ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN FOOD VALLEY, SEPTEMBER 2013

  • View
    213

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN FOOD VALLEY, SEPTEMBER 2013

  • Dia 1
  • ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN FOOD VALLEY, SEPTEMBER 2013
  • Dia 2
  • Vooraf: De verplichting om aan te besteden? Subsidiren? De veranderende situatie voor gemeenten Aspecten van zorginkoop door gemeenten Inkopen van zorg Enkele modellen Met voor- en nadelen sept 2013Zorginkoop door gemeenten AGENDA 2
  • Dia 3
  • sept 2013Zorginkoop door gemeenten 3 DE VERPLICHTING OM AAN TE BESTEDEN?
  • Dia 4
  • Gemeente koopt Wmo diensten in Gemeente is aanbestedende dienst Aanbestedende diensten moeten voor opdrachten boven drempelwaarde de aanbestedingsregels volgen (Aanbestedingswet 2012) Wmo diensten zitten boven drempelwaarde Dus: Wmo diensten moeten aanbesteed worden ! sept 2013Zorginkoop door gemeenten MOETEN WMO OPDRACHTEN WORDEN AANBESTEED? THE INCONVENIENT TRUTH 4
  • Dia 5
  • Voor de aanbesteding van diensten zijn er twee regimes: 2A diensten zoals schoonmaak: volledig regime 2B diensten zoals maatschappelijk werk: beperkt regime Ook voor 2B diensten dus een aanbesteding doen ! Zo heet het formeel Maar zo voelt het niet . sept 2013Zorginkoop door gemeenten MOETEN WMO OPDRACHTEN AANBESTEED WORDEN? THE TRUTH AND NOTHING BUT THE TRUTH 5
  • Dia 6
  • Ook voor 2B diensten dus een aanbesteding doen ! Zo heet het formeel Maar zo voelt het niet . Aankondiging vooraf (opdat iedereen mee kan doen) Publicatie achteraf (van uitslag) Daartussen mag je alles zelf verzinnen, dus ook onderhandelen En dus kun je nauwelijks op procedure fouten betrapt worden Sommigen (Tim Robbe) noemen dit bestuurlijk aanbesteden Dat kan dus op allerlei manieren sept 2013Zorginkoop door gemeenten 6
  • Dia 7
  • Hoe doe je dat met 75 partijen ? En als je tegenover een monopolist zit? Als je geleidelijk meer partijen wilt introduceren? Ook dat vereist professioneel opdrachtgeverschap sept 2013Zorginkoop door gemeenten MAAR GELUKKIG (?) MOGEN WE ONDERHANDELEN BEZINT EER GE BEGINT 7
  • Dia 8
  • sept 2013Zorginkoop door gemeenten SUBSIDIREN? 8
  • Dia 9
  • Het begrip subsidie is gedefinieerd in de Algemene wet bestuursrecht in artikel 4:21 lid 1. Van een subsidie is sprake als: een aanspraak op financile middelen bestaat, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde. SUBSIDIE College van B&W (BO van de gemeente) College van B&W (BO van de gemeente) Instelling / Onderneming Subsidievoorwaarden Zorginkoop door gemeentensept 2013 9
  • Dia 10
  • Het begrip overheidsopdracht is gedefinieerd in het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao). Een overheidsopdracht is volgens artikel 1 sub h, i en j: een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel tussen n of meer aanbestedende diensten en n of meer ondernemingen. OVERHEIDSOPDRACHT Gemeente (= aanbestedende dienst) Instelling (=Onderneming?) Zorginkoop door gemeentensept 2013 10
  • Dia 11
  • Algemene wet bestuursrecht artikel 4:36 : ter uitvoering van de beschikking tot subsidieverlening () een overeenkomst (kan) worden gesloten. En tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van de subsidie zich daartegen verzet, () in de overeenkomst kan worden bepaald dat de subsidieontvanger verplicht is de activiteiten te verrichten waarvoor de subsidie is verleend. SUBSIDIEOVEREENKOMST Gemeente (= private rechtspersoon) Instelling / Onderneming College van B&W (BO van de gemeente) College van B&W (BO van de gemeente) Subsidievoorwaarden Zorginkoop door gemeentensept 2013 11
  • Dia 12
  • Vrije keuze wordt sterk beperkt: Subsidie mag zeker niet: Als initiatief van gemeente komt Als ontvangende organisatie commercile activiteiten uitvoert Als er meer gegadigden zijn die de activiteiten willen uitvoeren Subsidie kan niet: Als het uitvoeren van de activiteiten afdwingbaar moet zijn (zoals in het sociaal domein) Zorginkoop door gemeenten IS ER EEN VRIJE KEUZE? sept 2013 12
  • Dia 13
  • sept 2013Zorginkoop door gemeenten DE VERANDERENDE SITUATIE VOOR GEMEENTEN 13
  • Dia 14
  • 1.Salarissen ambtenaren 2.Overdrachtsuitgaven (o.a. bijstand) 3.Inkoop: tot 2007 ca. 1000 per inwoner per jaar Levering producten Werken: wegen, riolering, etc. Diensten: inhuur, advieswerk, etc. maar ook al veel in het sociaal domein (al dan niet via subsidies) WAARAAN GEVEN GEMEENTES GELD UIT? sept 2013Zorginkoop door gemeenten 14
  • Dia 15
  • Gemeenten waren al verantwoordelijk voor WVG Plus (bij introductie WMO in 2008): Hulp bij het Huishouden Plus (aangekondigd 2013 veelal ingevoerd per 2015): Individuele begeleiding Persoonlijke verzorging Jeugdzorg ZZP 3 en 4 Participatiewet sept 2013Zorginkoop door gemeenten DE INHOUD ZORG EN WELZIJN / WMO 15
  • Dia 16
  • Orde van grootte per 100.000 inwoners: WVG: 5 miljoen Hulp bij het Huishouden: 10 miljoen Begeleiding: 25 miljoen participatiewet20 miljoen Jeugdzorg: 5 miljoen Persoonlijke verzorging 10 miljoen Gevolgen ZZP 3 en 4 ? Totaal: ca. 100 miljoen sept 2013Zorginkoop door gemeenten GAAT OM FORSE BEDRAGEN 16
  • Dia 17
  • sept 2013Zorginkoop door gemeenten WORDT GROOTSTE DEEL VAN GEMEENTELIJKE INKOOP 17 sectorCa. 1990NuNa 2015 Facilitair25%20%15% Harde sector50%40%30% Sociaal domein25%40% 55%
  • Dia 18
  • Binnenhalen kennis en kwaliteiten voor dit veld Intern veranderende verhoudingen Indeling afdelingen / diensten Portefeuille verdeling wethouders Machtsverhoudingen Verdeling met cordinatie of centralisatie Externe samenwerking in diverse verbanden Jeugdzorg, HH, Inkoop, etc. sept 2013Zorginkoop door gemeenten GEMEENTELIJKE ORGANISATIE ? 18
  • Dia 19
  • WVG en HH betreft relatief zelfstandige en mondige burgers Begeleiding en Jeugdzorg zijn veel meer de zware gevallen Gemeenten hebben daar relatief weinig kennis van En nauwelijks ervaring mee Inhoud van de taak is ook nieuw: Somatisch, Psychosomatisch, Psychisch Jeugd - denk ook aan gedwongen kader Zorg en verzorging sept 2013Zorginkoop door gemeenten HET GAAT OM EEN NIEUWE GROEP 19
  • Dia 20
  • Bedoeling van decentralisatie is niet alleen verschuiving Maar ook inhoudelijk anders werken Nieuwe stijl Kanteling Betekent dat nieuwe producten ontwikkeld moeten worden Op maat van individuele clint Geen individuele rechten, maar gemeente moet compenseren Vanuit heel andere filosofie: wat kan clint (en zijn omgeving) nog wel? In plaats van: wat kan clint niet? sept 2013Zorginkoop door gemeenten 20 HET GAAT OM NIEUWE PRODUCTEN
  • Dia 21
  • Ook aanbieders niet gewend aan commercile rol Geen idee wat het betekent om te moeten verkopen Of hoe inkoop eigenlijk werkt Opdrachtnemer kent eigen kostprijs niet Hoe om te gaan met regionale monopolie-positie Welke houding aan te nemen op de markt: In voorbereiding Bij contractering Tijdens contract sept 2013Zorginkoop door gemeenten OOK NIEUWE ROL VOOR AANBIEDERS 21
  • Dia 22
  • Nieuwe producten ontwikkelen in een nieuwe verhouding Terwijl kennis / ervaring ontbreekt bij vragers (gemeenten) bij aanbieders En dat: terwijl er giga-contracten boven de tafel zweven En de totaal omzet stevig (ca. 25%) afneemt, en aanbieders dus moeten vechten om te overleven En in een tijd van gemeentelijke verkiezingen sept 2013Zorginkoop door gemeenten ENORME OPGAVE 22
  • Dia 23
  • sept 2013Zorginkoop door gemeenten ASPECTEN VAN ZORGINKOOP VOOR GEMEENTEN 23
  • Dia 24
  • Basisvraag: welke sturingsrol wil de gemeente vervullen? Hoeveel regie neemt de gemeente? Twee benaderingen te zien: 1.ik ben niet de professional professional is bepalend 2.ik neem de verantwoordelijkheid gemeente is bepalend Ad 1: gemeente contracteert aanbieder(s) voor organisatie toeleiding en uitvoering Ad 2: gemeente organiseert toeleiding en contracteert aanbieders voor uitvoering NB: keuze aanbieder op andere plek! sept 2013Zorginkoop door gemeenten DE BASISVRAAG 24
  • Dia 25
  • Visie zou moeten gaan over: Basiskeuze tussen 1 en 2 (en allerlei tussen posities) Wordt veelal niet vermeld in visienota Of tenminste : Keuze tussen budget en kwaliteit Vast (maximaal) budget: dan hopen dat kwaliteit voldoende is Vaste (minimale) kwaliteit: dan hopen dat budget voldoende is Deze punten staan er meestal NIET in De meeste beleidsvisies die ik ken beloven: vrede op aarde en in alle mensen een welbehagen. sept 2013Zorginkoop door gemeenten WELKE VISIE OP DECENTRALISATIES .? 25
  • Dia 26
  • Aanbieders hebben (gerechtvaardigd) eigen belang in het licht van de forse reductie van het budget (-25%) Natuurlijk via rechtstreekse concurrentie Maar belangrijker is de mogelijkheid van substitutie (in en uit): Met andere terreinen financiers : AWBZ, ZVW, WMO Binnen de gemeente: WMO, Bijstand, onderwijs, welzijn Bij multi-problematiek: hoofdaannemer - onderaannemer er zijn veel (>100) aanbieders actief: groot en klein Onderlinge substitutie Dat kan ook gevolgen hebben voor inhoudelijke kwaliteit sept 2013Zorginkoop door gemeenten LET OP: SUBSTITUTIE IS EEN ESSENTIEEL ASPECT 26
  • Dia 27
  • De gemeente is weldra vrijwel de enige vrager op de markt van Zorg en Welzijn: monopsonie Door haar optreden bepaalt de gemeente welke en hoeveel aanbieders op termijn overleven en welke niet De gemeente bepaalt de marktordening!