Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

Embed Size (px)

Text of Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

  • 8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

    1/16

    181

    BLACK320 C

    Anahtar Kavramlar

    Piksel

    Vektr

    Piksel Tabanl Grsel

    Vektr Tabanl Grsel

    izim Program

    Resim Program

    Fotoraf Dzenlemek

    izim Yapmak

    Ara Kutusu

    Tarayc ya da Kameradan

    181

    Resim veizim Programlar 9

    Ara Kutusu

    Renk Kutusu

    Dndr/evir

    Uzat/E

    znitelikler

    Donuk iz

    Serbest fiekil Se

    Fra

    Pskrtme

    Kvrm

  • 8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

    2/16

    Girifl

    Daha nceki nitelerimizde yazlmlarla birlikte gelen hazr kk resimleri ince-

    lemifltik. rnein, Kelime fllemciler ve Sunum Programlar nitelerinde bir metin

    ve sunufla nasl kk resim (clipart) ekleyebileceimizi renmifltik.

    Ancak, her zaman isteimiz zelliklere sahip hazr izim ya da resimler bula-

    mayabiliriz. Kendimiz izmek ya da hazr bir izim veya resmi deifltirmek duru-

    munda kalabiliriz.

    Bu nite, sz edilen durumla karfl karflya kaldmzda bize yardmc olacak

    bilgileri iermektedir. Baflka bir deyiflle bu nitede, bilgisayarda basit bir resmi ya

    da flekli nasl izebileceimizi ve farkl yollarla elde edebileceimiz hazr resimleri

    nasl kendi gereksinimlerimiz dorultusunda deitirebileceimizi inceleyeceiz.

    Bu niteyi tamamladmzda afladaki yeterliklere sahip olacaz:

    1. izim ve resim yazlmlarn kullanmann yararlarn aklayabileceiz.2. Verilen grselin trn belirleyebileceiz.

    3. Basit bir flekil yaratmak ve hazr bir resim zerinde istenen deifliklikleri yap-

    mak iin afllmas gereken ifllem basamaklarn sralayabileceiz.

    izim Programlar182

    AMALARIMIZ

  • 8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

    3/16

    BLGSAYARDA ZM VE RESM

    izim ve resim yazlmlarn kullanmann yararlarn aklayabileceiz.

    izim, resim, grafik gibi grseller, dflncelerimizi, duygularmz, bilgilerimizibaflkalarna aktarmada bize yardmc olur. Bazlarmz iin bir bilgiyi grsel biim-de sunmak, yazmaktan daha kolaydr. rnein; bir adrese nasl gidebileceiniuzun uzun yazmaktansa, genellikle, gidifl yolunu gsteren bir harita izmeyi tercihederiz. Benzer biimde, bazlarmz da bilgileri yaz yerine grsel biimde almaytercih ederler. rnein; ma boyunca takmmzn hangi gol pozisyonlarna girdi-ini gazetelerde okumaktansa, televizyonda tekrar tekrar izlemeyi tercih ederiz.

    Aslnda, iletiflim kurmak iin yazy, yalnzca 5-6 bin yldr kullanyoruz. Oysaresim ve izimlerden, insanlk tarihinin ilk alarndan itibaren yararlanyoruz.

    Maara duvarlarna izilen resimler bilinen ilk iletiflim arac olarak deerlendiril-mektedir. Televizyonun ortaya kfl ile birlikte radyolarn eskisi kadar ok din-lenmemesi de grsel mesajlara verdiimiz deeri gstermektedir.

    Bilgisayarlarn geliflmesiyle birlikte, dflncelerimizi, duygularmz ve bilgileri-mizi baflkalaryla paylaflrken izim, resim, grafik gibi grsellerden yararlanmakkolaylaflmfltr. zellikle grnt kalitesindeki artfl, bilgisayarlarda izim ve resimyaratmaya ya da dzenlemeye yarayan birok yazlmn gelifltirilmesini salamfl-tr. Bylece, aktarmak istenenlerin daha ilgi ekici, kolay anlafllr ve somut biim-de sunulmasna olanak salanmfltr.

    izim ve resim programlarn kullanarak, bilgisayarda dorudan bir izim yada resim yaratabiliriz. Ya da, farkl kaynaklardaki izim ya da resimleri (rnein;dergideki bir fotoraf, televizyon programnn bir karesi) bilgisayarn farkl evre

    birimleri araclyla bilgisayar ortamna aktarabiliriz. Kendi fotorafnz, rnein,bir tarayc yardmyla saysallafltrarak bilgisayara ykleyebiliriz.

    Bir izimi ya da resmi bilgisayara aktardktan sonra izim programlarn kulla-narak, zerinde istediimiz deifliklikleri yapabiliriz. Renkleri deifltirmek, yalnz-ca bir blmn alarak geriye kalanlar silmek, baflka bir resim ya da izimdenalnan paralarla birlefltirmek bilgisayardaki izim ve resimler zerinde yapabile-ceimiz deiflikliklerden bazlardr. rnein, sarfln bir insan esmerlefltirebilir yada byksz bir adama byk ve sakal takabiliriz.

    Bilgisayarda yaratlan ya da deifltirilen izim ve resimlerin bazlar basit, baz-lar da olduka ayrntl ve geree yakndr. Hatta bazen, bilgisayarda oluflturulanbir resmi gereinden ayrt etmek olduka gtr. Bilgisayarda yaratlan bir izim

    ya da resmin geree yakn olmas onun tr ile dorudan ilgilidir.

    Bilgisayarda izim ve Resim 183

    1A M A

    izim ve resim programlar,aktarmak istenenlerin dahailgi ekici, kolay anlafllr vesomut biimde sunulmasna

    yardmc olur.

    Bilgisayarlardayaratlan resimlerin

    bazlarngereklerindenayrmak oldukagtr.

    fiekil 9.1

  • 8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

    4/16

    Bilgisayarda yaratlmfl geree ok yakn bir izim grdnz m? Ne hissettiniz?

    Bilgisayarda Yaratlan izim ya da Resim (Grsel) Trleri

    Verilen grselin trn belirleyebileceiz.

    Bilgisayarlarda izim ve resim yaratmak iin iki yaklaflm benimsenmektedir.

    Bilgisayar Organizasyonu bafllkl nitede, ekranlarn piksel ad verilen ok k-

    k noktalarn bir araya gelmesiyle olufltuunu renmifltik. Piksel tabanlbir

    grsel de binlerce noktadan ya da pikselden oluflur. Her piksel hafzasnda farkl

    bir gri tonu ya da bir rengi saklar. Bu renklerin bir araya gelmesiyle grsel olu-

    flur. Bu tr grsellere, piksel tabanl grsel ya da bitmap ad verilir.

    Piksel tabanl grsellerin yaratld yazlmlar, geree yakn grnt salaya-

    bilirler. Bunun iin daha ok fotoraf gibi resimlerin dzenlenmesinde kullanlr-

    lar. Bu nedenle, genellikle resim (paint) programlarya da grnt dzenleyici-

    ler(image editors) adn alrlar.

    Tarayc, saysal kamera ve televizyon kart gibi evre birimlerini kullanarak

    bilgisayara aktardmz fotoraf, resim program araclyla istediimiz biimde

    dzenleyebiliriz. rnein; uzun salarn seven bir arkadaflmza, askere gittiinde

    ksa salar ve asker niformas ile nasl grnecei konusunda yardmc olabili-

    riz. Bunun iin, arkadaflmzn fotorafn bilgisayara aktardktan sonra, resimprogram yardmyla yalnzca yzn fotoraftan seerek kopyalarz. Ardndan,

    daha nce bilgisayara yklediimiz bir niformal asker fotorafnda uygun yere

    arkadaflmzn yzn yapfltrrz. Bylece gereinden farksz bir fotoraf elde

    etmifl oluruz.

    Piksel tabanl grsel yaratmaya ve dzenlemeye yarayan resim programlar

    arasnda en basit kullanma sahip olan Windows iflletim sistemleri ile birlikte da-

    tlan Microsoft Paint programdr. Ancak piyasada bu amala kullanlan ok

    sayda geliflmifl resim program bulunmaktadr. Bunlardan en yaygn kullanlan-

    lararasnda Adobe Photoshop ve Corel Photo saylabilir.

    Bilgisayarda izim ve Resim184

    DfiNEL M

    2A M A

    fiekil 9.2

    Herhangi birfotorafbilgisayardabytldnde,

    fotoraf oluflturanpikseller grlebilir.

    Resim programlar,bilgisayarlarda basit flekillerizmek ve zellikle fotorafgibi gerek resimleridzenlemek amacyla

    kullanlan yazlmlardr.

  • 8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

    5/16

    te yandan, vektr tabanlbirgrsel ise izgiler, daireler, dikdrt-genler gibi farkl flekillerin bir arayagelmesiyle oluflur. Bu flekiller de, ek-randaki noktalarn izgiler ve erilerlebirlefltirilmesiyle ortaya kar. Bilgisa-yarda grntleri oluflturmak iin fark-l trde izgilerden yararlandklar iinbu tr yazlmlara izim programlarad verilir.

    Vektr tabanl izim programlar,geree yakn izimler yaratmaya ola-nak salamaktadr. Bu nedenle dergi,kitap ve broflrlerde yer alan grseller

    genellikle vektr tabanl izim prog-ramlar ile yaratlr. Benzer biimde,mhendislik ve animasyon alanlarnda boyutlu nesneler oluflturmak iin de i-zim programlar kullanlr.

    Ancak vektr tabanl izim programlar fotoraf gibi gerek grntler zerin-de alflmaya resim programlar kadar uygun deildir.

    Vektr tabanl grsel yaratmaya yarayan izim programlar arasnda en yaygnkullanlanlar CorelDraw, Adobe Illustration, Macromedia FreeHand, AutoCADprogramlardr.

    Vektr tabanl grseller, piksel tabanl grsellere gre daha fazla tercih edil-mektedir. Bunun temel nedeni, vektr tabanl grsellerin bilgisayarn bellei ilesabit diskte daha az yer kaplamalar ve boyutlaryla oynandnda bozulmamala-rdr. Piksel tabanl grseller hem daha fazla yer kaplamakta hem de boyutlar ileoynandnda -zellikle bytldkle-rinde- grnt kayb ya da bozulmasoluflabilmektedir. Resimler bytld-nde, program kendiliinden pikselle-rin -dier bir deyiflle resmi oluflturanrenkli noktalarn- evresini benzer ya daayn renkte noktalarla doldurur. Bu du-rum, resimdeki netliin bozulmasna yolaar.

    Ancak, herhangi bir izimi ya da res-

    mi tarayc gibi evre birimlerini kullana-rak bilgisayara vektr tabanl bir grselbiiminde aktaramayz. evre birimleri ilesaysallafltrdmz grntler, piksel ta-banl grsel biiminde saklanr. Bu flekil-de bilgisayara aktarlmfl piksel tabanl birgrnt, vektr tabanl grsel biiminednfltrlebilir. Bu ifllem iin zel retilmifl dnfltrme yazlmlarna gereksinimvardr. Son yllarda gelifltirilen birok izim ve resim program bu tr dnfltrmeolanaklarna sahiptir. Ancak, bu dnfltrme ifllemi henz tam anlamyla gereklefl-tirilememekte ve sonuta baz grnt kayp ya da bozulmalar oluflabilmektedir.

    Bilgisayarda izim ve Resim 185

    Resim programlar

    evre birimleraraclylabilgisayaraaktardmz

    fotoraflaristediimiz gibideifltirmemizeolanak tanr.

    Piksel tabanl grseldosyalar genellikle fluuzantlar alrlar: BMP, GIF,

    JPEG, JPG, PNG, PICT, PCX,TIFF, PSD.

    Vektr, bafllang ve bitiflnoktas belli, matematikselnicelik gsteren ynl doruparasdr.

    izim programlar, bilgisa-yarlarda eflitli flekiller vegereki izimler yaratmak

    ya da dzenlemek amacylakullanlan yazlmlardr.

    izim programlarile sanatsalizimler

    yaratlabilir;ancak, fotoraflarzerindedzenleme

    yapmaya pekelveriflli deildir.

    fiekil 9.4

    fiekil 9.3

  • 8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

    6/16

    Ek olarak, vektr tabanl grseller, fotoraftaki ge