Boris Pasternak

  • View
    60

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

Slayt 1

Boris Leonidovi Pasternak

Doum: 10 ubat 1890 - Moskova

lm: 30 Mays 1960 Peredelkino

Etnik kken: Yahudi asll Rus

Meslek: air, Yazar

Dnem: 20. yzyl

nemli dlleri: Nobel dl 1958

ocukluu ve EitimiRus Ortodoks Kilisesine kabul edilmi aslen Yahudi olanvarlkl bir sanat ailenin en byk ocuu idi. Babas Leonid Pasternak, tannm bir ressam; annesi Rosa Kaufman bir konser piyanisti idi.

1898de 8 yandayken kardeiyle (sada)

Ressam Yuriy Annenkov, Pasternak yle betimlemitir : Boris Pasternak : Byk gzl, dolgun dudakl, dalgn ve gururlu baklar olan, uzun boylu, ahenkli yryl, berrak ve gzel sesli bir delikanl..

Dnyada her eyden ok mzii sevdim, onu da Skryabina ile sevdim

Baz zamanlar piyano alma alkanl bende kaybolmu yeteneimi geri getirme durumuna kadar geldi. Sonra evremdeki insanlardan kamaya, konserlere gitmemeye, piyanoya bakmamaya karar verdim ER RDE mezunu Esra Elmacolunun tezinden alnt. (2004)

I. Dnya Sava yllar Takvimlerin 1915i gsterdii bu yllarda bir yandan da 1. Dnya Sava gereklemektedir. Ancak Pasternak ocukken geirdii talihsiz bir kazadan dolay bir baca ksa olduu iin askere alnmaz.

Edebi ynden ok verimli geirdii bu yllardan sonra Ekim Devriminin balamasyla birlikte 1917de Moskovaya dner.

1922 de Sanat Enstitsnde renci olan Yevgeniya Luriyile evlenen air, eiyle birlikteBerline giderek ailesini ziyaret etti. Hayatnn geri kalannda hemen hemen her sene ailesini ziyaret izni iin bavuran ama izin alamayan Pasternak iin bu, ailesini son gr olmutur.

1923 te Olu Yevgeniy dnyaya geldi

1931de ilk einden ayrlan Pasternak , 1934 ylnda nl piyanistHeinrich Neuhausun ei Zinaida Neuhausile ikinci evliliini yapt. 1 ocak 1938 gecesi olu Leonid dnyaya geldi.

ok baarl olduu eviri iinden elde ettii kazan ile imdilerde mze olarak kullanlan Moskova dndaki yazarlar ky Peredelkinodan evini ald. 1936

H e, 3.

1931de Moskovada tant Grc air P.Yavilinin daveti zerine ailesi ile birlikte Tiflise gider ve orada zamann nl Grc yazar T.Tabidze ile tanr.

T.Tabidze (ortada )

1946dan itibaren pek ok yazar arkada tutukland. Kendisi 1958e kadar hi kovuturma ve soruturmaya uramad ve tutuklananlar kurtarmak iin urat. Grc airlerin yaptlarn Rusa'ya evirmesi nedeniyle,Stalin'in gzne girdii ve bu sayede srgne gnderilmekten kurtulduu dnlr.

Pasternak kendisinden 22 ya gen olan ve edebiyat dergilerinde editrlk yapan Olga Ivinskaya ile 1946da tanp ak oldu ve yaamnn geri kalannda onunla evlilik d bir iliki srdrd. lmnden sonra Olga Ivinskaya ve Olgann kz Irina, Pasternakn batl yaynclarla ilikisini salamakla sulanp tutuklandlar. Irina 1962de, Olga ise 1964te serbest brakld.

Edebi Yaam O ne bir devrimci, ne siyaseti, ne de kendi vatannn dman. O direnmeye almamtr, sadece kendi lkesinin vatanda olmak istemitir. Tm yazar ve airler gibi duygu ve dncelerini eserlerine yanstmtr. Baka birilerinin istei zerine ne konumu ne de dnmtr, hatta onu yapmay aklna bile getirmemitir. lkesinin ve halknn tm zorluklarn derinden hissetmi ve bana ne geldiyse vatann sevmekten gelmitir.

Grd mzik ve felsefe renimi yazarn kaleme ald eserlerde izlerini hep gsterdi. 1914te ilk eseri olan Bulutlarda kiz ( ) yaymland. Bu eserde simgecilik etkisi tayan iirleri yer alyordu.

Bu zamanlar da yazd iirlerin simgecilik etkisi tamasna Mayakovski gibi futurist airlerle tanmas neden olmutur.

1915 yllarnda Ural blgesinde alt zamanlarda iki cilt iir yazd. Bu ciltlerden birisi 1915te bir yangnda yok olmu, dieri ise 1917deBariyerlerin stnde( ) adyla yaymlanm ve byk ilgi grmtr. Ekim Devriminin gereklemesine kadar geen srede Kzkardeimin Yaamn yazd - , ama sava nedeniyle yaymlanmad, fakat 1922de RuslarnSamizdatdedikleri bir yntemle yurtdna karlp geni bir kitleye tantld. 1920 senesinde ise Temalar ve Varyasyonlar adl iir kitabn yazd.

1920lerde iirler ve ksa ykler yazmay srdren Pasternakn ykleriLuversin ocukluu(1922) adl kitapta topland. 1925 ve 1930da Mayakovskinin ve S.Yeseninin intiharlarndan sonra,Rusyann yaayan en byk airi nvanntad. Her ne kadar 1934te Sovyet Yazarlar Birlii bakan seildiysede 1936dan itibaren iirlerini yaymlanmas yasakland. iirlerini yaymlayamaz olunca iir evirileri yapmaya yneldi. ngiliz, Fransz, Alman, Polonyal ve Grc airlerin eserlerini Rusaya evirdi.Shakespearein en baarl evirmeni olarak n yapt.

Bulutlarda ikiz(1914) Engellerin stnden(1917)Kzkardeim Hayat(1922)Tem ve eitlemeler(1923)Hava Yollar(1924)1905 Yl(1927)Temen Schmidt(1927)kinci Dou(1932)Erken Trenler(1943)Yeryz Enginlii(1945)Gece(1956)iir Yaptlarevirilen Baz iirler Austos - Osman TRKAYFrtnadan Sonra Ataol BEHRAMOLUK iiri - Ataol BEHRAMOLUKorkulu Rya Cemal SreyaNobel dl - Ataol BEHRAMOLUyledir yle Balar Cemal Sreya

eviren: Ataol Behramolu

Bitkinim, izlenen bir hayvan gibiGrlt, amata ardmsra.Bir yerlerde insanlar, zgrlk, aydnlkBir k yolum yok darya.

Kara bir orman ve gl kysDevrik bir kknar kt karmdaYolum kesilmi drt bir yandanOlsun artk ne olacaksa.

Ne yaptm, ilediim su ne,Katil miyim, mcrim miyim ben?lkemin gzellii stne iirlerimleBen deil miyim dnyaya gz ya dktren.

Yine de, ok az kala lmmeGelecek bir zamana inanyorum.Alakl ve ktlAacana iyilik ruhununNobel dl

Yaptlarnda doa tutkusunu doaya ilikin imgelerle dile getirmi, insan ve toplum sorunlarn kaynam bir btnlk iinde yanstmtr. lk iirlerindesembolizmveftrizmakmnn etkileri grlmtr. Pasternak bireysel yaratcln toplumsal eyleme boyun emek zorunda kald bir dnemde yetimi, iirinde bireysel ve toplumsal yaantlar organik bir btnle kavuturmu, toplumsal sarsntlar kendi benliinde derinliine yaayarak ann trajik gerekliini dile getirmitir. iire yeni syleyi zellikleri kazandrm. zellikle ak ve tabiat temalar zerinde durmutur.mgeveszdizimiasndan Rus iirine getirdii yeniliklerle geleneksel Rus iirinin yaln biimlerini uzlatrmtr. amzn en byk airlerinden biri saylmaktadr.

Doktor Jivago Boris Pasternakn Rus Devrimi srasnda geen nl romandr.Roman, 1917 devrimi srecinde Sovyetler Birlii'nin panoramasn sunan bir eserdir.Eseri yazmas airin Ural dalarndaki deneyimlerine dayanr. 1945te babasnn lmnden sonra ilk roman yazmaya younlat ve 1954te bitirdi.

Yazarn1956'da Noviy Mir Dergisi'ne gnderdii ilk roman Doktor Jivago,SSCB resmi grne uygun yazlmad gerekesiyle reddedildi.1957'de ilk keztalya'ya gizlice karlan roman, burada hemRusahem detalyancaolarak ayn anda yaymland. Ertesi ylngilizce baslan "Doktor Jivago" ksa srede eitli dillere evrilerek dnyaca nlendi.

Konusu: Rusya'da1917Ekim Devrimive hemen sonrasnda patlak verenRus Sava(1917-1922) srasnda geen roman, adn kahraman air DoktorYuri Jivago'dan almtr. Arka plannda bu siyasi alkantlarn btn detaylaryla anlatld bu destans romann n plannda da iki kadn arasnda kalp sadakat ve ihtiras arasnda bocalayan, hayatnn kontrol kendi elinden alnm ve savan paralad yokluklarla dolu bir lkede oradan oraya srklenen ayn zamanda air bir tp doktorunun dram anlatlr. Roman 1959, 1965, 2002, 2006 senelerinde birka lkede sinema uyarlamas yaplmtr. Roman byk bir dehann almas ve komnist rejime ba kaldrmann en nemli rneidir. SSCB'de uzun yllar yasak olan roman,1985'deki demokratikleme hareketi dneminde yaymlanabildi.

21

Nobel dl Pasternak, iirleri nedeniyle 1946-1950 arasnda her yl Nobel Edebiyat dlne aday gsterilmiti. 1958de Doktor Jivago romannn btn dnyada grd ilgi stne bir nceki yln Nobel Edebiyat dln kazananAlbert Camustarafndan tekrar aday gsterildi. Ancaksve Akademisininkurallarna gre eserin orijinal dilde teslim edilmesi gerekliydi. Rusa kitap son anda Nobel Komitesine sunuldu.

Moskova yaknlarndaki Pederelnikoda yaayan yazaraNobel Edebiyat dlne layk grld 23 Ekim 1958de bir telgrafla bildirildi. Pasternak, o gn bu telgraf Memnunum, medyunum, onurlandm, ardm" eklinde yantlad. Ancak 29 Ekimde ikinci bir telgraf gndererek dl reddettiini aklad. Kimilerine gre yazar, bu dln kendisine Sovyet rejimini eletirdii iin verildii, siyasi bir karar olduu dncesiyle reddetmi, kimilerine gre ise Sovyetler Birlii ynetimi onu dl reddetmeye zorlamtr.

2007'nin ilk gnlerinde ngiliz gazetesiThe Sunday Times, bir Rus aratrmacya dayandrd haberinde Pasternak'n Nobel dl almasnda ngiliz ve Amerikan gizili servislerinin rol olduu iddiasn ileri srd.Habere gre Pasternak'n Doktor Jivago romannn batl arkadalarna yollad kopyalarndan bir tanesi Malta'da ele geirildi. VeCIAezamanl olarak Avrupa'nn birok merkezindeDoktor Jivago'yu Rusa olarak bastrtt. Gazetenin iddiasna gre bu operasyon, roman yasaklayan Sovyet ynetimini kk drmek iin planland. 1989da olu Yevgeny Borisovich Pasternak Stockholme giderek Nobel dln ald.

Ait olduum toplumda bana verilmi olan dle atfedilen deer nedeniyle, bu dl reddetmek zorundaym, bu gnll reddim nedeniyle bana gcenmeyin.

(Boris Pasternakn Nobel komitesine yazd not)

"vinskaya'ya iini geri verin, dlden vazgetim.

(Boris Pasternakn Komnist Parti Merkez Komitesine yazd not)

lm nl air Pasternak 30 Mays 1960ta akcier kanserinden hayatn kaybetti. El yazsyla oaltlpMoskova metrosundadatlan duyurular sayesinde cenazenin yeri ve saatini renen binlerce Moskoval okuyucusu Peredelnikodaki cenaze trenine katlmtr.

http://pasternak-trust.org/boris/biography/http://tr.wikipedia.org/wiki/Boris_Pasternakhttp://go.mail.ru/search_images?q=+pasternak+https://ru.wikipedia.org/ wiki/,__Borispasternakn Doktor Jivago romannda rus aydnnn manevi problemleri / Esra Elmacolu; Dr.Sevin gl 2004 Yksek lisans tez almas http://katalog.erciyes.edu.tr/yordambt/yordam.phphttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGosterhttp://arsiv.ntvmsnbc.com/news/397032.asphttp://media.hoover.org/multimedia/slide-showsKAYNAKA

Hazrlayan

M.Feyzi avuolu