of 71/71
Projekt „Praski kokon” realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. RODZINY WSPIERAJĄCE Poradnik dla służb społecznych Opracowanie: BPIPS m.st. Warszawy Warszawa 2017

RODZINY WSPIERAJĄCE - europa.um.warszawa.pleuropa.um.warszawa.pl/sites/...kokon_poradnik_rodziny_wspierajace.pdf · zaprzyjaźnione”. Rodziny zaprzyjaźnione funkcjonowały w oparciu

  • View
    213

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of RODZINY WSPIERAJĄCE -...

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

RODZINY WSPIERAJCE

Poradnik dla sub spoecznych

Opracowanie: BPIPS m.st. Warszawy

Warszawa 2017

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

SPIS TRECI

RODZINY WSPIERAJCE .................................................................................................... 1

WPROWADZENIE .................................................................................................................. 4

Cz I ........................................................................................................................................ 7

RODZINY Z PROBLEMAMI OPIEKUCZO-WYCHOWAWCZYMI W POLITYCE

RODZINNEJ GMINY .............................................................................................................. 7

1. RODZINY Z PROBLEMAMI OPIEKUCZO-WYCHOWAWCZYMI ...................................... 7

W GMINNEJ STRUKTURZE DZIAA POMOCOWYCH ........................................................... 7

2. ASYSTA RODZINNA I RODZINA WSPIERAJCA - NOWE ROZWIZANIE .................... 10

W ZAKRESIE ORGANIZACJI SYSTEMU WSPIERANIA RODZINY........................................ 10

Cz II ..................................................................................................................................... 13

STANDARDY FUNKCJONOWANIA RODZIN WSPIERAJCYCH ............................ 13

W M.ST. WARSZAWIE ........................................................................................................ 13

3. RODZINA WSPIERAJCA ......................................................................................................... 13

4. RODZINA WSPIERANA ............................................................................................................. 18

5. KTO MOE ZOSTA RODZICEM WSPIERAJCYM ............................................................ 20

6. REKRUTACJA RODZIN WSPIERAJCYCH ........................................................................... 21

7. USTANAWIANIE RODZINY WSPIERAJCEJ ........................................................................ 23

7.1 Opiniowanie rodziny wspierajcej .......................................................................................... 23

7.2 Umowa zawierana midzy orodkiem pomocy spoecznej a rodzin wspierajc .................. 24

8. ZADANIA RODZINY WSPIERAJCEJ .................................................................................... 25

8.1 Zadania wobec rodziny otrzymujcej wsparcie ....................................................................... 25

8.2 Spotkanie szkoleniowe dla rodzin wspierajcych ................................................................... 27

8.3 Wsppraca rodziny wspierajcej z asystentem rodziny ......................................................... 29

8.4 Wsppraca z Orodkiem Pomocy Spoecznej ........................................................................ 30

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 3

9. REFUNDACJA KOSZTW .................................................................................................... 31

9.1 Refundacja kosztw rodziny wspierajcej ........................................................................ 31

9.2 Zasady wnioskowania o rodki finansowe przez orodki pomocy spoecznej .................. 34

10. UBEZPIECZENIE rodziny wspierajcej .............................................................................. 35

11. OPIEKA WYTCHNIENIOWA dla rodzicw lub opiekunw osb niepenosprawnych ........... 35

12. ZAKOCZENIE PENIENIA FUNKCJI RODZINY WSPIERAJCEJ ................................. 37

13. REALIZACJA USTANAWIANIA I FUNKCJONOWANIA RODZIN WSPIERAJCYCH .. 40

13.1 Rodziny wspierajce w Polsce .............................................................................................. 40

13.2 Dowiadczenia m.st. Warszawy w ustanawianiu i funkcjonowaniu rodzin wspierajcych .. 40

Cz III ................................................................................................................................... 45

TEORETYCZNO-PRAKTYCZNE KONTEKSTY PRACY Z RODZIN

Z PROBLEMAMI OPIEKUCZO-WYCHOWAWCZYMI ............................................ 45

14. RODZINY Z PROBLEMAMI OPIEKUCZO-WYCHOWAWCZYMI .................................. 45

15. PROGRAMY WSPIERANIA RODZINY .................................................................................. 48

ZAKOCZENIE .................................................................................................................... 56

BIBLIOGRAFIA .................................................................................................................... 58

ANEKSY ................................................................................................................................. 61

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 4

WPROWADZENIE

Integraln czci polityki spoecznej pastwa jest polityka rodzinna, ktrej podstawowe

zadanie to tworzenie lepszych warunkw do ycia i prawidowego funkcjonowania

rodowiska rodzinnego. Kompleksowe oddziaywania maj na celu zapewnienie poczucia

bezpieczestwa i stabilizacji oraz wsparcia w trudnych momentach ycia rodziny. Ponadto

podejmuje si dziaania zachcajce czonkw rodziny do adekwatnego wypeniania

przypisanych im rl spoecznych.

Stworzenie optymalnych warunkw rozwoju dzieci i modziey to jedno z zada instytucji

i sub zobligowanych do udzielania pomocy rodzinie. Kada gmina jest zobowizana

do rozwizywania problemw spoecznych oraz opracowania lokalnych programw

wspierania rodzin wychowujcych maoletnie dzieci. Zarwno samorzdy lokalne, jak i

organizacje pozarzdowe podejmuj dziaania profilaktyczne zmierzajce do wspierania

rodziny naturalnej. Coraz wikszego znaczenia nabiera praca socjalna realizowana

bezporednio w rodowisku rodzinnym oraz lokalnym.

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej1 wprowadzia kilka legislacyjnych

rozwiza w zakresie pracy z rodzin przeywajc trudnoci opiekuczo-wychowawcze.

Rodzina wspierajca jako nowy instrument polityki rodzinnej moe w znacznym stopniu

przyczyni si do podniesienia efektywnoci pracy socjalno-wychowawczej z rodzin z grupy

ryzyka, w ktrej zagroone jest dobro dziecka. Ustawa bardzo oglnie okrela zasady

ustanawiania i funkcjonowania rodziny wspierajcej. Rwnie kolejny dokument: Program

kompleksowego wsparcia dla rodzin Za yciem2 nie precyzuje zada rodziny wspierajcej.

Celem niniejszej publikacji jest opis podstawowej idei oraz gwnych zaoe dotyczcych

funkcjonowania rodzin wspierajcych3. Istotne jest rwnie wskazanie roli i zada jednostek

samorzdu terytorialnego w zintegrowanym systemie wsparcia na rzecz rodzin

przeywajcych trudnoci w wypenianiu funkcji opiekuczo-wychowawczych.

Poradnik zosta opracowany na zlecenie Biura Pomocy i Projektw Spoecznych m.st.

Warszawy, dlatego te w publikacji wykorzystano midzy innymi wytyczne Programu

1 Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej z 9 czerwca 2011 roku, Dz. U. z 2011 r., Nr 149, poz.

887 z pn. zm. 2 Program kompleksowego wsparcia dla rodzin Za yciem, Uchwaa nr 160 Rady Ministrw z dnia 20 grudnia

2016 r., M.P.2016.1250.

3 Naley te zaznaczy, e w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej wystpuje rodzina

pomocowa oraz rodzina wspierajca dziecko przebywajce w placwce opiekuczo-wychowawczej. Tabela 1

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 5

wspierania rodziny w m.st. Warszawie na lata 2016-20184, wyniki bada ewaluacyjnych

zawartych w raporcie Ewaluacja ustanawiania przez Orodki Pomocy Spoecznej m.st.

Warszawy i funkcjonowania rodzin wspierajcych w m.st. Warszawie5 oraz inne dokumenty

wypracowane przez Biuro Pomocy i Projektw Spoecznych m.st. Warszawy. Odbyy si

rwnie konsultacje ze specjalistami z Wydziau Pomocy Spoecznej (Biura Pomocy

i Projektw Spoecznych), z pracownikami dzielnicowych orodkw pomocy spoecznej,

ktrzy brali udzia w programie Rodziny wspierajce w Warszawie zasady funkcjonowania

(pilota) oraz z reprezentantami organizacji pozarzdowych dziaajcych w obszarze pomocy

rodzinom z problemami opiekuczo-wychowawczymi. Przy tworzeniu poradnika, zgodnie z

zasad empowerment, uwzgldniono potrzeby, uwagi i opinie przedstawicieli rodzin

wspierajcych i rodzin wspieranych zebrane za porednictwem asystentw rodziny i

koordynatorw asysty rodzinnej.

Przeanalizowano take rozwizania krajowe zawarte w informatorach i materiaach

prezentujcych dowiadczenia orodkw pomocy spoecznej z realizacji gminnych

programw wspierania rodziny, w tym z ustanawiania i funkcjonowania rodzin

wspierajcych. Wykorzystano rwnie literatur przedmiotu dotyczc funkcjonowania

i pracy z rodzin dowiadczajc trudnoci opiekuczo-wychowawczych, co z jednej strony

jest niezbdne dla zobrazowania sytuacji takiej rodziny w wietle bada i analiz naukowych, z

drugiej jednak strony przysparza problemw w zakresie stosowanego sownictwa. W

literaturze przedmiotu dominujcy jest negatywnie nacechowany jzyk oraz koncentracja na

opisie skali i zoonoci problemw, przy jednoczesnym pominiciu moliwych i

skutecznych rozwiza. Naley zatem pamita, e pomimo przytaczanych rde, naley

opiera si na podejciu pozytywnym, polegajcym na dostrzeganiu i wykorzystaniu

potencjaw osb i rodowisk oraz budzeniu ich upionych moliwoci, czynic z nich

podmioty gotowe na zmiany.

Poradnik skada si z trzech czci. W pierwszej, pt. Rodziny z problemami opiekuczo-

wychowawczymi w polityce rodzinnej gminy, podkrelono potrzeb wprowadzania

dedykowanych form wsparcia dla rodzin z problemami opiekuczo-wychowawczymi.

Przedstawiono nowe rozwizania w zakresie organizacji systemu wspierania rodziny

z wieloma problemami. Wskazano te miejsce rodzin wspierajcych w gminnej strukturze

dziaa pomocowych.

4 Program Wspierania Rodziny w m. st. Warszawie na lata 2016-2018 skierowany jest do tych rodzin, ktre

z racji dowiadczanych problemw, przekraczajcych ich zasoby, nie s w stanie samodzielnie wypenia

funkcji opiekuczo-wychowawczych wobec dzieci. Gwnymi realizatorami programu s: Biuro Pomocy

i Projektw Spoecznych Urzdu m. st. Warszawy oraz dzielnicowe orodki pomocy spoecznej. Program

zosta przyjty Uchwa Nr XXIII/580/2016 Rady miasta stoecznego Warszawy z dnia 28 stycznia 2016 r. i

stanowi naturaln kontynuacj dziaa podejmowanych w ramach Programu Wspierania Rodziny w m. st.

Warszawie na lata 2013-2015. Podstaw do ich stworzenia stanowi Program Rodzina na lata 2010-2020, a

w szczeglnoci priorytet I Tworzenie przyjaznych warunkw dla ycia i rozwoju rodziny" oraz priorytet II

Niesienie pomocy rodzinom zagroonym wykluczeniem spoecznym. 5 Ewaluacja ustanawiania przez Orodki Pomocy Spoecznej m.st. Warszawy i funkcjonowania rodzin

wspierajcych w m.st. Warszawie. Raport z bada. (2016) Pracownia Bada Soma, Toru.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 6

W czci drugiej: Standardy funkcjonowania rodzin wspierajcych w m.st. Warszawie,

scharakteryzowano rodzin wspierajc oraz rodzin wspieran. Przedstawiono proces

rekrutacji i ustanawiania rodziny wspierajcej. Szczegowo okrelono zadania rodziny

wspierajcej oraz rol orodka pomocy spoecznej w realizacji podjtej wsppracy.

Wskazano rwnie moliwo realizowania zada rodziny wspierajcej w nowej formie

pomocy spoecznej opiece wytchnieniowej. Cz drug koczy rozdzia odnoszcy si

gwnie do dowiadcze m.st. Warszawy w ustanawianiu i funkcjonowaniu rodzin

wspierajcych.

W czci trzeciej teoretycznej krtko zaprezentowano problematyk rodzin z problemami

opiekuczo-wychowawczymi w wietle literatury przedmiotu. Dokonano te prby

wskazania propozycji oraz programw (realizowanych w Polsce i innych krajach) zblionych

w swoich zaoeniach do rodziny wspierajcej.

Opracowanie ma spiralny ukad treci: informacje dotyczce problemw gwnych s

stopniowo rozszerzane i pogbiane. Takie rozwizanie powinno uatwi czytelnikowi

zapoznawanie si z poszczeglnymi elementami standardw funkcjonowania rodziny

wspierajcej.

Publikacja skierowana jest gwnie do jednostek samorzdu terytorialnego i szeroko pojtych

sub spoecznych: asystentw rodziny, koordynatorw rodzinnej pieczy zastpczej,

pracownikw socjalnych, urzdnikw orodkw pomocy spoecznej oraz osb, ktre na co

dzie pracuj z dziemi, z rodzinami i s zainteresowane prezentowan problematyk.

Tabela 1 Rodzina wspierajca, rodzina pomocowa, rodzina zaprzyjaniona

Rodzina wspierajca adresowana jest do dziecka i jego rodziny biologicznej. Wspiera

rodzin przeywajc trudnoci w wypenianiu funkcji opiekuczo-wychowawczych,

w realizacji zada rodzicielskich, czyli w opiece i wychowaniu dziecka, prowadzeniu

gospodarstwa domowego, ksztatowaniu i wypenianiu podstawowych rl spoecznych. S to

najczciej rodziny z najbliszego otoczenia, wspierajce dziecko i rodzicw w radzeniu

sobie z codziennymi trudnociami.

Zadania i funkcjonowanie rodzin wspierajcych okrelaj artykuy 29-31 ustawy

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej.

Rodzina pomocowa czasowa piecza zastpcza nad dzieckiem; wsparcie rodziny zastpczej

lub prowadzcej rodzinny dom dziecka w przypadku czasowego niesprawowania opieki

nad dzieckiem lub nieprzewidzianych trudnoci bd zdarze losowych.

Zadania i funkcjonowanie rodzin pomocowych okrelaj artykuy 73-75 ustawy o wspieraniu

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 7

rodziny i systemie pieczy zastpczej.

Rodzina zaprzyjaniona wspiera dziecko przebywajce w placwce opiekuczo-

wychowawczej.

Artyku 96 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej wskazuje, e placwka

opiekuczo-wychowawcza wsppracuje w zakresie wykonywania zada m.in. z osobami,

ktre podejmuj si wspierania dziaa wychowawczych placwki, szczeglnie

w przygotowaniu dziecka do samodzielnoci. Osoby te nadal okrelane s jako rodziny

zaprzyjanione. Rodziny zaprzyjanione funkcjonoway w oparciu o Rozporzdzenia

Ministra Polityki Spoecznej w sprawie placwek opiekuczo-wychowawczych z dnia 14

lutego 2005 r. i 19 padziernika 2007 r.

Cz I

RODZINY PRZEYWAJCE TRUDNOCI OPIEKUCZO-WYCHOWAWCZE W

POLITYCE RODZINNEJ GMINY

1. RODZINY DOWIADCZAJCE PROBLEMW OPIEKUCZO-

WYCHOWAWCZYCHW GMINNEJ STRUKTURZE DZIAA POMOCOWYCH

Istotnym kierunkiem dziaania wspczesnego pastwa jest ochrona rodziny, zwaszcza

znajdujcej si w trudnej sytuacji materialnej i spoecznej. Kwestia funkcjonowania rodziny

z wieloma problemami dotyczy rnych dziedzin polityki spoecznej, dlatego te tylko

kompleksowe, spjne podejcie do tego zagadnienia i cisa wsppraca instytucji

pastwowych i pozarzdowych przyczyni si do zmniejszenia skali niekorzystnych zjawisk

w tym obszarze. Organizacja systemu wsparcia opiera si na podejmowaniu zada

na poziomie lokalnym, najbliej rodziny. Gminy s midzy innymi zobowizane

do prowadzenia wasnej polityki rodzinnej, z uwzgldnieniem specyfiki problemw

spoecznych oraz posiadanych zasobw. Podstawowym zadaniem jest wprowadzenie

rozwiza systemowych oraz opracowanie lokalnych programw wspierania rodzin

wychowujcych maoletnie dzieci. Jest to zgodne z ide, e dziaania na rzecz dziecka

powinny obejmowa cae rodowisko rodzinne. Wzmocnienie rodziny biologicznej ma

na celu wyeliminowanie zagroenia czasowej utraty prawa do wychowywania potomstwa

lub zapewnienie szybkiego powrotu do rodziny dziecku, ktre z uwagi na jego dobro

okresowo musiao zosta umieszczone poza ni.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 8

Rodzina jest najwaniejszym rodowiskiem, w ktrym wzrasta dziecko. To w niej pierwszy

raz dowiadcza mioci, bliskoci, zainteresowania i akceptacji. Mikoaj Winiarski wskazuje,

e w ramach opieki rodzinnej poprzez odpowiednie dziaania stymulacyjne i regulacyjne

dokonuje si formowanie potrzeb ludzkich, niezbdnych do adekwatnego funkcjonowania

w danych warunkach spoeczno-kulturowych. Opieka rodzinna sprzyja te uspoecznieniu

jednostki poprzez wprowadzanie jej w odgrywanie okrelonych rl spoecznych,

respektowanie wartoci humanistycznych, a take zaszczepienie w niej odpowiednich

sposobw zaspokajania swoich potrzeb6. Rodzice przekazuj podany i uznany spoecznie

wzorzec systemu norm oraz wzorw postpowania. Rodzina to rwnie wsplnota

emocjonalna, w ktrej ksztatuje si osobowo jej najmodszych czonkw. rodowisko

rodzinne jest wic rdem potencjaw rozwojowych i realnych szans yciowych

wzrastajcych w nim dzieci, ale i z drugiej strony te zarzewiem wszelkich dysfunkcji

spoeczno-rozwojowych i tzw. patologii spoecznej, a w konsekwencji zjawisk dewiacyjnych

prowadzcych do spoecznego wykluczenia i stygmatyzacji jego czonkw7. Od tego jak

rodzina spenia swoje funkcje opiekuczo-wychowawcze zaley dalszy rozwj dziecka.

Przyjmuje si zaoenie, i wikszo rodzicw chce by dobrymi opiekunami i odpowiednio

odgrywa swoj rol, powicajc dziecku czas, troszczc si o jego rozwj i edukacj.

Zdrowo funkcjonujce rodowisko rodzinne wykorzystuje wasne moliwoci i zasoby bd

samodzielnie korzysta z powszechnie dostpnych usug i instytucji w rozwizywaniu

pojawiajcych si trudnoci. Niemniej gdy wpyw zdarze losowych8, kumulacja

niekorzystnych czynnikw socjokulturowych9 i/lub wystpowanie toksycznych relacji

wewntrzrodzinnych utrudnia prawidowe funkcjonowanie rodziny, konieczne jest

wprowadzenie dedykowanych form wsparcia.

Zadaniem samorzdw gmin jest odpowiedni dobr narzdzi pomocy i wsparcia rodzin

dotknitych rnymi dysfunkcjami. Powinny by one dostosowane do konkretnej sytuacji,

dlatego te przeprowadzenie diagnozy rodowiska rodzinnego to pierwszy etap profesjonalnej

pracy socjalnej. Wskazanie czynnikw ryzyka, potrzeb, trudnoci i problemw oraz si

spoecznych tkwicych w rodzinie i jej najbliszym rodowisku pozwala na dostosowanie

form oddziaywania. Wobec rodzin, ktre stwarzaj potencjalne lub rzeczywiste zagroenie

adekwatnego funkcjonowania jej czonkw, a szczeglnie dzieci, wskazane jest realizowanie

programw wczesnej interwencji. Dziaania o charakterze profilaktyczno-kompensacyjnym,

6 Winiarski M. (2010) Znaczenie rodziny w wymiarze indywidualnym i spoecznym, [w:] Edukacja spoeczna

wobec problemw wspczesnego czowieka i spoeczestwa, J. Piekarski, T. Pilch, W. Theiss, D. Urbaniak-

Zajc, red., Wydawnictwo Uniwersytetu dzkiego, d, s. 381. 7 Pytka L., Zacharuk T. (2014) Zaburzenia przystosowania spoecznego. Elementy pedagogiki reintegracyjnej

i edukacji inkluzji, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny, Siedlce, s. 273. 8 Zdarzenia losowe - np. wypadek, choroba, zgon jedynego ywiciela rodziny. 9 Niekorzystne czynniki socjokulturowe np. dugotrway stan ubstwa, bezrobocia, zagroenie bezdomnoci,

bezradno dorosych w prowadzeniu gospodarstwa domowego i w sprawach opiekuczo-wychowawczych.

W szerszym ujciu wskazuje si rwnie rodziny z zaburzon struktur, wielodzietne, majce jedynego

ywiciela, w ktrych yj osoby przewlekle chore czy upoledzone w rozwoju psychofizycznym. Rodziny

zagroone wykluczeniem spoecznym lub marginalizowane to rodowiska, w ktrych wystpuj zjawiska

patologiczne uzalenienia, przemoc, przestpczo, demoralizacja nieletnich czy dorosych czonkw rodziny.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 9

edukacyjnym i wspierajcym nastawione s na popraw kompetencji rodzicw

oraz optymalizacj rozwoju maoletnich. Ochrona, poprawa funkcjonowania i wzmacnianie

stabilnoci rodziny biologicznej czy te jej reintegracja ma na celu zapobieganie

umieszczeniu dziecka poza domem. Jeli jest to nieuniknione, dziecko powinno pozostawa

w opiece zastpczej jak najkrcej, jak najbliej rodowiska rodzinnego, a jeli nie ma

przeciwwskaza z zachowaniem kontaktw z rodzicami.

Formy pomocy rodzinie w wypenianiu funkcji opiekuczo-wychowawczych znalazy

odzwierciedlenie w rozwizaniach prawnych, przyjtych w ustawie o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastpczej10. Proponowane regulacje s zgodne z trendami europejskimi

i dostosowane do zalece UE, a na ostateczny ksztat rozwiza miay wpyw dowiadczenia

i dobre praktyki innych krajw europejskich oraz najlepsze w obszarze opieki nad dzieckiem

i rodzin rozwizania krajowe11.

W ustawie podkrelono prawo wadz samorzdowych do prowadzenia wasnej polityki

rodzinnej, z uwzgldnieniem specyfiki problemw spoecznych oraz posiadanych zasobw.

Ponadto zadania w zakresie wspierania rodziny i pieczy zastpczej podzielone s pomidzy

wszystkie szczeble samorzdu terytorialnego: gmin, powiat i samorzd wojewdzki12,

zakadajc ich wspprac w zakresie pomocy dziecku i rodzinie.

Podkrela si te kompleksowo i interdyscyplinarno dziaa podejmowanych

przez lokalne suby, instytucje, organizacje kocielne i zwizki wyznaniowe oraz organizacje

pozarzdowe pracujce na rzecz dobra dziecka i rodziny. Konieczne jest nie tylko

organizowanie wsppracy, ale i wyznaczenie odpowiedzialnego podmiotu koordynujcego te

dziaania. Akcent kadzie si rwnie na profilaktyk, gdy przeduajca si dezintegracja

rodziny biologicznej wywouje nie tylko skutki jednostkowe, ale rwnie rodzi dugofalowe,

wielopokoleniowe skutki dla caej struktury spoecznej gminy13.

Tabela 2 Zadania gminy, powiatu i samorzdu wojewdzkiego w systemie wspierania rodziny

i pieczy zastpczej

GMINA POWIAT

SAMORZD WOJEWDZKI

praca z rodzin rodzinna piecza zastpcza adopcje

10 Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej, op.cit. 11 Informacja Rady Ministrw o realizacji w roku 2012 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastpczej, Warszawa 2013 r., s. 5, www.mpips.gov.pl (17.08.2017). 12 Zadania gminy, powiatu i samorzdu wojewdzkiego w systemie wspierania rodziny i pieczy zastpczej

tabela 2 za: Informacja Rady Ministrw o realizacji w roku 2012 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.., op.cit., s. 9,

www.mpips.gov.pl (17.08.2017). 13 Informacja Rady Ministrw o realizacji w roku 2012 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r., op.cit., s. 12,

www.mpips.gov.pl (17.08.2017).

http://www.mpips.gov.pl/http://www.mpips.gov.pl/http://www.mpips.gov.pl/

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

0

pomoc w opiece

i wychowaniu dziecka

instytucjonalna piecza

zastpcza

usamodzielnienie

wychowankw

regionalne placwki

opiekuczo-

terapeutyczne

interwencyjne orodki

preadopcyjne

Jak wskazuje ustawodawca, spraw kluczow dla samorzdw gmin jest odpowiedni

do potrzeb i sytuacji dobr narzdzi i modelu pracy socjalnej z rodzin14.. Efektywno

oddziaywa podnosi aktywizacja caego rodowiska rodzinnego, czyli wczanie rodzicw

i innych czonkw rodziny w inicjowanie zmian i procesy decyzyjne oraz przeamywanie

izolacji spoecznej. Wzmocnienie poczucia przynalenoci do szerszej spoecznoci,

mobilizacja wsparcia spoecznego, dzielenie obowizkw i odpowiedzialnoci, ochrona

integralnoci rodziny, poprawa jej funkcjonowania, pro-aktywne podejcie to podstawowe

zasady wspierania rodziny na drodze do jej usamodzielnienia15.

Dziaania prorodzinne, skierowane do rodzin z problemami opiekuczo-wychowawczymi,

realizowane przez orodki pomocy spoecznej zostan zaprezentowane w kolejnych

rozdziaach niniejszej publikacji.

2. ASYSTA RODZINNA I RODZINA WSPIERAJCA - NOWE ROZWIZANIE

W ZAKRESIE ORGANIZACJI SYSTEMU WSPIERANIA RODZINY

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej, jak czytamy w jej preambule,

koncentruje si na dobru dzieci i rodziny w przekonaniu, e skuteczna pomoc dla rodziny

przeywajcej trudnoci w opiekowaniu si i wychowywaniu dzieci oraz skuteczna ochrona

dzieci i pomoc dla nich moe by osignita przez wspprac wszystkich osb, instytucji

i organizacji pracujcych z dziemi i rodzicami16. Dlatego te rodzina z problemami

w realizacji zada rodzicielskich moe otrzyma wsparcie przez dziaania:

14 Analiz porwnawcz modeli pracy socjalnej: praca z rodzin, praca w rodzinie, pracy dla rodziny

przedstawia m.in. A. Kotlarska-Michalska w: Kotlarska-Michalska A. (2011) Praca socjalna w rodzinie,

z rodzin i dla rodziny w perspektywie rl zawodowych pracownika socjalnego i asystenta rodziny [w:] Asystent

rodzinny. Nowy zawd i nowa usuga w systemie wspierania rodzin. Od opieki i pomocy do wsparcia,

A. ukiewicz, red., Wyd. Impuls, Krakw, s. 66-72. 15 Stelmaszuk Z. W. (2006) Prewencyjna rola pracy socjalnej z dzieckiem i rodzin [w:] Profilaktyka

i readaptacja spoeczna od teorii do dowiadcze praktykw, E. Bielecka, red., Trans Humana Wyd.

Uniwersyteckie, Biaystok.

16 Ustawa o wspieraniu rodziny, op. cit., Preambua.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

1

1) instytucji i podmiotw dziaajcych na rzecz dziecka i rodziny;

2) placwek wsparcia dziennego;

3) rodzin wspierajcych17.

Wspieranie rodziny dowiadczajcej trudnoci w wypenianiu funkcji opiekuczo-

wychowawczych okrelone jest jako zesp planowych dziaa majcych na celu

przywrcenie rodzinie zdolnoci do ich wypeniania18.

Ustawa wprowadzia asystenta rodziny jako nowe rozwizanie w zakresie organizacji

systemu wspierania rodziny z wieloma problemami, ktre negatywnie wpywaj na zdolno

do adekwatnego i samodzielnego penienia funkcji opiekuczo-wychowawczej. Asysta

rodzinna rozszerza dotychczas stosowane metody pracy socjalnej adresowane do rodzin

znajdujcych si w trudnej sytuacji yciowej. Pozwala na prowadzenie intensywnej,

wielokierunkowej pracy socjalno-wychowawczej, pedagogizacj oraz wspieranie

informacyjne, emocjonalne, instrumentalne, czasem rzeczowe rodziny w rnych sytuacjach

dnia codziennego19.

Profesjonalna asysta rodzinna to aktywne wspieranie rodziny wychowujcej dzieci, w ktrej

wystpuj problemy trudne do samodzielnego pokonania przez jej czonkw. Celem

gwnym pracy asystenta rodziny jest osignicie przez rodzin takiego poziomu stabilnoci

yciowej i odpowiedzialnoci za wasne ycie, ktry pozwala jej, o ile to moliwe,

na samodzielne funkcjonowanie i wychowywanie dzieci20. Aktywizowanie do inkluzji

spoecznej to rwnie pomoc czonkom rodziny w podejmowaniu zwykych dziaa

oraz nabyciu umiejtnoci ich wykonywania, aby w przyszoci mogli realizowa je

samodzielnie21. Asystent rodziny pracuje gwnie w miejscu zamieszkania rodziny i dziki

uczestnictwu w jej codziennym yciu ma moliwo, w wikszym stopniu ni pracownik

socjalny, przeprowadzenia dogbnej diagnozy rodowiska rodzinnego, a nastpnie, wsplnie

z rodzin, opracowania planu naprawczego22. Koncentrowanie si na jakociowej pracy

z kadym czonkiem rodziny pozwala na efektywniejsze motywowanie do zmian,

rozwizywanie podstawowych problemw socjalnych, psychologicznych i opiekuczo-

wychowawczych.

17 Ustawy o wspieraniu rodziny op. cit. Art. 9. 18 Ustawy o wspieraniu rodziny op. cit. Art. 2 ustp 1. 19 Bielecka E. (2016) Asysta rodzinna Uwarunkowania efektywnoci (re)integracji spoecznej rodzin z wieloma

problemami [w:] Profilaktyka spoeczna i resocjalizacja, Prace IPSiR UW, t. 31-32, M. Pawlak, red., Warszawa,

s. 35-52.

20 Standardy wiadczenia asysty rodzinnej w m.st. Warszawa, https://warszawarodzinna.um.warszawa.pl

(15.08.2017). 21 Krasiejko, I. (2012) Asystent rodziny profesjonalista, ale nie cudotwrca, Praca Socjalna, nr 4, s. 26. 22 Podkrela si te, e z perspektywy rodziny oddzielenie udzielania pomocy finansowej (pracownik socjalny)

od bezporedniej pracy w rodowisku rodzinnym (asystent rodziny) uatwia rozpoczcie procesu zmian.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

2

Rodzina wspierajca adresowana jest do rodzin przeywajcych trudnoci w wypenianiu

funkcji opiekuczo-wychowawczych.

Zadania i funkcjonowanie rodzin wspierajcych okrelaj artykuy 29-31 ustawy.

Art. 29. 1. W celu wspierania rodziny przeywajcej trudnoci w wypenianiu funkcji

opiekuczo-wychowawczych rodzina moe zosta objta pomoc rodziny wspierajcej.

2. Rodzina wspierajca, przy wsppracy asystenta rodziny, pomaga rodzinie

przeywajcej trudnoci w:

1) opiece i wychowaniu dziecka;

2) prowadzeniu gospodarstwa domowego;

3) ksztatowaniu i wypenianiu podstawowych rl spoecznych.

Art. 30. 1. Penienie funkcji rodziny wspierajcej moe by powierzone osobom

z bezporedniego otoczenia dziecka, ktre nie byy skazane prawomocnym wyrokiem za

umylne przestpstwo.

2. Rodzin wspierajc ustanawia wjt waciwy ze wzgldu na miejsce zamieszkania

rodziny wspieranej po uzyskaniu pozytywnej opinii kierownika orodka pomocy spoecznej

wydanej na podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu rodowiskowego.

Art. 31. 1. Z rodzin wspierajc wjt waciwy ze wzgldu na miejsce zamieszkania

rodziny wspieranej zawiera umow, ktra okrela zasady zwrotu kosztw zwizanych z

udzielaniem pomocy, o ktrej mowa w art. 29 ust. 2.

2. Wjt moe upowani kierownika orodka pomocy spoecznej do ustanawiania rodziny

wspierajcej lub zawierania i rozwizywania umw, o ktrych mowa w ust. 1.

W kolejnych rozdziaach szczegowo omwiono poszczeglne elementy standardw

w ustanawianiu i funkcjonowaniu rodziny wspierajcej.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

3

Cz II

STANDARDY FUNKCJONOWANIA RODZIN WSPIERAJCYCHW M.ST.

WARSZAWIE

3. RODZINA WSPIERAJCA

Rodzina wspierajca pomaga rodzicom biologicznym, ktrzy maj trudnoci w sprawowaniu

opieki nad dzieckiem oraz jego wychowywaniu. Jej podstawowym zadaniem jest nauka

rodzicielstwa, czyli ksztatowanie i rozwijanie umiejtnoci opiekuczo-wychowawczych

rodzicw. Takie zaoenia s zgodne z wypracowanym w teorii i praktyce zaoeniem, e nie

mona skutecznie pomc dziecku, nie pomagajc jego rodzinie.

Wsparcie23, w zalenoci od potrzeb rodziny, moe obejmowa inne aspekty ycia

utrudniajce jej normalne funkcjonowanie. Rodzina wspierajca pokazuje jak radzi sobie

z problemami dnia codziennego, z prawidowym prowadzeniem gospodarstwa domowego,

racjonalnym zarzdzaniem budetem czy oszczdnym korzystaniem z mediw. Pomoc

dotyczy take spraw, ktre wydawayby si oczywiste: rodzina wspierajca moe na przykad

uczy racjonalnego przygotowania posikw oraz wprowadza nawyki waciwego

odywiania, utrzymywania czystoci w domu, jak i higieny osobistej. Wskazuje jak

adekwatnie wypenia role spoeczne, np. matki/ojca, ony/ma, pracownika. Zwraca uwag

na problemy zdrowotne i edukacyjne dzieci. Pokazuje jak budowa prawidowe wizi

pomidzy czonkami rodziny, jak komunikowa si bez krzyku i przemocy. Modyfikuje rytm

ycia rodziny oraz wskazuje sposoby organizowania i spdzania czasu z dziemi.

Istotne jest te uwiadomienie opiekunom dziecka, e to oni s odpowiedzialni za jego

edukacj, rozwj spoeczny, interpersonalny i emocjonalny. Jednoczenie rodzic wspierajcy

jest wzorem dla dzieci. Wystpujc w roli pozytywnego dorosego daje im moliwo

w peni przey dziecistwo. Okres ten powinien kojarzy si im z radoci, szczciem,

zabaw i beztrosk24.

23 Wsparcie spoeczne Tabela 3 24 Bogata literatura przedmiotu dotyczca dziecistwa wskazuje, e trudne dziecistwo lub nieprzeycie

dziecistwa ma istotny wpyw na powane problemy w yciu dorosym.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

4

Tabela 3 Wsparcie spoeczne

Wedug wielu badaczy wsparcie spoeczne czowiek otrzymuje ustawicznie w yciu

codziennym, w trakcie cigych interakcji i relacji z innymi ludmi, za zapotrzebowanie

na nie wzrasta gwatownie w sytuacjach trudnych, stresowych, przeomowych.

Jest to pomoc dostpna jednostce lub grupie w sytuacjach problemowych, ktrych bez

wsparcia innych nie jest si w stanie przezwyciy.

Wsparcie spoeczne jako rodzaj interakcji spoecznej zakada istnienie osoby lub grupy

pomagajcej i odbierajcej wsparcie. Aby taka wymiana bya skuteczna, konieczna jest

spjno midzy potrzebami biorcy a rodzajem udzielanego wsparcia. Celem tej relacji jest

zblienie do rozwizania problemu.

Jednostka moe posiada takie grupy wsparcia (sie wizi spoecznych) jak m.in.: rodzina,

przyjaciele, koledzy, ssiedzi, grupy wyznaniowe, grupy samopomocowe, stowarzyszenia,

instytucje. Oznacza to, e wsparcie moe mie charakter nieprofesjonalny (intuicyjny,

wynikajcy z predyspozycji do dziaa prospoecznych osoby wspierajcej) i profesjonalny

(udzielane przez m.in. przez pracownikw socjalnych, psychologw, terapeutw, pedagogw

posiadajcych specjalistyczne wyksztacenie, kompetencje, wiedz i praktyczne

przygotowanie).

Wyrnia si wsparcie strukturalne i funkcjonalne, a w nim najczciej: emocjonalne,

informacyjne, instrumentalne, rzeczowe.

Kawula S. (1999) Czowiek w relacjach socjopedagogicznych, Wyd. Edukacyjne Akapit, Toru; Sk H. (1997)

Rola wsparcia spoecznego w sytuacjach kryzysu, [w:] Oblicza kryzysu psychologicznego i pracy

interwencyjnej, red. D. Kubacka-Jasiecka, A. Lipowska-Teutsch, Krakw.

Rodzina wspierajca oddziauje pozytywnie w oparciu o wasne zasoby i umiejtnoci,

posiadane dowiadczenie i wiedz. Czonkowie rodziny wspieranej mog obserwowa

konstruktywne wzorce zachowa, waciwe relacje wewntrzrodzinne i w ten sposb czerpa

wiedz jak prawidowo realizowa przypisane im role spoeczne25. Dlatego te rodzina

wspierajca powinna prezentowa podane postawy oraz posiada odpowiednie

predyspozycje, na przykad wysok kultur osobist, odpowiedzialno, kreatywno,

25 Metoda modelowania tabela 4.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

5

komunikatywno, otwarto i atwo nawizywania kontaktw. Uwzgldniajc specyfik

grupy odbiorcw, konieczna jest cierpliwo, opanowanie, umiejtno stawiania granic.

Tabela 4 Metoda modelowania

Dzieci ucz si poprzez obserwowanie innych.

Metoda modelowania, czyli oddziaywania, uczenia si przez obserwacj jest przedmiotem

rozwaa rnych teorii psychologicznych i socjologicznych. Stwierdzenie, e obserwacja

zachowania innego czowieka moe by potnym czynnikiem zmian w obserwatorze jest

punktem wyjcia do analizy okrelenia moliwoci i granicy wpywu warunkw, od ktrych

zaley skuteczno oddziaywania poprzez obserwacj.

Prowadzono te szereg bada dotyczcych waciwoci rodzicw jako modeli dla swych

dzieci. Za pomoc obserwacji i naladownictwa mona wychowywan osob agodnie

wprowadza w wiat wartoci i norm spoecznych. Modelowanie jest tym skuteczniejsze, im

bardziej obserwator bdzie zainteresowany znalezieniem waciwego wyjcia z danej

sytuacji.

Bronfenbrenner U. (1988) Dwa wiaty wychowania: USA i ZSRR, PWN, Warszawa, s. 169-188.

Konarzewski K. (1982) Podstawy teorii oddziaywa wychowawczych, PWN, Warszawa, s. 87-121.

Rodzina wspierajca pomaga, ale nie wyrcza czy zastpuje rodzicw w wypenianiu

funkcji opiekuczo-wychowawczych. Moe, a wrcz powinna, pobudza i motywowa

czonkw rodziny wspieranej do przezwyciania trudnoci, uruchamiania odpowiednich si

i umiejtnoci w deniu do zmiany funkcjonowania26. Poprawa jakoci rodzicielstwa

gwarantuje bezpieczny i stabilny dom, ktry stanowi najlepsze rodowisko dla rozwoju

dziecka.

26 Jest to zgodne z ide empowerment tabela 5.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

6

Tabela 5 Empowerment

Empowerment wielowymiarowy termin, ktry wszed ju na stae do sownika pracy

socjalnej i pracy z rodzinami potrzebujcymi pomocy.

Empowerment to podejmowanie dziaa aktywizujcych, majcych na celu przywracanie

zdolnoci jednostek i grup spoecznych do penego uczestnictwa w yciu spoecznym, walka

ze spoecznym wyczeniem (exclusion), marginalizacj i alienacj.

Wdz K. (1996) Praca socjalna w rodowisku zamieszkani, Interart, Warszawa, s. 96.

W praktyce mona wyrni dwa wymiary empowermentu: indywidualny i strukturalny.

Pierwszy obejmuje dziaania i procesy majce na celu zwikszenie kontroli jednostki nad

wasnym yciem, wyposaenie jej w nowe umiejtnoci i w wiksz wiar w siebie, a tym

samym w lepsze postrzeganie swojej osoby.

Intencj empowermentu w wymiarze strukturalnym jest, by grupy pozbawione moliwoci

sprawczych wydobyy si z tego stanu, by byy zdolne ustanowi czy odbudowa swj status

jako rwnouprawnieni, kompetentni obywatele w spoeczestwie.

Granosik M., Gulczyska A. (2014) Empowerment i badania w pracy socjalnej [w:] Empowerment w pracy

socjalnej: praktyka i badania partycypacyjne, A. Gulczyska, M. Granosik, red., Centrum Rozwoju Zasobw

Ludzkich, Warszawa, s. 17-18.

Efektywno oddziaywa uzaleniona jest od zaangaowania rodziny wspieranej.

Dlatego te powinna ona wyrazi zgod na udzielanie jej takiej formy wsparcia spoecznego

oraz zobowiza si do przyjcia i przestrzegania wsplnie ustalonych zasad wsppracy.

Stworzenie pozytywnych relacji i atmosfery wzajemnego zaufania daje poczucie autonomii

oraz sprzyja procesowi zmian.

Rodzina wspierajca towarzyszy rodzinie przeywajcej trudnoci, wywiera na ni

pozytywny wpyw, moe take organizowa dla niej szersz siatk wsparcia spoecznego.

Cykl uruchamiania pozytywnych relacji psychospoecznych, rozpoczynajcych si naturalnie

w rodzinie wasnej, a nastpnie ulegajcych rozszerzeniu poprzez kolejne, coraz rozleglejsze

krgi rodowiskowe Stanisaw Kawula nazywa spiral yczliwoci27.

27 Stanisaw Kawula wskazuje, e podstawowym zaoeniem znalezienia si jednostki lub grupy w spirali

yczliwoci jest zasada korzystnoci w zachodzcych tam relacjach midzyludzkich. Relacje s wtedy

nacechowane wraliwoci na rodzce si potrzeby czowieka, nastawione na pomylne rozwizanie nurtujcych

go problemw, przekazujce mu wane impulsy psychiczne i sprawcze do podjcia dziaa (np. ycia na wasny

rachunek). Ten rodzaj relacji jest nastawiony na samodzielno jednostki, na jej samorozwj i samowychowanie.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

7

Rodzinie wspierajcej rwnie przysuguje wsparcie ze strony instytucji i podmiotw

odpowiedzialnych za pomoc rodzinom w rozwizywaniu problemw opiekuczo-

wychowawczych. Szczeglnie istotna jest wsppraca z asystentem rodziny lub innym

specjalist wskazanym w umowie o ustanowieniu rodziny wpierajcej (np. liderem asysty

rodzinnej, pracownikiem socjalnym) odpowiedzialnym za koordynacj dziaa. Zaleca si

rwnie moliwo korzystania z konsultacji z innymi specjalistami z orodka pomocy

spoecznej.

Rodzin wspierajc, zgodnie z ustaw o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej,

ustanawia prezydent, burmistrz lub wjt28. Do realizacji zada oraz zawierania umw moe

upowani kierownika/dyrektora orodka pomocy spoecznej (waciwego ze wzgldu

na miejsce zamieszkania rodziny wspieranej).

Pozytywna opinia wydana na podstawie rodzinnego wywiadu rodowiskowego jest podstaw

do podpisania stosownej umowy o penieniu tej funkcji. Nastpnie obie rodziny razem

z asystentem rodziny bd wyznaczonym pracownikiem orodka pomocy spoecznej,

w zalenoci od moliwoci i potrzeb, ustalaj jak w praktyce powinna by realizowana

ta forma wsparcia (m.in. zakres i czstotliwo zada dopasowane do rytmu ycia rodziny,

okres trwania umowy, zobowizania obu rodzin).

Naley podkreli, e rodzina wspierajca nie wykonuje swoich dziaa zawodowo i nie

otrzymuje wynagrodzenia, a jedynie zwrot kosztw zwizanych z udzielaniem pomocy29.

Jest to swoista forma wolontariatu na rzecz innej rodziny. Podjcie si tej funkcji dostarczy

moe wiele satysfakcji dla osb, ktre zechc swj czas, wiedz i dowiadczenie powici

tym, ktrzy potrzebuj pomocy.

Preferuje si, by penienie funkcji rodziny wspierajcej powierzone byo osobom

z bezporedniego otoczenia dziecka. Dobr praktyk jest, by rodzin wspierajc byy

osoby zaprzyjanione, ktre ju wczeniej nieformalnie pomagay (np. ssiedzi, znajomi,

krewni).

Rodzin wspierajc mog tworzy maonkowie lub osoba fizyczna, speniajca

okrelone warunki do sprawowania tej funkcji30. W tekcie stosowany bdzie zapis

rodzina wspierajca odnoszcy si zarwno do pary maeskiej, jak i do osoby

ustanowionej rodzicem wspierajcym.

Wtedy warunki zewntrzne (np. materialne, socjalne) nabieraj innego znaczenia, majc mniejszy wpyw

na funkcjonowanie czowieka. Kawula S. (1999) Czowiek w relacjach, op. cit. 28 Prezydent/burmistrz/wjt organ wykonawczy w jednostce samorzdowej. W dalszej czci Poradnika

w odniesieniu do m.st. Warszawy stosowane bdzie okrelenie prezydent miasta. 29 Dlatego te preferowane s rodziny, ktre maj samodzielno materialn.

30 Wicej w rozdziale Kto moe tworzy rodzin wspierajc.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

8

4. RODZINA WSPIERANA

Rodzina wspierana, to taka, u ktrej wystpuj problemy z adekwatnym realizowaniem

funkcji opiekuczych i wychowawczych wobec maoletnich dzieci. Najczciej boryka si

ona z wieloma problemami, a splot niekorzystnych czynnikw bio-socjo-kulturowych

negatywnie wpywa na jako rodzicielstwa. W konsekwencji dzieci, z powodu braku

warunkw do prawidowego rozwoju, s dziemi gorszych szans, bez perspektyw

yciowych, zagroonymi skierowaniem do pieczy zastpczej. Przyczyny dysfunkcji mog

by rne, a tym samym warunkuj rne objawy. Dlatego te konieczne jest podjcie

dedykowanych form wsparcia oraz udzielenie pomocy w uruchamianiu odpowiednich si i

umiejtnoci w deniu do zmiany funkcjonowania caego rodowiska rodzinnego.

Diagnoza rodowiska rodzinnego powinna uwzgldnia trudnoci, zagroenia w jego

funkcjonowaniu, potrzeby poszczeglnych domownikw31 oraz zasoby rodziny32. Wielu

badaczy wskazuje, e nawet w najbardziej zaburzonym rodowisku lub w bardzo

zaburzonych relacjach jednostka rodowisko mona znale zasoby wspomagajce

rozwj jednostki i na tych zasobach rodzinnych (spoecznych) i osobistych powinna

opiera si praca pedagogw i psychologw33 oraz sub spoecznych.

Tabela 6 Zasoby rodzinne

Zasoby m.in. potencja, predyspozycje, sprawczo tkwica w jednostce.

Zasoby rodzinne zesp wszystkich wewntrznych i zewntrznych elementw rodowiska

rodzinnego jednostki sprzyjajcych jej rozwojowi.

W skad zasobw rodzinnych wchodz zasoby wewntrzne (indywidualne - poszczeglnych

czonkw rodziny, zasoby systemowe, zasoby ekonomiczne) oraz zewntrzne systemy

wsparcia spoecznego (formalne i nieformalne).

Przykady:

zasoby indywidualne inteligencja, stan zdrowia, odporno na stres, optymizm,

poczucie humoru, wyksztacenie, system wartoci;

zasoby systemowe wizi emocjonalne, zaangaowanie w ycie rodzinne, umiejtno

31 Asystent rodziny/pracownik socjalny dokonuje diagnozy rodowiska rodzinnego, niemniej ocenianie potrzeb

rodziny powinno odbywa si przy udziale jej czonkw. Pomocne moe by sporzdzenie mapy rodziny

graficznego obrazu aktualnej sytuacji rodziny. Map mona tworzy wedug wasnego pomysu, ustalajc

z rodzin symbole i sposb zapisu. Celem jest naniesienie aktualnych problemw i zagroe, ale i zasobw

oraz planowanych dziaa. 32 Zasoby rodzinne tabela 6

33 Kulesza M. (2017) Rodzinne zasoby w pedagogice spoecznej i praktyce psychopedagogicznej, Wyd. Difin,

Warszawa, s. 13.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 1

9

rozwizywania problemw, dobra komunikacja, zaufanie;

zasoby ekonomiczne dochd, warunki mieszkaniowe i wyposaenie mieszkania;

zasoby nieformalne relacje i wizi z dalsz rodzin. z ssiadami, z przyjacimi,

z grup rwienicz oraz sie kontaktw ze spoecznoci lokaln;

zasoby formalne realne i potencjalne powizanie z organizacjami pastwowymi

i pozarzdowymi, ze szko, policj.

Odkrycie zasobw, a nastpnie ich wykorzystywanie i umacnianie ma istotny wpyw

na rozwj samowiadomoci czonkw rodziny, a tym samym na moliwoci ich

wykorzystania w yciu codziennym.

Za: Kulesza M. (2017) Rodzinne zasoby w pedagogice spoecznej i praktyce psychopedagogicznej, Wyd. Difin,

Warszawa, s. 32.

Problemy opiekuczo-wychowawcze czsto wynikaj z braku odpowiednich wzorcw

w rodzinach wasnych. Dziki wsppracy z rodzin wspierajc, w rodzinie wspieranej

powinny wyksztaci si pozytywne wzorce rodzicielskie.

Rodzina wspierana powinna bra udzia w ustalaniu zada i planu wsppracy z

rodzin wspierajc. Przyjmuje wtedy rol partnera, podmiotu, a nie przedmiotu

pomocy, co ma istotne znaczenie w procesie zmian. Podjcie aktywnej wsppracy

warunkuje, ale i przypiesza efektywno wsparcia, przywracajc rodzinie zdolno do

penienia funkcji opiekuczo-wychowawczych.

Ustawodawca nie wskazuje formy prawnej, w jakiej nastpuje przydzielenie rodzinie

wspieranej rodziny wspierajcej. Wydaje si jednak, e nie powinna to by decyzja

administracyjna, a pisemne porozumienie pomidzy rodzin wspieran a gmin, gdy

rodzina wspierana powinna wyrazi zgod na objcie jej t form wsparcia34. Ponadto,

wspdziaanie obu rodzin z przedstawicielami sub spoecznych pozytywnie wpywa na

efektywno kompleksowej i systemowej pomocy35. W zalenoci od formy wsppracy i

zada rodziny wspierajcej wobec rodziny wspieranej rodzice biologiczni mog wyrazi

zgod na grzecznociowy przewz dziecka prywatnym samochodem osobowym36.

W ustawie o wspieraniu rodziny wskazano, e rodzina wspierajca pomaga rodzinie

przeywajcej trudnoci, wsppracujc z asystentem rodziny. Niemniej nie powinno to

jednoznacznie oznacza, e rodzina otrzymujca wsparcie musi mie wczeniej

przydzielonego asystenta rodziny37.

34 Formularz Zgoda rodzica/rodzicw na wspprac z rodzin wspierajc (aneks 4). 35 Szerzej na ten temat w punktach: Wsppraca rodziny wspierajcej z asystentem rodziny, Wsppraca z

Orodkiem Pomocy Spoecznej oraz Szkolenie dla rodzin wspierajcych. 36 Aneks 5. 37 Szerzej na ten temat w podrozdziaach: Wsppraca rodziny wspierajcej z asystentem rodziny oraz Opieka

wytchnieniowa dla rodzicw lub opiekunw osb niepenosprawnych.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

0

Rodzin wspieran mog tworzy maonkowie lub osoba samotnie wychowujca

maoletnie dziecko/dzieci.

5. KTO MOE ZOSTA RODZICEM WSPIERAJCYM

Ustawodawca w art. 30. pkt. 1. bardzo oglnie wskaza warunki, jakie powinni spenia

kandydaci do penienia funkcji rodziny wspierajcej: Penienie funkcji rodziny wspierajcej

moe by powierzone osobom z bezporedniego otoczenia dziecka, ktre nie byy skazane

prawomocnym wyrokiem za umylne przestpstwo.

Wejcie w rodzin osb znanych dziecku daje mu poczucie bezpieczestwa i stabilizacji38,

dlatego te rekomenduje si, eby byli to ludzie, ktrzy nie tylko s gotowi pomc rodzinie,

ale znaj j i interesuj si jej sytuacj. Oznacza to, e preferowani s ssiedzi, znajomi

oraz osoby zaprzyjanione, ktre ju nieformalnie, w rnej formie wspieraj dane

rodowisko rodzinne.

Rekomenduje si rwnie, aby rodzin wspierajc byy osoby niespokrewnione

z rodzin wspieran. Jednake nie ma przeszkd prawnych, aby t funkcj peniy osoby

spokrewnione (np. babcia39, ciocia/wujek).

Ustawodawca (oprcz wskazania, e rodzin wspierajc nie mog by osoby skazane

prawomocnym wyrokiem za umylne przestpstwo) nie precyzuje wymogw dla rodziny

wspierajcej, niemniej powinna ona dostarcza pozytywnych wzorcw rodzinie wspieranej,

dlatego te rodzinny wywiad rodowiskowy ma na celu sprawdzenie, czy kandydaci

kwalifikuj si do penienia funkcji rodziny wspierajcej. W praktyce orodki pomocy

spoecznej przewiduj szereg wymogw, ktre musz oni spenia.

Rodzin wspierajc moe zosta rodzina lub osoba, ktra:

ma stae rdo utrzymania40,

nie bya skazana prawomocnym wyrokiem za umylne przestpstwo41,

prawidowo realizuje obowizki opiekuczo-wychowawcze wobec wasnych dzieci42,

nie ma ograniczonej wadzy rodzicielskiej43,

38 Jest to zgodne z wieloma teoriami psychologicznymi. 39 W prawie polskim jest obowizek alimentacyjny dziadkw na rzecz wnukw, niemniej w trosce o utrzymanie

wizi rodzinnych i zaspokojenia podstawowych potrzeb dziecka, rodzin wspierajc mog tworzy dziadkowie. 40 Kandydat na rodzin wspierajca lub co najmniej jedna osoba tworzca rodzin musi posiada stae rdo

dochodw. Informacje uzyskane podczas rodzinnego wywiadu rodowiskowego. Nie jest obowizkowe

wpisywanie w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu rodowiskowego miesicznego dochodu czonkw rodziny. 41 Deklaracja w Owiadczeniu kandydata/kandydatki do penienia funkcji rodziny wspierajcej (aneks 2)

42 Ponadto rodzic wspierajcy wypenia obowizek alimentacyjny w przypadku, gdy taki obowizek w stosunku

do niego wynika z tytuu egzekucyjnego. Informacje uzyskane podczas rodzinnego wywiadu rodowiskowego.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

1

nie jest ograniczona w zdolnoci do czynnoci prawnych44,

nie jest uzaleniona m.in. od alkoholu, narkotykw bd hazardu45.

Rodzina wspierajca powinna rwnie spenia warunki wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej.

Oprcz wymogw formalnych, rodzina/osoba powinna posiada motywacj i predyspozycje

do penienia funkcji rodziny wspierajcej.

6. REKRUTACJA RODZIN WSPIERAJCYCH

Informacj o moliwoci penienia funkcji rodziny wspierajcej mona uzyska w siedzibie

lub na stronach internetowych orodkw pomocy spoecznej.

Rekomenduje si, by rodzina zostaa wskazana asystentowi rodziny/pracownikowi

socjalnemu przez swoich dotychczasowych podopiecznych, ktrych do tej pory wspieraa

nieformalnie, z dobrego serca. Z rodziny zaprzyjanionej, po przejciu odpowiednich

procedur, moe zosta rodzin wspierajc zgodnie z zapisami w ustawie o wspieraniu

rodziny i systemie pieczy zastpczej. Takie rozwizanie jest preferowane, poniewa

rodzina zaprzyjaniona w naturalny sposb (czsto niezauwaalny dla dziecka/dzieci)

wchodzi w rol rodziny wspierajcej.

Rodzina wspierajca spokrewniona moe by wytypowana podczas spotka rodziny

potrzebujcej wsparcia z asystentem rodziny lub pracownikiem socjalnym. Przedstawiciel

orodka pomocy spoecznej w celu poznania struktury caej rodziny moe m.in.

wykorzysta uproszczony genogram46.

Informacje mog by rwnie uzyskane od znajomych/krewnych przyszej rodziny

wspierajcej bd rodziny wspieranej.

43 Czonek rodziny nie jest pozbawiony wadzy rodzicielskiej oraz wadza rodzicielska nie jest zawieszona

ani ograniczona. Informacje uzyskane podczas rodzinnego wywiadu rodowiskowego. 44 Kandydat na rodzica wspierajcego nie ma m.in zaburze lub choroby psychicznej. Informacje uzyskane

podczas rodzinnego wywiadu rodowiskowego. 45 Informacje uzyskane podczas rodzinnego wywiadu rodowiskowego. 46 Genogram (obraz drzewa rodzinnego, psychologiczna mapa relacji w rodzinie) jest metod zapisu graficznego pozwalajc na ujcie informacji zebranych podczas rozpoznania (diagnozowania) rodziny.

Genogram ujmuje rodzin

jako system (obejmujc co najmniej trzy pokolenia), czyli wskazuje zwizki i relacje midzy krewnymi oraz

pozwala rozpozna zasoby tkwice w dalszych czonkach rodziny (uwzgldniajc np. ciotki, kuzynw, ich

dzieci).

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

2

Oferta moe by zamieszczona w prasie lokalnej bd przedstawiana za porednictwem

ulotek i plakatw (m.in. w orodkach pomocy spoecznej, szkoach, przychodniach

lekarskich, poradniach psychologiczno-pedagogicznych).

Osoby zainteresowane penieniem funkcji rodziny wspierajcej powinny zgosi si

do orodka pomocy spoecznej, gdzie uzyskaj szczegowe informacje odnonie roli

i katalogu zada rodziny wspierajcej oraz zobowiza i form wsppracy z orodkiem

pomocy spoecznej.

Nastpnie skadaj Zgoszenie kandydata/kandydatki do penienia funkcji rodziny

wspierajcej47, w ktrym podaj swoje dane do kontaktu, zwizy opis sytuacji rodzinnej

i mieszkaniowej. Ponadto krtko uzasadniaj motywacj do podjcia si tej roli.

Podpisuj rwnie Owiadczenie kandydata/kandydatki do penienia funkcji rodziny

wspierajcej48, w ktrym wyraaj zgod na przeprowadzenie przez pracownika

socjalnego wywiadu rodowiskowego w ich miejscu zamieszkania. Zgadzaj si te na

przetwarzanie danych osobowych w zakresie niezbdnym dla ustanowienia ich rodzin

wspierajc. Owiadczaj, e nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za umylne

przestpstwo.

Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie przez pracownika socjalnego rodzinnego

wywiadu rodowiskowego w celu zebrania niezbdnych informacji dotyczcych sytuacji

yciowej oraz umiejtnoci opiekuczo-wychowawczych kandydatw. Dane te s

podstaw do wydania przez dyrektora OPS opinii o rodzinie. Uzyskanie pozytywnej opinii

skutkuje podjciem dalszych dziaa, to jest podpisaniem Umowy o ustanowieniu rodziny

wspierajcej.

Kandydaci powinni:

zgosi swoj gotowo do udziau w procesie pomocy rodzinom wspieranym poprzez

zoenie umotywowanego zgoszenia w sekretariacie waciwego Orodka Pomocy

Spoecznej49;

wyrazi zgod na przeprowadzenie przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu

rodowiskowego w miejscu zamieszkania50;

wyrazi zgod na przetwarzanie ich danych osobowych51.

47 Aneks 1. 48 Aneks 2.

49 Wzr Zgoszenie kandydata/kandydatki do penienia funkcji rodziny wspierajcej powinien by dostpny

na stronie internetowej orodka pomocy spoecznej (aneks 1). 50 Wyraenie zgody w Owiadczeniu kandydata/kandydatki do penienia funkcji rodziny wspierajcej (aneks

2). 51 Wyraenie zgody w Owiadczeniu kandydata/kandydatki do penienia funkcji rodziny wspierajcej (aneks

2).

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

3

Dotychczasowa praktyka wskazuje, e bardzo istotne jest wypracowanie dobrego kontaktu

kandydatw na rodzin wspierajc z pracownikiem socjalnym lub inn upowanion do

tego osob. Powinien to by proces przygotowania do penienia tej odpowiedzialnej

funkcji. Ponadto istotne jest, by pracownik socjalny nie tylko dobrze zna kandydatw na

rodzin wspieran, ale i rozpocz budowanie naturalnych relacji midzy obiema

rodzinami.

7. USTANAWIANIE RODZINY WSPIERAJCEJ

7.1 Opiniowanie rodziny wspierajcej

Prezydent miasta upowania kierownika/dyrektora orodka pomocy spoecznej

do ustanawiania rodzin wspierajcych oraz zawierania i rozwizywania z nimi umw.

Kandydaci na rodzin wspierajc musz by pozytywnie zaopiniowani przez dyrektora

orodka pomocy spoecznej waciwego ze wzgldu na miejsce zamieszkania rodziny

wspieranej.

o W przypadku, gdy kandydaci na rodzin wspierajc mieszkaj w innej dzielnicy

ni rodzina wspierana, dyrektor OPS waciwy dla rodziny wpieranej wystpuje

o opini dotyczc kandydatw na rodzin wspierajc do dyrektora OPS waciwego

ze wzgldu na miejsce ich zamieszkania.

Informacje dotyczce sytuacji yciowej oraz umiejtnoci opiekuczo-wychowawczych

kandydatw na rodzin wspierajc ustalane s przez pracownika socjalnego.

Narzdziem do diagnozowania potencjau osoby kandydujcej do penienia funkcji

rodziny wspierajcej jest rodzinny wywiad rodowiskowy52.

O zakresie pyta powinien decydowa pracownik socjalny w zalenoci od sytuacji danej

rodziny.

Wywiad rodowiskowy powinien by przeprowadzony w formie yczliwej rozmowy,

koncentrujcej si na pozytywach i potencjale rodziny wspierajcej. Istotne jest zebranie

podstawowych informacji, ale rwnie ustalenie motywacji do podejmowania dziaa

pomocowych oraz poznanie oglnych dyspozycji kandydatw na rodzin wspierajc.

Na podstawie uzyskanych informacji dyrektor OPS wydaje opini (zapis w formularzu

rodzinnego wywiadu rodowiskowego) o kandydatach. Pozytywna opinia skutkuje

podjciem dalszych dziaa, m.in. podpisaniem umowy midzy dyrektorem orodka

pomocy spoecznej a rodzin wspierajc.

52 Patrz warunki jakie powinni spenia kandydaci w rozdziale Kto moe by rodzin wspierajc.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

4

7.2 Umowa zawierana midzy orodkiem pomocy spoecznej a rodzin wspierajc

Okrelenie form wsppracy gminy z rodzin wspierajc naley cakowicie do kompetencji

samorzdu gminy i jest wskazane w umowie zawieranej midzy dyrektorem Orodka Pomocy

Spoecznej a rodzin wspierajc.

Jeli kandydaci na rodzin wspierajc nie znaj proponowanej im rodziny wspieranej, to

pracownik orodka pomocy spoecznej, przed podpisaniem umowy, powinien przekaza

rzetelne informacje o czonkach, problemach i potrzebach rodowiska rodzinnego. Rozmowa

na temat dedykowanych form wsparcia, a szczeglnie ich odbiorcw, pomoe w podjciu

w peni wiadomej decyzji kandydatw, czy s gotowi i przygotowani do zmierzenia si

z potencjalnymi problemami53.

Z rodzin wspierajc zawierana jest umowa, ktra powinna zawiera:

1. Dane rodziny wspierajcej i rodziny wspieranej oraz osoby z Orodka Pomocy

Spoecznej sprawujcej biecy nadzr na realizacj umowy,

2. Okres, na ktry zostaa zawarta oraz tryb jej rozwizania,

3. Zakres wsparcia udzielanego przez rodzin wspierajc,

4. Zobowizanie do udzielania pomocy z zachowaniem naleytej starannoci,

5. Zobowizanie rodziny wspierajcej do zapewnienia bezpieczestwa dzieciom

pochodzcym z rodziny wspieranej w czasie sprawowania nad nimi faktycznej opieki,

6. Zobowizanie rodziny wspierajcej do wsppracy z Orodkiem Pomocy Spoecznej,

7. Zasady refundacji kosztw poniesionych przez rodzin wspierajc na rzecz

dziecka/dzieci z rodziny wspieranej:

o katalog kosztw podlegajcych refundacji,

o limit wydatkw przypadajcych na jedno dziecko z rodziny wspieranej,

o procedury rozliczania wydatkw,

8. Zgod na umoliwienie asystentowi rodziny lub osobie upowanionej

przez prezydenta miasta nadzoru w zakresie realizacji dziaa okrelonych w umowie,

9. Zobowizanie do zachowania w tajemnicy wszelkich danych dotyczcych czonkw

rodziny wspieranej w trakcie i po zakoczeniu realizacji umowy.

Wzr umowy z rodzin wspierajc aneks 3.

53 Przed podpisaniem umowy, kandydaci powinni zdecydowa czy s gotowi, np. do wsppracy z rodzicem

niepenosprawnym intelektualnie czy z zaburzeniami psychicznymi; czy maj kompetencje do pracy z dzieckiem

autystycznym, z niepenosprawnoci ruchow bd sprzon. Rodziny wspierajce maj moliwo

podniesienia i uzupenienia swoich kompetencji podczas konsultacji i szkole. Wicej na ten temat w punkcie:

Spotkanie szkoleniowe dla rodzin wspierajcych.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

5

Okres, na jaki zawierana jest umowa, ustala si w porozumieniu z rodzin wspierajc,

rodzin wspieran oraz Dyrektorem Orodka Pomocy Spoecznej, biorc pod uwag

potrzeby wynikajce z planu pracy realizowanego przez asystenta rodziny54.

Rekomenduje si, aby umowa bya zawierana:

o na okres do trzech miesicy w przypadku zawierania pierwszej umowy z rodzin

wspierajc55,

o na okres nie duszy ni 12 miesicy w przypadku zawierania kolejnych umw.

Umowa moe by rozwizana na mocy porozumienia stron w kadym czasie lub w trybie

natychmiastowym w przypadku naruszenia jej postanowie przez rodzin wspierajc.

Dyrektor OPS (lub wskazany przez niego pracownik) zobowizany jest do szczegowego

omwienia z rodzin wspierajc postanowie umowy. Istotne jest okrelenie zada i

sposb ich realizacji oraz rozliczania poniesionych kosztw w zwizku z udzielaniem

pomocy rodzinie wspieranej (m.in. zasady poprawnego wydatkowania i przedkadania do

OPS rachunkw i faktur56).

Konieczne jest te ustalenie form wsppracy z asystentem rodziny (bd innymi

wyznaczonym pracownikiem OPS) w celu prawidowej realizacji zadania.

8. ZADANIA RODZINY WSPIERAJCEJ

8.1 Zadania wobec rodziny otrzymujcej wsparcie

Zadaniem rodziny wspierajcej jest aktywna pomoc rodzinie, ktra przeywa trudnoci

w wychowywaniu dzieci. Rodzina wspierajca nie powinna jednak zastpowa rodzicw

w wypenianiu funkcji opiekuczo-wychowawczych. Prezentuje ona pozytywne wzorce

zachowa, a tym samym pokazuje prawidowy model rodzicielstwa. Udziela wsparcia

emocjonalnego i porad rodzinie wspieranej w zakresie wychowywania i opieki nad

dzieckiem. Jest to zgodne z zasad, e jeli chcemy pomc dzieciom, to musimy pomc ich

rodzicom.

Formy pomocy s bardzo rne, w zalenoci od moliwoci rodziny wspierajcej

oraz od potrzeb rodziny wspieranej. Warunki kontaktw ustalaj obie rodziny, najczciej

przy udziale asystenta rodziny/pracownika socjalnego. Zadania mog by realizowane

w miejscu zamieszkania rodziny bd poza nim. Rodzina wspierajca zobligowana jest

do zapewnienia bezpieczestwa dzieciom pochodzcym z rodziny wspieranej w czasie

54 W przypadku, jeli rodzina nie ma przydzielonego asystenta rodziny, plan pracy opracowywany jest

ze wskazanym przez Dyrektora pracownikiem Orodka Pomocy Spoecznej. 55 Jest to tzw. okres prbny, niemniej istotny dla wszystkich stron procesu wsparcia. 56 Szerzej w punkcie 9.1 Refundacja kosztw.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

6

sprawowania nad nimi faktycznej opieki. Niemniej Orodek Pomocy Spoecznej moe

przyj zaoenie, e dziaania realizowane s tylko w miejscu zamieszkania i tylko

w obecnoci rodzica wspieranego57.

Rodzina wspierajca pomaga w:

opiece i wychowaniu dziecka/dzieci,

prowadzeniu gospodarstwa domowego,

ksztatowaniu i wypenianiu podstawowych rl spoecznych.

Rodzina wpierajca moe zobowiza si do pracy z rodzicem/rodzicami wspieranymi

poprzez:

zainteresowanie ich edukacj i rozwojem dziecka:

o nauka monitorowania systematycznego uczszczania dziecka na zajcia

przedszkolne lub szkolne,

o wskazanie potrzeby pomocy dziecku w nauce i motywowania do kontynuowania

edukacji,

o nauka monitorowania systematycznego uczszczania dziecka na zajcia

pozaszkolne (zajcia rozwijajce zainteresowania bd w razie potrzeby: zajcia

korekcyjne, kompensacyjne, rehabilitacyjne czy socjoterapeutyczne),

nauk i motywowanie ich do organizowania czasu wolnego dziecka:

o wsplne planowanie z rodzicami i stwarzanie dziecku moliwoci korzystania

ze zorganizowanych form spdzania czasu wolnego (np. zabieranie go

na wycieczki, zajcia sportowe, do kina, teatru, muzeum).

Pomoc rodziny wspierajcej moe dotyczy rnych aspektw ycia caego rodowiska

rodzinnego. Rodzina wspierajca, stosujc m.in. modelowanie, wzmacnianie i udzielanie

wskazwek uszczegowiajc jej zadania midzy innymi uczy:

racjonalnego gospodarowania budetem domowym, w tym oszczdnego korzystania

z mediw,

utrzymywania czystoci w domu,

przygotowania posikw oraz nawykw zdrowego odywiania si (zwaszcza dzieci),

zdrowego trybu ycia,

utrzymywania higieny osobistej,

komunikacji i budowania prawidowych wizi pomidzy czonkami rodziny,

57 Oznacza to, e rodzina wspierajca cay czas towarzyszy rodzinie wspieranej. Taki model wsppracy zosta

wypracowany przez Orodek Pomocy Spoecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawy.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

7

zarzdzania czasem i planowania go.

Naley jeszcze raz podkreli, e efektywno wsparcia zwiksza wsplne obu rodzin

ustalanie i planowanie realizowanych zada. Opracowanie grafiku spotka i proponowanych

zaj, dziki poczuciu osobistego sprawstwa, moe wyksztaca w rodzinach wspieranych

umiejtno planowania czasu. Wpywa to na ograniczanie wyuczonej bezradnoci

oraz rozwija perspektywiczne mylenie. Niekoniecznie wewntrznie sformalizowane,

ale uporzdkowane relacje mog przyczyni si do eliminowania konfliktw czy wzajemnych

pretensji dotyczcych realizowania bd nierealizowania dziaa.

Rodzina wspierajca powinna te wsppracowa z asystentem rodziny (bd z innym

przedstawicielem orodka pomocy spoecznej)58.

8.2 Spotkanie szkoleniowe dla rodzin wspierajcych

Rodzina wspierajca pomaga rodzinie dowiadczajcej trudnoci w wypenianiu funkcji

opiekuczo-wychowawczych, ale te czsto bdcej w trudnej, skomplikowanej sytuacji

yciowej, dlatego powinna by przygotowana do penienia tej funkcji.

Idealni kandydaci to osoby posiadajce wiedz z zakresu funkcjonowania rodziny i rozwoju

dziecka, znajce kwestie zwizane z wypenianiem rl i postaw rodzicielskich, pielgnacj,

socjalizacj i wychowaniem.

Szkolenia dla rodzin wspierajcych s obowizkiem gminy, ale w oparciu o informacje

zwrotne uzyskane od rodzin oraz pracujcych z nimi przedstawicieli orodkw pomocy

spoecznej zastosowanie znajduj spotkania szkoleniowe59, czyli indywidualna a nie

grupowa forma szkolenia.

Przed podpisaniem umowy asystent rodziny bd upowaniony specjalista z orodka pomocy

spoecznej powinien przeprowadzi spotkanie szkoleniowe dla rodziny wspierajcej. Znajc

rodzin, ktrej bdzie udzielane wsparcie, jej potrzeby, deficyty, jak i zasoby mona

zaplanowa dziaania oraz zaakcentowa istotne kwestie, na ktre naley zwrci uwag

podczas wykonywania zada. Konieczne jest te omwienie kwestii formalnych,

jak na przykad zasady refundacji kosztw, bezpieczestwa dzieci oraz etyki w udzielaniu

pomocy.

Proponowany katalog zagadnie obowizkowych:

58 Dookrelenie wsppracy w punktach: Wsppraca rodziny wspierajcej z asystentem rodziny oraz Opieka

wytchnieniowa dla rodzicw lub opiekunw osb niepenosprawnych.

59 Szkolenia dla rodzin wspierajcych s bezpatne.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

8

rola rodziny wspierajcej, podstawowe zadania i sposoby ich realizacji (m.in. zwrcenie

uwagi na konieczno pomocy rodzicom biologicznym w wychowaniu dziecka zamiast

zastpowania ich w tym)60,

zasady refundacji kosztw (katalog kosztw, sposoby wydatkowania i rozliczania)61,

kwestie bezpieczestwa i brania odpowiedzialnoci za dziecko podczas realizacji zada62,

kwestie etyczne (np. zachowanie w tajemnicy danych dotyczcych czonkw rodziny

wspieranej63, niewchodzenie w rol rodzica),

zasady wsppracy z asystentem rodziny oraz OPS64,

zadania asystenta rodziny (korygowanie i pomoc w rozwizywaniu problemw rodziny)

a zadania rodziny wspierajcej (modelowanie oraz wsparcie w opiece i wychowaniu

dziecka, jak i adekwatnym funkcjonowaniu rodziny).

Zagadnienia fakultatywne to m.in.:

mechanizmy i funkcjonowanie rodziny dysfunkcyjnej,

zasady stawiania i utrzymywania granic, czyli szacunku i podmiotowoci w relacji

czonkw rodziny wspierajcej z rodzin wspieran,

problemy dziecka niepenosprawnego, sprawowanej opieki i rehabilitacji gwnie

w przypadku opieki wytchnieniowej,

ubezpieczenie rodziny wspierajcej65,

inne zagadnienia majce wpyw na efektywn prac z rodzin.

Tabela 7 Zasady etyczne

W ramach przygotowania rodziny wspierajcej wskazane jest poinformowanie jej o zasadach

etycznych66, ktre obowizuj nie tylko zawodowe suby spoeczne, ale rwnie

wolontariuszy z organizacji pozarzdowych.

Pracujc z rodzin z wieloma problemami, nie naley ocenia, osdza i kierowa si

60 Omwienie w rozdziale Zadania rodziny wspierajcej. 61 Omwienie w rozdziale Refundacja kosztw. 62 Zobowizanie w umowie o ustanowieniu rodziny wspierajcej, wicej w rozdziale Ustanawianie rodziny

wspierajcej. 63 Punkt w umowie o ustanowieniu rodziny wspierajcej, wicej w rozdziale Ustanawianie rodziny wspierajcej.

Rwnie tabela 7. 64 Omwienie w rozdziaach Wsppraca rodziny wspierajcej z asystentem rodziny i Wsppraca z Orodkiem

Pomocy Spoecznej.

65 Omwienie w rozdziale Ubezpieczenie rodziny wspierajcej. 66 Kodeks etyczny asystenta rodziny (aneks 6) oraz Dekalog asystenta rodziny (aneks 7).

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 2

9

stereotypami.

Trzeba kadego czonka rodziny wspieranej traktowa podmiotowo i z szacunkiem. Wskazane

jest aktywne suchanie, wsplne podejmowanie decyzji i opracowywanie planu wsppracy w

oparciu o mocne strony (zasoby) rodziny wspieranej.

Dawanie dobrego przykadu (kultura osobista) to rwnie punktualno i dotrzymywanie

sowa.

Istotne jest te zobowizanie do nieprzekazywania dalej adnej informacji udzielonej

przez rodzin bez poinformowania jej o tym.

8.3 Wsppraca rodziny wspierajcej z asystentem rodziny

Rodzina wspierajca jest istotnym elementem w systemie pomocy rodzinie

dowiadczajcej trudnoci w wypenianiu funkcji opiekuczo-wychowawczych.

Interpretujc ustaw o wspieraniu rodziny, mona stwierdzi, e swoimi dziaaniami

wzmacnia prac asystentw rodziny.

W artykule 29, ustp 2 ustawy wskazano, e rodzina wspierajca, przy wsppracy

asystenta rodziny, pomaga rodzinie przeywajcej trudnoci. Oznacza to, e

ustawodawca mg zakada przydzielenie rodziny wspierajcej rodowisku, w ktrym ju

funkcjonuje asysta rodzinna. W programie pilotaowym dotyczcym wdraania rodzin

wspierajcych realizowanym w latach 2014-2016 w m.st. Warszawie obowizywaa

zasada, e rodzina wspierajca ustanawiana jest dla rodziny objtej wsparciem asystenta67.

Naley zaznaczy, e dobr praktyk w sytuacji, gdy rodziny wczeniej nie znay si, jest,

by pierwsze spotkanie odbyo si w obecnoci asystenta rodziny, ktry jeszcze raz,

w sprzyjajcym, domowym rodowisku, wyjania rol, zadania i zasady wsppracy.

Rodzina wspierajca zapoznaje si z czonkami rodziny wspieranej, ich potrzebami oraz

zasobami, co pomoe w dookreleniu zada i sposobach ich realizacji.

Z pewnoci wsppraca obu zewntrznych podmiotw funkcjonujcych w rodowisku

rodzinnym wpywa na efektywno oddziaywa. Strony uzupeniaj si w realizacji

zada, podczas kontaktw wymieniajc informacje o potrzebach rodziny oraz celu i

zakresie pomocy. Asystent rodziny ustala plan pracy i on powinien decydowa o zakresie

pomocy rodziny wpierajcej. Wymiana informacji o potrzebach jest szczeglnie konieczna

przy dokonywaniu zakupw na rzecz dziecka i gospodarstwa domowego przez rodzin

wspierajc68.

Monitoring rodziny wspierajcej prowadzony przez asystenta lub upowanionej osoby nie

powinien przybiera formy kontrolnej, ale partnerskiej wsppracy na rzecz rodziny

67 W Warszawie asystent rodziny wykonuje swoje zadania zgodnie ze Standardem wiadczenia asysty rodzinnej

w m.st. Warszawie. 68 Szczegowe omwienie w rozdziale Refundacja kosztw.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 3

0

z problemami. W zalenoci od kumulacji problemw w rodzinie wspieranej, zakresu

realizowanych w niej zada oraz moliwoci organizacyjnych, obie strony powinny ustali

czstotliwo i form spotka (konsultacje i poradnictwo, zdawanie relacji z dziaa

czy funkcjonowania rodziny).

Rodzina wspierajca moe te pozosta w rodzinie wspieranej, gdy asystent rodziny,

koczc z ni wspprac, jedynie monitoruje funkcjonowanie rodziny.

Niemniej nie wszystkie rodziny dysfunkcyjne, z wieloma problemami bd nierealizujce

waciwie funkcji opiekuczo-wychowawczych maj przedzielonych asystentw rodziny,

dlatego te jego brak w rodowisku rodzinnym nie powinien by warunkiem

wykluczajcym nawizanie wsppracy z rodzin wspierajc69. W takim przypadku

rodzina wspierajca powinna wsppracowa z wyznaczonym przez dyrektora specjalist z

orodka pomocy spoecznej. Jego dane s wpisane w umowie o ustanowieniu rodziny

wspierajcej.

8.4 Wsppraca z Orodkiem Pomocy Spoecznej

Orodek pomocy spoecznej, ktry ustanowi rodzin wspierajc, bierze odpowiedzialno

za wspprac rodziny wspierajcej z rodzin wspieran.

Organizuje te funkcjonowanie rodziny wspierajcej pod wzgldem formalnym, tj.:

umowa na realizacj zada rodziny wspierajcej,

umowa z rodzin wspieran,

zwrot kosztw zwizanych z udzielaniem wsparcia70,

pomoc asystenta rodziny (lub innej upowanionej osoby) w realizacji zada

przez rodzin wspierajc,

ubezpieczenie OC i NNW rodziny wspierajcej (fakultatywnie).

Powinien rwnie wzmacnia rodzin wspierajc, organizujc:

spotkanie szkoleniowe przed podpisaniem umowy

oraz w miar potrzeb:

spotkania doszkalajce i podnoszce umiejtnoci wasne,

wsparcie psychologiczne i poradnictwo rodzinne,

69 Rodzina wspierana moe korzysta z innej formy pomocy socjalnej, patrz, np. rozdzia Opieka wytchnieniowa. 70 Gmina co miesic rozlicza i zwraca wszystkie koszty poniesione przez rodzin wspierajc na podstawie

przedstawionych faktur.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 3

1

superwizje i/lub grupy wsparcia.

Istotne jest, by rodziny wspierajce mogy korzysta ze wsparcia specjalistw,

np. psychologa, pedagoga, terapeuty, prawnika, doradcy zawodowego w celu wzmocnienia

swoich kompetencji. Konsultacje mog rwnie dotyczy analizy indywidualnych

przypadkw dziecka bd rodziny. Kontakt ze specjalist moe motywowa do kreatywnoci

w pracy z rodzin, ale i przeciwdziaa zmczeniu emocjonalnemu.

Rodzina wspierajca powinna by poinformowana, jak form konsultacji proponuje dany

orodek pomocy spoecznej (np. lista specjalistw w OPS, instytucji i organizacji

pozarzdowych wsppracujcych z OPS) oraz na jakich zasadach moe z niej korzysta

(np. dni i godziny, dostpno71).

Fakultatywnie istnieje moliwo organizacji spotka superwizyjnych (indywidualnych

lub grupowych), ktre mog pomc nie tylko rodzinie wspierajcej, ale i porednio

odbiorcom wsparcia, wpywajc na jako kontaktw interpersonalnych, a tym samym

na efektywno pracy.

Natomiast asystent rodziny, bd osoba wyznaczona do wsppracy z rodzin wspierajc

jest zobowizana do systematycznego skadania dyrektorowi OPS informacji o realizacji

zada.

9. REFUNDACJA KOSZTW

9.1 Refundacja kosztw rodziny wspierajcej

Refundacji72 podlegaj wycznie uzasadnione koszty poniesione przez rodzin

wspierajc na rzecz dziecka/dzieci z rodziny wspieranej.

Zasady refundowania okrelone s w umowie zawartej midzy OPS a rodzin wspierajc

oraz powinny by dokadnie omwione podczas rozmowy szkoleniowej rodziny

wspierajcej.

Wydatki zale gwnie od zakresu pomocy, jakiej rodzina wspierajca udziela rodzinie

wspieranej.

Proponowany katalog kosztw obejmuje zakup:

ywnoci;

71 Dostpno rozumiana jako krtki okres oczekiwania na konsultacj, jak i dostpno godzin, ze wzgldu

na aktywno zawodow rodzin wspierajcych. 72 Oznacza to, e rodzina otrzymuje zwrot kosztw, ktre poniosa w zwizku z realizacj zadania.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 3

2

rodkw higienicznych;

artykuw szkolnych;

biletw wstpu do placwek kulturalnych;

biletw wstpu do obiektw rekreacyjno-sportowych;

biletw komunikacji publicznej (bilety ZTM, PKP, PKS)

oraz inne wydatki uzgodnione wczeniej z asystentem rodziny/pracownikiem orodka

pomocy spoecznej.

Przykadowo, jeeli czonek rodziny wspierajcej:

zabiera dziecko/dzieci do kina, muzeum, na basen przysuguje mu zwrot za bilety

wstpu oraz komunikacj miejsk,

uczy rodzicw biologicznych przygotowania posikw to kosztem moe by

rwnowarto zakupionych w tym celu produktw ywnociowych (nie moe to by

jednak systematyczne kupowanie jedzenia, gdy to jest zadanie rodzicw biologicznych).

Moliwa jest refundacja kosztw poniesionych w zwizku z udziaem rodzica biologicznego

we wsplnych wyjciach do placwek kulturalnych i obiektw rekreacyjno-sportowych.

Organizowanie takich sytuacji jest niezmiernie wane, gdy integruje rodzin oraz uczy

konstruktywnego spdzania czasu wolnego. Mona wic zaoy, e wydatki ponoszone

na rzecz dziecka wspieranego su jego dobru oraz ksztac kompetencje rodzicielskie.

Niemniej wydatek ten musi by poparty merytorycznym uzasadnieniem i uzgodniony

z asystentem rodziny/ upowanionym pracownikiem orodka pomocy spoecznej.

W szczeglnie uzasadnionych przypadkach rodzina wspierajca moe ubiega si o zwrot

kosztw poniesionych w zwizku ze swoim udziaem w danym wydarzeniu kulturalno-

rekreacyjnym (np. zwrot kosztw za bilet do teatru czy kina, ale nie za spoyte posiki).

Refundacja nie dotyczy wydatkw poniesionych na dzieci biologiczne rodzicw

wspierajcych.

Kategoria inne wydatki oznacza, e w uzasadnionych przypadkach dopuszcza si

odstpstwa od katalogu kosztw wymienionych w umowie. Konieczne jest jednak

wczeniejsze przedstawienie zasadnoci wydatkw oraz uzyskanie na nie zgody

od upowanionego pracownika orodka pomocy spoecznej.

Naley te mocno podkreli, e rodzina wspierajca powinna omwi z asystentem rodziny

proponowane zakupy (np. ubrania czy obuwie dla dziecka). Samowolne zakupy z kategorii

inne mog by sprzeczne z ustalonym przez asystenta rodziny z rodzin wspieran planem

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 3

3

pracy, majcym na celu usamodzielnienie rodzicw i przygotowanie ich do racjonalnego

gospodarowania funduszami73.

Wydatki rodziny wspierajcej, poniesione w zwizku z udzielaniem pomocy, nie mog te

zastpi zasiku celowego, ktry OPS moe przyzna rodzinie wspieranej na zaspokojenie

podstawowych potrzeb yciowych bd niezbdnych do adekwatnego funkcjonowania.

Rodzina wspierajca moe wskaza potrzeby (np. zakup mebli, sprztu) asystentowi rodziny

lub upowanionemu pracownikowi orodka pomocy spoecznej.

Przykady:

Rodzina wspierajca, dostrzegajc potrzeb zorganizowania odpowiedniego miejsca

do odrabiania lekcji przez dziecko, nie dostanie zwrotu kosztw za zakup biurka (bdc

w dobrej sytuacji materialnej moe by sponsorem). Otrzyma zwrot wydatkw

na zakup niezbdnych przyborw szkolnych czy materiaw pimienniczych

wykorzystywanych np. podczas wsplnego malowania, rysowania, lepienia,

czyli rozwijania zdolnoci i zainteresowa dziecka.

Opata za sprzt rehabilitacyjny czy zajcia powinny by uiszczone przez rodzicw

biologicznych (ewentualnie w ramach zasiku celowego), ale przewz dzieci na zajcia

z rehabilitantem podlegaj zwrotowi rodzinie wspierajcej.

Naley te uwiadomi rodzin wspierajc, e usugi (np. medyczne, rehabilitacyjne,

terapeutyczne), ktre s zapewnione przez instytucje publiczne lub organizacje

pozarzdowe i ktre s dostpne bezpatnie, nie mog by refundowane.

Przykady:

Opata za prywatn wizyt dziecka u lekarza specjalisty bd dentysty powinna by

pokryta przez rodzicw biologicznych (z funduszw wasnych rodziny lub zasiku

celowego, jeli zachodz przesanki okrelone w ustawie o pomocy spoecznej). Jedynie

w wyjtkowych i uzasadnionych przypadkach dopuszcza si odstpstwo i opata

za leczenie moe by pokryta ze rodkw przyznanych rodzinie wspierajcej.

Opata za wizyt prywatn u psychologa, psychiatry, terapeuty moe by refundowana

w sytuacjach interwencyjnych, gdy nie mona czeka na odlegy termin wyznaczony

w poradni.

Proponuj si ustalenie miesicznego limitu kosztw przeznaczonych na jedno dziecko z

rodziny wspieranej w zalenoci od moliwoci finansowych samorzdu u. Oczywicie

rodzina wspierajca nie jest zobowizana do wydania caej kwoty. Mona to wietnie

wykorzysta do uczenia rodziny wspieranej rozsdnego gospodarowania budetem

domowym oraz w niektrych rodzinach eliminowania postawy roszczeniowej.

73 Przeciwdziaanie postawie roszczeniowej rodzin objtych wsparciem.

Projekt Praski kokon realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwj wspfinansowanego ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego.

s. 3

4

W szczeglnie uzasadnionych przypadkach, po konsultacjach z asystentem rodziny,

wyraeniu pisemnej zgody przez Dyrektora OPS lub osob przez niego upowanion

w danym miesicu wydatki mog by wysze.

Rodzina wspierajca kadego miesica skada Owiadczenie o poniesionych wydatkach74

zwizanych z udzieleniem pomocy rodzinie wspieranej, doczajc wszystkie imienne faktury

i rachunki dokumentujce poniesione wydatki. Termin skadania dokumentw oraz zwrotu

kosztw, jak i ich przekazywania rodzinie wspierajcej, ustalony jest w Umowie

o ustanowieniu rodziny wspierajcej.

Zwrot kosztw jest wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 24

ustawy o podatku dochodowym od osb fizycznych75.

Naley zaznaczy, e rodzina wspierajca nie otrzymuje dodatkowego wynagrodzenia poza

zwrotem poniesionych kosztw.

9.2 Zasady wnioskowania o rodki finansowe przez orodki pomocy spoecznej

rodki finansowe przeznaczone na zadanie nie powinny zastpowa wiadcze z pomocy

spoecznej, np. zasikw celowych, ktre mog by przyznane rodzinie wspieranej przez

OPS.

Zasady wnioskowania przez OPS o rodki finansowe na zadanie pn. Ustanawianie

i funkcjonowanie rodzin wspierajcych w m.st. Warszawie:

1. Orodki Pomocy Spoecznej wystpuj do Biura Pomocy i Projektw Spoecznych

z wnioskiem o zwikszenie budetu o rodki finansowe na zwrot kosztw, ktre ponios

rodziny wspierajce ustanowione w danym roku kalendarzowym. Do wniosku OPS

zacza informacj zawierajc zakres planowanego zadania.

2. Wnioski o zwikszenie budetu powinny obejmowa okresy kwartalne lub proczne.

3. BPiPS dokonuje weryfikacji wnioskw OPS, uwzgldniajc posiadane rodki w budecie

zadania. Biuro zastrzega moliwo przekazania funduszy w niszej wysokoci

ni