Wszystko, co należy wiedzieć o Wielkim Księstwie L ?· Wszystko, co należy wiedzieć o Wielkim Księstwie…

Embed Size (px)

Text of Wszystko, co należy wiedzieć o Wielkim Księstwie L ?· Wszystko, co należy wiedzieć o Wielkim...

Wszystko, co naley wiedzie oWielkim Ksistwie Luksemburga

Geog

rafia

Hist

oria

Ustr

j pol

itycz

ny

Sym

bole

nar

odow

e

Gosp

odar

ka

Ludn

o

Jzy

ki

Eduk

acja

Kultu

ra

W s

krc

ie

Geog

rafia

Hist

oria

Ustr

j pol

itycz

ny

Sym

bole

nar

odow

e

Gosp

odar

ka

Ludn

o

Jzy

ki

Eduk

acja

Kultu

ra

Wsz

ystk

o, co

nal

ey

wie

dzie

o W

ielk

im K

sist

wie

Luks

embu

rga

Spis

tre

ci

2 4 6 10 12 14 18 20 24 26

2

Oficjalna nazwaWielkie Ksistwo Luksemburga

StolicaLuksemburg

wito pastwowe23 czerwca

WalutaEuro

Geografia

Pooenie geograficzne49 37 szerokoci pnocnej i 6 08 dugoci wschodniej

Powierzchnia2 586 km2, 85,4% powierzchni zajmuj obszary rolne i lene (stan na 2013 rok)

Kraje ssiadujceBelgia, Niemcy, Francja

KlimatW Luksemburgu panuje klimat umiarkowany. rednia temperatura roczna waha si midzy -2,6 C (rednia warto minimalna) a 21,6 C (rednia warto maksymalna) (1981-2010).

Terytorium

Podzia administracyjny 12 kantonw (Capellen, Clervaux, Diekirch,

Echternach, Esch-sur-Alzette, Grevenmacher, Luksemburg, Mersch, Redange-sur-Attert, Remich, Vianden, Wiltz)

105 gmin 4 okrgi wyborcze (poudniowy, centralny,

pnocny, wschodni)

Podzia sdowniczy 2 okrgi sdowe (Luksemburg, Diekirch)

obejmujce 3 sdy pokoju (Luksemburg, Esch-sur-Alzette, Diekirch)

Ludno

Liczba ludnoci ogem549 700 mieszkacw, w tym 248 900 cudzoziemcw stanowicych 45,3% oglnej liczby ludnoci (stycze 2014 roku)

Miasta o najwikszej liczbie mieszkacwLuksemburg (107 200 mieszkacw) Esch-sur-Alzette (32 600 mieszkacw) Differdange (23 600 mieszkacw) (stycze 2014 roku)

Jzyki

Jzyk narodowyLuksemburski (Ltzebuergesch)

Jzyki administracyjneFrancuski, niemiecki, luksemburskiW

szys

tko,

co n

ale

y w

iedz

ie o

Wie

lkim

Ksi

stw

ie Lu

ksem

burg

a

W s

krc

ie

3

Ustrj polityczny

Forma rzdwDemokracja parlamentarna w ramach monarchii konstytucyjnej

Gowa pastwaJKW Wielki Ksi Henri (wstpi na tron 7 padziernika 2000 roku)

PRZYDATNE ADRESY

Institut national de la statistique et des tudes conomiques (Statec) (Pastwowy Instytut Statystyki i Bada Ekonomicznych) Centre administratif Pierre Werner13, rue rasmeL-1468 LuxembourgTel.: (+352) 247-84219info@statistiques.public.luwww.statistiques.lu

Service information et presse du gouvernement (Biuro Informacji i Prasy Rzdu)33, boulevard F.D. RooseveltL-2450 LuxembourgTel.: (+352) 247-82181info@sip.etat.luwww.gouvernement.luwww.luxembourg.lu

Office national du tourisme(Krajowe Biuro Turystyki)B.P. 1001L-1010 LuxembourgTel.: (+352) 42 82 82 10info@visitluxembourg.comwww.visitluxembourg.com

Referencyjne witryny internetowewww.luxembourg.luwww.promoteluxembourg.comwww.etat.lu

Clervaux

Wiltz

Capellen

Esch-sur-Alzette

Luksemburg

Grevenmacher

Echternach

Diekirch

Mersch

Vianden

Remich

NIEMCY

F R A N C J A

BELGIA Redange-

sur-Attert

4

Wielkie Ksistwo Luksemburga ley w sercu Europy Zachodniej, midzy Belgi, Niemcami a Francj. Tworz je dwa regiony przyrodnicze: Oesling na pnocy i Gutland obejmujcy dolin Mozeli na wschodzie oraz zagbie grnicze na poudniu. czna powierzchnia kraju wynosi 2 586 km2, w tym Oesling zajmuje 828 km2, a Gutland 1 758 km2.

StolicaMiasto Luksemburg ley na wysokoci 300 m nad poziomem morza. Stolica zaskakuje kontrastem midzy nowoczesn zabudow dzielnic osadzonych na stromym skalistym paskowyu a trzema pooonymi w dole dzielnicami: Grund, Clausen iPfaffenthal.Od lat 60-tych w pnocno-wschodniej czci miasta, na wzgrzu Kirchberg, znajduje si dzielnica europejska z instytucjami europejskimi.

RegionyRnorodno krajobrazu jest jedn z najwikszych atrakcji Luksemburga, ktry dzieli si na dwa gwne regiony, Oesling i Gutland. Oesling, na pnocy, naley do masywu Ardenw i graniczy z niemieckim regionem Eifel. Ten leny region pokrywa jedn trzeci terytorium (32%) i przyciga licznych turystw. Tu znajduje si najwiksze wzniesienie Luksemburga o wysokoci 560 m (Wilwerdange). S take rzeki i jeziora oraz pooone na terenach grskich wsie. Lasy dbowe i sosnowe pokrywaj strome zbocza. Panuje tu surowszy klimat. Najwikszymi miastami regionu s Wiltz, Clervaux i Vianden.- Na paskowyu Troisvierges, w pnocnej

czci regionu Oesling, dominuj tereny rolne, natomiast jest tu niewiele lasw. To najzim-niejszy obszar Luksemburga. Odnotowuje si tu take najwicej opadw.

- Poprzecinane rzekami pogrze Ardenw, poniej dorzecza Wiltz, jest najbardziej typow czci

regionu Oesling, gdzie krajobrazy kontrastuj form i barwami z lasami paskowyy.

Dziki zrnicowanym i yznym glebom, obszar styczny midzy regionami Oesling i Gutland jest jednym z najwaniejszych terenw rolnych w kraju. Gutland (dobry kraj), w poudniowej i rodkowej czci kraju, wraz ze stolic obejmuje reszt terytorium (68%). Znajdziemy tu gwnie wsie i lasy. Tworz go nastpujce tereny:- Paskowy Piaskowcw Luksemburga

jest dominujc czci regionu Gutland. Znajduj si tu najpikniejsze zespoy lene Luksemburga.

- Depresje marglowe stanowi najbardziej rozlegy i najbardziej typowy krajobraz regionu Gutland. Rozcigaj si u stp zboczy Dogger, uksztatowanych w rodkowym okresie Jurze i Piaskowcw Luksemburga. Tworz je rozlege doliny. Na ponad dwch trzecich powierzchni dominuje dziaalno rolnicza.

- Dolina Mozeli jest najokazalsz dolin luksem-bursk, zarwno ze wzgldu na wielko, jak i rnorodno krajobrazu. To jedna z najwikszych atrakcji turystycznych kraju, gwnie dziki uprawom winoroli.

Geog

rafia

Wsz

ystk

o, co

nal

ey

wie

dzie

o W

ielk

im K

sist

wie

Luks

embu

rga

Region Mozeli: rzeka i winnice ONT

5

Jezioro Haute-Sre Christof Weber/SIP

- Region Mullerthal Maa Szwajcaria Luksemburga, ley w pnocnej czci doliny Mozeli, przy granicy niemieckiej, a jego gwnym miastem jest Echternach, jedno z najstarszych miast Luksemburga.

- Terres rouges (Czerwone Ziemie) znajduj si w poudniowej czci depresji marglowych. Krajobraz zosta tam uksztatowany przez przemys, gdy z czerwonej ziemi wydobywano rud elaza std w jzyku luksemburskim region ten nosi nazw Minett (od wyrazu minette oznaczajcego w Lotaryngii rud elaza). Gwne miasta regionu to Esch- sur-Alzette, drugie co do wielkoci miasto Wielkiego Ksistwa, Differdange i Dudelange.

- Dolina Siedmiu Zamkw gromadzi na obszarze 24 km zamki w Mersch, Schoenfels, Hollenfels, dwa zamki w Ansembourg, zamek w Septfontaines i zamek w Koerich. Wpisuj si one w krajobraz k i starych osad, a teren doskonale nadaje si na spacery.

KlimatKlimat Luksemburga nie jest wyranie okrelony: oscyluje midzy klimatem oceanicznym strefy atlantyckiej (niewielkie wahania sezonowe, agodne i deszczowe zimy) a kontynentalnym klimatem rwninnym Europy Wschodniej (znaczne wahania sezonowe, ostre zimy i desz czowe lata).Wpyw oceaniczny przynosi opady w kadej porze roku, a wpyw kontynentalny odpowiada za dotkliwe zimno i such zim. Od maja do poowy padziernika klimat jest umiarkowany. Czerwiec, lipiec i sierpie s najcieplejszymi miesicami, alipiec i sierpie s czsto najbardziej soneczne. We wrzeniu i padzierniku w Luksemburgu czsto wystpuje waciwe dla niego babie lato.rednia temperatura roczna wynosi 9,4 C. Waha si midzy -2,6 C (rednia warto minimalna) a 21,6 C (rednia warto maksymalna) (1981-2010).

Wystpuj niewielkie wahania temperatury midzy pnocn a poudniow czci kraju; wynikaj one z rnicy wysokoci i wynosz okoo 2 C.

Sie rzecznaCztery najwiksze rzeki Wielkiego Ksistwa to Mozela, Sre, Our i Alzette. Pozostae rzeki to Mess, Mamer, Eisch, Attert i Wark na zachodzie; Wiltz, Clerve i Blees na pnocy; Ernz blanche, Ernz noire, Syr i Gander na wschodzie. Petrusse jest niewielk rzek, ktra przepywa przez miasto Luksemburg, zanim wpadnie do Alzette.Oprcz rzeki Chiers, ktra opuszcza poudniowo-zachodni cz kraju, docierajc do dorzecza Mozy, rzeki Luksemburga, za porednictwem Mozeli, nale do dorzecza Renu.

Podzia administracyjnyTerytorium kraju jest podzielone na 12 kantonw, 105 gmin i 4 okrgi wyborcze.

PRZYDATNE ADRESY

Office national du tourisme(Krajowe Biuro Turystyki)B.P. 1001L-1010 LuxembourgTel.: (+352) 42 82 82 10info@visitluxembourg.comwww.visitluxembourg.com

Referencyjna witryna internetowawww.geoportail.lu

6

Dawne fortyfikacje stolicy Christof Weber/SIP

Pocztki LuksemburgaNazwa Luksemburg (Lucilinburhuc) pojawia si po raz pierwszy okoo 963 roku w akcie wymiany ziem, na mocy ktrego hrabia Zygfryd naby od opactwa w Saint-Maximin w Trewirze niewielk warowni na skale wznoszcej si nad dolin Alzette, nazywanej cyplem Bock. Forteca staa si dla hrabiw luksemburskich przyczkiem, ktry umoliwi przyczenie kolejnych ziemw XI, XII i XIII wieku. Pod koniec XIII wieku hra-bstwo Luksemburga zajmowao rozlegy obszar rozcigajcy si midzy Moz a Mozel.

Od rodu Luksemburgw do dynastii HabsburgwNa pocztku XIV wieku rd Luksemburgw sign po