Click here to load reader

Saobraćajno Planiranje I Parcijala Anela

  • View
    18

  • Download
    4

Embed Size (px)

DESCRIPTION

zadaci planiranje

Text of Saobraćajno Planiranje I Parcijala Anela

Pitanja:

1. Koje aktivnosti treba sprovoditi ukoliko se eli rast i razvoj urbanog ili ruralnog podruja?

Ako odreeno podruje, urbano ili ruralno, eli rasti i prosperirati, bie potrebno:

planirati,

studirati,

projektovati,

konstruirati,

operirati,

odravati i

administrirati

nove sisteme dovoljno iroke, kako za javni transport tako za privatni. Ovi sistemi treba da zadovolje potrebe za dui period. Ovi sistemi treba da su tako dimenzionisani da omogue max.slobodni tok saobraaja.2. emu treba voditi rauna pri planiranju saobraaja i prevoza posmatrano sa ireg aspekta?

Planiranje je potrebno sprovesti tako da se efikasno iskoristi teren id a se doprinese estetskom izgledu prostora. Ovako definisani ciljevi trebaju biti prihvaeni od saobraajne inenjerije i transporta i trebaju biti obaveza za savremeno drutvo.

Pitanja:

1. U kom periodu i gdje je otkriven toak?

Vjerovatno u Mezopotamiji, prije nekih 5000 godina.2. Ko je sagradio najstarije kamene puteve i kada?

Dva velika naroda Asirski i Egipatski poinju sa razvojem puteva. Znaci prvih puteva ukazuju na postojanje jedne rute izmeu Azije i Egipta. Grki historiar Herodot (484 425 p.n.e.) spominje da je najstarije kamene puteve sagradio kralj Keops u Egiptu, da bi pripremio kolovoz za transport ogromnih stijena namijenjenih za gradnju piramide.

3. Gdje i kada su sagraeni prvi putevi uz nauni pristup gradnj?

Prvi putevi nauno sagraeni javljaju se dolaskom Rimskog Carstva. Dovoljno je spomenuti svjetski poznatu ViA APPiA, od Rima do Hidruntuma, iju je gradnju poeo Appius Claudius 312. godine p.n.e.

To opravdava injenicu da Rimljanima pripada slava da su poeli sa naunim metodom gradnje puteva.4. Zbog ega su bili vani putevi za Carstvo Asteka?Carstvo Asteka u Meksiku moglo se proiriti od obala Meksikog zaliva do obalne zone Pacifika zahvaljujui rutama trasiranim od strane uroenika. Neki izvori spominju da je glavni grad Asteka bio smjeten na ostrvu u sred jezera i da su ga velike ceste vezivale sa kopnom. Ove ceste ukljuuju pokretne mostove koji su inili veliki broj amaca koji su krstarili s jednog kraja na drugi.Pitanja:1. Po emu je karakteristian period IV, V i VI vijeka za prevoz?

U IV, V i VI stoljeu vidi se opadanje Carstva, nestanak mree puteva i povratak na tovarne ivotinje.2. Po emu jekarakteristian XII vijek i kakav tlocrt imaju uline mree u gradovima?

U VII stoljeu feudalni sistem pojaava redukciju stanovnitva i putovanja, te se polovinom stoljea potpuno naputa odravanje carskih ruta. Tokom ovog i slijedeeg stoljea, trgovina se odvija kopnenim putevima, prouzrokovana invazijom Vikinga sa sjevera i Arapa sa juga. Njihov tlocrt ine uske ulice grupisane poput geometrijskih kvadrata.

3. Kada se pojavila prva koija i gdje?

Koiju je uveo u Ameriku panjolac Sebastijan de Aparicio tokom XVI stoljea. 4. Kada i gdje je konstruisana prva cesta u novom svijetu?

panjolac Sebastijan de Aparicio je konstruisao prvu cestu Novoga svijeta, izmeu Meksika i Verakruza, priblino izmeu 15401550.

5. Kada je uvedena naplata putarine, gdje i u koje svrhe?

Osamnaesto (XVIII) stoljee oznaava poetak moderne ere. Promet se poveava velikim naporom zbog slabog stanja puteva. Njegovom razvoju znatno doprinosi uvoenje naplate putarine to dozvoljava izgradnju i odravanje ovih puteva.6. ime je obiljeeno XIX sa aspekta prevoza?

Devetnaesto (XIX) stoljee poinje neobinim porastom stanovnitva i Zlatnom epohom diliansi (18001830). Takoe od poetka stoljea poinje eksperimentiranje sa vozilima na vlastiti pogon upotrebljavajui snagu vodene pare.7. Kada se pojavio prvi metro i u koja slijedea dva grada?

Podzemni voz (metro) pojavio se prije vie od jednog stoljea u Londonu (Engleska), 10 januara 1863. godine, koji je tada bio najnaseljeniji grad na svijetu. Kao odraz te integracije trita, koja su proizvela brz napredak produktivnosti, nove tehnologije proizvodnje i razvoj lokalne industrije, gradovi kao Njujork i ikago, sagradili su podzemni voz (metro) u 1867. i 1882. godine.8. Kada se javlja automobil za motor sa unutranjim sagorijevanjem?

U posljednjim decenijama XIX stoljea dolazi do pojave automobila sa motorom na benzin i ponovo se raa elja za odravanjem puteva u dobrom stanju koji su bili jo jedanput naputeni.Moe se potvrditi da se motorno vozilo sa motorom sa unutranjim sagorjevanjem u obliku u kome se sada poznaje raa se sa poetkom XX stoljeem.Pitanja:

1. Po emu je karakteristino planiranje u industrijski razvijenim zemljama prije 1950.g.?

Prostorno - saobraajnog planiranje se vezuje za industrijski razvijene zapadne zemlje prije 50 godina. Dotada se saobraajno planiranje temeljilo na jednostavnoj procjeni krivulje o dotadanjoj stopi rasta saobraaja i na ematskom prikazivanju prostorne raspodjele putovanja u obliku tabelarnih pregleda o izvoritima i odreditima putovanja i linija veza.

2. Kada je poeo sa primjenom Gravitacioni model u planiranju saobraaja?

Sredinom 1950-te godine postignuto je nekoliko tehnikih i metodolokih inovacija. Poeo se primjenjivati gravitacioni model koji je poboljan posebno u odreivanju gravitacione mase, definisanju ekonomske udaljenosti i trokova dezagregacije putovanja po vrstama itd. Saobraajni modeli su se poeli sve vie povezivati s modelima koji su opisivali i projecirali ekonomsku strukturu posmatranog podruja.

3. ta je ubrzalo razvoj saobraajno-prevoznog planiranja?Razvoj saobraajno prevoznog planiranja ubrzan je kada je otkrivena veza izmeu namjene povrina i putovanja.4. Po emu je karakteristina saobraajna studija ikaga u periodu 1955-1961.g.?

Razlika u namjeni povrina uzrokuje razlike u veliini, sistemu i prostornom i vremenskom rasporedu putovanja. Prelo se sa izuavanja saobraajnih tokova, na prouavanje namjene povrina, gdje izvorite i odredite svih putovanja uzrokuje te tokove. Ovaj pristup je uspjeno primjenjen u saobrajnoj studiji ikaga (1955-1961 god.)5. Po emu je karakteristian model razvijen na Harvardskom univerzitetu?

Razvijeni su modeli na Harvadskom univerzitetu - sveobuhvatni saobraajni model ima tri podmodela: saobraajni, ekonomski i razvojni. Ovaj model je koristila i Meunarodna banka za izradu saobraajnih studija u zemljama u razvoju.6. U kojoj zemlji je razvijen model za projekciju teretnog, a potom i putnikog saobraaja?

Holandija je izdala model za projekciju teretnog saobraaja, a neto kasnije i za projekciju putnikog saobraaja.7. Od ega se sastoje kvantitativne metode u sektorskom planiranju saobraaja?

Primijenjeno je sektorsko planiranje u bivoj Jugoslaviji (BiH) na bazi kvalitativnih postupaka.

Poslije se razvijaju kvantitativni metodi u sektorskom planiranju saobraaja, a sastoje se od:

- projekcije saobraaja na bazi regresionog modela

- projekcije saobraaja pomou kapitalnog modela privrednog razvoja

- projekcija saobraaja primjenom tranzitnih matrica.

8. Na emu se temelji donoenje investicionih odluka u projektnom planiranju?Kod projektnog planiranja prisutno je nastojanje da se investicione odluke temelje na profinjenim metodama vrednovanja.

Pitanja:

1. Uzroci nastanka problema u saobraaju?

Nastanak problema u saobraaju moe biti uzrokovan gradskom mreom, zastarijelim ulicama (cestama). Uske ulice postaju sve tjesnije za postojei saobraaj.

Moderno vozilo je zastarijelo ne uklapa se. Razvoj motornih vozila je uzrokovao probleme u saobraaju.

2. Koji su osnovni faktori uticajni na probleme u saobraaju i prevozu?Uprkos to je u posljednje vrijeme tehnoloki napredak uspio projektovati i izgraditi sistem puteva vie prilagoenih vozilima koja ih koriste, kao i moderni urbanizam, problemi saobraaja u mnogo gradova jo postoje. U nastavku se navodi pet faktora koji mogu poveati ove probleme na koje trebamo raunati pri svakom pokuaju da ih rjeimo:

1. Razliiti tipovi vozila na istim saobraajnicama

razliite dimenzije, brzine i vuno-brzinske karakteristike

razliita vozila

kamioni i autobusi velike brzine

teki kamioni male brzine, ukljuujui prikolice

zaprena vozila, koja jo uvijek postoje u nekim zemljama

motocikli, bicikli, itd.

2. Superponiranje motorizovanog saobraaja na neadekvatnim saobraajnicama relativno male promjene u planu gradova

tijesne ulice sa velikim brojem krivina i izrazitim nagibima

nedovoljni trotoari

ceste koje nisu poboljavane

3. Nedostatak planiranja u saobraaju ulice, ceste i mostovi koji se nastavljaju graditi prema starim specifikacijama

raskrsnice projektovane bez tehnikog osnova

skoro nikakvo predvianje parkinga

neprihvatljivo lokaliziranje stambenih zona u odnosu na industrijske i komercijalne zone

4. Automobil nesmatran kao javna potreba

nedostatak procjene vlasti o potrebi vozila unutar ekonomije prevoza

- nedostatak javne procjene openito spram vanosti motornog vozila

5. Nedostatak saradnje izmeu vlasti i korisnika zastarjelo zakonodavstvo i regulisanje saobraaja koji nastoje vie forsirati korisnika nego adaptirati se potrebama korisnika

nedostatak saobraajnog obrazovanja vozaa i pjeaka.

3. Koja rjeenja u mrei gradskih saobraajnica se mogu ponuditi?

Mogu se ponuditi tri tipa rjeenja problema u saobraaju:

1. Integralno rjeenje

2. Parcijalno rjeenje sa viim trokovima (skupo)

3. Parcijalno rjeenje sa niim trokovima (jeftino).

4. Opisati integralno rjeenje u saobraaju?Ako je problem prouzrokovan modernim vozilom na starim cestama i ulicama, integralno rjeenje sastoji se u izgradnji novog tipa saobraajnica koje e sluiti takvom vozilu, u okviru moguih predvianja. Postoji potreba kreiranja gradova sa novim trasama, sa ulicama odreenim za prihvatanje modernog vozila sa svim karakteristikama inherntnim njemu samom.

5. Opisati skupo parcijalno rjeenje u saobraaju?Ovo rjeenje je karakteristino po tome to obuhvata uvaavanje trenutno najbolje mogue koristi sa odreenim potrebnim promjenama koje iziskuju velika ulaganja.

Kritini sluajevi, kao uske ulice, opasna raskrsnice, prirodna zakrenja, ogranieni kapaciteti, nedostatak kontrole u saobraajnom toku, itd., mogu se rjeavati putem potrebnih ulaganja koja su, gotovo po pravilu, vrlo visoka. Meu mjerama koje se mogu poduzeti su: proirivanje ulica, modifikacija krunih raskrsnica, kreiranje kanaliziranih raskrsnica, uvoenje sistema automatskog regulisanja saobraaja pomou semafora, javnih i privatnih parkinga, itd.

6. Opisati jeftino parcijalno rjeenje u saobraaju?

Parcijalno rjeenje sa niim trokovima se sastoje u maksimalnom iskoritavanju postojeih mogunosti, sa minimalnim materijalnim radom i maksimalnim regulisanjem funkcioniranja saobraaja, putem tehnike ienja kao to je disciplina i edukacija korisnika.

Ovakva rjeenja, izmeu ostalog, ukljuujuju:

zakone i propise prilagoene potrebama saobraaja,

potrebne mjere saobraajne edukacije

sistem ulica sa jednosmjernim saobraajem

prkinge i stajalita sa ogranienim vremenom

projekat usklaivanja saobraaj saobraajnim znakovima i semaforima

usmjeravanje saobraaja uz niske trokove

pogodnosti za gradnju terminala i stajalita, itd.

7. Opisati osnove za realizaciju predloenih rjeenja problema u saobraaju?Iskustvo pokazuje da u odreenom tipu rjeenja moraju postojati tri osnove na koje se ono naslanja. Ti elementa koji, djelujui istovremeno, daju ono to se eli: siguran i efikasan saobraaj.

Ti elementi su:1. Saobraajna inenjerija

2. Saobraajna edukacija

3. Propisi i policijski nadzor.

Rjeenja u kojima nedostaju neki od ova tri elementa, nazvani i stubovi Hrama sigurnosti, ne ostvaruje saobraaj poteen od nesrea i teta.8. Opisati metodologiju rjeavanja problema u saobraaju?Za rjeavanje problema u mrei saobraajnica koristi se metod koji se sastoji od etiri koraka. Na taj nain, tj. postepenim pristupom, omogueno je da se doe do loginog i praktinog rjeenja.

To podrazumijeva:

1. Prikupljanje podataka

2. Analizu podataka

3. Konkretan i detaljan prijedlog

4. Studij ostvarenih efekata.

9. Koja strunost je neophodna za rjeavanja problema u saobraaju?Postavlja se pitanje, koji je profil strunog lica je potreban da se prihvatiti i suoi sa prethodno navedenim problemima u saobraaju. On mora da zna koje podatke traiti, da ih zna analizirati i konano da zna nai optimalno rjeenje.

U praksi se pokazalo da to nije inenjer graevinske struke, zaokupljen prvenstveno strukturalnim dijelom svojih radova. Nisu to bili, takoer, arhitekte, ni urbanista, ni ininjer mainstva, i dr.

Kao posljedica ovoga problema pojavila se jedna nova inenjerije, koja specijalno odgovara funkcionalnom aspektu saobraajnica, koja treba da brine o kretanju vozila i pjeaka, a to je saobraajna inenjerija..

Naalost, strunjaka sposobnih za taj posao je vrlo malo i u posljednje vrijeme obrazovne institucije nekih drava poele su se baviti njihovim pripremanjem.

Saobraajni inenjer je taj koji je jedini sposoban prikupiti i analizirati potrebne podatke i nai adekvatno rjeenje, on je taj koji je nadalje dgovoran za to. U tome je njegov izazov.

Pitanja:1. Definisati prevoznu i saobraajnu inenjeriju?

Postoji vie definicija saobraajne i prevozne inenjerije, a njihova razliitost j rezultat razliitog shvatanja tog pojma. Za saobraajnu i prevozne transportne inenjerije prihvatljive su slijedee definicije:Prevozna-transportna inenjerija je Primjena tehnolokih i naunih principa na planiranje, funkcionalno projektovanje, operativu i administraciju razliitih dijelova bilo kojeg naina prevoza, sa ciljem da se realizuje kretanje osoba i roba na siguran, brz, komforan, ekonomian i nain kompatibilan sa ivotnom sredinom.

Saobraajna inenjerija je Ona faza prevozne inenjerije koja ima veze sa planiranjem, projektovanjem i odvijanjem saobraaja po ulicama i cestama, njihovim mreama, terminalima, okolnim zemljama i njihovim odnosima i drugim nainima transporta.

Kako se moe vidjeti, saobraajna inenjerija je podskup transportne inenjerije.

Nacrtni plan ulica i cesta je proces korelacije izmeu njegovih fizikih elemenata i karakteristika djelovanja vozila, koritenja matematike, fizike i geometrije. U tom smislu, jedna ulica ili cesta ostaje definirana nacrtnim planom njenog horizontalnog, vertikalnog i poprenog presjeka.

Pitanja:1. Na ta treba da se oslanja analiza transportnog sistema i ta pri tome treba posebno posmatrati?

Analiza transportnog sistema treba se oslanjati na dvije slijedee osnovne premise:

1. Globalni sistem transporta jedne regije treba posmatrati kao multimodalan sistem

2. Analiza prevoznog-transportnog sistema ne moe se odvojiti od analize socijalnog, ekonomskog i politikog sistema regije.

Prema tome, u analizi globalnog prevoznog sistema, trebaju se posmatrati:

1. Svi vidovi transporta

2. Svi elementi transportnog sistema:

osobe i robe koje e se transportovati

vozila kojima e se trnsportovati

mrea infrastrukture preko koje se kreu vozila

putnici i teret

terminali i presjedake-transferene take.

1. Sva kretanja preko sistema, ukljuujui pjeake i robne tokove bilo kojeg porijekla do bilo kojeg odredita

2. Ukupno putovanje, od take nastanka-izvora do odredita-cilja, na sve naine i svim sredstvima, za svaki tok posebno.

3. Opisati emu povezanosti transportnog sistema regije sa sa drugim uticajnim sistemima?

Na Sl. , prikazn je odnos sa bazom u tri osnovne varijable:

Sistem transporta T

Sistem aktivnosti A, to je, uzroak socijalnih i ekonomskih aktivnosti koje se razvijaju u regiji.

Struktura kretanja K, tj., porijeklo, odredite, pravci i obimi osoba i tereta koji se kreu putem sistema.

Sl. Relacija izmeu transportnog sistema, aktivnosti i kretanja

4. Nacrtati i opisati fiziku strukturu transportnog sistema?

Misija transporta se odvija putem pribavljanja mree sastavljene od slijedeih struktura prikazanih na Sl.

Sl. Osnovna fizika struktura transportnog sistema1. Saobraajnice (prikljuci ili sredstva)To su oni vrsti elementi, koji povezuju terminale i po kojima se kreu transportne jedinice. Mogu biti od dva tipa:

- Fizike veze: ceste, ulice, tranice, trake, valjci i kablovi- Plovne veze: mora, rijeke, vazduh i svemirski prostor.2. Transportne jediniceTo su pokretne jedinice kojima se kreu ljudi i robe. Na primjer:

Motorna vozila, vlakovi, avioni, brodovi i vozila bez motora

Kabine, trake, pumpe, pritisak i gravitacija.

3. TerminaliTo su one take gdje putovanje ili tovar poinje i zavrava, ili gdje je mjesto promjene transportne jedinice ili naina transporta. Postoje slijedei terminali:

Veliki: aerodromi, luke, autobuski i teretni terminali, eljeznike stanice i parkinzi u zgradama

Mali: teretne platforme, autobuska stajalita i garae

Neformalni: stanice na ulici i utovarne zone

Drugi: tankovi za uskladitenje i deponije.Pitanja:

1. Koji su sitemi putem kojih se odvija veina prevoza?

Veina globalnih aktivnosti transporta odvija se putem pet velikih sistema: cestovni, eljezniki, vazduni, vodeni i sistem pokretnih traka.

2. Sa kojim terminima se opisuju prevozni sistemi u saobraaju?

Svaki od sistema se dijeli na dva ili vie specifinih naina i opisuju se slijedeim terminima:

1. Ubikacija

Stepen pristupnosti sistema, pogodnost direktnih putovanja izmeu krajnjih taaka i pogodnost prilagoavanja razliitom saobraaju.2. PokretljivostObim saobraaja koji se moe prilagoditi sistemu (kapacitet) i brzina kojom se moe transportovati.

3. EfikasnostOdnos izmeu ukupnih trokova transporta (direktnih i indirektnih) i njegove produktivnosti.

3. Koji podsistemi ine saobrajni sitem prema modernoj teoriji sistema, nacrtati vertikalnui i horizontalnu strukturu sistema?

Saobraajno prevozni sistem je veoma sloen sistem sastavljen od sljedeih podsistema:

1. prema podruju poslovanja: tehnikih, tehnolokih, organizacijskih, ekonomskih i pravnih2. prema vrsti puta: cestovni podsistem, eljezniki podsistem, vazduni podsistem, vodeni podsistem (morski, jezerski, rijeni, kanalski), cjevovodni podsistem, podsistem iara, telekomunikacijski podsistem, potanski podsistem.

Vertikalna i horizontalna struktura kompletnog saobraajno prevoznog sistema se moe predstaviti kao na Sl. cestovnieljeznikizranivodenipotanski

putniciteretinfrastrukturaputniciteretinfrastrukturaputniciteretinfrastrukturaputniciteretinfrastrukturateretinfrastruktura

tehniki

tehnoloki

organizacijski

ekonomski

pravni

Sl. Struktura saobraajno prevoznog sistemaPitanja:

1. Koje su specifinosti saobrajno-prevoznog sistema sa aspekta planiranja i projektovanja u saobraaju?

Za planiranje saobraajno-transpornih sistema potrbno je imati u vidu bitna obiljeja saobraaja i prevoza (transporta).

Prvo bitno obiljeje je injenica da prijevozna usluga nastaje kao posljedica premjetanja ljudi i robe. Prevozna usluga nema materijalni oblik i ne moe se uskladititi i kasnije prodati. Vrijeme proizvodnje je identino sa vremenom potronje.

Drugo obiljeje je da je potranja za prijevozom izvedena potranja i da je elastinost prevozne potranje uglavnom odreena elastinou potranje za dobrima koja se prevoze.

Tree obiljeje je vezano za posebnost politike cijena saobraajnih usluga. To potvruje injenica da je esto prevozna usluga instrument politike cijena i nije rijedak sluaj da se upotrebljava pri rjeavanju odreenih privrednih, politikih i drugih pitanja.

etvrto obiljeje je konkurencija izmeu pojedinih saobraajnih sistema. Ovo je prouzrokovano razliitim tehniko-eksploatacionim karakteristikama pojedinih sistema.

Peto obiljeje je injenica da drutveno-ekonomski razvoj zavisi od saobraaja i prevoza. Promjene u namjeni povrina i razmjetaju stanovnitva esto su uzrokovane promjenama u saobraaju i prevozu, tj. u pristupanosti odreenim povrinama.

Pitanja:

1. Koji sistemi se mgu izdvojiti sa aspekta definisanja logike i fizike arhitekture sistema pri planiranju u saobraaju i prevozu?

Sa aspekta planiranja saobraaja i prevoza mogue je izdvojiti osnovne sisteme:

dionica saobraajnice (cesta, pruga, ...)

rakrsnica i vorite,

regulisanja i upravljanja u saobraaju i prevozu terminali nemotorizovani (pjeaki i biciklistiki) saobraaj

ostali sistemi u saobraaju i prevozu.

Arhitektura prethodno navedenih sistema se moe posmatrati kao logika i kao fizika.

2. Objasniti pojmove fizike i logike strukture sistema u saobraaju i prevozu?

Dionica ceste, u gradskom ili izvan gradskom podruju, je dio saobraajnice koji je ogranien raskrsnicama voritima.

Raskrsnica predstavlja mjesto na kome se ukrta dva ili vie saobraajnih tokova ili se najmanje jedan tok uliva u drugi odnosno izliva iz drugog. Raskrsnica predstavlja krajnju ili poetnu taku dionice puta. Regulisanje saobraaja se vri na dionicama saobraajnica i u raskrsnicama, te u terminalima sa ciljem poveanja protoka saobraaja uz zadovoljavajuu bezbjednost i uticaj na okolinu.

Terminali se mogu definisati kao objekti sa kojima se zadovoljavaju transportno tehnoloki zahtjevi putnika robe i transportnih sredstava. Terminali se mogu podijeliti u dvije osnovne grupe:

terminali sa logistikim aktivnostima za putnike robe ili transportna sredstva, a u cilju postizanja transportnog procesa, i

terminali sa aktivnostima iskljuivo vezanim za transportna sredstva.

Pod nemotorizovanim saobraajem, kao nveoma bitnim obiljejem civilizacije, podrazumijevamo: pjeaki i biciklistiki saobraaj, te kretanja invalidnih osoba.

Pored predstavljenih sistema bitnih za planiranje u oblasti saobraaja i prevoza postoji odreen broj sistema koji treba imati u vidu pri izradi plana ili projekta u sektorskom, prostornom saobrajnom, projektnom planiranju i planiranju u preduzeima. Osnovni elementi tih sistema su predstavljeni u narednom dijelu.

Pitanja:1. Koji su dokumenti saobraajnog sektora u planiranju?

1. Analiza razvojnih mogunosti saobraajne infrastrukture u prostoru

2. Dugoroni razvojni program puteva

3. Identifikacija projekta

Pitanja:1. Nakoji nain se postavljaju ciljevi u planiranju saobraaja?

Postavljanje ciljeva planiranja predstavlja prvi korak u postupku planiranja. U te svrhe se koristi SWOT analiza koja obuhvata analizu prednosti i slabosti sistema u upravljanju kao i mogunosti prijetnji koje proizilaze iz okoline.

Prilikom definisanja ciljeva planiranja saobraajnih sistema preporuuje se SMART pristup, to ima znaenje:

Specifinost (Specific) potrebno je tano identifikovati uinke koje plan ili projekat treba da postigne Mjerljivost (Measurable) mjerenje uinaka sa obzirom na ciljeve Izvodljivost (Achievable) izvodljivost mjerenja

Realnost (Realistic) da li je cilj mogue postii i

Vremenska ogranienost (Time bound) ciljevi moraju biti ispunjeni u odreenom roku.

2. Sa ime se moraju uskladiti ciljevi planiranja saobraaja?

Ciljevi planiranja moraju biti usklaeni sa:

Strategijom ekonomskog razvoja

Strategijom prostornog razvoja i

Dugoronim razvojnim programom.

3. Kako se grupiu ciljevi planiranja?

Postoji vie kriterijuma po kojima se ciljevi razlikuju. Tako postoje: kratkoroni i dugoroni ciljevi, ciljevi drutvene zajednice i saobraajni ciljevi, itd.

4. Kako se mogu podijeliti ciljevi planiranja saobraajne mree?

Ciljevi planiranja, npr. saobraajajne mree, se mogu podijeliti na:

- Strateke ciljeve

- Strukturne ciljeve

Pitanja:1. Koji osnovni elementi ine saobraajnu inenjeriju?

Tri bazina elementa koji ine saobraajnu ininjeriju su:

korisnik (odnosi se na pjeake i vozae), vozilo i saobraajnica (odnosi se na ulice i ceste).

2. Koje su osnovne karakteristike pjaaka bitne za planiranje saobrajnih sistema?

Moe se prihvatiti kao potencijalni pjeak openito populacija od pet do sto godina starosti.

Sa druge strane vano je posmatrati pjeaka jer on nije samo rtva saobraaja nego takoer jedan od njegovih uzronika.

3. Karakteristike vozaa bitne za planiranje i projektovanje saobraajnih sistema?

Vid vozaa Psihofizike sposobnostiPitanja:

1. ta je vozilo?

Vozilo je jedan od tri primordijalna elementa saobraaja.

2. ta je projektno vozilo?

Projektno vozilo je onaj tip hipotetinog vozila ija teina, dimenzije i karakteristike kretanja se koriste za uspostavljanje osnovnih elemenata projekta cesta (pruga), ulica i raskrsnica takvih da one mogu zadovoljiti vozila ovoga tipa.

3. Projektno vozilo posmatrano kao pravougaonik?

Sl. 41 Projektno vozilo posmatrano kao pravougaonikB-irina vozila, L-duina vozila, l-meuosovinsko rastojanje, l1-prednji prepust, l2-zadnji prepust, R-radijus zakretanja najisturenije take na prednjem dijelu vozila, r-unutranji radijus zakretanja, R1-radijus zakretanja najisturenije take na zadnjem dijelu vozila

4. Nacrtati vozilo trolejbus i oznaiti osnovne duine u sistemu za napajnje elektrinom energijom?

Minimnalna visina od povrine kolovozaVisina take okretanja ipke(1)Visina kontaktnog voda od povine kolovozaSigrunosno rastojanjeMinimalno pomjeranje vozila pri visini(2) dMaksimalni prelaz ipkeRastojanje izmeu ipki(3)

ispod ciznad e

min.norm.maks.g

a (m)b (m)c (m)d (m)e (m)f1(m)f2(m)g1(m)g2(m)h(m)i(m)

Moe biti dogovoreno, a preporueno 2,73,1(3,5Preferirano 4,7

Prihvaeno 3,85,6Preferirano 6,5

Prihvaeno 7,2(0,2(0,84,54,0(1,26,0(7,0

1. Rastojanje glavne take okretanja (u odnosu na vertikalnu osu okretanja) od povrine kolovoza u svim uslovoma kretanja

2. Pomijeranje vozila bono prema sistemima sa duinom ipke 6,2 m i 5,5 m

3. ipka locirana u poloaju mirovanja

5. Nacrtati i opisati rjeenja kontaktne mree u raskrsnicama i krivinama?

Sl. Rjeenja postavljanja napojnih vodova u raskrsnici sa skretanjem od 90 (broj promjena pravaca - skretanja vodova)

6. Faktori bitni za planiranje vazdunog saobraaja?

Za planiranje i razvoj vazdunog saobraaja meu bitne faktore ubrajaju se:

faktori letenja (broj ponuenih letova, smjer leta, vrijeme odlaska, broj usputnih slijetanja i vrijeme zadravanja, trajanje leta i razlike u lokalnom vremenu),

faktori koji se odnose na rute zranih linija (broj i razgranatost linija, smjerovi letova i usklaenost sa linijama ostalih vazduhoplovnih i drugih prijevoznika),

faktori vezani za vrstu aviona i kvalitet usluga (veliina i popularnost aviona, sigurnost aviona i ugled njegovog proizvoaa, unutranji izgled aviona, udobnost sjedita, uslunost osoblja i vrsta ponuenih usluga za vrijeme leta).

7. Podjela brodova?

Brodovi se mogu podijeliti na vie naina, a najee su: podjela prema namjeni broda, prema podruju plovidbe, prema materijalu od kojeg su izgraeni i prema vrsti pogona.

8. Podjela zrakoplova?

Prema osobinama pogonskih grupa zrakoplove dijelimo na: klipne, turbo-elisne i turbo-mlazne. Prema duini polijetanja i slijetanja mogu se podijeliti na: VTOL (okomito polijetanje i slijetanje-duina do 50 m), STOL (kratko polijetanje i slijetanje 50760 m), RTOL (reducirano polijetanje i slijetanje 7601370 m) i CTOL (konvencionalno polijetanje i slijetanje).

9. Primjer rijenog saobraaja u Londonu?

Godine 1997., Cross River Partnership (CRP), konsorcijum javnih organizacija lokalnih vlasti, organizacija privatnog sektora i volonterskih tijela koja imaju interes u promoviranju koritenja rijeke Temze, poeo je rad na razvoju prijedloga za inicijativu Temza 2000 (Thames 2000 initiative). Inicijativa je traila razvoj novih rijenih pristanita i brodskih usluga, da bi se olakalo povezivanje centralnog Londona i podruja New Millennium Experience Company (NMEC) u North Greenwich-u za kratko vrijeme i da se dugorono obezbjedi nasljee za brodske usluge i pristanita.

CRP je zakljuio da se treba uspostaviti nova agencija radnog naziva Agencija za pristanita Temze (Thames Piers Agency) da bi ostvarila kljune elemente inicijative i da preuzme dugoronu odgovornost za razvoj rijenog prijevoza putnika u Londonu. Njeni trenutni ciljevi su uspostava novih Millennium rijenih usluga i da osigura razvoj novih pristanita u Blackfriarsu i Waterloou da bi se osiguralo delikatno oivljavanje ovih usluga. Na due staze, takoer e obuhvatiti i pristanita kojima upravlja i iji je vlasnik Londonska luka (Port of London Authority - PLA) i razvijati, promovisati i koordinirati usluge rijenih brodova na Temzi, integriui ih to je vie mogue u druge oblike transporta.Pitanja:

1. Opisati dionicu ceste kao element saobraajnog planiranja?Dionica puta kao jedan od osnovnih dijelova saobraajnice zahtijeva poseban pristup pri planiranju i projektovanju saobraajne mree. U situacionom planu, uzduni i popreni profil kao i raspored i vrsta ukrtanja, su odreeni raunskom brzinom i vrstom saobraajnica.

Elementi situacionog plana su: poluprenik horizontalne krivine, oblik i duina prijelaznih krivina, preglednost u horizontalnim krivinama, prijelazne rampe i proirenja kolovoza u horizontalnim krivinama.

Elementi uzdunog profila moraju biti usaglaeni sa elementima situacionog plana, a to su: nagib nivelete i zaobljenja prijeloma nivelete.

Za gradske autoceste nagib nivelete iznosi 2,5%, izuzetno 3% za brze gradske saobraajnice 34%; za glavne gradske saobraajnice 45% i za gradske saobraajnice 56%.

Elementi poprenog profila su: kolovoz, pjeake staze, biciklistike staze, tramvajska pruga, razdjelne trake i dr.

2. Opis i ocjena uslova saobraaja na dionici puta?Isto kao i drugi dinamini sistemi, fiziki i statistiki mediji saobraaja, takvi kao to su ceste, ulice, raskrsnice, terminali itd., podloni su da budu traeni i optereeni obimima saobraaja, koji posjeduju specijalne (zauzimaju mjesto) i temporalne (troe vrijeme) karakteristike. Vremenske distribucije obima saobraaja proizvod su stilova i naina ivota koji ine da ljudi slijede odreene oblike putovanja utemeljene u vremenu, ostvarujui svoje premjetanje tokom odreenih godinjih doba, u odreenim danima u sedmici, ili u specifinim satima u toku dana.

Projektovanja jedne ceste ili ulice, izbor tipa saobraajnice/prometnice, raskrsnice, prikljuci i servisi fundamentalno zavise od obima saobraaja ili tekuih potreba tokom jednog intervala datog vremena, od njegove varijacije, od njegove procjene rasta i od njegove kompozicije.

Osnovni parametri koji opisuju uslove saobraaja su uglavnom sloene prirode.

3. Postupak izraunavanja pokazatelja uslova saobraaja na dionici puta?U osnovne pokazatelje gradsko prigradskih saobraajnica spadaju :

prosjene putne brzine du odsjeka ili dionice

vremenski gubici po vozilu na signalisanim raskrsnicama.

Prosjena putna brzina se rauna preko vremena vonje na segmentima saobraajnice i zastoja na pristupu raskrsnici.

Postupak odreivanja nivoa usluge koji se odreuje propisnom brzinom je slijedei:

prvi korak: identifikacija saobraajnice (mjesto, duina)

drugi korak: odreivanj kategorije saobraajnice i brzine slobodnog toka

trei korak: definisanje dionice saobraajnice (svaka dionic ima jedan ili vie segmenata, a jedan segment je rastojanje izmeu dvije signalizirane raskrsnice)

etvrti korak: izraunavanje vremena vonje

peti korak: izraunavanje vremenskih gubitaka na prilazu raskrsnici

esti korak: izraunavanje prosjene putne brzina:

a) po dionici i profilu i

b) na cijeloj saobraajnici;

sedmi korak : izraunavanje nivoa usluge.Vremenski gubici na pristupu raskrsnici se mogu izraunati prema udbeniku HCM (1985 g.),

(s/voz), gdje je:

D - vremenski gubici na pristupu raskrsnici u sekundi po vozilu,

d - vremenski gubici uslijed zaustavljanja.

Osnovni podaci o saobraajnim tokovima utvruju se studijima o saobraaju.

To su:

prosjean godinji dnevni saobraaj (PGDS),

satna distribucija godinjeg protoka,

mjerodavni vrni asovni protok,

neravnomjernost po smjerovima pri vrnom asovnom protoku,

mjerodavno vozilo po saobraajnom toku i

uee vikend vozaa u mjerodavnom vrnom asovnom protoku.

Prosjean godinji dnevni saobraaj se rauna za svaku vrstu vozila po saobraajnim dionicama:

PGDS = PGDSPA + PGDSBUS + PGDSLT + PGDSST + PGDSTT + PGDSAV (voz/dan(LT lahka teretna vozila,

TT teka teretna,

ST srednja teka,

AV-autovoz.

TERMINALI

VEZE - saobraajnice

TRANSPORTNE JEDINICE

3

_1302003430.doc

1

3

2

T

A

K

_1302003431.doc

6 skretanja po 15 3 skretanja po 30