SGOT-SGPT - file. ?· The SGOT/SGPT ratio--an indicator of alcoholic liver disease. Dig Dis Sci 1979;…

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

SGOT-SGPT

Yrd. Do. Dr. Metin ATEELK

Frat niv. Tp. Fak. Acil Tp A.D

Sunum plan

Giri

Karacier fonksiyon testleri

Transaminaz yksekliinin nedenleri

yk

Fizik muayene

Transaminaz artnn bykl

AST/ALT oran

giri

Aspartat aminotransferaz (AST) = Serum glutamik oxaloasetik transaminaz (SGOT)

Alanin aminotransferaz (ALT) = Serum glutamik pirvik transaminaz (SGPT)

giri

Karacier deiik fonksiyonel ve anatomik yaplardan olumu vcudun en byk ve en nemli metabolik organdr.

Karbonhidrat, protein, lipid metabolizmas dzenlenmesi

Albumin, phtlama faktrleri gibi protein ve enzimlerin sentezi

la ve kimyasal madde metabolizmas, detoksifikasyonu, safra retimi, reglasyonu ve sekresyonunu gerekletirir

giri

KC hastalklarnda; Klinik ve laboratuar bulgular ou kez rtmez.

Hastalnn iddeti ve prognozu hakknda tek bana fikir verebilecek bir test yoktur.

ABDde asemptomatik olan kiilerin % 1-4de hafif dzeyde karacier enzim dzeylerinde art vardr*

*Friedman, Lawrence S.; Sitaraman, Shanthi. Essentials of Gastroenterology (2nd Edition). Hoboken, NJ, USA: Wiley, 2011. p 158.

Karacier fonksiyon testleri

1- Hepatoselller nekrozu gsteren testler

a. Aminotransferazlar (ALT, AST)

b. Laktat dehidrogenaz (LDH)

c. isositrat dehidrogenaz

d. Glutamat dehidrogenaz

e. Sorbital dehidrogenaz

Karacier fonksiyon testleri

2- Duktular hasar ve kolestaz gsteren testler

a. Alkalen fosfataz (ALP)

b. Gama glutamil transpeptidaz (GGT)

c. 5 Nkleotidaz

d.Lsin aminopeptidaz

e. Safra asitleri

f. Bilirubinler

Karacier fonksiyon testleri

3- Karacierin biyosentetik kapasitesini gsteren testler

a. Albumin

b. Phtlama faktrleri (PTZ, faktr VII)

c. Seruloplazmin

d. Ferritin

e. -1- antitripsin

f. Lipoproteinler

Karacier fonksiyon testleri

4-Karacierin organik anyon transportu ve ila metabolizma yeteneini gsteren testler

a. Bilirubin

b. Bromsulfalein (BSP)

c. Indocyanine gren (ICG)

d. Serum safra asitleri

e. Serum caffeine

f. Serum lidocain metabolitleri ve nefes testleri

Aminotransferazlar

ALT

Sitoplazmada

-Karacier

-Kalp kas ve

-skelet kas

AST Sitoplazma ve

Mitokondriumda -Karacier -Kalp kas -skelet kas -Eritrosit -Bbrek -Beyin -Pankreas -Akcier

Aminotransferazlar

ALT

Alanin + Ketoglutarik asit L-Glutamik asit + Piruvik asit

AST

L-Aspartik asit +Ketoglutarik asit L-Glutamik asit + Oksalo aa

Hepatosit ykmnn artmas ile bu enzimler hcre zar dna kar ve serum dzeyleri ykselir.

giri

ALT seviyeleri cinsiyet ve abdominal yalanma derecesi ile de ilikilidir*

ABD Ulusal Salk ve Beslenme Aratrma; ALT iin optimal cut off deeri** : 29 i/L ve

: 22 i/L olarak belirtmilerdir

ALT deerlerinin st snrlar iin farkl laboratuarlarda deikenlik gsterir.

*Ruhl CE, Everhart JE. Trunk fat is associated with increased serum levels of alanine aminotransferase in the United States. Gastroenterology 2010; 138:1346. **Ruhl CE, Everhart JE. Upper limits of normal for alanine aminotransferase activity in the United States population. Hepatology 2012; 55:447.

http://www.uptodate.com/contents/approach-to-the-patient-with-abnormal-liver-biochemical-and-function-tests/abstract/2

Referans aralklar

ALT : -Erkek: 10-55 i/L -Kadn : 7-30 i/L

AST : -Erkek: 10-40 i/L -Kadn : 9-32 i/L

Referans aralklar

Ancak, almalar ALT iin optimal cut off deerinin birok laboratuvar tarafndan kullanlan st limitlerden daha dk olmas gerektiini gstermektedir

: 30 i/L

:20 i/L

Transaminaz yksekliinin nedenleri

Viral hepatitler

Enfeksiyon hastalklar

Metabolik hastalklar

Sistemik hastalklar

Toksik nedenler

Malign hastalklar

Dier nedenler

Viral hepatitler

Akut viral hepatit

-Hepatit A, B, C, D, E, G

- TTV ve SEN-V

-HSV, VZV, EBV, CMV, Coxsacki B, Adenovirus, Kzamk, Kzamkk, Kabakulak

Viral hepatitler

Kronik hepatit C transaminazlar:

-Tipik olarak < 2 kat -Nadiren >10 kat

Kronik hepatit B transaminazlar:

-ou hastada hafif artlar (2 kat) grlmesine ramen normal de olabilir.

-Alevlenmelerde > 10 kat

Enfeksiyon Hastalklar

Bakteriyel: Gram (-) ve (+) sepsis, tifo, brusellozis,

streptokokkal enfeksiyonlar, sifiliz, tberkloz, Lyme hastal, leptospirosis.

Parazitik: Entemoeba histolitika, kist hidatik, askariazis, toksokariazis, fasiola hepatika leishmaniazis, istozomiazis.

Fungal: Kandidiazis, histoplazmozis, koksidioidomikozis, kritokokkozis, aspergillozis.

Viral

Riketsial

Metabolik Hastalklar

1. Alfa-1 antitripsin eksiklii 2. Hemokromatozis 3. Wilson hastal 4. Fruktoz metabolizmas

doumsal hast. 5. Galaktoz metabolizmas

doumsal hast. 6. Glikojen depo hastalklar 7. Aminoasit metabolizma

doumsal bozukluklar

8. Lipit metabolizmasnn doumsal bozukluklar

9. Safra asit metabolizmas sentez bozukluu 10. Lizozomal depo hast. 11. Kistik fibrozis 12. Hepatik porfiryalar 13. Yal karacier hast. 14. Mitokondriyal ya asidi oksidasyon defektleri 15. re siklus defektler

Alfa-1 Antitripsin Eksiklii

OR, 1/ 800 canl doumda grlr.

Proteazlar inhibe edilemediiden alveol duvar ve hepatoselller atda hasar meydana gelir.

%75de kc. enzim ykseklii grlr.

KC. hastal insidans

20-40 yalar arasnda %2

50-60 yalarnda erkeklerde %15

Tan iin 1-AT proteinin fenotip tayini gereklidir.

Hemokromatozis

OR, Nedeni tam olarak bilinmiyor

KC, pankreas, kalpte parankimal demir birikimi

Klinik bulgular nonspesifik, ortaya ktnda genellikle ge evrededir

Taramada;

-Serum demiri, ferritin ve transferin saturasyonu yksektir.

Tanda KC biyopsisi deerlidir. Demir boyamasnda (Prusya mavisi) yaygn parankimal boyama vardr.

CT ve MRI orta ve ciddi demir birikimini gsterebilir.

Wilson Hastal

KC, beyin, bbrek, gz ve dier organlarda bakr birikimiyle toksik etki oluur.

Bakrn safraya atlmas azalr ve hepatik lizozomlarda birikir

Hastalnn iddeti hafif transaminaz yksekliinden fulminan hepatite kadar deiebilir.

Tan; aklanamayan akut ve kronik KC hastal, nedeni bilinmeyen nrolojik bulgular, akut hemoliz ve davran deiiklii gibi durumlarda dnlmelidir.

Wilson Hastal

En iyi tarama testi serum seruloplazmin duzeyidir.

Hastalarn ounda serum seruloplazmin dzeyi dktr

Serum bakr dzeyi normal ya da artm, idrarda bakr dzeyi artmtr.

Gzde Kayser-Fleischer halkas grlebilir.

Kayser-Fleischer halkas

Sistemik Hastalklar

1. Kalp hastalklar

2. Endokrin hastalklar

3. Hematolojik hastalklar

-Orak hcreli anemi

-Talassemiler

-Kronik Graft Versus Host Hastal (GVHH):

4. Nromuskler hastalklar

-Muskler distrofi

Sistemik Hastalklar

5. Kollajen doku hastalklar

6. Amiloidozis

7. Beslenme bozukluklar

-Obezite

-Malntrisyon

8. Gastrointestinal hastalklar

-nflamatuvar barsak hastalklar

-Malabsorbsiyon sendromlar: (lyak hastal, Whipple hastal, kistik fibrozis, kr. pankreatit)

Kalp Hastalklar

Sol kalbi ilgilendiren hastalklar, hipotansiyon ve hipoperfzyon yoksa karacier bulgusu vermezler.

Eer sol kalp yetmezlii varsa kc. fonksiyonlarnda baz bozukluklar grlebilir.

AST ve ALT normalin 200 kat artabilir; 1-3 gnde maksimum olur, 7-10 gnde normale dner.

LDH normalin 30 kat artabilir.

Kalp Hastalklar

Sa kalp yetmezliinde ise kc. fonksiyonlar bozulur ve hepatomegali olur. AST, ALT deerleri orta derecede artar.

Bilirubin genellikle 3 mg/dLden az ve indirek bilirubin artar, PT uzar.

Akut hipoksemi ve iskemi olgularnda

-Transaminazlarda normalin 250 katna kadar ani bir ykselme gzlenir.

-Olay tedavi edildiinde 7-10 gn iinde normale dnerler.

-LDHda da art olur ve bu art viral hepatitlerden ayrmada yardmcdr.

Kalp Hastalklar

skemik hepatit genellikle subklinik seyreder ve gzden kaar.

Devam eden bir iskemide ise kalc, hatta fulminan kc. hasar oluabilir.

ok, dehidratasyon, kanama, scak arpmas, sepsis, arteriosklerozis, dissekan aort anevrizmas, bakteriyal endokardit ve yanklarda da akut iskemik hepatit tablosu olabilir.

Diabetes Mellitus

KC, bulgu ve belirtileri deiik klinik zellikler gsterir. Kc testlerinde hafif anormallik ve sa st kadran ars Portal HT bulgular ile birlikte hepatomegali Siroz Sarlk, kolanjit ve ALP ykseklii Transaminazlar yksek olanlarn ounluunda hepatomegali ALT, AST, ALP ve GGTden biri veya birkann ykseklii %80

grlr.

Diyabetiklerde non-viral nedenli transaminaz yksekliinin en nemli nedeni Kc yalanmasdr

Kc yalanmas tip 2 diyabetiklerde sk Tip 2 DMde HCV ve HBV seroprevelans yksektir.

Tiroid Hastalklar

Hipertiroidide %75e orannda transaminaz, GGT ve alkalen fosfatazda artma olabilir.

Toksik Nedenler