Click here to load reader

Srednji vijek, renesansa

  • View
    276

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of Srednji vijek, renesansa

  • Srednjovjekovni gradSrednjovjekovni grad

  • Srednji vijekSrednji vijek

    nakon propasti Rimskog Carstva nakon propasti Rimskog Carstva --ranosrednjovjekovno ranosrednjovjekovno mrano dobamrano doba u razvoju u razvoju gradova (sve do 9. st.) gradova (sve do 9. st.) ekonomska i kult. ekonomska i kult. stagnacija u Europi stagnacija u Europi

    nastanak nastanak novog, kranskog drutvanovog, kranskog drutva baziranog baziranog na agraru na agraru grad vie nije u sreditu drutvenog grad vie nije u sreditu drutvenog ivota ivota urbani ivot zamro do kraja 9. st.urbani ivot zamro do kraja 9. st.

  • Srednji vijekSrednji vijek

    novi vjerski novi vjerski ((kranstvokranstvo) i ) i drutv.drutv.--polit. odnosi polit. odnosi ((feudalizamfeudalizam) ) nove jezgre nove jezgre urbanog razvoja: urbanog razvoja: biskupska sjedita, biskupska sjedita, samostani i samostani i zamkovi (burgovi)zamkovi (burgovi)

  • Srednji vijekSrednji vijek

    samostanisamostani kao arita urbanog ivotakao arita urbanog ivota

    njihov se broj poveavao s poveanjem broja njihov se broj poveavao s poveanjem broja vjerskih redova, posebno u 11. i 12. st.vjerskih redova, posebno u 11. i 12. st.

  • Srednji vijekSrednji vijek

    politiki: velika teritorijalna politiki: velika teritorijalna rascjepkanost (jake grofovije i rascjepkanost (jake grofovije i vojvodstva) vojvodstva) od 9od 9--13. st. podignut 13. st. podignut velik broj velik broj burgovaburgova koji su postali koji su postali jezgre kasnijeg razvoja gradova jezgre kasnijeg razvoja gradova fr. fr. chchteauteau ChChteauroux, Chteauroux, Chteaudun, teaudun,

    ChChteauteau--Thierry... Thierry...

    njem. njem. burgburg Regensburg, Wrzburg, Regensburg, Wrzburg, Magdeburg... Magdeburg...

  • od poetka 13. stoljea od poetka 13. stoljea bastidebastide utvrena utvrena naselja u naselja u (jugozapadnoj) (jugozapadnoj) Francuskoj Francuskoj preko 300 preko 300 sagraenih u 150 sagraenih u 150 godinagodina

    Monflanquin, dep. LotMonflanquin, dep. Lot--etet--Garonne, regija MidiGaronne, regija Midi--Pyrenes Pyrenes

  • Srednji vijekSrednji vijek

    mnogi gradovi nastali na temeljima rimskih mnogi gradovi nastali na temeljima rimskih gradovagradova

  • Srednji vijekSrednji vijek

    nastanak i jaanje srednje klase nastanak i jaanje srednje klase trgovaca i trgovaca i obrtnika obrtnika razvoj trgovine, uspostavljanje razvoj trgovine, uspostavljanje

    redovitih trnica i sajmova, razvoj gradske redovitih trnica i sajmova, razvoj gradske privrede, unapreenje poljoprivrede privrede, unapreenje poljoprivrede

    ubrzan porast stanovnitva:ubrzan porast stanovnitva:

    zap. Europa je oko 950. g. imala 22 milijuna, a zap. Europa je oko 950. g. imala 22 milijuna, a 1348. (prije epidemije kuge) 54 milijuna st.1348. (prije epidemije kuge) 54 milijuna st.

    cijela Europa je oko 1000. g. imala 42 milijuna, a cijela Europa je oko 1000. g. imala 42 milijuna, a oko 1300. g. 73 milijuna st.oko 1300. g. 73 milijuna st.

  • razdoblje razdoblje od 11.od 11.--14. 14. st.st. je doba procvata je doba procvata srednjovjekovne srednjovjekovne urbanizacije, iji su urbanizacije, iji su nositelji bili trgovci i nositelji bili trgovci i obrtnici obrtnici grad se grad se razvijao na osnovi razvijao na osnovi ekonomskih ekonomskih funkcijafunkcija

  • Srednji vijekSrednji vijek

    trgovaka i obrtnika naselja uz biskupske trgovaka i obrtnika naselja uz biskupske gradove ili zamkove gradove ili zamkove podgraapodgraa

    slobodni kraljevski gradovi (u Engleskoj slobodni kraljevski gradovi (u Engleskoj borough, borough, u kotskoju kotskoj burghburgh))

    gradovigradovi--komune ili gradovikomune ili gradovi--republike s republike s odreenim stupnjem samostalnosti (Milano, odreenim stupnjem samostalnosti (Milano, Firenca, KFirenca, Kln, Brugge, kod nas Split, Hvar, ln, Brugge, kod nas Split, Hvar, Dubrovnik...)Dubrovnik...)

  • Srednji vijekSrednji vijek

    srednjovjekovni gradovi bili su malisrednjovjekovni gradovi bili su mali

    do 13. st. najvei europski gradovi bili su u do 13. st. najvei europski gradovi bili su u sklopu Bizanta i Kordopskog kalifata u sklopu Bizanta i Kordopskog kalifata u panjolskoj (Konstantinopol i Cordoba)panjolskoj (Konstantinopol i Cordoba)

    1300. najvei je Pariz 1300. najvei je Pariz

    (oko 800. g. (oko 800. g. najvei gradovi na svijetu su bili najvei gradovi na svijetu su bili Changan (Xian) u Kini i Bagdad s vie od Changan (Xian) u Kini i Bagdad s vie od 700.000 st.)700.000 st.)

  • Srednji vijekSrednji vijek

    vano obiljeje urbanog razvoja vano obiljeje urbanog razvoja Europe:Europe:

    arite se premjestilo s Mediterana u arite se premjestilo s Mediterana u zapadnu i srednju Europuzapadnu i srednju Europu (sjeverna (sjeverna Italija, dijelovi dananje Francuske, Italija, dijelovi dananje Francuske, Njemake i Beneluksa)Njemake i Beneluksa)

  • trgovaki savezi trgovaki savezi pojedinih gradova pojedinih gradova --najpoznatija je najpoznatija je Velika HanzaVelika Hanza (od (od kraja 12. st.) koja je kraja 12. st.) koja je u 14. stoljeu u 14. stoljeu ujedinjavala oko 160 ujedinjavala oko 160 gradovagradova

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    sloena sloena -- nekoliko morfolokih i nekoliko morfolokih i funkcionalnih dijelova: funkcionalnih dijelova: zamakzamak

    vjerske institucije (katedrala, upna vjerske institucije (katedrala, upna crkva, samostani i sl.)crkva, samostani i sl.)

    gradska uprava (gradska vijenica...)gradska uprava (gradska vijenica...)

    gospodarski objekti (zgrade gildi i cehova, gospodarski objekti (zgrade gildi i cehova, trnice, obrtnike radionice...)trnice, obrtnike radionice...)

    stambeni dijelovistambeni dijelovi

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    zamakzamak jezgra razvoja mnogih gradova, ali jezgra razvoja mnogih gradova, ali se ponekad gradio usporedo s gradom; neki se ponekad gradio usporedo s gradom; neki gradovi su i nastali kao veliki zamkovigradovi su i nastali kao veliki zamkovi

    sredite politike vlasti i kulturno sreditesredite politike vlasti i kulturno sredite

    kraljevski, grofovski, kneevski, ali i kraljevski, grofovski, kneevski, ali i samostanski ili katedralskisamostanski ili katedralski

    u podgrau se razvija obrtniko naseljeu podgrau se razvija obrtniko naselje

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    katedralakatedrala posebno znaenje u ranom sr. posebno znaenje u ranom sr. vijeku vijeku okupljanje stanovnitva okupljanje stanovnitva

    veliina i rasko pokazuju njeno znaenje veliina i rasko pokazuju njeno znaenje mnoge su imale svoj obrambeni sistem, mnoge su imale svoj obrambeni sistem, vlastiti zid i sl. vlastiti zid i sl. bile su samostalni zamcibile su samostalni zamci

    crkvecrkve njihov broj ovisio o veliini grada njihov broj ovisio o veliini grada svaka upa imala je svoju crkvu (sredite svaka upa imala je svoju crkvu (sredite okupljanja)okupljanja)

    samostanisamostani inili su zasebne komplekse, inili su zasebne komplekse, esto s obrambenim zidomesto s obrambenim zidom

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    zamak i katedralazamak i katedrala najznaajniji najznaajniji elementi u prostornoj strukturi grada elementi u prostornoj strukturi grada (kao simbol znaenja feudalaca i crkve (kao simbol znaenja feudalaca i crkve gl. nosioci politike i duhovne snage gl. nosioci politike i duhovne snage

    drutva)drutva)

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    s razvojem gradske autonomije podiu se s razvojem gradske autonomije podiu se novi sadrajinovi sadraji

    za potrebe gradske uprave za potrebe gradske uprave podiu sepodiu segradske vijenicegradske vijenice (neki gradovi u 12., a (neki gradovi u 12., a svi slobodni gradovi u 13. st.)svi slobodni gradovi u 13. st.)

    kue za prodaju razliite robe (soli, itarica i kue za prodaju razliite robe (soli, itarica i dr.); od 14. st.dr.); od 14. st.

    nove institucije nove institucije kole, bolnice, sveuilita i kole, bolnice, sveuilita i dr. dr.

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    udruenja udruenja trgovaca i trgovaca i obrtnika (gilde, obrtnika (gilde, hanze i cehovi) hanze i cehovi) imala su svoje imala su svoje kuekue

    zgrada Hanze, zgrada Hanze, Antwerpen Antwerpen

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    sredinje znaenjesredinje znaenje gradskog trgagradskog trga vienamjenski: za razmjenu dobara, javne vienamjenski: za razmjenu dobara, javne skupove, vjerske obrede, vojne smotre i dr. skupove, vjerske obrede, vojne smotre i dr.

    oko glavnog trga su najreprezentativnije oko glavnog trga su najreprezentativnije zgrade: katedrala, gradska vijenica, zgrade zgrade: katedrala, gradska vijenica, zgrade trgovakotrgovako--obrtnikih udruenja, zgrade obrtnikih udruenja, zgrade bogatijih i sl. bogatijih i sl.

    gradovi koji se razvili na ostacima rimskih gradovi koji se razvili na ostacima rimskih gradova imali su pravilan oblik trga, a oni gradova imali su pravilan oblik trga, a oni koji se razvili spontano najee nepravilankoji se razvili spontano najee nepravilan

  • Prostorna struktura Prostorna struktura srednjovjekovnog gradasrednjovjekovnog grada

    obrambeni sistemobrambeni sistem -- najvaniji element bio najvaniji element bio je gradski zid je gradski z

Search related