Verbeteren belangrijker dan winnen

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Het wordt wel ‘de heilige graal’ van het management genoemd, maar voor de meeste organisaties is het toch vooral een hulpmiddel om beter te presteren: de high performance organization, in het jargon vaak aangeduid met de af korting hpo. Wat is het en hoe word je er een? De goeroe: ‘Wantrouw elke goeroe die zegt: Als je dit doet, dan ben je succesvol.’

Text of Verbeteren belangrijker dan winnen

  • Verbeterenbelangrijker

    danwinnen

    Op zoek naar de high performance organization (hpo)

    54

    slow management presteren zomer 2010

  • Hetwordtweldeheiligegraalvanhetmanagementgenoemd,maarvoordemeesteorganisatiesishettochvooraleenhulpmiddelombetertepresteren:dehigh performance organization,inhetjargonvaakaangeduidmetdeafkortinghpo.Watishetenhoewordjeereen?Degoeroe:Wantrouwelkegoeroediezegt:Alsjeditdoet,danbenjesuccesvol.

    M

    door ben kuiken

    illustraties aad goudappel

    WordthetNederlandsvoetbalelftalditjaarwereldkampioen?Onzejongens hebben hun eerstewedstrijdeninZuid-Afrikaach-ter de rug, dus de resultatenspreken voor zich. De zelfbe-noemdedeskundigenenaldie

    anderemiljoenenstuurluidieaanwalstaan,zullenhunmeninginmiddelswelhebbengevormd.Watzijzichech-ter niet realiseren, is dat de kansen op de eindzegeslechtsvooreendeelophetveldwordenbepaald.Netzobelangrijk,zonietveelbelangrijker,iswaterzichachterde schermenallemaal afspeelt ende afgelopen jarenheeftafgespeeld.Watzijndelangetermijndoelstellingenvandeknvbmethetnationaleelftal?HeeftzijmetBert

    vanMarwijkdejuistemanopdejuisteplekgezet?Krijgtdebondscoachvoldoenderuimteomzijnstempelophetteamenopdespeelstijltedrukken?Maakthijdaarbijvol-doendegebruik van de eigen ideen van de spelers?Heeft VanMarwijk de juiste spelers geselecteerd enspreekthijzeaanophunprestaties?Zijndetrainingeneropgerichtomhetelkedageenstukjebetertedoen?

    Flinke zak geldDetails,daardraaithetominhetmodernevoetbal.

    Johanhadhetkunnenzeggen,maardezewijzewoordenwordennuookgestaafddoorwetenschappelijkonder-zoek. Dat wil zeggen: als je de organisatie rond hetNederlandselftalalseenechtevoetbalorganisatiekuntbeschouwen.Wanthetbetreffendeonderzoekrichtte

    55

  • zichineersteinstantieopzevenclubsuitdeNederlandseeredivisie.Omaanhetonderzoekdeeltekunnennemen,moestendievoetbalorganisatiestenminstevijfjaaropdathoogstenationalepodiumhebbengeacteerd,indieperi-odeeenredelijkstabielepositieopderanglijsthebbeningenomenenfinancieelgezondzijn.Deonderzoekersgingenvervolgenspratenmetbestuursleden,managersentrainersvandeclubsomteachterhalenofersprakewasvaneenhigh performance voetbalorganisatie.Of,metanderewoorden,hetgedachtegoedvandehighperfor-manceorganization(hpo)ooktoepasbaarisoporganisa-tiesinhetbetaalvoetbal.

    Datbleek,gelukkigvoorAndrdeWaal,hetgeval.Gelukkig,omdatAndrdeWaal,directeurvanhetHPOCenterenassociatehoogleraaraandeMaastrichtSchoolofManagement,altijdheeftgeroependatdedoorhemontdektekenmerkenvaneenhpotoepasbaarzijnopomhetevenwelkeorganisatie.Ofhetnouomeenbedrijfgaatdatwinstmoetmaken,eenzorginstellingzonderwinstoogmerk,eenoverheidsorganisatieofeenvoetbal-organisatie:alszeovereenlangereperiodesuccesvollerzijndanhunpeers,scorenzehoogopde35aspectendieeenuitstekendpresterendeorganisatiekenmerken.

    DeWaalhadnogietsandersomverheugdovertezijn:hoewelhijgeennamenmochtnoemenvandedeel-nemendeclubs,konhijhettochnietlatenomtemeldendatdewinnaarvandecompetitieregelmatigeenhpvblijkttezijn.Nietdatditbepalendis,overigens.DeWaal:

    Eenclubdieelkjaargelijkmatigpresteertindemid-denmootkannetzogoedeenhpvzijnalseenclubdieelkjaarmeedoetvoordeprijzen.Enandersom:eenclubdiealtijdboveninstaat,hoeftgeenhpvtezijn.NeemRealMadrid,dattochvooralovereindwordtgehoudendooreenflinkezakgeld.Ikhebhetnietgemeten,maarvolgensmijisdatgeenhpv.

    BuitenbandWatkenmerktdanzonhpv?Debelangrijksteont-

    dekkingdiedeonderzoekersdedenwasmisschienweldatnietzozeerdeprestatiesophetveldbepalendzijn,maarmetnamedekwaliteitvandeorganisatiedaar-achter.Eenvandegenterviewdenverwoorddehetaldus:Heteersteelftaliseenbuitenband.Daarbinnenzitdevelgendiezorgtervoordatdebandkanrollen.Dezevelgisdeorganisatievanmensenomhetteam

    kenmerken van een hpo

    Eenhigh performance organization(hpo)isvolgensdedefinitievanAndrdeWaaleenorganisatiediegedurendeminimaalvijfjaarzowelfinancieelalsniet-financieelbeterpresteertdanzijnpeergroup.VolgensDeWaalhebbenhposdevolgendegemeenschappelijkekenmerken:1 Hetmanagementisvanhogekwaliteit.Hetcombineertintegriteitencoachendleiderschapmetsnellebesluitvorming.

    2 Decultuurisopenenactiegericht.Denadrukligtophetcrerenvanbetrokkenheidenopdialoog.

    3 Gerichtopdelangetermijn,zowelinderelatiemetklanten,partnersalsmetmedewerkers.4 Hetpersoneelisdivers,vanhogekwaliteitenbereidverantwoordelijkheidtedragenvoorhetverbeterenvanhetresultaat.

    5 Deorganisatieverbetertenvernieuwtzichzelfcontinu.

    M

    Echtehposkomenbijnavanzelfbovendrijvenineconomischmoeilijke

    tijden.

    56

    slow management presteren zomer 2010

  • 57

  • heen.Dezemensenmoetenallemaalkwalitatieftopzijn.Zo,daarkunnenaldiespelersmethunsterallureshet

    welweermeedoen.Wantookalspelenzijeenkeereenslechtewedstrijdofpresterenzewekenachtereenonderhunniveau,het isdusuiteindelijkdekwaliteitvandeorganisatiediemaaktofdeclubopdelangeretermijnsuccesvolisofniet.Raaktdeleidingnanofeenpaarmindere wedstrijden al in paniek en ontslaat zij

    onmiddellijkdetrainer,dankunjeergevoeglijkvanuit-gaandatergeenduurzaamsuccesinhetnabijeverschietligt.Nogmaals:Johanhadhetkunnenzeggen.Entochzijnervoorbeeldenteovervanvoetbalclubswaardezewijshedenregelmatigindewindwordengeslagen.Metalledesastreuzegevolgenvandien.

    Watvoorvoetbalorganisatiesgeldt,geldtdusookvoorgewoneorganisaties:wieblijvendsucceswilhebben,

    Hetgaateromdatjehetmetznallenbeter

    wiltdoendanjeconcurrenten.

    58

    slow management presteren zomer 2010

  • Mdientzichterichtenopdelangetermijnresultaten.Enzichdusniet te latenafleidendooreentijdelijkedip indeomzetofwinst.Deechtehposkomendanookbijnavanzelfbovendrijvenineconomischmoeilijketijden,zoalsnu.EenvoorbeeldishetbedrijfGrohe,wereldberoemdvanwegezijnwaterkranen.DezezomerondergaatdeNederlandsetakvanhetbedrijfvoordetweedekeereendiagnose,eenenqutediedoorhetvoltalligepersoneelwordtingevuld.MaarDeWaalweetnualvrijwelzekerdatGrohedaarbeteruitnaarvorenkomtdanuitdeeer-stetestdiezontweejaargeledenisgedaan.Waarom?DeWaal:Zehebbenmarktaandeelgewonnenendewinstverhoogd.Endatineenmarkt,debouwmarkt,diezogoedalsstilligt.Dandoejetochietsgoed.

    Ongelooflijke energieRobvandenMaagdenberg,deenthousiastealge-

    meendirecteurvanGroheNederland,bevestigtditbeeld.Bijdeeerstetestscoordezijnbedrijftussendezevenendeacht,waarmeehetvolgensdedefinitievanDeWaalnoggeenechtehpowas,wantdiescoortminimaaleen8,5.NuhooptVandenMaagdenbergopeenachtof

    hoger,waarmeedesterrenstatusbinnenbereikkomt.Maardaargaathethemeigenlijkhelemaalnietom.Hetgaateromdatjehetmetznallen,methetheleteam,beterwiltdoendanjeconcurrenten.Datjewiltwinnen,datjeelkekeerdingenbeterwiltdoen.Alsjedaarmetznallenjaopzegt,danmaaktdatzonongelooflijkeenergielos,datisfantastisch.Ikweetnietofudeontwikkelingenopkranengebieddelaatstetijdeenbeetjeheeftgevolgd,maardeGroheRed,waarzowelkoud,warmalskokendwateruitkomt;dieishierbedacht.Enookdekraanwaargefilterdwateruitkomt:madeinHolland.InDuitsland,waarhetmoederbedrijfvanGrohezit,wordternaaronsgeluisterd,omdatzeookwelziendatwehierheelgoedbezigzijn.Deenergiespateralshetwarevanaf.

    Natuurlijkzijnervelemethodesomdeprestatiesvaneenorganisatieteverbeteren,erkentVandenMaagden-berg.Maardezemethodeheefthetvoordeeldathetheelpraktisch isenmakkelijk te implementeren.Doorhetonderzoekziejeheelsnelaanwelkeknoppenjemoetdraaienomdeprestatiesteverbeteren.Hetiseenhelesimpelemethodiekdiegoeddevingeropdezerepleklegt.Maar,waarschuwtVandenMaagdenberg,hetis

    SindshetberoemdeboekvanTomPetersenRobertWaterman,In search of excellenceuit1982,isereenwarezoektochtopganggekomennaardesuccesfactorenvanexcel-lenteondernemingen,bedrijvendiesignificantbeterpresterendanver-gelijkbareorganisaties.PetersenWatermanidentificeerdenachtthe-mas,waaronderactiegerichtheidenautonomieopdewerkvloer.In2001dedenJimCollinsenzijnteamdiep-gaandonderzoeknaardesuccesfac-torenvanbedrijvendieovereenlangereperiodeaanzienlijkbeterpresteerdenopdebeurs.Zijkwa-mentotzevenfactoren,zoalslevel-5leiderschapenzorgendatje

    dejuistemensenaanboordkrijgt.AndrdeWaalgooidedezeenveleandereonderzoeken(intotaalmaarliefst290)opeenhoopendestil-leerdedaaruit190factorendiemogelijkeenrolspelenbijhetsuc-cesvandezeorganisaties.Vervol-genslegdehijeenvragenlijst,waar-indezefactorenwarenverwerkt,vooraanmeerdan3500profit,non-profitenoverheidsorganisaties.Daaruitdestilleerdehij35aspecten,verdeeldovervijffactoren.Tevenskonhijbepaaldefactoren,zoalsdehoogtevandesalarissenenbonus-senvandedirectieofdekwaliteitvande ict,uitsluitenalszijndeniet-relevant.Hijhadhemgevonden,

    jubeldeDeWaalindemedia,deheiligegraalvanhetmanagement.IneenkritischartikelinhetTijd-schrift voor Management & Organisatie,plaatstorganisatieadviseurSteventenHavedenodigekanttekeningen.Volgenshemwordtervooralgeke-kennaarorganisatiesdiealsucces-volzijnenwordendefactorendieditsucceszoudenkunnenverklarenwataltegemakkelijkgegenerali-seerd.Grondvoorweernieuwemanagementhypeswaarorganisa-tiesnietzoveelmeeopschieten.

    heilige graal of hype?

    59

  • nietzodatjemetdezemethodeevensnelkuntscoren.Om een hpo te worden, moet je continu dingenverbeteren.Datmoetindecultuurvanjebedrijfgaanzit-ten,hetmoeteenautomatismeworden.Datdoejenietinnoftweejaar,daarhebjewelwatmeertijdvoornodig.

    Geen kookboekAndrdeWaal,diemetzijnuitgebreideonderzoek

    naardesuccesfactorenvanhighperformanceorganiza-tionshetbegripdelaatstejarenstevigopdekaartheeftgezet,ismogelijknogvoorzichtiger.Ikkanjenietvertel-lenhoejeeenhpowordt.Dathangtvanzoveelverschil-lendefactorenaf,daarisgeeneenduidigantwoordopte

    Watkunjelerenvanandereorganisaties,ofzelfsvanandereafdelingenbinnendezelfdeorganisatie?

    60

    slow management presteren zomer 2010

  • geven.Wantrouwelkegoeroediezegt:Alsjeditdoet,danbenjesuccesvol.Datispurenepperij.Watikwelkanzeggen,is:Alsjeditdoet,hebjeeengroterekansomblijvendsuccesvoltezijn.Eenkans,geengarantie!Jemoeterwelzelfmeeaandeslaggaan.

    EenveranderingkostvolgensDeWaalbovendientijd:Jehebtmetmensentemaken,met