeivanja dodatnih sredstava za rad

    organizacije.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    26/80

    26

    Ciklus finansiranja(Funding Cycle; Funding Round)

    Hronoloki obrazac za pregled pristiglih prijed-loga projekta, odluivanje i obavjetavanje aplikanata(onih koji su poslali prijedlog projekta). Neki donatoridaju grantove tano u odreenim intervalima (kvartalno,polugodinje, itd.) dok drugi to rade jednom godinje ilistalno u toku godine.

    (ili)Raspored dogaaja koji poinje objavljivanjem

    konkursa za raspodjelu sredstava (grantova), praen ro-

    kovima za podnoenje aplikacija, pregledom pristiglih ap-likacija, dodjeljivanjem grantova, potpisivanjem ugovorasa onima kojima su odobrena sredstva i prebacivanjemnovca na njihove raune. Ako su sredstva prerasporeenaili je ostao viak sredstava nakon prvog ciklusa finansir-anja, onda se taj ciklus ponavlja.

    Garancija o finansiranju(Funding Pledge)Indikativno, esto i samo verbalno obeanje da e

    finansiranje vaeg projekta biti omogueno.

    Rod (Gender)Odnosi se na drutveno/kulturno konstruisane

    uloge koje mukarci i ene obavljaju (nasuprot biolokimrazlikama).

    Grant opte podrke(General Support Grant)Obino se odnosi na novac koji se daje nekoj orga-

    nizaciji bez ogranienja vezanih za nain na koji e onataj novac utroiti. Ovaj grant se daje da bi uvrstio optusvhu ili rad jedne organizacije, prije nego da bi pomogaorealizaciju odreenog projekta ili neku posebnu svhu;ovaj grant se jo naziva i nerestriktivni grant.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    27/80

  • 8/2/2019 recnik NVO

    28/80

    28

    Ugovor o grantu(Grant Agreement)

    Ugovor koji se zakljuuje izmeu donatora i pri-maoca granta. Obino je zasnovan na aplikaciji koju jepodnio potraivalac (primalac) granta. Ugovor o grantuobavezuje primaoca granta da odradi odreene aktivnos-ti, u okviru odreenog vremenskog roka, za odreenusumu novca. Ugovor o grantu se obino odnosi, ili sadri,pravila koja odreuju nain troenja sredstava granta.

    Vano je napomenuti da Ugovor o grantu moe da sadrirestriktivnije uslove od onih koje je predloio primalac

    sredstava ili onih koje propisuje zakon. Ugovor o grantutakoe moe biti odobren na manje sredstava nego toje prethodno traeno.

    Vidjeti takoe: Grant

    Ciklus granta (Grant Cycle)Raspored koji odreuje kada e se aplikacije razma-

    trati, sredstva odobravati i kada treba raditi evaluaciju.

    Monitoring granta(Grant Monitoring)Stalno praenje kako se vri realizacija projektnih

    aktivnosti koje je donator finansirao, sa ciljem da se ut-vrdi da li se uslovi granta potuju i da li ima izgleda da seostvari svrha projekta za koju je odobren grant.

    Prikupljanje sredstavau lokalnoj zajednici(Grassroots Fundraising)Napori da se prikupi novac od pojedinaca ili grupa

    na lokalnom nivou za neku iru svrhu. Obino su korisniciusluga te organizacije(direktni ili indirektni), ti koji dajusredstva. Aktivnosti za prikupljanje sredstava u lokalnojzajednici obuhvataju: akcije ukljuivanja lanarina, lutri-

    je, i mnoge druge aktivnosti.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    29/80

    29

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Organizacija lokalne zajednice(Grassroots Organization (GRO))

    Termin koji se koristi da se opie organizacija iliinicijativa koja djeluje (radi) unutar lokalne zajednice,veoma blizu zainteresovanim stranama, ili sa grupamaljudi do kojih je tee doprijeti. Ove organizacije su obinomale.

    Vidjeti takoe: Nevladine organizacije,Organizacije bazirane u zajednici,Zaniteresovane strane

    Finansijski izvjetaj primaoca granta(Grantee Financial Report)Izvjetaj u kome se detaljno obrazlae kako jedna

    organizacija troi sredstva koja su joj odobrena grant-om. Obino jedan finansijski izvjetaj sadri spisak svihtrokova koji su nastali troenjem sredstava granta.Nekad se ovaj spisak nadopunjuje potpunim finansijskimizvjetajem jedne organizacije koji obuhvata sve njene

    prihode i trokove, aktivu i pasivu.

    Uputstva (Guidelines)Sadre podatke koje daje donator o svojim ciljevi-

    ma, prioritetima, kriterijumima i proceduri za prijavljivan-je za grant. Uvjek treba traiti te smjernice i pridravati ihse kada se obraate konkretnom donatoru.

    Upravljanje ljudskim resursima / kadrom(Human Resource Management)Odnosi se na to kakav je odnos organizacije prema

    volonterima, lanovima upravnog odbora i zaposlenima ikoliko ulae u njihov razvoj.

    Efekat (Impact)Stepen u kojem je jedan projekat ili program

    napravio dugoronu promjenu.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    30/80

    30

    Evaluacija ostvarenog efekta(Impact Evaluation)

    Jedan tip evaluacije rezultata koji se fokusira nairi, dugoroni uticaj ili rezultate programskih (projekt-nih) aktivnosti.

    Strategija implementacije(Implementation Strategy)Plan razvoja jednog programa i procedura koje obez-

    bjeuju ispunjavanje namjeravanih funkcija i usluga.

    Bilans uspjeha(Income Statement (IS))Saetak razlike prihoda i rashoda (trokova) za

    odreeni vremenski period.

    Indikatori (Indicators)Opservacija ili mjerenje za koje se pretpostavlja da

    su dokaz o osobinama ili karakteristikama nekog fenom-ena.

    Indirektna korist (Indirect Benefit)Rezultati koji su postignuti realizacijom odreenog

    programa ili projekta, ali nisu predvieni da budu ciljevitog projekta ili programa.

    Indirektni trokovi (Indirect Costs)Trokovi jedne organizacije koji se ne mogu direkt-no vezati za realizaciju odreenog projekta ili aktivnosti.Obino se trokovi odravanja zgrada, zemljita, opreme,raunovodstvenih usluga, komunalija i opti administra-tivni trokovi smatraju indirektnim trokovima. Ovakvetrokove donatori odobravaju ili ne odobravaju, dok nekidonatori mogu postaviti maksimalan iznos izraen u pro-centima od ukupne vrijednosti granta.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    31/80

    31

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Ne-novana donacija; In-kind donacija(In-Kind Donation)

    Nenovane donacije kao to su oprema, materijalza rad, korienje kancelarijskog prostora, razne vrsteroba, poslovne usluge, vrijeme osoblja i slino.

    Ne-novani trokovi (In-Kind Costs)Nenovani doprinosi u obliku opreme, materijala

    za rad, prostora, vremena osoblja, itd. koje daje pri-malac granta. Ovaj ne-novani iznos moe biti limitiranod strane donatora.

    Dopuna ne-novanim sredstvima(In-Kind Matching)Situacija kada se finansijska sredstva dobijena od

    jednog donatora nadopunjuju sa nenovanim sredstvimaiz drugih izvora.

    Input; Uloena sredstva(Input)Resursi koji su korieni u jednom programu ili

    projektu.

    Input indicator;Indikator uloenih sredstava(Input Indicator)Mjerenje iznosa resursa koji su korieni za

    odreenu planiranu aktivnost.

    Interna kontrola(Internal Control)Proces koji je zamiljen tako da obezbijedi ob-

    jektivnost praenja ostvarivanja razliitih ciljevamenadmenta, kao to je, recimo, pouzdanost finansi-

    jskih izvjetaja.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    32/80

    32

    Podrka institucijama(Institutional Support)

    Grantovi za obrazovne institucije ili organizacije,koji se odobravaju za pomaganje programa stipendiran-ja, veinom za redovne studente; donatorska organizaci-ja zatim distribuira ovako dobijena sredstva pojedincimakroz svoje programe.

    Institucije (Institutions)Organizacije kojima upravljaju profesionalci da bi

    pruili svoje ekspertsko znanje ljudima kojima je onopotrebno, ukljuujui: kole, socijalne ustanove, bib-lioteke, republike i lokalne vlasti, bolnice, univerzitete,itd.

    Interesne grupe(Interest Groups)Ove grupe koje se jo zovu i grupe javnog zastu-

    panja (engl. advocacy groups), predstavljaju grupe ljudi

    koji se okupljaju oko zajednikog cilja/ svrhe. Grupe zazatitu ivotne okoline, grupe koje se bore za ljudska pra-va, grupe koje rade na socijalnim problemima itd. pred-stavljaju interesne grupe.

    Rjeavanje problemabazirano na interesima(Interest-Based Problem Solving)

    Definie probleme iz perspektive interesa (nepozicija) i radi na pomirenju razliitih interesa da bi sepostiglo rjeenje koje zadovoljava sve uesnike.

    Interna anlaliza(Internal Analysis)Evaluiranje snaga, slabosti, mogunosti i prepreka

    jedne organizacije.

    Vidjeti takoe: SWOT analiza

  • 8/2/2019 recnik NVO

    33/80

    33

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Interni evaluator(Internal Evaluator)

    Jedan od zaposlenih iliitavi sektor, koji je sastavnidio organizacije koja je predmet evaluacije.

    Interni monitoring(Internal Monitoring)Predstavlja jedan aktivni proces monitoringa koji

    koristi razne podatke koji pruaju informacije o poslovan-ju neophodne za menadment i druge donosioce odlukau jednoj organizaciji.

    Interpersonalne vjetine(Interpersonal Skills)Sposobnost da se efektivno komunicira verbalnim

    i neverbalnim putem.

    Intervjui (Interviews)Telefonski ili lini razgovori sa nekom osobom ili

    grupom ljudi. Obino intervjui nude mogunost da seispitaju i istrae odgovori i da se prui bolji kvalitet od-govora, mada oni mogu da sadre manje objektivne infor-macije. U odgovarajuim uslovima (kada su obezbijeenipovjerenje i anonimnost) intervjui su pogodno sredstvoda se prikupe opipljive informacije koje ljudi obinonisu voljni da stave na papir.

    Vidjeti takoe: (Fokus grupe)Tematske grupe

    argon (Jargon)Jezik koji se koristi unutar specifine grupe ljudi.

    Opis posla (Job Description)Dokument koji sadri podatke o nazivu radnog

    mjesta, odgovornostima za taj posao (ta se oekujeda ta osoba radi), kao i vjetinama i kvalifikacijama koje

    treba da ima zaposleni na tom radnom mjestu.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    34/80

    34

    Zajedniko finansiranje(Joint Funding)

    Projekat koji finansira vie od jednog donatora, odkojih svako obezbjeuje sredstva za odreene djeloveprojekta.

    Vidjeti takoe: Podsticajni grant, Dopunski grant,Partnerskofinansiranje

    Poetak (Kickoff)Formalno, javno otpoinjanje jedne kampanje ili

    razvijanja programa, obino na taj nain to se organizujeveera na koju se pozivaju svi ljudi sa kojima je mogueda emo imati kontakata po tom pitanju; tada se najeei objavi iznos sredstava kojim trenutno raspolaemo ilikoji emo uskoro dobiti za tu svrhu.

    Menadment znanja(Knowledge Management)Proces u kojem organizacija generie vrijednosti

    svoje intelektualne imovine i imovine bazirane na znanju.Obino generisanje vrijednosti ovakve imovine ukljuuje idijeljenje tih informacija sa zaposlenima, organizacionimdijelovima i drugim organizacijama u cilju postizanjaboljeg poslovanja (engl. best practices).

    Liderstvo(Leadership)

    Snaga unutar jedne institucije, agencije, orga-nizacije koja stimulie ostale da rade ili daju.

    Razvijanje liderstva(Leadership Development)Ovladavanje odreenim vjetinama i upoznavanje

    sa pozitivnim iskustvima koji omoguavaju jednoj osobida zauzme lidersku poziciju u jednoj zajednici i da se iz-

    bori sa izazovima koje takva pozicija namee.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    35/80

    35

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Glavni partner (Lead Partner)Donator ili agencija koja inicira ili pospjeuje

    saradnju i partnerstvo razvijanjem strategije, pokretan-jem programa, praenjem koordinacije donatora, uprav-ljanjem implementacijom, obezbjeivanjem inicijalnogfinansiranja ili daje najveu podrku u resursima.

    Vidjeti takoe: Koordinacija donatora, Inicijalnofinansiranje

    Organizacija koja ui(Learning Organization)

    Organizacija koja trai rjeenja sa znaenjem,zatim usvaja ta rjeenja tako da se ona dalje razvijaju,rastu i nastavljaju da budu uspjena. Organizacije kojeue ukljuuju ideje iz vie izvora i ukljuuju razne osobeu rjeavanje problema, dijeljenje informacija i za proslav-ljanje uspjeha. Vidjeti takoe: Pozitivna iskustva, Upravl-

    janje znanjem, Nauene lekcije

    Stilovi uenja (Learning Styles)Razliiti pristupi ili stilovi uenja. Razliite vrste

    stilova uenja obuhvataju: vizuelni, auditoran (sluni) ikinestetiki.

    Nauene lekcije (Lessons Learned)Proces kojim kroz evaluaciju navodimo to se desi-

    lo i zato, a zatim primjenjujemo ono to se tako nauilo

    da bi se izbjeglo ponavljanje istih greaka.Vidjeti takoe: Pozitivna iskustva, Evaluacija,Menadment znanja,Organizacija koja ui

    Pismo preuzimanja obaveze(Letter of Commitment)Prua u kratkim crtama pregled obaveza vezano

    za: prisustvovanje sastancima,fi

    nansijsku podku, obav-

  • 8/2/2019 recnik NVO

    36/80

    36

    ezu prikupljanja sredstava, prisustvovanje odreenimdogaajima, duinu rokova, obavezu uestvovanja uraznim odborima, itd.

    Pismo namjere(Letter of Intent)Donatorovo pismo ili kratka izjava koji sadre nje-

    govu namjeru da odobri odreeni grant.(ili)Ovo pismo sadri donatorovu izjavu da e odobriti

    odreena sredstva za realizaciju projekta, ako se ispune

    odreeni uslovi. Ovo pismo daje mogunost potraivaocusredstava da trai sredstva od drugih izvora bez vrsteobaveze ovog donatora da odobri sredstva za taj pro-

    jekat.

    Upit (Letter of Inquiry)Kratko pismo u kojem se navodi projekat u kratkim

    crtama zajedno sa iznosom koji se trai. Ovo pismo se

    alje donatoru da bi se ispitalo da li je zainteresovan zaovaj projekat i da li bi elio da mu se poalje kompletanprijedlog projekta.

    Obino, osim ako donator drugaije ne trai, ovopismo treba da je napisano maksimum na jednoj stranici.Ono treba da sadri: (a) nekoliko reenica o vaoj orga-nizaciji; (b) veoma kratak opis projekta; (c) precizan iz-nos sredstava koji traite; (d) objanjenje zato vjerujeteda je ovaj projekat za donatora interesantan i da se uk-

    lapa u njegove prioritete. Deava se da donator nekadaodobri sredstva samo na osnovu ovog pisma. Meutim,mnogo je vjerovatnije da e vam donator traiti da mupoaljete kompletan prijedlog projekta ako smatra da jevaa ideja interesantna.

    Mnogi donatori vole da ih ovako kontaktirate prijenego to im poaljete kompletan prijedlog projekta.

    Vidjeti: Preliminaran prijedlog projekta, Prijedlogprojekta

  • 8/2/2019 recnik NVO

    37/80

    37

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Koncept prijedloga projekta(Letter Proposal)

    Za razliku od upita, koncept predloga projektasadri sve informacije koje su potencijalnom donatorupotrebne da bi odluio da li da finansira va projekat.Koncept predloga projekta se razlikuje od kompletnogprijedloga projekta samo po detaljnosti podataka kojesadri; dok su im osnovne komponente iste. Razliiti suzahtjevi od donatora do donatora, po pitanju duine, for-mata i sadrine ovog pisma. Dobro provjerite uputstvakoja e vam donator dati vezano za to kako ovo pismo

    treba da izgleda.Najee se koncept predloga projekta alje za-jedno sa propratnom dokumentacijom.

    Vidjeti takoe: Propratna dokumentacija,Uputstva

    Poetni grant(Leverage)

    Jedan od naina koje koriste fondacije za dodje-ljivanje grantova. Poetni grant se zove situacija kadase organizaciji odobri mala suma sredstava sa izriitomsvrhom da se privuku sredstva od drugih donatora ili dase organizacija snadbije vjetinama (alatkama) koje su

    joj potrebne da bi prikupila druga sredstva.

    Korienje poetnog granta(Leveraging)

    Korienje (ulaganje) sopstvenih resursa radi prib-avljanja podrke ili resursa drugih partnera.

    Proporcija poetnog granta(Leveraging ratio)Proporcija izmeu sredstava odobrenih grantom

    i sredsatva ili ne-novane donacije iz drugih izvora. Naprimjer, proporcija poetnog granta 1:1 znai, da e za

  • 8/2/2019 recnik NVO

    38/80

    38

    svaki euro odobren grantom za odreeni projekat, pri-malac granta (onaj kome je grant odobren) obezbijediti

    jedan euro iz drugih izvora.Vidjeti takoe: Dopunski grant

    Pasiva; Obaveze(Liabilities)Obaveze koje se odnose na posjedovanu imov-

    inu, iskljuujui vlasniki (kapitalni)dobitak/gubitak. Zafondaciju obaveze predstavljaju neizmirena plaanja zagrantove koji su odobreni ali jo nisu plaeni ili preostali

    grantovi koje treba platiti tokom perioda od vie godina.Vidjeti takoe: Bilans Uspjeha, (Kapitalni) Dobitak/

    Gubitak(ili)

    Obaveze su dugovanja organizacije, odnosno onoto organizacija duguje drugima.Na primjer:

    - Roba i usluge koje su nabavljene ali jonisu plaene, npr. kompjuter koji ete platitiu roku od est mjeseci; elektrini radovikoji su zavreni u vaoj kancelariji, a zakoje jo niste dobili raun itd.

    - Plate koje treba isplatiti osoblju zaprethodni mjesec u prvoj nedjelji tekuegmjeseca, npr. plate za maj koje se obinoisplauju 1. juna

    - Porezi iz plate i socijalno osiguranje zazaposlene koji su zadrani od plate, ali jo

    nisu plaeni dravi.

    Likert skala(Likert-Scale)Jedna evaluaciona tehnika koja se najee koristi

    kao instrument kod raznih istraivanja da bi se izmjeriloneije miljenje ili stav. Npr.:

    C. Da li smatrate da je ovaj rjenik jednostavan zakorienje?

  • 8/2/2019 recnik NVO

    39/80

    39

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Molim vas zaokruite jedan od ponuenih odgo-vora:

    1. Veoma jednostavan2. Jednostavan3. Malo komplikovan4. Veoma komplikovan5. Nemam miljenje

    Lobiranje (Lobbying)Lobiranje predstavlja niz akcija kojima je cilj izvriti

    uticaj. Osnovnu ciljnu grupu akcije lobiranja ine dono-

    sioci odluka.Tematske oblasti: Zastupanje

    Lobisti (Lobbyist)Grupa ljudi ili pojedinih graana koji pokuavaju da

    utiu na usvajanje ili ne-usvajanje zakonodavstva. Prvo-bitno se ovaj izraz odnosio na osobe koje esto posjeujuholove (predvorja neke skuptine; engl. lobbies) ili hod-

    nike zakonodavnih odjeljenja da bi priali sa ljudima kojiizrauju zakone.

    Dugoroni cilj(Long-Term Goal)Svaki cilj za koji treba 1-5 godina da se ostvari.

    Kampanja e-mailovima

    (Mail Campaign)Jedna vrsta kampanje, koja se obino iroko ko-risti, a koja se sprovodi e-mailom, tako to se obino jed-noj osobi poalje nekoliko e-mailova tokom odreenogvremenskog perioda.

    Master plan studija (Master Plan Study)Izuzetno detaljna i kompleksna studija savjeta za

    prikupljanje sredstava koja ukljuuje mnoge aspekte rada

  • 8/2/2019 recnik NVO

    40/80

    40

    institucije osim prikupljanja sredstava, kao to su misija,administracija, finansijski menadment i upravljanje.

    Paritetni doprinos (Matching)Jemstvo (data rije) ili obavezivanje za odobravan-

    jem sredstava ili ne-novanog davanja u svrhu podsti-canja drugih donatora da se obaveu da odobre sredstvaili da poveaju trenutni iznos sredstava koji su odobrili.

    Vidjeti takoe: Ne-novana donacija

    Dopunski grant (Matching Grant)Predstavlja grant ili poklon koji je odobren sa

    svrhom da se odobreni iznos treba nadopuniti u izno-su jedan-naprema-jedan ili u skladu sa nekom drugompredvienom formulom; ili predstavlja grant koji se odo-brava kao nadopuna za podsticajni grant.

    Vidjeti takoe: Podsticanji grant, Uslovni grant,Zajednikofinansiranje

    Zapisnik sa sastanka(Meeting Minutes)Pismeno praenje dogaaja na jednom sastanku.

    Posredovanje (Mediation)Jedna od metoda razrjeavanja konflikata koju

    sprovodi posrednik koji radi sa stranama u sukobu da bi

    im pomogao da poboljaju komunikaciju i da analizirajusituaciju koja je prouzrokovala konflikt. Na ovaj nain os-obe koje su u sukobu mogu same da identifikuju i izaberurjeenje kojim se rjeava problem, a koje zadovoljava in-terese ili potrebe svih strana koje su u sukobu. Za razlikuod arbitracije, kada posrednik saslua argumente objestrane i donese zakonski obavezujue (engl. legally bind-ing) rjeenje za one koji su u sukobu, medijator samopomae tim osobama da same dou do rjeenja.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    41/80

    41

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Medijator; Posrednik(Mediator)

    Osoba koja radi sa stranama u sukobu, sa ciljempostizanja njihovog obostrano prihvatljivog rjeenja.Medijator je aktivni uesnik u diskusiji, ali za razliku odarbitra, medijator ne namee rjeenje onima koji su usukobu; On ili ona nastoji da aktivno utie na njih da pro-nau rjeenje koje je prihvatljivo za sve.

    Monitoring medija(Media Monitoring)

    Predstavlja zadatak u okviru kojeg pojedinci ili or-ganizacije veoma paljivo i kritiki prate kako izvjetavajurazliiti (novi) mediji, sa svrhom da se efikasnije skrenepanja tim medijima. Monitoring medija zahtijeva od po-

    jedinaca ili organizacija da razviju kritian stav kao koris-nici raznih vrsta medija.

    lanovi (Members)

    Osobe u ne-profitnoj organizaciji koje uivaju odre-ena prava u skladu sa statutom, podzakonskim aktimai dravnim zakonom. Ova prava mogu podrazumijevati iizbor Upravnog odbora ne-profitne organizacije.

    Organizacija sa lanstvom(Membership Organization)Organizacija civilnog drutva (engl. skr. CSO) ili

    nevladina organizacija koju formiraju lanovi koji birajuUpravni odbor i uestvuju u kreiranju politike, planiranju,i radu organizacije. Ove organizacije se nekad nazivajui participatorne ili organizacije lokalne zajednice(engl.Grassroots organizations).

    Mentor (Mentor)Iskusni profesionalac koji pomae u profesional-

    nom usavravanju nove ili manje iskusne osobe.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    42/80

    42

    Mentorstvo(Mentoring)

    Upoznavanjem sa akumuliranim znanjem steenimkroz praksu, koje obino osoba iz vieg menadmentaprenosi osobi koja se obuava u istoj organizaciji.

    Metodologija(Methodology)Sredstva ili logina procedura kojom se ono to je

    planirano projektom (ili programom) implementira.

    Status manjina(Minority Group Status)Odnosi se na ugroene, bespomone, i/ili tirani-

    sane segmente drutva, koji su izdvojeni nepravednimtretmanom ili diskriminacijom od strane dominirajuihsegmenata tog drutva.

    Izjava o misiji(Mission Statement)Jedna filozofska izjava ili vrjednosni sud koji tei

    da prui odgovor na pitanje zato organizacija postoji;koji su glavni razlozi njenog postojanja. Izjava o misijise ne izraava kroz dugorone ili kratkorone ciljeve, vevie kroz jedan realistian ali dalekovidi prikaz onoga toorganizacija predstavlja, kome slui, ta radi i to moeda postigne.

    Misija (Mission)Izjava o optoj svrsi postojanja jedne organizacije.Misija organizacije je direktno povezana sa njenom

    vizijom. To je jedna vrsta izjave koja sadri svrhu i vri-jednosti organizacije, u isto vrijeme navodei kako e seta svrha i vrijednosti sprovoditi u praksi. Ona treba da senavede u pisanim dokumentima organizacije (u statutu),

    i da je znaju svi zaposleni (iz istih razloga koji su gore

  • 8/2/2019 recnik NVO

    43/80

    43

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    navedeni). Izjava o misiji treba de podstie, da sadri iza-zove. Iako je kreiramo tako da je ambiciozna, ipak misijatreba da bude i realna, na primjer: vaa misija ne moebiti da suzbijete nezaposlenost u dravi u roku od petgodina, iz prostog razloga jer to nije mogue.

    Mikrokredit (Microcredit)Mali zajmovi koji se odobravaju pojedinicima da bi

    oni ostvarili ili poveali svoj prihod.

    Moderator (Moderator)Osoba koja upravlja diskusijom u grupi; esto se

    naziva i facilitator.

    Monitoring (Monitoring)Monitoring se, jednostavno izraeno, moe sma-

    trati stalnom sistematskom aktivnou u kojoj se saku-pljaju i pruaju informacije specijalno sa svrhom mjerenjai poboljanja efektivnosti projekta; ili se moe koristiti za

    obezbjeivanje odgovornosti na svim nivoima projekta,posebeno u pogledu finansija, ili kada menadment don-osi odluke o osoblju i institucionalnoj efektivnosti.

    Viegodinja / stalna podrka(Multiyear / Continuing Support)Moe da oznaava: 1) grantove koji se produavaju

    na vie od godinu dana, ili 2) mogunost ponovnog

    apliciranja kod istog donatora za dodatna sredstva u na-rednim budetskim periodima. Da li e doi do ovakveviegodinje i stalne podrke, zavisi od uspjenosti radaorganizacije tokom prvog odobrenog granta.

    Istraivanje potreba / Opis problema(Needs Assessment)

    Analiza koja ispituje potrebe odreene grupe i

    prezentuje tako dobijene rezultate u pismenoj formi gdje

  • 8/2/2019 recnik NVO

    44/80

    44

    se te potrebe detaljnije obrazlau. Ova analiza takoeidentifikuje i akcije koje treba preduzeti da bi se ovepotrebe zadovoljile, u cilju razvijanja projekta (programa)i njegove implementacije.

    (ili)Dio pisanog prijedloga projekta u kojem se dona-

    toru objanjava zato postoji potreba da se realizuje vaprojekat. Ovaj dio se jo naziva i opis problema. Opisproblema treba da prui odgovor na sljedea pitanja:Zato je zapravo potreban va projekat? Koju bi to vanupotrebu trebalo zadovoljiti?; ija je to potreba?; Zato

    je ona znaajna?; to je uzrok tog problema?; to

    e sedesiti ako se taj problem ne rijei?; Ko (je) i to ini/o na

    rjeavanju tog problema (sa kakvim rezultatima, da li mimoemo bolje) itd.

    Jedan dobro obrazloen opis problema mora dakorespondira sa svrhom i ciljevima donatora, da je objek-tivno opisan (bez dramatizovanja), da se bavi problemomkoji je rjeiv, kao i da sadri to vie relevantnih podataka(npr. statistiki podaci, izjave eksperata (strunjaka), ..).

    ist (neto) prihod(Net Income)

    Viak izmeu ukupnih prihoda i zarade u odnosu naukupne trokove i gubitke za odreeni raunovodstveniperiod.

    Vidjeti takoe: Bilans stanja

    Mrea (Network)Pojedinci ili organizacije koji dijele informacije, ideje,resurse ili ciljeve da bi ostvarili pojedinani ili grupni cilj.

    Nevladina organizacija(Non-Governmental Organization(NGO))

    Vrsta organizacije civilnog drutva koja je neprof-itna, nepolitika i koja slui javnom interesu ili interesu

    odreene (speci

    fine) grupe. Ovaj izraz se obi

    no koristi

  • 8/2/2019 recnik NVO

    45/80

    45

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    za organizacije civilnog drutva koje su formalno regis-trovane.

    (ili)Nevladina organizacija je ona organizacija koja

    se slobodno i legalno (u skladu sa pravnim sistemomkoji potuje najvie standarde ljudskih prava i sloboda),autonomnom inicijativom graana formira, organizujei djeluje na programskoj platformi o unaprjeenju ja-vnog dobra, i koja je izvan uticaja i kontrole dravnih iparadravnih aparata vlasti.

    (ili)

    Termin Ujedinjenih nacija za ne-profitnu orga-nizaciju koju ne finansira i ne kontrolie u potpunosti vla-da i koja promovie dobrobit ljudi na ne-profitnoj osnovi.Kada postoji samo u jednoj zemlji, smatra se nacional-nom NVO, a kada postoji u vie zemalja u regionu smatrase regionalnom NVO. Organizacija bi trebalo da ima prav-no ustanovljen statut, jasnu svrhu i vidljive aktivnosti saupravljakim tijelom koje ima ovlaenje da govori u imesvojih lanova. Moe ali ne mora biti pridruena nekoj

    meunarodnoj organizaciji.Vidjeti takoe: Organizacija graanskog drutva,

    Neprofitna organizacija,Dobrovoljna organizacija

    Neprofitni sektor(Nonprofit Sector)Ovaj sektor sainjavaju nevladine organizacije koje

    se bave pitanjima od javnog interesa bez motivacije dasteknu profit.Vidjeti takoe: Organizacije lokalne zajednice

    Neprofitna organizacija(Non-Profit Organization)Ova organizacija je sinonim za nevladinu orga-

    nizaciju. Neprofitna organizacija je ona organizacija ko-jom upravlja obino volonterski upravni odbor (nevladina

  • 8/2/2019 recnik NVO

    46/80

    46

    organizacija po naem zakonu mora imati upravni odborsamo u sluaju ako ima vie od 10 osnivaa; u sluaju daima manje osnivaa ona moe, a ne mora imati upravniodbor), i iji rad nije usmjeren na sticanje profita. Oveorganizacije pripadaju treem sektoru.

    Vidjeti takoe: Trei sektor.

    Ciljevi/Operativni ciljevi(Objectives)Kao dio prijedloga projekta, ciljevi predstavljaju

    izjave o oekivanim rezultatima koje sadre podatke o

    tome ko e to da radi, kada i koliko toga e biti uraeno.Mjerljivi ciljevi postaju kriterijum na osnovu kojeg seocjenjuje uticaj koji se projektom ostvaruje na ciljnu gru-pu i/ili efektivnost organizacije.

    Onlajn prikupljanje sredstava(Online Fundraising)Metoda korienja Interneta da bi se pronala i pri-

    kupila sredstva.

    Operativni budet(Operating Budget)Budet koji se odnosi na dohodovne aktivnosti

    (engl. income-producing activities) jedne organizacije.

    Operativna sredstva

    (Operating Funds)Sredstva koja se koriste za podmirivanje trokovazaposlenih, administrativnih i drugih trokova za postojeipogram ili projekat.

    Operativna fondacija(Operating Foundation)Fondacija koja vodi sopstvene programe, i koja

    troi veinu svojih prihoda na ove programe.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    47/80

    47

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Operativni/Periodini/Tekui trokovi(Operating/Recurrent/Running Costs)

    Tekui godinji ili mjeseni trokovi jedne orga-nizacije ili projekta, kao to su plate, trokovi vode istruje (komunalije), potronog materijala, komunikacija,prevoza, odravanja i opravke.

    (ili)Trokovi bez kojih organizacija ne bi mogla da

    funkcionie; trokovi koji se odnose na interno ili admin-istrativno poslovanje, vie nego na odreeni program(projekat) ili pruanje usluga.

    Operativni plan(Operating Plan)Kratkoroan, detaljan plan, koji najee sadri

    preciznu specifikaciju ciljeva i predvienih aktivnosti.

    Otvoreno drutvo(Open Society)

    Ideja otvorenog drutva je zasnovana na saznanjuda ljudi djeluju na osnovu nesavrenog znanja i da nikonije u posjedu apsolutne istine.

    U praksi, otvoreno drutvo se odlikuje vladavinomprava, potovanjem prava ovjeka, manjina i manjinskihmiljenja; raspodijelom moi i trinom ekonomijom.

    Otvoreno drutvo je nain da se opiu pozitivni as-pekti demokratije.

    Operativna podrka(Operating Support)Sredstva koja se daju da bi se pokrili svakodnevni,

    tekui trokovi organizacije, gdje spadaju trokovi isplatazarada zaposlenima, trokovi vode, struje, kancelarijskogmaterijala, itd.

    Vidjeti takoe: Grant opte podrke

  • 8/2/2019 recnik NVO

    48/80

    48

    Grant za operativnu podrku(Operating Support Grant)

    Grant koji pokriva trokove isplate zarada zapo-slenima, administrativnih i drugih trokova funkcionisanjajedne organizacije ili programa.

    Operativni indikatori(Operational Indicator)Pokazatelji koji navode kako se za odreeni pro-

    jekat ili program koriste resursi i da li se aktivnosti spro-vode u skladu sa planom rada.

    Vidjeti takoe: Planiranje posla.

    Kapacitet organizacije(Organizational Capacity)Interni potencijal organizacije za rastom, razvi-

    janjem i usavravanjem. Stepen u kojem je organizacijasposobna i ima resursa da ostvari svoju misiju.

    Vidjeti takoe: Misija.

    Organizacijska kultura(Organizational Culture)Set pisanih i nepisanih pravila koja odreuju i obli-

    kuju rad jedne organizacije.

    Organizacijski razvoj(Organizational Development)

    Znanja i vjetine koje omoguavaju upravnimtijelima i zaposlenima da efikasno i efektivno upravljaju

    jednom nevladinom organizacijom. Ovo ukljuuje: razvi-janje resursa, finansijski menadment, strateko plani-ranje, ukljuivanje novih ljudi u rad organizacije, kao iunaprjeivanje komunikacija.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    49/80

    49

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Efektivnost organizacije(Organizational Effectiveness)

    Sposobnost jedne organizacije da ispunjava svojumisiju uz pomo zdravog menadmenta, dobre uprave, istalne posveenosti postizanju rezultata.

    Struktura organizacije(Organizational Structure)Formalni sistem relacija meu zaposlenima unutar

    jedne organizacije, koji pokazuje obaveze izvjetavanjaizmeu razliitih pozicija menadmenta i zaposlenih. Ovastruktura se esto prikazuje u formi dijagrama ili tabele.

    Rezultati; Efekti(Outcomes)Pozitivna ili negativna promjena koja se deava kao

    rezultat realizacije projekta ili programa. Rezultatima semjeri efekat na neposredne korisnike, pojedince ili grupe,na koje se izvrio posredan ili neposredan uticaj, kao i na

    iru zajednicu.

    Evaluacija rezultata(Outcome Evaluation)Evaluacija koja se koristi da bi se identifikovali re-

    zultati jednog projekta (programa). Ovaj tip evaluacijeprua sljedee podatke: (1) stepen u kojem problemi ipotrebe kojima se bavi projekat jo uvijek postoje; (2)naini da se poboljaju nepovoljni uticaji i da se unaprije-di eljeni uticaj, i (3) izvjesni redizajn (djelova) projektakoji se moe naznaiti za ubudue.

    (ili)Evaluacioni proces koji se vie fokusira na mjerenje

    uspjenosti u ostvarivanju odreene, mjerljive, i znaajnepromjene u drutvu ili u ivotima ljudi za koje se sprovo-dila promjena, nego na puko navoenje inputa (uloenihsredstava) ili izvjetavanje o onome to se uradilo.

    Vidjeti takoe: Ciljevi ostvarenih efekata

  • 8/2/2019 recnik NVO

    50/80

    50

    Ciljevi ostvarenih efekata(Outcome Objectives)

    Ova terminologija opisuje metu (cilj) ili indikatoreuspjeha koji se direktno odnose na promjenu koja eproizai iz vaeg predloenog projekta. Efekat (out-come) jeste sama promjena-odgovor na pitanje, to ebiti drugaije u naem drutvu ili ivotima ljudi kojima sebavimo u ovom projektu kao rezultat naih napora (na-kon zavretka projekta)?. Jedan cilj ostvarenog efektarazlikuje se od procesnog ili kratkoronog cilja, koji sefokusira na aktivnosti ili odraivanje onoga to je plani-rano Jedan primjer za kratkoroni cilj bi bio: Do krajadecembra 2004. godine, mi emo odraditi 60 asovaopismenjavanja za 50 punoljetnih osoba. Sa ovim ciljempovezan, ali mnogo jai, jedan cilj ostvarenog efekta -koji se fokusira na promjenu, a ne na ono to treba da seodradi da bi se postigla ta promjena - bi bio, Poslije 60odranih asova opismenjavanja, 75% punoljetnih osobae poboljati svoju pismenost za najmanje dva stepena.

    Output; Direktni proizvod(Output)Neposredno mjerenje vrsta i koliina dobara i

    usluga koje su proizvedene (pruene) tokom realizacijejednog projekta ili programa.

    Output indikator(Output Indicator)Mjera koja pokazuje konkretan proizvod ili dostig-

    nua ostvarena kroz aktivnosti jedne organizacije ili po-jedinog zaposlenog, tokom odreenog vremenskog peri-oda.

    Spoljni evaluator(Outside Evaluator)Evaluator koji nije lan organizacije za koju se vri

    evaluacija. Ovaj evaluator se jo naziva i evaluator tree

    strane(engl. third-part evaluator).

  • 8/2/2019 recnik NVO

    51/80

    51

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Opti trokovi (Overheads)Administrativni trokovi implementacije projekta ili

    programa.

    Paralelno finansiranje (Parallel Funding)Partneri se slau oko zajednikog cilja, ali donose

    odluku da vre upravljanje i rasporeivanje svojih sred-stava odvojeno, koristei sopstveno finansiranje, admin-istrativne i upravljake strukture.

    Participatorna evaluacija(Participatory Evaluation)Ukljuivanje zainteresovanih strana u proces evalu-

    acije. Dobijanje inputa i/ili informacija od zainteresovanihstrana u jednom procesu evaluacije doprinosi kvalitetudobijenih podataka.

    Vidjeti takoe: Evaluacija

    Partnerstvo (Partnership)

    Pojednici ili organizacije koje rade na ostvarivanjuzajednikog cilja sa zajednikim interesima i odgovornouza postizanje rezultata.

    Partnersko finansiranje(Partnership Funding)Grant ili program finansiranja u kojem razliiti

    partneri daju sredstva. U nekim sluajevima, ovo semoe odnositi na zajedniko finansiranje vlade i drugihfonadacija. Moe se takoe odnositi na partnere koji dajunematerijalne resurse.

    Vidjeti takoe: Zajednikofinansiranje

    (Dospjela) Dugovanja (Payables)Dug ili obaveza koja treba da se plati ili se duguje

    za kupljena dobra ili pruene usluge. Dok se raun neplati, iznos koji se duguje se zove dospjeli raun.

    Vidjeti: Bilans stanja, Pasiva

  • 8/2/2019 recnik NVO

    52/80

    52

    Indikatiori uspjeha(Performance Indicator)

    Pokazatelj koji slui da bi se odredio stepen u ko-jem su ciljevi i rezultati ostvareni.

    Prirunik za zaposlene(Personnel Manual)Dokument koji sadri kadrovsku politiku i admin-

    istrativne procedure jedne organizacije, ukljuujui iopis organizacione strukture i opis poslova (zaduenja)vanijih radnih mjesta.

    Peticija (Petition)Zahtjev ili molba koju alje jedna organizacija ili

    grupa graana organima vlasti na razliitim nivoima,traei podrku ili protivei se odreenim zakonodavnimrjeenjima, ili traei razmatranje onih pitanja koja jonisu stigla na dnevni red ovih organa. Peticije se upuujuodgovarajuim odborima.

    Filantrop (Philanthropist)Pojedinac koji je ukljuen u neku volontersku (do-

    brovoljnu) akciju vezano za ostvarenje nekog opteg(javnog) interesa, to obuhvata dobrovoljno pruanjeusluga, volonterske asocijacije ili dobrovoljna davanja.

    Filantropija (Philanthropy)

    1. Volonterska aktivnost radi ostvarenja nekog ja-vnog (opteg) interesa; 2. Ljubav prema ovjeanstvu,koja se obino ispoljava kroz ulaganje napora za dobrobitovjeanstva putem linog angaovanja ili davanjem fi-nansijske podrke za odreene svrhe; 3. Svaki napor dase ublai ljudska patnja i bijeda, pobolja kvalitet ivota,prui pomo ili podrka, ili ouvaju prave vrijednostiputem davanja poklona, pruanja usluga, ili kroz nekudrugu dobrovoljnu aktivnost.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    53/80

    53

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Pilot projekat (Pilot (Project))Poetni pokuaj ili aktivnost malog dometa osmi-

    ljeni radi testiranja ideje za pristup nekom poslu/rjea-vanju problema. Pilot projekat se obino pokree sanamjerom ponavljanja, umnoavanja ili irenja opsegaimplementacije u kasnijoj fazi.

    (ili)Prvobitno testiranje ili poetni pokuaj izvoenja

    nekog projekta (programa), instrument evaluacije, iliisprobavanje nekih procedura u svrhu ispravljanja bilokakvih problema prije nego to se on implementira ili is-

    koristi u irem obimu.

    Planiranje (Planning)Odreivanje ciljeva i identifikacija metoda za posti-

    zanje tih ciljeva.Vidjeti takoe: Interna kontrola

    Udruena sredstva

    (Pooling Funds)Situacija kada partneri ulau jednaka ili ekvivalent-

    na sredstva za odreeni projekat ili program.

    Evaluacija nakon relizacije granta(Post-Grant Evaluation)Procjena rezultata koji su ostvareni realizacijom

    projekta za koji je odobren grant, sa naglaskom na tome

    da li su se tim projektom ostvarili eljeni (planirani)ciljevi.Vidjeti takoe: Grant

    Predrasuda (Prejudice)Prethodno donijet pozitivan ili negativan stav pre-

    ma nekoj osobi ili grupi, zasnovan na procesu drutvenoguporeivanja u kome se sopstvena grupa posmatra kao

    taka upore

    ivanja.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    54/80

    54

    Preliminarna aplikacija(Pre-Application)

    Preliminarni proces odluivanja koji koriste dona-tori da bi identifikovali projekte za koje postoji mogunostda budu finansirani. Iako je preliminarna aplikacija kraau odnosu na kompletni prijedlog projekta, ona generalnomora da prati formu koju taj donator zahtijeva.

    Preliminarni pijedlog projekta(Preliminary Proposal)Projekat iznesen u kratkim crtama, koji se koristi

    da bi se ispitalo da li je donatoru kome se obraamo pro-jekat uopte interesantan.

    Vidjeti takoe: Upit

    Grupe za pritisak(Pressure Groups)Interesne ili grupe za pritisak se esto definiu

    kao organizacije iji lanovi djeluju zajedno da bi os-

    tvarili uticaj na javnu politiku u cilju promovisanja nji-hovog zajednikog (opteg) interesa, i na ovakav naindefinisane mogu se shvatiti kao oblik nevladinih (ilimogue volonterskih) organizacija koje imaju politikimotiv javnog zastupanja. Unutar ove raznolike kategori-

    je, moemo generalno razlikovati dva tipa: 1) ekonomskeili profesionalne asocijacije (ukljuujui sindikate), i 2)

    javne interesne grupe koje djeluju za neki opti interessvojih lanova (ljudi koje reprezentuju).

    Privatni sektor(Private Sector)Poznat jo kao profitni sektor. Organizacije ili firme

    koje pruaju usluge ili se bave proizvodnjom i koje po-sluju na trinim principima sa ciljem ostvarivanja profitaza svoje vlasnike i zainteresovane strane.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    55/80

    55

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Pro bonoLina donacija neke osobe u vremenu posveena

    nekoj djelatnosti ili strunosti i znanju bez nadoknade,osim za podmirivanje direktnih trokova sprovoenja ak-tivnosti, kao to su putni ili komunikacijski trokovi.

    (ili)Pruanje proizvoda ili usluga po niskim cijenama ili

    besplatno. Takoe se naziva pro bono publico.

    Pro formaLatinski naziv koji znai u prevodu kao stvar

    forme. Pro forma je projektovani, predloeni ili hipotetikiset brojeva za projekat, obino budet.

    Program (Program)Grupa meusobno povezanih projekata ili usluga

    usmjerenih na postizanje (a) specifinog(ih) cilja(eva),npr:

    Program na nivou zemlje

    Pod-program (tematski, geografski)

    Projekat (Project)Planirani poduhvat zamiljen tako da se postignu

    odreeni projektni rezultati/outputi u okviru datogbudeta i u okviru odreenog vremenskog perioda.

    Grant odobren za razvoj programa;

    Projektni grant(Program Development Grant;Program Funds; Project Grant)Grantovi koji se odobravaju za odreene projekte

    ili programe i na taj nain se razlikuju od granta za gen-eralnu/optu podrku.

    (ili)Sredstva koja se daju nevladinoj organizaciji da bi

    realizovala jedan odreeni, precizno de

    fi

    nisani, iesto

  • 8/2/2019 recnik NVO

    56/80

    56

    kratkoroni projekat ili set aktivnosti dizajniranih da bi sezadovoljila odreena potreba ili postigao odreeni cilj.

    Projektni budet(Project (Proposal) Budget)Opisuje i procjenjuje oekivane prihode od izvora

    sredstava kao i izdatake koje e organizacija imati kakobi ispunila ciljeve projekta. Ako ste dobro isplanirali svekomponente projekta, ne bi smjelo biti teko prevesti ihu trokove u prikazu trokova tj. budetu.

    Vidjeti takoe: Budet

    Pisani prijedlog projekta(Proposal)Pismena aplikacija, esto nadopunjena proprat-

    nim dokumentima, koja se alje donatoru (fondaciji) dabi on odobrio grant. Donatori esto imaju svoje aplika-tivne formulare koje trae da se popune kad se kod njihaplicira, drugi trae pisani prijedlog projekta napisan po

    standardnoj formi; ima donatora koji vie vole da im seprvo obratite sa jednim preliminarnim upitom prije negoto im se poalje formalni prijedlog projekta. U svakomsluaju, treba konsultovati objavljene smjernice (uput-stva) tog donatora.

    Vidjeti takoe: Smjernice/uputstva, Kompletniprijedlog projekta, Propratnadokumentacija, Upit

    Programski / Projektni Slubenik(Program / Project Officer)Pozicija u organizaciji koja obuhvata obavljanje

    sljedeih poslova i odgovornosti : odgovornost za cjelok-upnu programsku administraciju i za monitoring projekta,pruanje tehnike pomoi, staranje da se projekat spro-vodi u skladu sa potpisanim ugovorom ili sporazumom ograntu.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    57/80

    57

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Projektni period(Project Period)

    Vremenski period koji je odobrio donator, a koji jepotreban za realizaciju projekta. Ovaj period moe bitikrai od godinu dana, ili moe da obuhvata vie godina.

    Publikacija(Publication)Izvjetaj ili druga publikacija za koju je odobren

    grant koju izdaje jedna neprofitna organizacija a koja jenastala kao rezultat njenog istraivanja ili predstavlja in-teresantan projekat za tog donatora.

    Odnosi sa javnou(Public Relations (PR))Strateki proces usmjeren na sticanje i upravljanje

    publicitetom.

    Javni sektor(Public Sector)Prvi sektor u drutvu. Drava.Vidjeti takoe: Sektor, Profitni sektor, Trei sektor

    Kvalitativna evaluacija(Qualitative Evaluation)

    Vrsta evaluacije koja je prije svega opisna i inter-pretativna.

    Vidjeti takoe: Evaluacija

    Kvantitativna evaluacija(Quantitative Evaluation)

    Vrsta evaluacije koja ukljuuje razne vrste zbraja-nja i analizu podataka zasnovanu na statistikim meto-dama.

    Vidjeti takoe: Evaluacija

  • 8/2/2019 recnik NVO

    58/80

    58

    Pismo upit (Query Letter)Kratko pismo koje sadri podatke o aktivnostima

    organizacije i zahtjev za finansiranjem. Ovakva pismase alju potencijalnim donatorima da bi se ispitalo da lisu oni uopte zainteresovani da im se poalje kompletniprijedlog projekta ili popuni aplikativna forma. Mnogidonatori ele da im se ovako obratite prije nego to impoaljete kompletni prijedlog projekta.

    Vidjeti: Upit

    Regionalne organizacije

    (Regional Associations)Organizacije koje pruaju usluge slinim tipovima

    organizacija u odreenom regionu. Regionalne orga-nizacije obino pruaju usluge kao to je tehnika pomo,profesionalni razvoj i umreavanje.

    Grantovi za istraivanja(Research Grants)

    Grant koji se odobrava obrazovnim institucijamaili pojedincima da bi se podrao odreeni projekat zasprovoenje istraivanja.

    Resursi (Resources)Sredstva kojima raspolaemo kada sprovodimo plani-

    rane aktivnosti, koja ukljuuju ljude, predmete i novac.

    Zahtjev za prijedlogom projekta(Request For Proposal)Za ovaj termin se esto koristi skraenica na en-

    gleskom RFP, i on oznaava javno saoptenje kojeizdaje donator da bi obavijestio nevladine organizacije dae finansirati projekte koji se bave odreenim temama iliprogramskim podrujima. Jedan zahtjev za prijedlogomprojekta (RFP) obino sadri kompletne podatke o vrsta-

    ma usluga ili programa kojee donator razmatrati; to

  • 8/2/2019 recnik NVO

    59/80

    59

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    taj prijedlog projekta treba da sadri; informacije o ro-kovima; informacije o tome kako e se razmatrati pristigliprijedlozi projekta i vriti evaluacija; kao i druge smjer-nice/uputstva koje pomau onima koji se prijavljuju dapodnesu jedan tehniki ispravan i konkurentan prijedlogprojekta.

    (ili)Kada vlada objavi novi ugovor ili program za grant-

    ove, ona alje RFP-e agencijama koje se mogu kvali-fikovati za uee. RFP navodi specifikaciju projekta iprocedure prijavljivanja. Dok neke fondacije povremeno

    koriste RFP-e za odreene oblasti, ve

    ina njih vie volida razmatra predloge koje pokreu kandidati.

    (ili)Javno obavjetenje donatora da trai aplikacije.

    Takoe ga mogu koristiti oni koji primaju grantove (nev-ladine organizacije) da bi unajmili profesionalne usluge.Nekad se za ovo upotrebljava i izraz Podsticanje prijavaza grantove (engl. Solicitation for Grant Applications(skra. SGA)).

    RFP/RFASkraenica na engleskom za Request for Propos-

    als ili Request for Applications (Zahtijev za prijedlogomprojekta ili Zahtijev za aplikacijama)

    Sektor (Sector)Sektor je odreeni dio neega, u ovom sluaju,

    drutva. Obino se drutvo dijeli na tri sektora: Javni(drava), poslovni (biznis) i neprofitni (ili volonterski)sektor.

    Vidjeti takoe: Trei sektor, Volonterski sektor

    Inicijalna sredstva(Seed or Startup Money)Finansijska sredstva koja se odobravaju da bi se

    pomogla tek osnovana organizacija ili projekat u njegovoj

  • 8/2/2019 recnik NVO

    60/80

    60

    poetnoj fazi. Ponekad se inicijalna sredstva odobravajunovoj organizaciji ili programu, da bi im pomogla dok seneki vei izvor sredstava ne pojavi.

    Inicijalno finansiranje(Seed Funding)Resursi/sredstva za pokretanje inicijative koja bi

    stimulisala dodatne priloge (engl. matching contribu-tions) drugih.

    (ili)Ova vrsta finansiranja pomae u fazi zasnivanja

    projekta. Ovo se obino daje malim projektima, u ranojfazi njihovog razvoja prije nego to je napravljena konanaforma ili bilo kakav plan za budue proirenje projekta.Ideja je da se pomogne poetak jednog projekta.

    Inicijalni grant (Seed Grant)Grant ili pomo koja se odobrava da bi se osnovala

    nova organizacija ili realizovao novi projekat. Ovi grantovi

    mogu da pokrivaju plate i druge operativne trokove no-vog projekta.Vidjeti takoe: Operativni trokovi

    SGASkraenica na engleskom za Solicitation for Grant

    Applications (Traenje aplikacija za dodjelu grantova).Vidjeti takoe: Zahtijev za prijedlogom projekta

    Kratkoroni cilj (Short-Term Goal)Cilj koji je mogue ostavariti u kratkom vremen-

    skom periodu, obino u roku od 12 mjeseci ili krae.

    Sponzosrtvo (Sponsorship)Sponzorstvo je davanje za odreenu aktivnost

    koja ukljuuje tano odreenu protiv-uslugu za sponzora,

    najee reklamu ili publicitet.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    61/80

    61

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Zainteresovane strane; Sudionici(Stakeholders)

    Pojedinci ili grupe koji su zainteresovani za odreenopitanje. Oni koji mogu uticati na stvaranje promjene, ili

    eljena promjena ima ili moe imati uticaj na njih.

    Upravljaki odbor(Steering Committee)U prikupljanju sredstava (engl. fundraising), pred-

    stavlja jedan izvrni odbor koji sainjava upravljaka struk-tura visokih rukovodioca, koji su odgovrni za sprovoenje

    kampanje prikupljanja sredstava.

    Stereotipi (Stereotyping)Pretpostavljanje unaprijed da neka osoba ili gru-

    pa ima jednu ili vie odreenih osobina zato to veinalanova te grupe ima (ili se smatra da imaju) iste te oso-bine. To je proces pojednostavljivanja i generalizovanjakoji pomae ljudima da kategorizuju i razumiju svijet, ali

    u isto vrijeme taj ih proces moe navesti da pogrijee.Strategije (Strategies)Metode koje e organizacija koristiti da bi pruila

    usluge i implementirala aktivnosti u svrhu postizanja svo-jih ciljeva.

    Vidjeti takoe: Dugoroni cilj

    Strateki ciljevi organizacije

    (Strategic Goals)Na osnovu misije i vizije vae organizacije i rezulta-

    ta njene analize, spremni ste da odredite svoje stratekeciljeve. Ne postoji pogrean ili ispravan strateki cilj. Onoto odgovara jednoj organizaciji, ne mora odgovaratidrugoj, ak iako su njihove misije iste. Strateki ciljevise zasnivaju na unutranjoj i spoljnoj procjeni (SWOTanaliza), tako da e se oni razlikovati za svaku neprofitnuorganizaciju.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    62/80

    62

    U idealnom sluaju, strateki ciljevi: 1) ukazuju najasan pravac; 2) realistini su; 3) usredsreuju se na re-zultate.

    Vidjeti takoe: Interna analiza (SWOT),Strateki plan

    Starteki partner (Strategic Partner)Kompanija ili organizacija koja djeluje u istom prav-

    cu kao i druga organizacija ili kompanija, koji je usmjerenna dobrobit obje organizacije.

    Strateko planiranje (Strategic Planning)Strateki plan je pisani dokument koji slui kao

    dugoroni vodi za jednu organizaciju (tri do pet godina).On je rezultat procesa planiranja iji je cilj da se nauodgovori na sljedea pitanja: 1) zbog ega organizacijapostoji, 2) ta ona radi; 3) kuda treba da ide; 4) kako etamo stii.

    (ili)Jedan kompleksan, stalni, i fokusiran na budunost

    proces promjena u organizaciji koji se bazira na trendo-vima i analizi internih i eksternih podataka. Stratekoplaniranje ima svrhu da promijeni nain na koji orga-nizacija razmilja i posluje tako to e se stvoriti uslovi zaorganizaciju koja ui.

    (ili)Strateko planiranje je sistematian proces kroz

    koji se organizacija saglaava o - i izgrauje prednostikljunih korisnika - prioritetima koji su sutinski za njenu

    misiju i komuniciraju sa okruenjem u kojem organizaci-ja djeluje.

    Podugovor (Subcontract)Sredstva koja dobija organizacija kojoj je prvobitno

    odobren grant, da bi se podrali trokovi koji su vezani zasprovoenje dijela projekta. Obino, nije potrebno da sealje projekat da bi se odobrila sredstva podugovorom,dok se najee trai da se podnese budet.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    63/80

    63

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Sumarna evaluacija(Summative Evaluation)

    Odnosi se na metode procjene rezultata ili ishodajednog projekta (ili programa) da bi se odredio stepenu kojem je taj projekat ispunio planirane ciljeve. Ovomvrstom evaluacije se takoe procjenjuje stepen u ko-

    jem su dostignua projekta stvarno rezultat sprovedenihaktivnosti ili korienja proizvoda. Ovo moe zahtijevatikorienje kontrolnih grupa ili drugih statistikih analizada bi se izmjerila korelacija izmeu razliitih varijabli.(Ovo se takoe odnosi na Evaluaciju ostvarenog uticaja)

    Anketa (Survey)Sredstvo za prikupljanje statistikih podataka.

    Odrivi razvoj(Sustainable Development)Nova paradigma kojom se istie neophodnost da

    razvoj bude odriv. Ovo znai da razvoj treba da po-

    bolja ivote ljudi na jedan ujednaen nain, a ne dautie destruktivno na ivotno okruenje. Demokratizacijatakoe predstavlja jednu od komponenti odrivog raz-voja.

    SWOT analiza(SWOT Analysis)

    Analiza organizacijskih Prednosti (Snaga), Slabosti,

    Mogunosti i Prepreka.Ova analiza treba da prui odgovor na sljedea pi-tanja: Koje su unutranje Snage organizacije? (ta miradimo dobro?); Koje su unutranje Slabosti organizacije(to moemo poboljati?); Koje spoljanje Mogunostiza ispunjenje misije stoje pred organizacijom? (Kakve sepromjene, koje nam mogu pomoi da bolje ostvarujemosvoju misiju, deavaju u okruenju?); Koje spoljanjePrepreke mogu ometati ispunjenje misije? (Od kojih se

  • 8/2/2019 recnik NVO

    64/80

    64

    promjena iz okruenja moramo uvati ili za njih pripremitiradi boljeg obavljanja naeg posla?)

    Vidjeti takoe: Interna analiza

    Taktike (Tactics)Sredstva koja koristite da biste sproveli svoj

    strateki plan i ostvarili svoj cilj.(ili)Odreene akcije ili djela koja se koriste da bi se

    postigli strateki ciljevi i implementirali strateki planovi.Ove aktivnosti su tano odreene (specifine), mjer-

    ljive i stalno pokreu organizaciju da realizuje ono to jeodreeno u njenom stratekom planu i da na taj nainostvari u budunosti ono to eli.

    Ciljna populacija; Ciljna grupa(Target Population; Target Group)Odreena populacija koju ine mogui korisnici

    projekta. Ona moe obuhvatati sve ili dio potencijalnih

    korisnika.(ili)To je ona grupa ljudi na koju su usmjerene pro-

    jektne aktivnosti. Znai, to su sve one grupe, instituci-je, pojedinci, na koje elimo djelovati da bismo rijeiliproblem i pomogli korisnicima (engl. beneficiaries).

    Ciljnu grupu treba jasno razlikovati od onih kojimaprojekat pomae: ove druge ine oni u iju korist djelujeprojekat, a prvu oni na koju djelujete.

    Izvrna grupa(Task Force)Odreena grupa unutar strukture jedne koalicije

    koja obavlja odreeni posao i podnosi svoje rezultate ipreporuke nazad cijeloj grupi na razmatranje. Izvrnegrupe se bave odreenim problemima (pitanjima), i estosu kratkorone i imaju kolaborativnu prirodu.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    65/80

    65

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Zadaci (Tasks)Aktivnosti raslanjene na konkretna zaduenja i

    obaveze.

    Tim (Team)Grupa od dvoje ili vie ljudi, koji kada rade za-

    jedno, proizvode bolje rezultate nego kada kao pojedincirade posebno. lanovi su odgovorni jedni drugima i or-ganizaciji. Ako rade na efikasan nain, kod njih raste od-govornost, produktivnost i moral.

    Vidjeti takoe: Izgradnja tima

    Izgradnja tima(Team Building)1) Proces u kojem se lanovi tima obavezuju da

    rade zajedno do zajednikog ishoda, mada lanovi timamogu dati svoj doprinos na razliit nain. 2) Aktivnostikoje promoviu medjusobnu odgovornost i socijalne vezemeu lanovima tima.

    Svrha izgradnje tima jeste da pomogne grupamada rade bolje i efikasnije tako to e preispitati:

    Da li svi razvijaju zajedniki cilj i ele se zanjega zalagati?

    Koristimo li sve sposobnosti lanova tima? Kako stoje stvari sa povjerenjem (komuni-

    kacija) u timu? Kako napredujemo kao grupa?

    Vidjeti takoe: Tim.

    Tehnika pomo(Technical Assistance)Grant ili nenovani doprinos za pomomenadmentu

    da bi jedna neprofitna organizacija efikasnije poslovala.Raunovodstvene usluge, finansijsko planiranje, priku-pljanje sredstava i pravna pomo su uobiajene vrstetehnike pomoi. Ovakvu pomo mogu direktno pruati

  • 8/2/2019 recnik NVO

    66/80

    66

    zaposleni (engl. staff) jedne fondacije ili organizacije, ilise ona moe dati u formi granta da bi se platile te uslugespoljnim konsultantima.

    (ili)Profesionalni ili menaderski savjeti i trening (obu-

    ka) koju sprovodi lokalni ili spoljni strunjak.Vidjeti takoe: Grant, Ne-novana donacija (In-

    kind donacija)

    Think tank organizacije (Think Tank)Organizacije grupa eksperata koji obezbjeuju

    multidisciplinarna istraivanja i analize.

    Trei sektor (Third Sector)Izraz Trei sektor jeste moderan substitut za volo-

    nterski sektor. Obino se odnosi na sve one organizaci-je koje ne pripadaju poslovnom (preduzea) ili javnom(drava) sektoru. Moe da ukljuuje: sindikate, crkve,razne klubove, asocijacije, razne humanitarne organizaci-

    je, grupe za samopomo, grupe za pritisak, fondacije,Vidjeti takoe: Sektor, Volonterski sektor(ili)

    Javni, neprofitni sektor. Prva dva sektora su: dravai biznis sektor (preduzea).

    Vremenska tabela odvijanjaaktivnosti (Timeline)

    Odreeni vremenski period u kojem treba da sesprovedu aktivnosti i hronoloki slijed ovih aktivnosti.

    Vremenska tabela;Vremenski raspored (Timetable)Upravljanje vremenskim planom za, na primjer,

    realizaciju projeknih aktivnosti; kalendar planiranih ak-tivnosti, sa odreenim datumima za zavretak realizovan-

    ja odreenih aktivnosti.

  • 8/2/2019 recnik NVO

    67/80

    67

    Osnovni termini iz oblast i nevladinog sektora

    Obuka; Trening (Training)Formiranje strunjaka kroz specijalizovanu obuku

    i iskustvo.

    Transparentnost(Transparency)Dijeljenje informacija i djelovanje na jedan otvo-

    ren nain. Transparentnost omoguava zainteresovanimstranama da dou do informacija koje mogu biti pre-sudne u razotkrivanju zloupotreba i odbrani svojih inte-resa. Jedan transparentan sistem ima jasne procedure zadonoenje odluka od javnog interesa i otvorene kanaleza komunikaciju izmeu zainteresovanih strana i dravnihslubenika, i omoguava pristup mnogim informacijama.

    Ne-prioritetni predlozi(Unsolicited Proposals)Donatori mogu dozvoliti organizacijama da pod-

    nesu prijedloge projekta koji ne spadaju u listu prioriteta

    tog donatora ili njegovih programskih oblasti.

    Virtuelna fondacija(Virtual Foundation)Odnosi se na prelaz sa dodjele grantova putem

    pote i direktnih sastanaka na dodjelu grantova puteme-mail-a i transfera Internetom. Takva fondacija moepostojati samo na Internetu i moe prenositi novac od

    filantropa organizacijama u cijelom svijetu.

    Vizija organizacije (Vision)Sadri razloge i svrhu zbog koje organizacija post-

    oji, kao i idelano stanje koje organizacija namjerava dadostigne. Vizija takoe sadri glavne ciljeve organizacije.

    (ili)Vizija organizacje definie ono to organizacija

    namjerava da ostvari. Odreivanje u viziji onoga to treba

  • 8/2/2019 recnik NVO

    68/80

    68

    da se odradi, predstavlja osnov za planiranje, kao i refer-entnu taku za evaluiranje efikasnosti vae organizacije.Bez javne vizije nemogue je da se utvrde prioriteti i/iliformuliu odgovornosti svakog zaposlenog. Vizija (ili njennedostatak) takoe utie na stepen angaovanja u poslu- ljudi vole da znaju ne samo to se od njih oekuje, negoi, prije svega, zato to rade (uloga vizije ima veliki uticajkada zapoljavate novu osobu i integriete je u postojeitim).

    Volonterski,