Click here to load reader

Wereldwijd: VIES? (2013/4)

  • View
    218

  • Download
    2

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Wat is vies? Uit je neus eten? Je een week lang met dezelfde handdoek afdrogen? Haren uit het doucheputje halen? Rauwe vis eten of de afwas drogen met een theedoek? Stel de vraag aan mensen om je heen en iedereen geeft een ander antwoord. Maar er is viezigheid waarvoor iedereen moet uitkijken. Waar je ook ter wereld woont. Bacteriën in poep bijvoorbeeld, chemicaliën of uitlaatgassen. Die kunnen je flink ziek maken.

Text of Wereldwijd: VIES? (2013/4)

  • saMsaMsaMsaM = saMen de l en saMen l eren saMen werkensaMsaMMaandblad nr. 4 2013wereldwijd saMsaMsaMsaMsaMsaM = saMen de l en saMen l eren saMen werkensaMsaMMaandblad nr. 4 2013wereldwijd saMsaM

    wormen in je cupcake

    mehraj werkt in een leerlooijerij

    voor jonge

    wereld-burgers

    plassen in een zakje

  • Wat is vies? Uit je neus eten? Je een week lang met dezelfde handdoek afdrogen? Haren uit het doucheputje halen? Rauwe vis eten? Stel de vraag aan de mensen om je heen en iedereen antwoordt iets anders.

    Er is ook viezigheid waarvoor je moet uitkijken. Bacterin in poep bijvoorbeeld. Of uitlaatgassen. Die kunnen je flink ziek maken.

    nu weer

    Nede

    rland

    PeruKen

    ia Ind

    iaChina

    Bangladesh

    Noord-Amerika

    Colombia

    Ethiopi

    d e m a k e r s

    2

    deze plaatjes gaan over de rechten van kinderen. Bij de verhalen

    in samsam staan lege hokjes. teken of schrijf in elk hokje het kinder-

    recht dat bij het verhaal past. soms kun je meer kinderrechten kiezen.

    check het op samsam.net

    Ieder kInd heeft recht op:

    eten & drInken

    Ieder kInd heeft recht op:

    onder-wIjs

    Ieder kInd heeft recht op:

    eIgengodsdIenst

    Ieder kInd heeft recht op:

    gezond-heId

    eIgenmenIng

    Ieder kInd heeft recht op:

    mIs-handelIng

    Ieder kInd heeft recht op bescherm-Ing tegen:

    geweld,oorlog

    Ieder kInd heeft recht op bescherm-Ing tegen:

    kInder-arbeId

    Ieder kInd heeft recht op bescherm-Ing tegen:

    schoonmIlIeu

    Ieder kInd heeft recht op:

    HH, EEN wErEldBurgEr?

    Jij bent ook een wereldburger! want een wereldburger

    doet dingen die bijdragen aan een eerlijke, veilige en schone wereld

    voor iedereen. snapt dat mensen op de wereld met

    elkaar te maken hebben. vraagt zich af of wat hij/zij doet

    invloed heeft op het leven van andere mensen.

    SAmSAm = SAmENSamsam gaat over kinderen wereldwijd. Samsam laat zien hoe kinderen samen leven, samen delen, samen leren en samen verantwoordelijk zijn voor de

    wereld, dichtbij en ver weg. wereldburgerschap heet dat.

    Ying (links), journalist, ging met kinderen in Shanghai op zoek naar vieze dingen. Kijk op samsam.net

    Yuli en Anidela fotografeerden voor Samsam in Peru. Kijk maar op pagina 12-13.

    spel

    Ieder kInd heeft recht op:

    Afgh

    anist

    an

  • K I J K v o o r m E E r v I E z I g H E I d E N A N d E r E r o t z o o I o P S A m S A m . N E t

    Beza geeft haar vrienden in het restaurant geen hand. waarom niet? Bekijk het filmpje op samsam.net

    met mijn handen eten

    I

    3

    Beza (12) voert Jappy een hapje pittig gekruid rauw rundvlees, een Ethiopische delicatesse. Kinderen mogen nog geen rauw vlees. Dat is niet goed voor hun maag.

    Je vingers aflikken, of tijdens

    het eten aan je haren zitten, vinden we ook vies! Na het eten moet je je handen natuur-lijk wr wassen.

    Hallo, ik ben Beza! Ik woon

    in Ethiopi. Voor het eten wassen we altijd onze handen. We eten met onze rechterhand. De linkerhand is vies! Daarmee

    was je je billen als je naar de wc bent geweest.

    Speciale gasten krijgen een hapje gevoerd. De

    bedoeling is dat je het aanneemt zonder met je mond, lippen en tanden de hand van

    de ander te raken. Hier voer ik Jappy, een vriendin van mijn

    tante.

  • Ook op de speciale uitlaatplaatsen voor honden is het meestal verplicht om poep op te ruimen. Toch doet niet iedereen dat. Op het grasveld moet ik soms op mn tenen tussen de drollen door lopen, vertelt Fabinne (11) als ze haar hond Eva (6) uitlaat.

    Evas poep herken ik makkelijk: die is wit en droog. Gelukkig! Dat komt om-dat ze alleen rauw vlees en botten eet. Toch vind ik drollen oprapen vies. Ze zijn warm en de geur komt door het plastic zakje heen. Daarna wil ik altijd meteen mn handen wassen.

    Schoon in een sloppenwijk

    KeutelrapersIn een stad met meer dan 600.000 honden moeten de regels wel streng zijn. Maar ik zie nog steeds veel hondenpoep liggen. Vooral bij bomen en op grasveldjes, vertelt Hu Mingming (12), terwijl hij zijn hond uitlaat in een park.

    Ze zeggen wel dat je een boete krijgt, maar dat gebeurt bijna nooit. Ik vind poep oprapen ook vies. Het stinkt!

    Shanghai, China

    Amsterdam, Nederland

    4Honden mogen hier poepen, als je het maar opruimt. Het is verplicht om zakjes bij je te hebben.

    Als ik met XiaoBai (Klein witje) ga wandelen, neem ik een plastic zakje mee.

    In Amsterdam, maar ook in de Chinese stad Shanghai gelden strenge regels. Poept je hond op straat of op een grasveld? Dan moet je de keutels oprapen. Laat je de boel liggen? Dan krijg je een boete!

  • B a d k a m e r v o o r d e h e l e B u u r t

    Hoe blijf je schoon in een huis zonder stromend water? En wat als je op school hl nodig moet, maar er is geen wc?In Kibera, n van de grootste sloppenwijken van Afrika, zijn niet genoeg douches en wcs voor iedereen. Een groot probleem, vinden Night (12) en Niven (13) die daar wonen.

    Schoon in een sloppenwijk

    LEES VERDER Op paGIna 8 En 9

    Night springt over een open riool; een geul met afvalwater en huisvuil.

    5

    te weinig wcs Kibera ligt aan de rand van Nairobi, de hoofdstad van Kenia. Niemand weet precies hoeveel mensen er wonen. Misschien wel een miljoen. Voor al die bewoners zijn maar zeshonderd wcs. Meer dan 1500 mensen moeten samen doen met n pot . Geen wonder dat afgelegen hoekjes in de wijk ook als wc worden gebruikt. Maar bacterin in rondslingerende poep komen zo in drinkwater of op voed-sel terecht. Wie poepbacterin bin-nenkrijgt kan flink ziek worden.

    Ieder kInd heeft recht op:

    Ieder kInd heeft recht op:

    Ieder kInd heeft recht op:

  • VuilniswagenIn het vieze water van een open riool

    drijft een drol. night kijkt er niet van op. Onderweg naar school ziet ze elke dag vuil

    en afval. In de buurt is nergens een afvalbak te vinden. Tussen de huizen die gebouwd zijn van houten palen, lemen bakstenen, golfplaat en karton, ligt daarom overal vuilnis. De stegen tussen de huizen zijn zo smal dat er niet eens ziekenwagen of brandweerauto doorheen kan. Laat staan een vuilniswagen.

    BadhuisTerwijl night al naar school loopt, gaat niven met een handdoek om zijn nek nog snel naar het badhuis. niemand in zijn wijk heeft thuis stromend water. niven moet vijftig meter lopen voor het badhuis, een badkamer voor de hele buurt. Voor vijf cent kan ik een douche nemen en het stuk zeep gebruiken. De

    Plassen in een zakjeDe peepoo is een mini-wc in de vorm van een zakje. Het woord komt van de Engelse woorden pee (= plas) en poop (= poep). De peepoo is speciaal gemaakt voor mensen in sloppenwijken.

    VoorDELEN: Goedkoop: een zakje kost maar drie cent. Hyginisch: volle zakjes worden opgehaald en verzameld. Veilig: je hoeft in het donker je huis niet uit.

    Een peepoo is gemaakt van milieuvriendelijk materiaal.

    wc kost ook vijf cent en daarvoor krijg je ook een beetje wc-papier, vertelt niven. Betalen doe je bij de kiosk waar ook frisdrank, koekjes en batterijen te koop zijn.

    Vliegend toiletniven heeft nog geluk met een badhuis vlakbij zijn huis. night moet elke dag water halen om zich te wassen. Ik koop elke ochtend twintig liter water. Dat sjouw ik in een jerrycan naar huis. Dan was ik me in een teil achter een gordijn, vertelt ze. plassen doe ik in het open riool achter het huis, als niemand kijkt. Een grote boodschap doe ik in een plastic zak. De dichtgeknoopte zak slinger ik met een grote boog over het dak. Zon projectiel noemen ze in Kibera vliegend toilet. night wil er niet aan denken wat er gebeurt als het zakje bovenop iemand valt en openbarst. Maar wat moet ik anders?

    Niven heeft water gekocht.

    6

  • konijnenhokna het douchen, gaat niven naar huis. Voor hij naar school gaat, wil hij het konijnenhok nog schoonmaken. Ik heb tien konijnen. Ze krijgen groenteafval van de markt te eten. als ze groot en dik zijn, verkoop ik ze. Dan kan ik mijn oom wat geld geven, omdat hij voor me zorgt. Ik woon bij hem omdat mijn ouders zijn overleden.niven veegt de vloer rond het hok en geeft de konijnen schoon water uit een jerrycan. Ik woon in een vieze buurt, maar ik probeer het hier zo schoon mogelijk te houden. Dat is niet altijd makkelijk, vooral niet in de droge zomermaanden. Dan moeten we zuinig zijn met water omdat het zo duur is.

    handen wassenals de konijnen verzorgd zijn, haast niven zich naar school. Hij glijdt bijna uit over de plastic zakken op het modderige pad. Soms houden we schoonmaakacties. Maar er is hier zoveel troep. We weten ook niet waar we het vuil heen moeten brengen, zegt niven schouderophalend. Bij de ingang van de school hangt een bak met een kapot kraantje. Er staat bij geschreven: Handen

    in kibera zijn veel te weinig wcs en douches. gebrek aan schoon water maakt mensen ziek.

    Meer weten over een sloppen-wijk? Kijk op samsam.net in de menubalk bij trefwoorden.

    Niven is dol op zijn konijnen. Het zal nog moei-lijk voor hem worden om ze te verkopen.

    7Night laat zien hoe een vliegend toilet werkt.

    wassen na het plassen. Er is geen geld voor een nieuwe kraan, zegt een juf. Handen wassen doen we in een teiltje water. En de wcs? De juf wijst naar een rieten schutting. Daar plassen de jongens tegen aan. De meisjes gaan naar een gammel hokje. Daar doen ze hun behoefte in plastic zakken. Die zakken worden aan het einde van de dag naar een afvalhoop gebracht.

    Meer BadhuizenMijn ouders praatten nooit over hygine en mijn oom ook niet. Maar onze lerares zegt vaak dat we ons best moeten doen om zo schoon mogelijk te zijn. anders worden we ziek, vertelt niven. De regering z

Search related