of 13/13
SABAHATTİN ALİ (1907 - 1948)

Sabahattin Ali

  • View
    1.798

  • Download
    152

Embed Size (px)

Text of Sabahattin Ali

Sabahattin ali

Sabahattin ali(1907 - 1948)

Hayat25 ubat 1907'de bugn Bulgaristan snrlar iinde kalan Gmlcine kazas Eridere kynde dodu. renimini Balkesir ve 1927'de stanbul Muallim Mektebi'nde yapt. Yozgat'ta retmenlie balad. Maarif Vekaleti'nin at snav kazanarak Almanya'ya eitime gitti. Postdam ve Berlin'de renim grd. Yurda dnnde Aydn'daki bir ortaokulda Almanca retmenliine atand. Bu grevdeyken okulda "ykc propaganda" yapmak sulamasyla 3 ay tutuklu kald. Konya'ya atand. 1932'de okuduu bir iirdeMustafa Kemal'i eletirdii sulamasyla yine gzaltna alnd. Sinop ve Konya cezaevlerinde bir yl yatt. Cumhuriyetin10. Ylnedeniyle kan aftan yararlanarak salverildi.

Maarif Vekaleti Talim Terbiye Dairesi'nde, Neriyat Mdrl'nde alt. Ankara'da Almanca retmenlii, Ankara Devlet Konservatuvar'nda evirmenlik,retmenlik,dramaturglukyapt. Yedek Subay olarak askerliini Eskiehir'de tamamlam, 10 Aralk 1938 de Musiki Muallim Mektebi'nde Trke retmeni olarak greve balamtr. 1940 ylnda tekrar askere alnm, askerliini yaptktan sonra Ankara Devlet Konservatuar'nda Almanca retmenlii yapmtr (1941 - 1945) .1945'te bakanlk emrine alnd. 'imizdeki eytan' roman milliyeti kesimde byk tepki toplamtr.

Nihal Atsz'n hakknda yazd hakaret dolu bir yazya karlk dava am, dava srasnda ok sknt ekmitir. 1944 ylnda davay kazanmasna ramen tepkilerden kurtulamamtr. Olayl durumalar sonunda bakanlka grevinden alnm, stanbul'a giderek gazetecilik yapmaya balamtr (1945) .Ancak fkra yazd La Turquie ve Yeni Dnya gazeteleri, iktidarn kkrtmasyla meydana gelen Tan olaylar srasnda tahrip edilince isiz kalm, Aziz Nesin ve Rfat Ilgaz'la Marko Paa, Malum Paa, Merhum Paa, kz Paa gibi siyasal mizah dergilerini karmtr (1946 - 1947) .

Bu gazeteler tek parti iktidarnn basklaryla karlam, dergilerin isimlerindeki Paa ifadesiyle 'Milli ef' smet Paa ile alay edildii iddias ile kapatlm, yazlar ve yazarlar hakknda kovuturmalar almtr.Sabahattin Ali dergilerde kan yazlarndan dolay ay hapis yatm, karlat basklardan bunalmtr. Ali Baba dergisinde yaymlad 'Ne Zor eymi' balkl yazda, iinde bulunduu durumu yle anlatmaktadr: 'almadan, rpmadan bize ekmeimizi verenleri a, bizi giydirenleri donsuz brakmadan yaamak istemek bu kadar g, bu kadar mihnetli, hatta bu kadar tehlikeli mi olmal idi'.

Serbest kalnca bir kamyon alarak tamacla balad. Srekli izlenmekten, yarglanmaktan tedirgin olduu iin yurtdna kamaya karar verdi. Krklareli zerinden Bulgaristan'a gemek istedi.Para karl anlat Ali Ertekin adl kaak tarafndan Bulgaristan snrnda aibeli bir ekilde ldrlmtr (2 Nisan 1948) .

Edebi kiiliiHalk iir geleneini srdren iirle (Dalar ve Rzgr) edebiyata balayan Sabahattin Ali daha sonra hikyeye gemitir. Sanat gcn daha ok hikyede gsteren sanatnn roman vardr.

Eserlerinde Anadolu, ky-kasaba yaamn, smrlen insann aclarn anlatmtr. Bu yaklamyla edebiyata yeni bir bak as kazandrmtr.

Kuvvetli doa tasvirleri yapm, psikolojik tahlillerde ve kiilerin d grnmlerinin betimlenmesinde ok baarl olmutur.

Bir ky ve kasaba ykcs olarak nitelenen yazar Anadolu gereine, kendinden ncekiler gibi brokrat bir aydn gzyle bakmam; Trk edebiyatnda kye ve kylye en byk ilgiyi ilkin o gstermitir.

Edebi hayatYazmaya Balkesir'de yaynlanan "alayan" dergisinde 1925'te yaynlanan iirleriyle balad (Baz kaynaklara gre "Irmak" dergisinde).Yedi Meale, Resimli Ay, Varlk gibi dergilerde yaynlanan iirleri, ykleri, yazlaryla tannd.Cumhuriyet dneminin ilk ylarndaki gereki edebiyat akmnn ncs oldu. lk toplumsal gereki ykleri "Resimli Ay" dergisinde yaynland. iirler, hikyeler, romanlar yazd, eviriler yapt.

Asl nnykveromanlaryla kazand. Anadolu insanna yaklamyla edebiyata yeni bir boyut kazandrd. Konularn toplumsal eitsizliklerden ald. Ezilen insanlarn aclarn, smrlmelerini dile getirdi. Aydnlar ve kentlilerin Anadolu insanna kar takndklar kmseyici tavr eletirdi. 1937'de yaynlanan "Kuyucakl Yusuf" roman, gereki Trk romannn en zgn rneklerinden biridir. yklerinde, tanmlamakta glk ektiimiz kimi duygular ustalkla anlatr. nsann zavallln ve gcn ayn sarslmaz slupla, zaman zaman masals vedestans bir biimde yanstmay baard.

EserleriiirDalar ve Rzgr (1934 - Yeni Eklerle 1943) .Kurbaann Serenad ve teki iirler'le birlikte (1937)Bestelenen iirleriHapishane arks V (Aldrma Gnl - Kerem Gney, Edip Akbayram)Leylim Ley (Zlf Livaneli)Hapishane arks I (Gklerde Kartal Gibiydim / Nazl Yrim - Ahmet Kaya)Hapishane arks III (Gemiyor Gnler - Ahmet Kaya)ocuklar Gibi (Sezen Aksu)Kz Karan (Ahmet Kaya)Kara Yaz (Ahmet Kaya)Melankoli (Ali Kocatepe, Nkhet Duru)Eskisi Gibi (Ben Yine Sana Vurgunum - Ali Kocatepe, Nkhet Duru)Dalar (Dalardr Dalar - Sezen Aksu)

ykDeirmen (1935)Kan (1936)Hanende Melek (1937)Ses (1937)Kan - Ses (1943 - ki Kitap Birlikte)Yeni Dnya (1943)Sra Kk (1947) .KamyonRomanKuyucakl Yusuf (1937)imizdeki eytan (1940)Krk Mantolu Madonna (1942) .

eviriTarihte Garip Vakalar, Max Memmerich (1941)Antigone, Sofokles (1942)Minna Von Barnhelm, Lessing (1943) Romantik Hikaye, H. Von Kleist - A.V. Chamisso - E.T.A. Hoffmann (1944)Fontamara, Ignazio Silone (1944)Gyges Ve Yz, Fr. Hebbel (1944)Yzbann Kz, A.S. Pukin (1944) (Erol Gney ile birlikte)

Referanslarhttp://www.antoloji.com/sabahattin-ali/hayati/http://www.kisacabilgi.net/2014/02/sabahattin-ali-edebi-kisiligi-eserleri.htmlhttp://www.turkceciler.com/sabahattin_ali.html