34
Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Embed Size (px)

Citation preview

Page 1: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw

bekeken

Wilko van Zijverden

Page 2: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Studiegebied

Introductie

Page 3: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Onderwerpen

Overzicht landschappelijke modellen

Landschap NeolithicumVeen in West-Friesland

Introductie

Ruimtelijke ordening

Page 4: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Paleogeografie 1500 cal BC (Vos e.a. 2011)

Landschappelijke modellen

Page 5: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Paleogeografie 2750 cal BC (Vos e.a. 2011)

Landschappelijke modellen

Page 6: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Neolithicum

Landschappelijke modellen

Page 7: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Neolithicum

Landschappelijke modellen

Page 8: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Bronstijd (Hallewas)

Landschappelijke modellen

Page 9: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Bronstijd (Hallewas)

Landschappelijke modellen

Page 10: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Bronstijd (Buurman)

Landschappelijke modellen

Page 11: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Bronstijd (Buurman)

Landschappelijke modellen

Verandering tarwe naar gerst

Verandering “droge” mollusken naar “natte” molluskenVerandering naar voedseleconomie met nadruk op melkproductie

Verandering naar “natte” onkruiden

Page 12: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Landschappelijke modellen

Bronstijd (Van Geel)

Page 13: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Bronstijd

Landschappelijke modellen

Elegant model maar……

Bewoning op voormalige kwelders tot in LBT?Exploitatie van mariene en brakwatermilieus?

(Half open) bossen aanwezig?

Omslag naar veenmosveen ontbreekt?

…..?

Mariene sedimentatie na 1400/1300 BC?

Page 14: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Omvang Noord-Holland getijdebekken

Landschappelijke modellen

Page 15: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Omvang Noord-Holland getijdebekken

Landschappelijke modellen

Page 16: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Getij-asymmetrie

vloed > eb

→ sedimentatie

als: aanvoer sediment constantgetijdebekken constantwatervolume constant

Landschappelijke modellen

Page 17: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Getijdenprisma

Verschil watervolume eb en vloed (vloed m3 – eb m3)

→ beïnvloedt MHW in getijdenbassin

Landschappelijke modellen

Page 18: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Accommodatieruimte

bergingscapaciteit

→ sedimentatie

als: aanvoer sediment > zakking + zeespiegelstijging

Landschappelijke modellen

Page 19: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Morfologie

Wadden en geulen

→ demping getij-asymmetrie→ van invloed op getijdenprisma

Landschappelijke modellen

Page 20: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Kombergingseffect

Getijdebekken

→ demping getij-asymmetrie

Landschappelijke modellen

Page 21: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

3700 BP

Accommodatieruimte <50%

Landschappelijke modellen

→ >MHW→ >m3/m2

MHW m3/m2

Bergen

MHWOer-IJ

m3/m2

Page 22: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

1850 BP

Accommodatieruimte

Landschappelijke modellen

→ ><MHW→ ><m3/m2

MHW m3/m2

Vliestroom

Page 23: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

2250 BP

Accommodatieruimte

Landschappelijke modellen

→ ><MHW→ ><m3/m2

MHW m3/m2

Vliestroom

Page 24: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Mariene systemen

Komgebied vs Kwelder

Landschapsbeeld

Page 25: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Landschapsbeeld

-4

-3

-2

-1

0

11500

1550

1600

1650

1700

1750

1800

1850

1900

1950

2000

tijd in jaren AD

gesc

hat z

omer

peil

in m

NA

P

Westerkogge

Beschoot

Beetskoog

Reliëfinversie

Page 26: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

zandklei

Landschapsbeeld

Reliëfinversie

Page 27: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Overvening

Gestrekte verkaveling

-4

-3

-2

-1

0

1

1500

1550

1600

1650

1700

1750

1800

1850

1900

1950

2000

tijd in jaren AD

gesc

hat z

omer

peil

in m

NA

P

Westerkogge

Beschoot

Beetskoog

Page 28: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Overvening

Gestrekte verkaveling

Page 29: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Overvening

Black soils

Page 30: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Overvening

Nieuw onderzoek

Page 31: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Spin-off

Vondstverspreiding (AKA)

Page 32: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Spin-off

Vondsten Bronstijd

Page 33: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Spin-off

Vondstzichtbaarheid of onderzoeksintensiteit?

Page 34: Wadden, kwelders en kreken het landschap van West-Friesland opnieuw bekeken Wilko van Zijverden

Aan het werk…