UMCG Healthy Ageing

  • View
    504

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Gezond ouder worden betreft ons allemaal. Het begint al bij de conceptie: ouders die hun genen en dus ook hun eventuele risicos doorgeven. Daarna de negen maanden in de baarmoeder, waar eveneens processen plaatsvinden die bepalend zijn voor een gezonde levensloop of het ontstaan van ziekte later in het leven. En ook na de geboorte houdt het niet op. De stijl van leven, het voedingspatroon, de hoeveelheid lichaamsbeweging, het medicijngebruik Al deze factoren benvloeden de ontwikkeling van gezondheid. De aard van deze factoren en hoe ze zich tot elkaar verhouden, is nog lang niet duidelijk. Daar is nieuwe kennis voor nodig. De wetenschappers van het UMCG en hun nationale en internationale partners dragen bij aan het genereren van deze fundamenteel nieuwe kennis.

Transcript

Healthy Ageing Gezond ouder worden betreft ons allemaal. Het begint al bij de conceptie: ouders die hun genen en dus ook hun eventuele risicos doorgeven. Daarna de negen maanden in de baarmoeder, waar eveneens processen plaatsvinden die bepalend zijn voor een gezonde levensloop of het ontstaan van ziekte later in het leven. En ook na de geboorte houdt het niet op. De stijl van leven, het voedingspatroon, de hoeveelheid lichaamsbeweging, het medicijngebruik Al deze factoren benvloeden de ontwikkeling van gezondheid. De aard van deze factoren en hoe ze zich tot elkaar verhouden, is nog lang niet duidelijk. Daar is nieuwe kennis voor nodig. De wetenschappers van het UMCG en hun nationale en internationale partners dragen bij aan het genereren van deze fundamenteel nieuwe kennis.

Universitair Medisch Centrum Groningen Healthy Ageing

Het UMCG participeert in het Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN)

VoorwoordHet UMCG bouwt aan de toekomst van gezondheid. Daarom leggen wij de komende jaren het accent op Healthy Ageing: gezond en actief oud worden. Deze keus sluit naadloos aan op onze traditie. Chronisch zieken staan al decennia centraal in het UMCG. De kracht van het UMCG is de snelle uitwisseling en toepassing van kennis en ervaring binnen de keten wetenschappelijk onderzoek, patintenzorg en onderwijs. Dat maken wij waar binnen onze organisatie maar ook binnen het Healthy Ageing Network Northern Netherlands, samen met onze nationale en internationale partners. Namens de Raad van Bestuur, Bert Bruggeman, voorzitter

UMCG Healthy Ageing

3

Inhoud6 1621

20

Gezond en actief oud worden UMCG kennismotor Healthy AgeingBiobankenLifeLines 22

26

27

Basaal onderzoekERIBA 29

33

PreventieSneller opsporen 34 Ageing Brain 34 Take Care 37

32

39

ZorgUMCG Centrum voor Ouderengeneeskunde 41 UMCG faciliteit voor partikeltherapie 42

45

TechnologieBiomaterialen 47 Technology for the Elderly 47

51

OpleidingenOnderwijs en opleidingen 53 Arbeidsmarkt 54

38

44

UMCG Healthy Ageing

50

Gezond en actief

oud worden

UMCG Healthy Ageing

7

D uitdagingHoe kunnen we oud worden in goede gezondheid? Hoe kunnen we de gevolgen van chronische ziekten voorkomen? Hoe kunnen we het welbevinden en welzijn van ouderen verhogen? Hoe kunnen we tot op hoge leeftijd naar tevredenheid participeren in de samenleving en op de arbeidsmarkt? Het beantwoorden van deze vragen is d uitdaging van de 21e eeuw. Want we worden wel steeds ouder maar het moment dat chronische ziekten en ouderdomskwalen zich beginnen te manifesteren, komt niet later. Sterker nog: de komende jaren zal een toename van welvaartsziekten gerelateerd aan overgewicht laten zien. Dat heeft gevolgen voor de gezondheidszorg. Steeds meer mensen doen er een beroep op. Echter, er zijn steeds minder verpleegkundigen en verzorgenden die zorg kunnen bieden. De urgentie is hoog. Vanaf 2010 gaat de babyboom-generatie met pensioen. De productieve bevolking zal daarna sterk krimpen.

van de 21 eeuweIn 2025 is bijna een kwart van de bevolking in Nederland ouder dan 65 jaar. Welvaart en welzijn, kennisontwikkeling, economische groei, gezondheidszorg, infrastructuur alles zal door steeds minder mensen moeten worden gerealiseerd. Als we niets doen, leidt dat tot onevenredig hoge lasten voor komende generaties. Een oplossing is dat toekomstige ouderen langer maatschappelijk actief blijven. En dat kan! Als er wordt voldaan aan een voorwaarde: ouder worden in goede gezondheid. Ook zonder aanstormende vergrijzing is gezondheid voor de mens het hoogste goed. Uit onderzoek blijkt dat mensen hun gezondheid een van de belangrijkste waarden vinden. Nu is het nog zo dat de stijgende levensverwachting ons niet mr gezonde jaren brengt. Healthy Ageing staat wereldwijd sterk in de belangstelling. Geen wonder, want een goede gezondheid vanaf de geboorte is allesbepalend voor de kwaliteit van leven.

UMCG Healthy Ageing

9

Healthy Ageing Network Northern Netherlands pakt de handschoen opHoe worden we actief gezond ouder vraagt om een kennisspurt. Om die te realiseren hebben het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en de hogescholen, overheden en het bedrijfsleven in de drie noordelijke provincies van Nederland een kenniscluster rond het thema Healthy Ageing opgericht: het Healthy Ageing Network Northern Netherlands Region of Knowledge & Development (HANNN) .

UMCG Healthy Ageing

11

Noord-Nederland als living labHet is de ambitie van het Healthy Ageing Network Northern-Netherlands (HANNN) om een NoordEuropese topregio te worden op het gebied van gezond ouder worden. Met Noord-Nederland als kloppend kennishart, want in het Noorden ligt al een stevig fundament. Topwetenschappers van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) werken al jaren aan het verouderingsvraagstuk. Onderwijs- en zorginstellingen participeren in spraakmakende zorginnovatieprojecten, bijvoorbeeld hoe domotica en robotica kunnen worden ingezet om de zelfstandigheid van ouderen en chronisch zieken zo lang mogelijk te behouden. Oost-Groningen is nu al proeftuin voor slimme oplossingen in huis en zorg op afstand. De Noord-Nederlandse sleutelgebieden Sensortechnologie, Agribusiness en LifeSciences sluiten moeiteloos aan bij Healthy Ageing. Dankzij onderlinge samenwerking tussen kennisinstellingen, zorginstellingen en het bedrijfsleven neemt de innovatiesnelheid toe. Door de krachten te bundelen kan maximaal worden ingezet op kennisontwikkeling,

valorisatie en spin-off. Het UMCG is stakeholder van het succesvolle Zorg Innovatie Forum, de netwerkorganisatie die zich richt op het tot stand brengen van innovatie in de zorg in Noord-Nederland.

Ideale omstandighedenNoord-Nederland biedt de ideale setting voor een kenniscluster Healthy Ageing. Het is een van de regios waar het aantal ouderen snel toeneemt. In 2008 woonde bijna 11,5% van de 2,4 miljoen Nederlandse 65-plussers in Groningen, Friesland en Drenthe. Dat is zon 14 procent van het totaal aantal inwoners van deze provincies. Maar er zijn meer redenen om in Noord-Nederland een cluster Healthy Ageing te situeren. Om te begrijpen waarom de n al jong een chronische ziekte ontwikkelt en de ander gezond en actief oud wordt, moeten tal van genetische en omgevingsfactoren worden onderzocht waarbij mensen langdurig moeten worden gevolgd. Noord-Nederland biedt daarvoor uitstekende omstandigheden. De inwoners van

UMCG Healthy Ageing

13

Noord-Nederland zijn representatief voor Noordwest-Europa. De bevolkingssamenstelling is redelijk stabiel, de bevolking is relatief honkvast en bereid om mee te doen aan langlopende onderzoeken. Dit zijn perfecte voorwaarden om populaties langdurig te kunnen volgen. Het is dan ook een strategische keuze van het UMCG en de RUG om in biobanken zoals LifeLines, en in topfaciliteiten voor onderzoek te investeren. Met als resultaat dat nergens anders in Europa zich zon goudmijn aan medische data bevindt. En die is hard nodig om aandoeningen zoals diabetes, obesitas, kanker en neurodegeneratieve ziekten in de toekomst te voorkomen, of op zijn minst een gunstiger beloop te geven. Het Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN) is sterk in beweging. Kijk voor actuele informatie op www.hannn.eu.

Healthy Ageing in het UMCGHet UMCG is in de ideale positie om nieuwe fundamentele kennis van verouderingsprocessen op celniveau, de ontwikkeling en het beloop van ziekten en de (organisatie van) zorgverlening te combineren, te implementeren n tot waarde te brengen. Multidisciplinair onderzoek strekt zich uit van fundamenteel biologisch en (pre-)klinisch tot en met toegepast onderzoek naar sociaal-maatschappelijke effecten van ziekte en gezondheid. Het Groningen Institute for Healthy Ageing research (GIHAr) is het platform voor het Healthy Ageing-onderzoek. Niet alleen voor de UMCG-wetenschappers maar ook voor de onderzoekers van de RUG en de hogescholen in Noord-Nederland. Het vormt daarmee de kenniscomponent van HANNN. Dankzij deze unieke samenwerking weten onderzoekers elkaar gemakkelijk te vinden over faculteiten en instituten heen. Nationaal en internationaal. Dit is ook noodzakelijk, want een multidisciplinaire aanpak is een conditio sine qua non als het gaat om verouderingsonderzoek. Het platform levert ook vruchtbare kruisbestuivingen op tussen basaal wetenschappelijk en toegepast onder-

14

zoek, waardoor resultaten sneller worden doorvertaald naar adequate preventie en betere behandelmethodes. Via de pijlers Drugs, Diagnostics, Diet en Devices worden onderzoeksresultaten doorvertaald naar de markt. Het doel van dit alles is dat ouderen langer actief kunnen participeren in de samenleving. Nieuwe kennis uit het HANNN leidt tot een hogere kwaliteit van zorg en leven voor chronisch zieken en ouderen n betaalbare zorg voor toekomstige generaties. Het unieke van Healthy Ageing in het UMCG is dat de kennis wordt ontwikkeld over de volle breedte van de kerntaken: wetenschappelijk onderzoek, patintenzorg en onderwijs, opleidingen & arbeidsmarkt.

2 Patintenzorg Ontwikkeling van behandelingen voor kwetsbare ouderen en chronisch zieken met multifactorile aandoeningen, die complicaties en co-morbiditeit voorkomen en daardoor de kwaliteit van leven verbeteren. Ontwikkeling van zorgtrajecten voor kwetsbare ouderen en chronisch zieken met multifactorile aandoeningen.

3 Onderwijs, opleidingen en arbeidsmarkt Onderwijs en multidisciplinaire opleidingen gericht op Healthy Ageing en ouderenzorg. Ontwikkeling van eigen arbeidsmarktbeleid waardoor oudere medewerkers van het UMCG langer en met plezier werken. Ontwikkeling van strategien en programm