Turystyka ezoteryczna – zjawisk paranormalnych

Embed Size (px)

Text of Turystyka ezoteryczna – zjawisk paranormalnych

  • Turystyka Kulturowa, www.turystykakulturowa.org Nr 7/2014 (lipiec 2014)

    20

    Tadeusz Jdrysiak, Warszawa

    Marta Kamel, Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu

    Turystyka ezoteryczna zjawisk paranormalnych

    Sowa kluczowe: turystyka kulturowa, dziedzictwo kulturowe, turystyka ezoteryczna,

    geomancja, miejsca mocy, megality, kamienne krgi

    Streszczenie

    Artyku dotyczy turystyki ezoterycznej, ktra staje si coraz bardziej popularn now

    form turystyki. Trasy ezoterycznych wycieczek obejmuj tzw. miejsca mocy obszary,

    ktre emanuj specyficzn energi, oddziaujc na czowieka pozytywnie i stymulujco.

    W artykule zdefiniowano pojcie ezoteryki oraz turystyki ezoterycznej, scharakteryzowano

    i wymieniono najciekawsze miejsca mocy i kamienne krgi wystpujce na wiecie

    i w Polsce, ktre stanowi cel turystyki ezoterycznej.

    Wstp Miejsca mocy zawsze miay magiczn si przycigania i byy otoczone szczegln

    czci od najdawniejszych czasw. Przebywajc w pobliu tych miejsc czowiek lepiej si

    czuje, szybciej wypoczywa, poprawia si jego samopoczucie, a ponadto miejsca te

    wzmacniaj i regeneruj siy fizyczne i duchowe, a nawet leczone s w nich drobne

    dolegliwoci zdrowotne. Ludzie od zawsze wierzyli, e s na Ziemi miejsca obdarzone

    niezwyk energi. W starych ksigach hinduizmu, Wedach, wspominano o miejscach mocy

    miejscach koncentracji energii, pochodzcej z Ziemi i Kosmosu nazywano je czakramami.

    Dzisiaj nawet naukowcy przyznaj, e miejsca obdarzone niezwyk moc naprawd istniej,

    a radiesteci potwierdzaj niezwyk moc tych miejsc. Badania naukowe obalaj pogld, e

    Ziemia jest jedynie martwym kawakiem skay wirujcym w kosmicznej przestrzeni. Na

    caym wiecie, a take w Polsce, znajduje si wiele rnego rodzaju miejsc obdarzonych

    energi. Wystpuj one jako miejsca mocy, budowle megalityczne, miejsca kultu na witych

    grach i przy witych rdekach czy te miejsca mocy ukryte wrd lasw. Uwaa si

    take, e wanie w okolicach tych miejsc rozwiny si najwiksze cywilizacje. To wanie

    w tych miejscach mocy budowano pogaskie witynie, tam rwnie powstaway pierwsze

    chrzecijaskie kocioy czy orodki sakralne, wznoszono na nich zamki i dawne grodziska.

    Wszystkie te miejsca mocy stanowi nasze wsplne dziedzictwo kulturowe. Wiele obiektw

    zbudowanych na miejscach mocy zostao wpisanych na List wiatowego Dziedzictwa

    Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Odwiedzajc te miejsca zapoznajemy si nie tylko

    z ich ciekaw histori ale jednoczenie doznajemy oddziaywania energii na nasz organizm.

    Obcowanie z miejscami mocy moe dostarczy wspczesnym ludziom wspaniaych przey

    duchowych, mona w nich bowiem atwo osign wysze stany wiadomoci, a nawet

    wzmocni swoje siy witalne.

    Ezoteryzm i definicja turystyki ezoterycznej

    Przymiotnik ezoteryczny (gr. esoterikos) znaczy do wewntrz, przeznaczony

    dla zamknitego grona w przeciwiestwie do egzoteryczny, co oznacza na zewntrz,

    zrozumiay dla ogu. Rzeczownik ezoteryzm jest to pojcie zbiorowe na oznaczenie

    pogldw, ktre odbiegaj od wspczesnego mylenia, kierujcego si kryteriami nauk

    przyrodniczych i zakorzenionych w pogldach owiecenia [Grom 2006, s. 190].

  • Turystyka Kulturowa, www.turystykakulturowa.org Nr 7/2014 (lipiec 2014)

    21

    Ezoteryka jest to tzw. wiedza tajemna, czyli przeznaczona tylko dla grona

    wtajemniczonych, osb wybranych. Ezoteryka propaguje inne postrzeganie otaczajcego nas

    wiata, rozwj duchowy i emocjonalny, porusza zagadnienia, ktrych nauka nie jest w stanie

    wyjani. Treci ezoteryki s spowite atmosfer tajemnicy a odczuwalne s jedynie w sposb

    pozazmysowy. Ezoteryka kiedy bya tajna. W jej tajniki byli wtajemniczani tylko wybrani

    po przejciu odpowiednich szkole, procedur i selekcji. Wtajemniczanie odbywao si za

    pomoc inicjacji. Zgodnie z zaoeniami ezoteryki, wszystkie zjawiska wiata i wszechwiata,

    nawet te najbardziej paranormalne s racjonalne i wytumaczalne. Nie moe bowiem istnie

    co, co si nie mieci w moliwociach tego wiata. Mog co najwyej istnie zjawiska,

    ktrych na razie wytumaczy racjonalnie nie potrafimy. W obrbie ezoteryki wszystkie

    zjawiska s racjonalizowane i nadawane s im pojcia na miar aktualnych naukowych

    moliwoci. Ezoteryka nie dzieli wiata na materialny i nadprzyrodzony. Wszystko jest tym

    samym wiatem, ktry co najwyej rnie si manifestuje. Zakada rwnie, e wszystkiego

    co istnieje we wszechwiecie moemy dowiadczy, jeli bdziemy potrafili. Wiedza

    ezoteryczna to przede wszystkim wiat ducha, delikatnych materii i ich si oddziaujcych na

    ludzkie ycie.

    W szerszym znaczeniu ezoteryzm oznacza postaw religijn polegajc na niechci

    ujawniania tajemnic wiary lub przey religijnych. Niegdy w religiach plemiennych bya to

    postawa nieujawniania doktryny plemiennej. Ezoteryzm oznacza zatem co tajemnego,

    zakrytego.

    Ezoteryzm wspczesny, rozwijajcy si mniej wicej od 1970 r. w USA i Europie,

    opiera si na przekonaniach typowych, a jednak to, co go wyrnia i charakteryzuje, to:

    przekonanie, e tworzy system poznania rzeczywistoci;

    optymizm poznawczy. Do istoty ezoteryzmu wspczesnego naley rwnie fakt, i wiadomie pomija

    racjonalne kryteria wspczesnego mylenia naukowego i wiatopogldowego, opierajc si

    cakowicie na specjalnym, wyszym poznaniu, dostpnym zarwno w przeszoci, jak

    i dzisiaj, tylko zamknitemu rzekomo krgowi osb duchowo uzdolnionych, wraliwych,

    owieconych i wtajemniczonych. Owe wysze poznanie nazywane bywa czsto intuicj,

    wiadomoci caociow, now wiadomoci albo poznaniem pozazmysowym; ma ono,

    mwi si, poszerza zawone mylenie racjonalne. To poznanie wysze czerpie si

    z dawnych, tajemnych przekazw, z przednaukowych wyobrae wiata i czowieka,

    z objawie, jakie doznay wybitne media albo z wasnej inspiracji, z kontaktw

    spirytystycznych, z odczytywania i wykadania symboliki gwiazd (astrologia), linii rk,

    ukadania kart i innych [Grom 2006, ss. 190-191].

    Turystyka ezoteryczna, zwana take turystyk geomantyczn1 jest jedn z form

    turystyki alternatywnej, ktr mona zaliczy do turystyki kulturowej. Wyprawy do miejsc

    mocy czce zwiedzanie ze zdobywaniem wiedzy ezoterycznej oraz zbieraniem dowiadcze

    duchowych staj si od kilku lat w Europie Zachodniej i USA coraz bardziej modnym,

    nowym rodzajem turystyki i ciesz si coraz wikszym zainteresowaniem. Turystyka

    ezoteryczna bazuje na zainteresowaniu czowieka wiatem mistycznym. Prbuje ona udzieli

    odpowiedzi na pytania z zakresu zjawisk nadprzyrodzonych, stanowic jednoczenie

    interesujc sposobno oderwania si od codziennej rzeczywistoci. Perspektywa

    dowiadczenia pierwiastka mistycznego i zetknicie si ze wiatem tajemnym stanowi istotny

    czynnik rozwoju turystyki ezoterycznej [Studzieniecki 2002, s. 151].

    A. Kowalczyk [2008, s. 49] turystyk ezoteryczn definiuje jako zainteresowanie

    miejscami zwizanymi z oddawaniem si praktykom sprzyjajcym medytacji i odnowie

    1 Geomantyzm wiadomo charakterystyki miejsca, w ktrym mieszkamy lub pracujemy. Terminem

    geomancja okrela si sztuk wykorzystywania pozytywnych wpyww si Ziemi i Kosmosu, wyszukiwania

    zdrowych terenw pod zabudow, odpowiedniego urzdzania pomieszcze oraz wiedz dotyczc

    oddziaywania przyrody i rnego rodzaju ksztatw, form i symboli na otoczenie.

  • Turystyka Kulturowa, www.turystykakulturowa.org Nr 7/2014 (lipiec 2014)

    22

    duchowej. Wedug osb uprawiajcych t form turystyki takimi miejscami s: megality,

    witynie cywilizacji pozaeuropejskich (gwnie Majw, Inkw i Aztekw), ruiny dawnych

    miast, jak rwnie spoecznoci, w ktrych kulturze du rol odgrywaa magia (np.

    Tybetaczycy, wyznawcy kultu voodoo na Haiti).

    Turyci zainteresowani t form turystyki d do poszukiwania duchowoci

    i samopoznania praktyki wierze i rytuaw, ktre s uwaane za alternatywne. Chc

    nawiza kontakt i dowiadczy takich praktyk, wiedzy i stylw ycia. Turystyka ezoteryczna

    ma charakter mistyczny i duchowy a take medytacyjny i energetyzujcy.

    Paszczyzn rozwoju turystyki ezoterycznej mog by nastpujce postawy religijne

    [Zarys dziejw religii, s. 8]:

    fetyszyzm kult rzeczy, ktrym z powodu mieszkajcego w nich ducha przypisuje si si oddziaywania nadprzyrodzonego;

    totemizm wiara w pochodzenie od okrelonego gatunku zwierzcia (totemu), ktry jest opiekunem i ktremu naley oddawa cze (odgrywa on szczegln rol

    u ludw myliwskich);

    animizm wiara w istoty duchowe, zwaszcza w duchy przodkw;

    manizm wiara w duchy i kult zmarych;

    manaizm wiara w si magiczn, tkwic w pewnych miejscach i rzeczach. Postawa mananistyczna (wywodzca si z religii pierwotnych, gownie Polinezji) jest

    jednym z determinantw rozwoju turystyki ezoterycznej. Podstaw tej formy turystyki jest

    walor ezoteryczny, ktry uwaany jest za miejsce szczeglne. Centralnym bowiem

    elementem wierze w manaizmie jest wiara w bezosobow moc nadnaturaln, tzw. mana,

    ktry moe przenikn ywe lub martwe ciao i wok ktrego ogniskuj si rne obrzdy.

    Walor ten moe mie charakter naturalny (np. gaz narzutowy) lub antropogeniczny (np. krg

    kamienny).

    T. Studzieniecki [2002, ss. 152-153] wyrnia dwie formy turystyki ezoterycznej:

    turystyka ezoteryczna o charakterze mistycznym to inaczej czysta turystyka ezoteryczna, ktrej podmiotami s wyznawcy (osoby emocjonalnie zwizane z

    odwiedzanym miejscem, wierzce w jego szczegln moc, dla ktrych pobyt w tym

    miejscu jest jedynym motywem przyjazdu walory ezoteryczne s czsto dla nich

    miejscem wity