UTJECAJ GLAZBE NA RAZVOJ GOVORA

  • View
    228

  • Download
    7

Embed Size (px)

Transcript

  • Sveuilite u Zagrebu

    Filozofski fakultet

    Odsjek za fonetiku

    Vesna Pudrlja

    UTJECAJ GLAZBE NA RAZVOJ GOVORA

    Diplomski rad

    ZAGREB, rujan 2016.

  • Sveuilite u Zagrebu

    Filozofski fakultet

    Odsjek za fonetiku

    Vesna Pudrlja

    UTJECAJ GLAZBE NA RAZVOJ GOVORA

    Diplomski rad

    Mentor: Dr.sc. Vesna Mildner

    ZAGREB, rujan 2016.

  • PODACI O AUTORU

    Ime i prezime: Vesna Pudrlja

    Datum i mjesto roenja: 17. kolovoza 1985, Zagreb

    Studijske grupe i godina upisa: Fonetika / Kroatistika 2004.

    Lokalni matini broj studenta: 135215

    PODACI O RADU

    Naslov rada na hrvatskom jeziku: Utjecaj glazbe na razvoj govora

    Naslov rada na engleskom jeziku: Music impact on the development of speech

    Broj stranica:

    Broj priloga:

    Datum predaje rada:

    Sastav povjerenstva koje je rad ocijenilo i pred kojim je rad obranjen:

    1.

    2.

    3.

    Datum obrane rada:

    Ocjena:

    Potpis lanova povjerenstva:

    1. -------------------------------------------------------------

    2.--------------------------------------------------------------

    3.--------------------------------------------------------------

  • IZJAVA O AUTORSTVU DIPLOMSKOG RADA

    Ovim potvrujem da sam osobno napisala diplomski rad pod naslovom

    UTJECAJ GLAZBE NA RAZVOJ GOVORA

    i da sam njegova autorica.

    Svi dijelovi rada, podaci ili ideje koje su u radu citirane ili se temelje na drugim izvorima

    (mreni izvori, udbenici, knjige, znanstveni, struni lanci i sl.) u radu su jasno oznaeni kao

    takvi te su navedeni u popisu literature.

    Vesna Pudrlja

    ------------------------------------------------

    (ime i prezime studenta)

    ------------------------------------------------

    (potpis)

    Zagreb, --------------------------------------------

  • 3

    Sadraj

    1.Uvod ..................................................................................................................................................... 4

    2. Pozitivni uinci glazbe na razvoj djeteta ............................................................................................ 5

    2.1. Ritam i intonacija ......................................................................................................................... 7

    3. Govor ................................................................................................................................................... 8

    3.1. Razvoj govora ............................................................................................................................... 8

    4. Poticanje govora ............................................................................................................................... 11

    5. Brojalice ............................................................................................................................................ 13

    5.1. Govor u brojalicama ................................................................................................................... 15

    5.2. Govorena brojalica ..................................................................................................................... 15

    5.3. Pjevana brojalica ........................................................................................................................ 16

    5.4. Konkretna brojalica .................................................................................................................... 17

    5.5. Besmislena brojalica .................................................................................................................. 18

    5.6. Kombinirana brojalica ................................................................................................................ 18

    6. Brojalica kao sredstvo razvoja govora .............................................................................................. 19

    6.1. Glazbene vrednote u slubi govora ............................................................................................ 22

    7. Glazbene igre .................................................................................................................................... 29

    8. Zakljuak ............................................................................................................................................ 32

    LITERATURA .......................................................................................................................................... 33

    Saetak .................................................................................................................................................. 34

    Summary: .............................................................................................................................................. 35

  • 4

    1.Uvod

    Govor je proces glasovne razmjene informacija izmeu ljudi (Popov, 2010 : 211) i jedno od

    sredstava koja koristimo u komunikaciji. No, kako se govor razvija? Mnogi misle kako se govor

    razvija spontano i da na njega ne treba utjecati, no razna istraivanja pokazuju upravo suprotno. Na

    vanost poticanja govora upuuju mnogi znanstvenici i strunjaci, to u ire obrazloiti dalje u

    samom radu. Nadalje, mnogi strunjaci povezuju govor i govorne potekoe s potekoama u

    ponaanju (Ljubei, 1993) to ni ne udi. Dijete koje se ne uspijeva izraziti, koje ne moe rei ono

    to eli, osjea ili misli postaje frustrirano i nerijetko agresivno.

    Prije nego to pone govoriti dijete mora usvojiti niz znanja i vjetina, a drutvo mu

    mora osigurati poticajnu okolinu. Jedno od najboljih sredstava za razvoj govora su djeje

    brojalice zbog ritma koji njima dominira, strukture koja se lako percipira i pamti te karaktera

    koji ukljuuje pravila. One su bliske i prirodne djeci i djeca ih rado izgovaraju, nerijetko

    smiljajui nove.

    Osim brojalica razvoju govora pogoduju i glazbene igre koje su usko vezane uz

    pokret. Govor, ritam i pokret ine neodvojivu cjelinu kad govorimo o usvajanju jezika.

    Razina razvoja govora u djece izravno ovisi o stupnju formiranosti finih pokreta prstiju ruku.

    Kratke, ritmine pjesmice, koje se prate pokretima prstiju, ruku i tijela, pruaju vrlo dobru

    stimulaciju za razvoj govora te tako posredno utjeu i na razvoj cjelovite linosti djeteta.

    (Veliki, 2006)

    Kako se ve da naslutiti, u svom radu u se baviti razvojem govora putem glazbe,

    odnosno o pozitivnim uincima koje ona ima na isti. Osim to pozitivno utjee na cijelo

    tijelo, glazbom se moe pospjeiti i razvoj govora.

  • 5

    2. Pozitivni uinci glazbe na razvoj djeteta

    Da umjetniki sadraji imaju velik utjecaj na cjeloviti razvoj djeteta poznato je jo od

    antikog doba, kada se i pojavio umjetniki odgoj. U atenskom odgojnom sustavu njegovale

    su se razliite umjetnike discipline: govornitvo, glazbeno izraavanje pjevanje i sviranje

    na kitari i liri, likovno izraavanje slikanje i modeliranje.

    O vanosti lijepog u odgoju prvi je upozorio Platon. On zastupa miljenje prema

    kojem estetski senzibilitet djeluje na etiku dimenziju linosti i potie dobrotu te tako

    omoguuje postizanje unutranjeg sklada linosti pojedinca. Osim Platona, pozitivan stav

    prema umjetnikim sadrajima u odgoju izrazio je i Aristotel. Prema njegovu shvaanju,

    prisutnost umjetnosti u odgoju doprinosi razvoju cjelovite linosti (Mende i dr, 2012)

    I suvremene alternativne koncepcije odgoja i obrazovanja: Montessori, Agazzi,

    Waldorf i Reggio posveuju posebnu pozornost umjetnikom odgoju. Umjetniko

    izraavanje i stvaranje u kontekstu razliitih pedagokih koncepcija odgoja i obrazovanja

    smatra se bitnom sastavnicom utjecaja na cjeloviti razvoj djeteta predkolske dobi. (Mende i

    dr, 2012)

    Umjetniki sadraji njeguju se i u dananje vrijeme, a stvaraju posebno ozraje u

    predkolskoj ustanovi. Kroz umjetnika podruja razvija se kreativno miljenje tj.

    fleksibilnost miljenja, inventivnost, sklonost ka istraivanju, sposobnost da se postavljeni

    problem rijei na nov originalan nain. Glazba je, u tom smislu, koristan nain uenja,

    usavravanja, razvijanja osobnosti i razvoja kreativnosti (Mioi, 2012)

    Glazbeni odgoj vaan je dio sveukupnog estetskog i umjetnikog odgoja, a utjee na

    cjelokupan afektivni, socijalni, kognitivni i psihomotoriki razvoj djeteta. Glazbenim

    odgojem razvijaju se i glazbene sposobnosti poput shvaanja i pamenja melodije, percepcije

    ritma, shvaanja tonaliteta, utvrivanje intervala, uoavanja estetskog znaenja glazbe i

    apsolutnog sluha. Razvoj glazbenih sposobnosti prati zakonitost psihofizikog razvoja

    djeteta.

    Postoji devet faza razvoja glazbenih sposobnosti'' (Mioi, 2012: 78) : faza sluanja (0-6

    mjeseci), faza motorike reakcije na glazbu (6-9 mjeseci), faza prve glazbene reakcije (9-18

  • 6

    mjeseci), faza prave glazbene reakcije (18 mjeseci 3 godine), faza imaginativne pjesme (3-4

    godine), faza razvoja ritma (5-6 godina), faza stabilizacije glazbenih sposobnosti (6-9

    godina), faza estetskog procjenjivanja (11 godina) i glazbena zrelost (17 godina).

    Za razvoj glazbenih sposobnosti, uz nasljee i angairanost pojedinca, vano je

    najranije djetinjstvo i poticajna socijalna sredina. Mlaa djeca su poprilino fleksibilna i

    otvorena za recepciju glazbe te posjeduju iznimne sposobnosti reagiranja na irok raspon

    kvalitete zvuka (Mioi, 2012)

    Glazbeni se od