TBT TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DERSİ

  • View
    51

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

TBT TEMEL BLG TEKNOLOJLER DERS . BLGSAYAR, DONANIM VE YAZILIM KAVRAMLARI. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

Slide 1

TBT TEMEL BLG TEKNOLOJLER DERS BLGSAYAR, DONANIM VE YAZILIM KAVRAMLARIGiri birimleri ile d dnyadan aldklar veriler zerinde aritmetiksel ve mantksal ilemler yaparak ileyen ve bu ilenmi bilgileri k birimleri ile bize ileten, donanm (Hardware) ve yazlm (software) dan oluan elektronik bir makine dr.

Bilgisayar donanm (hardware) : Bilgisayarlarn fiziksel ksmlarna donanm denilmektedir. Elle tutulabilirler. Ekran, klavye, Sabit disk (harddisk), fare, yazc, bellek, mikroilemci, tarayc,

Bilgisayar yazlm (Software) : Donanm kullanmak iin gerekli programlardr. Bilgisayarn nasl alacan sylerler. Elle tutulmazlar. Belirli bir ilemi yapmak zere bilgisayara kurulurlar (setup, install). rnein: Kelime ilem (Word processor) programlar son kullanclarn yaz yazmas iin kullanlr. Tablolama (spread sheet), sunu (presentation), programlama dilleri (Pascal, C ...), ses (sound) program gibi.

Girdi: Kullanc tarafndan ya da bilgisayar tarafndan salanan verilerdir. Bu veriler, saylar, harfler, szckler ve komutlardr. lem: Gereken verilere gre, programn yetenekleri lsnde yaplan ilemlerdir. Bu sre olduka karmaktr. nk ilemler srasnda bellek hizmetleri ve dier bileenlerle uyum iinde alma gibi birok ilem gerekir. kt: Bilgisayar tarafndan retilen rapor, belgeler. lenmi sonularn yazl olarak ekrandan veya dier k birimlerinden karlmasdr.

BLGSAYARIN TARH

eniac

ordvac1

brlescII1

vax780

BLGSAYARIN TARHlk Kuak: Vakum Tpleri(1942-1956)ENIAC gibi ilk elektronik bilgisayarlar vakumlu tp olarak bilinen teknolojiye dayanmaktadr. Bu kuakta yazlm diye bir ey yoktu. Teknolojinin ou donanma dayanyordu.

kinci Kuak: Transistrler(1956-1963)kinci kuak bilgisayarlarda vakum tplerinin yerine yar iletken materyallerden yaplan transistorlar kullanld. Bu kuak yazlm kavramn ortaya karmtr. nc Kuak: Entegre Devreler (1964-1971)Bu kuakta transistrlerden yonga (chip) ad verilen entegre devrelere geildi. Yongalar iinde elektronik devreleri ieren kk kare paralardr. Genellikle silikondan ve ileri teknoloji kullanlarak retilirler. Drdnc Kuak: Mikro Devreler (1971-?)1970'li yllarda entegre devreler iyice klmeye devam etmitir. Bu ilem byk apta tmleme (very large scale entegration) olarak adlandrlmtr. Beinci (Ve Gelecek) KuakBeinci kuak bilgisayarlar zellikle yeni teknolojilerin kullanld ve buna bal olarak hzl alan ve daha akll bilgisayarlar gelitirilecek. Yapay zekaya sahip olan bu bilgisayarlar yaammza daha ok girecekler.

BLGSAYARLARIN TRLER

Sper Bilgisayarlar Sper bilgisayarlar nemli kurulularn elinde bulunan ve zellikle ok byk hesaplama ilemlerini yapan bilgisayarlardr. Genellikle uzman kiiler tarafndan programlanan bu bilgisayarlar aratrma ilerinde kullanlr. Ana BilgisayarlarByk bilgisayarlar ya da ana bilgisayarlar olarak adlandrabileceimiz bu bilgisayarlar zellikle kurumsal alan kullanlr. Ana bilgisayar bir ana bilgisayar ve ona bal istemci bilgisayarlardan oluan bir bilgisayar a eklinde alrlar. rnein bir niversite iinde kullanlan bilgisayar sistemi. IBM sistemlerini rnek gsterebiliriz. Mini BilgisayarlarAna bilgisayarlar ile ayn kapsamda ancak daha kk olan bilgisayar sistemleridir. Kiisel Bilgisayarlar/Mikro BilgisayarlarGenelde tek kii tarafndan kullanlrlar. Bu sebepten daha ok kiisel bilgisayar (Personal Computer/PC) olarak adlandrlrlar. Her biim ve boyutta retilirler. Masast bilgisayarlar (desktop computers), dizst bilgisayarlar (laptop computers) gibi... BLGSAYAR UYGULAMA ALANLARI

Mimarlar izimlerinde eitmenler derslerinde mhendisler modellerini retmektei dnyas; grafik, sat analizi, ileriye dnk tahminler, proje ynetimi, retim planlama, yatrm gibi konulardaHavayollar, ini kalk saatleri, urak yerleri ve uu programlarn dzenlemek, rezervasyon ve idari bilgiler iin Trafik kontrol sisteminde gecikmeleri minimum seviyeye indirmek, trafik aknda optimallii salamak amacyla perakende sat uygulamalarnda, stok kontrol ilemlerindeKtphanelerde kitap dn verme ilemlerinin yrtlmesi ve takibi amac ileBLGSAYAR UYGULAMA ALANLARI

Turizm sektrnde rezervasyon ve tantm amac ile Hastanelerde hasta takibi, hastalarn durumlar, kuruluun mali tablosunu gncel bir ekilde takip etmek iin yerlerinde mterilere ait bilgileri depolamak, yazmalarda etiket basmak, muhasebe ilemlerini yrtmek amac ile Gvenlik unsurunun n plana kt kurulularda ses, grnt ve parmak izlerinden tanma amac ileOyun oynamak iin Grafik Uygulamalar iin: Tpta bilgisayarl tomografi malat alannda CAD/CAM uygulamalar ..

TEMEL BLEENLER

KASA ERSNDEK BLEENLERDONANIM Bilgisayar oluturan elektronik devreler ve mekanik ksmlarn oluturduu fiziksel paralardr. Donanm bileenleri 5 ana balkta toplanabilir.Giri Birimleri (Fare, Klavye, vb.)lem Birimleri (Mikroilemci, vb)Bellek ve Depolama Birimlerik Birimleri (Yazc, izici) letiim Birimleri (Modem vb.) CPU (CENTRAL PROCESSING UNIT) MERKEZ LEM BRM Bilgisayarn beyni olarak nitelendirilebilir. Bilgisayar donanmnn Ynetim ve kontrol burada yaplr. ki blmden oluur;

Aritmetik ve Mantk Birimi (Arithmetic & Logic Unit -ALU) : Drt ilem, verilerin karlatrlmas, karlatrmann sonucuna gre yeni ilemlerin seilmesi ve kararlarn verilmesi bu birimin grevidir.

Kontrol nitesi ( Control Unit -CU) : Ilem akn dzenler, komutlar yorumlar ve bu komutlarn yerine getirilmesini salar.

Microprocessor Tarihesi

Intel 4004 chip

CPU olarak adlandrlan bir mikroilemci tek bir chip zerinde retilmi komple bir hesaplama motorudur. lk mikroilemci Intel 4004 ad ile 1971 ylnda retilmitir. 4004 ilemci sadece toplama ve karma ilemlerini yapabilen 4 bitlik bir ilemci idi. Fakat herey tek bir chip de topland iin bu ok nemli bir gelime idi. 4004 den nce bilgisayarlar birden fazla chip kullanlarak veya farkl bileenlerin birletirilmesi ile retiliyordu. 4004 ile tanabilir elektronik hesap makinalar da byk bir gelime kaydetmiti.

Kiisel bilgisayarlar (PC) iin gelitirilen ilk mikroilemci Intel 8080 dir ve 8-bit lik teknolojiye sahip olup 1974 ylnda tantlmtr. Bununla birlikte bilgisayar dnyasndaki gerek srama 1979 ylnda retilen Intel 8088 dir. Intel 8088 ilemcisi IBM PC lerde kullanlmtr (1982). Daha sonralar 80286 to the 80386 to the 80486 Pentium to the Pentium II to the Pentium III to the Pentium 4 ilemcielri gelitirilmitir. Tm bu ilemciler Intel tarafndan gelitirilmi olup hepsi 8088 ilemcisinin temel tasarm zerinde yaplan deiiklikler ile gelitirilmitir. Pentium 4 ilemcisi orijinal 8088 ilemcisi zerinde alan her trl kodu 5000 kat daha hzl altrabilmektedir.

INTEL ilemcilerin geliimiHAFIZA ETLER

RAM (RANDOM ACCESS MEMORY) RAM genel olarak Bilgisayar hafzas olarak bilinir. Rastgele eriilebilir bellek olarak adlandrlmtr, nki RAM ierisindeki herbir hcreye istenildii anda bilgi yazlabilir ve silinebilinir, ierii okunabilir.

Mikroilemcilere benzer olarak hafza chip leri de milyonlarca transistr ve kapasitrden oluan entegre devrelerdir. Genel hali ile bilgisayar hafzalarnda (DRAM, Dynamic Random Access Memory) bir transistr ve bir kapasitr birlikte bir hafza hcresini olutururlar ve tek bir bit bilgiyi temsil ederler. Kapasitr bir bitlik bilgiyi (0 veya 1) tutar, transistr ise bir anahtar grevi grerek bilginin okunmasn veya deitirilmesini kontrol eder.

Kapasitr elektronlar bir kova eklinde dnlebilir. Bir Hafza hcresinde 1 bilgisini tutabilmek iin kovann yani kapasitrn elektronlar ile dolu olmas gerekmektedir. 0 bilgisini hafzada tutmak iin ise kovann yani ilgili kapasitrn bo olmas gerekmektedir. Buradaki temel problem kovadaki elektron kayplardr. Birka milisaniye ierisinde kova kayplardan dolay boalabilmektedir. Bu nedenle dinamik hafzalarn ilevlerini yerine getirebilmeleri iin 1 bilgisini tutma gereken hafza hcrelerindeki kapasitrlerin CPU veya memory controller tarafndan srekli srekli doldurulmas gerekmektedir. Bunun iin memory kontrolleri hafzay okur ve dolu olmas gerekenlerin srekli dolu olmasn salar. Bu tazeleme ilemi saniyede binlerce kez yaplr.

RAM TPLER

SRAMStatic random access memory herbir hafza hcresi iin oklu transistr, 4 den 6 ya kadar, kullanmaktadr ve kapasitr bulundurmamaktadr. Transistr says fazla olduu iin daha fazla yer kaplamakta fakat srekli tazeleme gerektirmedii iin (refresh) dinamik RAM lerden ok daha hzl almaktadr. Genel olarak Cache bellek olarak kullanlmaktadr.DRAMDynamic random access memory bir adet transistr ve kapasitr iftinden oluan hafza hcrelerine sahiptirler ve srekli tazeleme ilemine ihtiya duymaktadrlar. EDO DRAMExtended data-out dynamic random access memory Bu tip RAM ler bir hafza hcresinin (bit) sadece adresinin tespit edilmesini takiben dier bit ile ilgili ilemleri yapmak iin nceki hafza hcresinin tam olarak doldurulmasn beklemezler, bu nedenle bir miktar hzldr.

SDRAMSynchronous dynamic random access memory SDRAM ler EDO RAM lerden biraz daha hzldrlar. Hafza hcreleri iin okuma ve yazma ileminde belirili bir satr, ve bu satrdaki ilgili stunlarn ilem grmesi ile yaklak %5 lik bir hz artm salanmtr.

DDR SDRAMDouble data rate synchronous dynamic RAM Bu tip RAM ler SDRAM ile benzerdirler, aradaki farkllk data aktarm geniliinde salanan artmdr ki bu da yksek hz anlamna gelmektedir.

RDRAMRambus dynamic random access memory RDRAM leri dier RAM lerden stn ve farkl klan zellii kulland yksek hzl Rambus channel olarak adlandrlan veri yoludur. RDRAM hafza chip leri 800 MHz hznda veri transferi ile alabilirler. Yksek hzl altklarndan dolay dier hafza chip lerinden daha fazla s retilirler ve bu sy uzaklatrmak iin kendi soutucular vardr.

CMOS RAMCMOS RAM kk miktardaki hafza ihtiyalarn karlamak zere kullanlan bir tanmlamadr, rnein bilgisayarmzdaki Hard disk ayarlarn saklamak iin kullanlmaktadr. Bu RAM ler ieriklerini koruyabilmek iin kk pillerlere ihtiya duymaktadr.

VRAM

VideoRAM ler ayrca multiport dynamic random access memory (MPDRAM) olark da bilinirler ve video adaptrleri veya 3 boyutlu grafik hzlandrclar iin kullanlrlar. "multi