Click here to load reader

Makabayan Elementary Bec,PELC Makabayan

  • View
    175.918

  • Download
    5

Embed Size (px)

DESCRIPTION

This is the Basic Education Curriculum developed by the Education Department as a guide for teachers handling the subject MAKABAYAN. Included are the COMPETENCIES that the learners must acquire in the course of the session

Text of Makabayan Elementary Bec,PELC Makabayan

  • 1.(P h i lip p in e Ele m e n ta ry Le a rn in g Co m p e te n c i e s )MAKAB AYAN

2. MAKABAYANDESKRIPSYONAng Makabayan ay binubuo ng mga sumusunod na asignatura: Sibika at Kultura; Heograpiya, Kasaysayan at Sibika (SK;HKS)Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan (MSEP)Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan (EPP)Edukasyon sa Kagandahang-Asal at Wastong Pag-uugali (EKAWP) Ang Makabayan para sa Una, Ikalawa at Ikatlong Baitang ay binubuo ng Sibika at Kultura na nagsisilbing batayang aralin sa pagsasanib ng Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan. Ito ay pag-aaral ng pakikipag-ugnayan ng tao sa lipunan at sa pamahalaan; ang kanyang mga karapatan at bahaging ginagampanan, tungkulin at pananagutan bilang mamamayan. Tumutukoy rin ito sa paglinang ng mga pagpapahalagang moral at ispiritwal; pagkakaroon ng kamalayan sa mga pamana ng lahi at malikhaing pagpapahayag ng sariling damdamin sa Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan.Ang Heograpiya/Kasaysayan/Sibika para sa Ikaapat na Baitang ay nakatuon sa Heograpiya. Naglalayon ito na mabigyan ang mga mag-aaral ng pananaw tungkol sa kapaligirang pisikal, panlipunan at pagkabuhayan; ang mga paraan ng pakikibagay/pakikiangkop at ang wastong pangangasiwa nito. Kabilang dito ang mga katangiang pangheograpiya ng bansa tulad ng mga anyong lupa at tubig, klima, halaman, hayop, lokasyon, direksyon, taas ng lugar, populasyon, at ang paggamit, pangangalaga at pagpapabuti sa mga ito. Para sa Ikalimang Baitang, ang pokus na disiplina ay Kasaysayan. Naglalahad ito ng kontinuum ng mga suliranin, tagumpay at mga pangyayari na nakaimpluwensya sa kasalukuyan; ang mga pagbabago sa lipunan na naging sanhi ng pagsibol ng bago at maraming pagkakataon at pakinabang para sa paglinang ng kakayahan ng tao at ang mga programa sa kasalukuyang lipunan na naglalayong makatulong sa pagkamit ng minimithing bukas. Para sa Ikaanim na Baitang, ang pokus ay ang Sibika. Tumatalakay ito sa ugnayan ng tao at ng pamahalaan; mga karapatang tinatamasa, bahaging dapat gampanan, tungkulin at pananagutan bilang mamamayan. Ang Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan ay nakatuon sa paglinang sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng tahanan na magiging daan sa pagpapatatag ng pamilya. Ang mga gawain ay nagbibigay-diin sa paglinang ng kanais-nais na saloobin, batayang kasanayan at mga gawi sa paggawa sa pamamagitan ng mga araling may kaugnayan sa pang-araw-araw na gawain sa tahanan, paaralan at sa pamayanan at ang paglikha ng mga bagay na kapaki-pakinabang.1 3. Ang mga aralin na ituturo sa bawat buwanang pagmamarka ay sumasaklaw sa edukasyong pantahanan, agrikultura, sining pang- industriya, tingiang pangangalakal at impormasyong teknolohiya. Sa pamamagitan nito, mabibigyan ang mga bata ng mga karanasan sa mga kasanayan para sa ibat ibang hanapbuhay. Isang katangian ng pagtuturo ng asignaturang ito ang pagiging flexible upang matugunan ang mga pangangailangang lokal at panrehiyon. Gayundin, ang mga paaralan ay binibigyan ng laya sa pagpili ng mga gawaing sadyang angkop sa karanasan ng mga bata.Sa Musika, Sining at Edukasyon sa Pagpapalakas ng Katawan (MSEP) ang mga bata ay nakapagpapahayag ng kanilang damdamin, ideya, at imahinasyon. Sa pamamagitan ng musika, sining at edukasyong pagpapalakas ng katawan, at iba pang malikhaing gawain at proyekto, malilinang ang pagpapahalaga sa mga katutubo at kontemporaring sining. Bibigyan ng pagkakataon ang mga bata na magamit ang kanilang natutuhan sa mga gawaing nakaaaliw. Habang papataas ng baitang ang bata, ang kaangkupang pisikal at mga kasanayang panlaro (lead-up games), musika at pagkamalikhain sa disenyo at craft construction ay higit pang lilinangin.Ang Edukasyon sa Kagandahang Asal at Wastong Pag-uugali (EKAWP) ay isasanib sa lahat ng antas. Ito ang mga batayang pagpapahalaga na likas sa bawat asignatura. MGA INAASAHANG BUNGA SA MAKABAYANMITHIIN:Nakapagpapakita ng:sapat na kaalaman at kamalayan sa mga pambansang pagkakakilanlan, kapaligiran at pagpapaunlad ng kabuhayan, agham at teknolohiya; mapanuri at malikhaing pag-iisip tungo sa mapanagutang pagpapasya sa mga isyu o usaping kinakaharap; pagpapahalaga sa sining, musika, laro, sayaw at iba pang bahagi ng kultura gayundin sa pagiging Pilipino at sa kanyang mga karapatan at pananagutan bilang mamamayan; positibong saloobin sa paggawa upang makapamuhay nang produktibo sa isang bansang mapayapa; at kakayahang makaagapay sa mabilis na pagbabagong nagaganap sa mundo2 4. MAK ABAYAN(S IB IKA AT KU LTU RA HEOGRAP IYA/KAS AYS AYAN/S IB IKA) 3 5. MGA INAASAHANG BUNGASIBIKA AT KULTURA; HEOGRAPIYA/KASAYSAYAN/SIBIKA MITHIIN: Nagpapakita ng pagmamahal sa bayan at pagmamalaki sa mga pambansang pagkakakilanlan, at mga karapatan at tungkuling dapat gampanan; may positibong saloobin at pagpapahalagang nakatutulong sa pag-aangkop sa nagbabagong panahon; may kakayahan sa pangangasiwa sa kapaligiran, kasanayan sa masusi at mapanuring pag-iisip at may global na pananaw upang makaagapay sa mga pagbabago sa daigdigPagkatapos ng Ikaanim na Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagmamalaki bilang mamamayang Pilipino at ang pagiging kabilang sa bansang Pilipinas at sa pamayanang global; nagkakaroon ng kasanayan sa mapanuring pag-iisip at matalinong pagpapasya sa pangangasiwa ng kapaligiran upang makaagapay sa mabilis na pagbabagong nagaganap.Pagkatapos ng Ikalimang Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagpapahalaga sa mga pangyayaring naganap at nagaganap sa ibat ibang aspeto ng pamumuhay (panlipunan, pangkabuhayan at pulitikal) ng mga Pilipino sa ibat ibang panahon na nakatutulong upang magkaroon ng magandang kinabukasan.Pagkatapos ng Ikaapat na Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagmamalaki at pagpapahalaga sa katangiang pangheograpiya, mga yaman at industriya, at sa mga pagsisikap ng bawat rehiyon na mapaunlad ang Pilipinas at ang kulturang nagpapakilala sa ating pagka-Pilipino.Pagkatapos ng Ikatlong Baitang, nakapagpapakita ang mga bata ng pagpapahalaga sa mga yaman ng bansa, sa mga karapatang tinatamasa at mga tungkuling dapat gampanan at may positibong saloobin sa paggawa na nakatutulong sa pag-unlad ng pamumuhay.Pagkatapos ng Ikalawang Baitang, nakikilala ang mga bata ang sarili at ang mga katangian at sagisag na nagpapakilala sa mga Pilipino at sa bansa; may mga karapatan at tungkulin sa paglinang ng kakayahan at nakikilahok sa mga gawain sa pamayanan.Pagkatapos ng Unang Baitang, nagkakaroon ang mga bata ng kamalayan bilang Pilipino; may mga karapatang tinatamasa at mga tungkuling dapat gampanan bilang kasapi ng mag-anak at para sa kabutihan ng kapwa. 4 6. Mga Batayang Kasanayan sa Pagkatuto sa SIBIKA AT KULTURAI IIIII PAMBANSANG PAGKAKAKILANLAN PAMBANSANG PAGKAKAKILANLANPAMBANSANG PAGKAKAKILANLANNakikilala ang mga bagay na nagpapakilalaNakikilala ang mga katangiang nagpapakilala Naipagmamalaki ang katangiang pisikal ng sa mga Pilipinosa mga Pilipino at sa bansang Pilipinas bansang Pilipinas at ang mga bagay nanagpapakilala sa mga Pilipino A. Nakikilala ang sarili bilang Pilipino A. Natatalakay ang mga katangiangnagpapakilala sa mga Pilipino A. Naipaliliwanag na ang Pilipinas ay 1. Nakikilala ang mga Pilipino isang kapuluan1. Nakikilala ang mga Pilipinong bumubuo sa 1.1 Nasasabi na siya ay Pilipino mga pamayanan 1. Nasasabi na ang Pilipinas ay isangkapuluan 1.2 Nasasabi na ang kanyang ama o ina/ 2. Natutukoy ang mga katangi-tanging ama at ina ay mga Pilipino ugaling nagpapakilala sa mga Pilipino 1.1 Nasasabi kung ano ang pulo2. Nakikilala ang iba pang Pilipino3. Naipakikita ang mga katangiang 1.2 Natutukoy ang mga pulong bumubuo ngnagpapakilala sa mga Pilipino saPilipinas 3. Nailalarawan ang katangiang pisikal ngpamamagitan ng mga Pilipinopagtulong sa kapwa 1.3 Naipaliliwanag kung ano ang kapuluan paggalang sa nakatatanda 4. Nasasabi na iba-iba ang katangiang1.4 Naiguguhit o nailalarawan ang pisikal ng mga PilipinoB. Nailalarawan ang sariling bansapulo/kapuluan5. Nasasabi nang may kasiyahan na Ako 1. Nasasabi na ang Pilipinas ay binubuo ng2. Natatalakay ang mga kapakinabangan ng ay Pilipino ibat ibang pamayanan pagiging isang kapuluan6. Naaawit nang may damdamin ang awiting 2. Nailalarawan ang kapaligiran ng sariling B. Nasusuri ang mga katangiang pisikal Ako ay Pilipinopamayanan at ang iba pang pamayanangng bansaPilipino B. Nakikilala ang sariling bansa 1. Naibibigay ang naiibang katangian ng mga3. Nakabubuo ng konklusyon na ang anyong tubig 1. Nasasabi na ang kanyang bansa aypamayanang Pilipino ay may ibat bang Pilipinaskapaligiran 2. Nasasabi ang kakaibang katangian ngmga anyong lupa 2. Natutukoy ang mga bansang nakapaligid 4. Nailalarawan ang ganda at yaman ng sa Pilipinas bansa5 7. III III 3. Nakikilala ang magagandang tanawin at 4.1 Natutukoy ang mga likas na anyong lupa C. Nagagamit ang mapa sa paglalarawan pook pasyalan ng sariling pook/bansa na nagpapaganda sa bansa ng bansa4. Nailalarawan ang magagandang tanawin4.2 Napaghahambing ang mga anyong lupa 1. Natutukoy ang mga pangunahin at at pook pasyalan ng sariling pook/bansasa bansa pangalawang direksiyon5. Nakatutulong sa pagpapanatili ng4.3 Natutukoy ang mga likas na anyong tubig 2. Nagagamit ang mga pangunahin at kagandahan ng tanawin at pook pasyalan na nagpapaganda sa bansapangalawang direksiyon sa pagsasabi nglokasyon sa mapa ng malalaki at maliliit na 6. Nakikilala ang mga anyong tubig at4.4 Napaghahambing ang mga anyong tubig pulo ng bansa anyong lupa ng bansa sa bansa3. Napaghahambing ang malalaking pulo 7. Nailalarawan ang mga anyong tubig at5. Nakikiisa sa pangangalaga sa mga likas ayon sa lokasyon o direksiyon, laki at anyong lupa ng bansa na yaman ng bansa kaanyuan8. Nasasabi ang kahalagahan ng mga 5.1 Natatalakay ang paraan ng4. Nakikilala ang mapang pisikal anyong tubig at anyong lupa sa bansa pangangalaga sa yaman tubig 4.1 Nakikilala sa larawan at sa simbolo ng 9. Nakalalahok sa mga gawaing may5.2 Natatalakay ang mga paraan ngmapa ang ibat ibang anyong lupa at anyong kinalaman sa wasto at matalinong gamit ngpangangalaga sa yaman lupa tubig anyong tubig at anyong lupa ng bansa6. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng 4.2 Naituturo sa mapa ang mga C. Nakikilala ang globo bilang larawan ngyaman tao ng bansa mahahalagang anyong lupa at anyong tubig mundo ng bansa6.1 Nakikilala ang yaman tao ng bansa 1. Nasasabi na ang Pilipinas ay bahagi ng 4.3 Nakagagawa ng payak na mapa ng mundo6.2 Nasasabi ang katangian ng mga pangkatpamayanan/bansa na ipinakikita angng taong bumubuo sa populasyon ng bansamahahalagang anyong lupa at anyong tubig 2. Naituturo sa globo ang lokasyon ng Pilipinas6.3 Naiisa-isa ang mga pangkat na5. Nakikilala ang mapang pangklimabumubuo sa populasyon ng bansa 3. Nasasabi na Pilipinas ang kanyang bansa5.1 Napaghahambing ang klima sa ibat at bansa ng mga Pilipino 6.4 Naiisa-isa ang bumubuo ng populasyongibang bahagi ng bansa sa tulong ng mapangumaasa at inaasahanpangklima6 8. I II III 4. Nagagamit ang mga panturo ng6.5 Napaghahambing ang populasyong 5.2 Naipaliliwanag ang mga dahilan ng kinalalagyan ng isang bagay/ lugar tulad ng: umaasa at populasyong inaasahanpagkakaiba/ pagkakahawig ng klima sa ibat sa kanan; sa kaliwa; sa itaas;saibang bahagi ng bansa harapan;sa likuran 6.6 Napaghahambing ang populasyongnagbibigay ng produkto at populasyong5.3 Natutukoy ang klima sa sariling 5. Naikikilos ang katawan ng buong pag-nagbibigay ng paglilingkod pamayanan iingat sa sarili at sa panlahatang lugar sa ibat ibang patutunguhan/direksiyon7. Natatalakay ang mga paraang ginagawa5.4 Naiisa-isa ang mga salik na mayng pamahalaan sa pangangalaga ng yaman kinalaman sa klima D. Nakikilala ang mga sagisag na tao ng bansa nagpapakilala sa bansa6. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa8. Natutukoy ang mga makasaysayang pookklima ng bansa 1. Natutukoy ang mga sagisag ng bansang bansa - watawat ng bansaD. Nasusuri ang kaugnayan ng uri ng - pambansang awit9. Nasasabi ang mahahalagang hanapbuhay ng mga mamamayan sa - pambansang bayanipangyayaring naganap sa ilangkatangiang pisikal ng bansa - pambansang bulaklakmakasaysayang pook sa bansa - pambansang puno 1. Nakikilala ang pangunahing hanapbuhay - pambansang hayop 10. Naipakikita ang paggalang at ng mga Pilipino - pambansang sayaw pangangalaga sa mga makasaysayang pook - pambansang laro 2. Naiuugnay ang uri ng pangunahing - pambansang wikaC. Nakikilala ang mapa bilang patag na hanapbuhay sa katangiang pisikal ng bansalarawan ng mundo 2. Nailalarawan ang ibat ibang sagisag ng3. Naipaliliwanag kung paano bansa1. Nakikilala ang apat na pangunahingnakikibagay/nag-aangkop ang mga tao sa uridireksiyon: Hilaga, Timog Silangan, Kanluran ng kapaligiran 3. Naipakikita ang paggalang sa pambansang awit/watawat2. Nagagamit ang mga pangunahing 4. Nasasabi ang mga paraan kung paanodireksiyon sa pagtuturo ng lokasyon ng isang mapag-iingatan ang mga pinagkukunan ng 4. Naaawit nang may damdamin ang bagay, lugar o pook sa mapaating kabuhayan Lupang Hinirang3. Nagagamit ang mga pananda sa mapa sa5. Naipakikita ang pagpapa-halaga sa 5. Nagagamit ang ibat ibang linya, hugis at pagkilala sa mga bagay o lugar kapaligiran pangunahin at pangalawang kulay sa paglalarawan ng mga sagisag ng bansa 7 9. I IIIII 5.1 Nakikilala ang ibat ibang uri ng linya at 4. Nagagamit ang payak na mapa sa 5.1 Naipakikita sa pamamagitan ng hugis sa mga sagisag ng bansapagkilala at paghanap ng mga bagay, lugar o pagguhit/pagpinta at pag-awit ang mgapookpamamaraan ng pangangalaga sa 5.2 Nakaguguhit ng ibat ibang uri ng linya at kapaligiran hugisD. Nabibigyang kahulugan ang mgasagisag na nagpapakilala sa bansa 5.2 Nakalilikha ng dibuho ng mga bagay 5.3 Nakalilikha ng gawaing sining na binubuo mula sa kapaligiran: ng ibat ibang linya at hugis1. Nabibigyang kahulugan ang bawat kulay payak na installation sa kapaligiranng watawat collage ng ibat ibang tekstura 5.4 Nakikilala ang mga pangunahin at mga pagguhit ng mga disenyo ng pangalawang kulay2. Nabibigyang kahulugan ang araw at mga dahon/bulaklakbituin sa watawat at iba pa3. Naipakikita ang paggalang sa E. Nasusuri kung bakit may pagkakaibapambansang watawat at awitsa katangiang pisikal ang mga Pilipino 4. Nasasabi ang kahalagahan ng1. Nakikilala ang mga ninuno ng mga Pilipinopambansang wika bilang sagisag ng bansa2. Nailalarawan ang katangiang pisikal ng5. Nakikilala si Jose Rizal bilangmga Pilipinopambansang bayani3. Natutukoy ang ilang pangyayari sa6. Nailalarawan ang pambansang kasuotan kasaysayan ng ating bansa na nagingdahilan ng pagkakaiba ng katangiang pisikal7. Nailalarawan ang pambansang bulaklak ng mga Pilipino 8. Naibibigay ang katangian ng kalabaw4. Nasasabi nang may kasiyahan angbilang pambansang sagisag pagiging Pilipino anuman ang katangiangpisikal9. Nasasabi ang dahilan ng pagkapili ng narabilang pambansang puno F. Nasusuri ang mga katangi-tanging ugali at saloobin ng mga Pilipino na10. Nasasabi ang kahalagahan ng mganakatutulong sa pag-unlad ngsagisag ng bansa pamumuhay8 10. IIIIII II. PAMBANSANG PAGKAKAISA 11. Naipakikita ang pagkakaroon ng1. Nailalarawan ang likas at katangi-tanging kamalayan sa mga pambansang sagisag saugali ng mga unang Pilipino/ninuno Nasasabi ang kapaki-pakinabang na gawainpamamagitan ng: para sa kabutihan ng lahat pagsasakilos ng wastong paggalang sa 2. Natutukoy ang mga katangi-tangingwatawatugaling natutuhan sa dayuhan A. Nakikilala na ang Pilipinas ay binubuo pag-awit ng may damdamin ng Lupang ng mga pamayanan Hinirang 3. Nakikilala ang mga katangi-tanging ugali pagsasagawa ng mga batayang hakbangna nagpapakilala sa ating pagka-Pilipino 1. Nasasabi ang bumubuo ng isang mag-ng sayaw na Cariosa anak na Pilipino pagguhit o pagpinta ng iba pang mga4. Naipaliliwanag kung paano nakatutulong osagisagnakahahadlang sa pag-unlad ng pamumuhay 2. Nasasabi ang iba pang bumubuo ng mag-ang mga ugaling nagpapakilala sa ating anak na PilipinoII. PAMBANSANG PAGKAKAISA pagka-Pilipino3. Napaghahambing ang ibat ibang laki ng Nakikilala ang mga gawain at pagdiriwang na 5. Natutularan ang halimbawa ng mga taong mag-anak na Pilipinopansibiko at panrelihiyon tungo sanagpakita ng mga katangi-tanging ugali at pagkakaisa/pagkakabuklod ng mga Pilipinosaloobin 4. Nahihinuha ang kinalaman ng laki ng mag- anak sa laki ng populasyon ng pamayanan A. Natatalakay ang mga gawaing6. Naipakikita sa lahat ng pagkakataon ang nagbubuklod sa mga Pilipino mga katangi-tanging ugali ng mga Pilipino 5. Nasasabi na ang mga mag-anak na Pilipino at iba pang mag-anak ang bumubuo 1. Nasasabi ang kahalagahan ngII. PAMBANSANG PAGKAKAISA ng isang pamayananpagtutulungan sa pagtugon sa pangangailangan Nakikiisa sa mga gawaing nagpapaunlad ng B. Natatalakay ang kahalagahan ng pamumuhay pagtugon sa mga pangunahing 1.1 Nakikilala ang iba pang pangangailangan pangangailangan ng pamilyang pamayanan bukod sa mga pangunahing A. Nauunawaan na ang pagkakaisa ng pangangailangan mithiin ang siyang nagbubuklod sa mga 1. Nasasabi na ang bawat mag-anak ay mayPilipino bahaging dapat gampanan sa pagtugon sa1.2 Natutukoy ang mga gawain sa pangunahing pangangailangan pamayanan na nakatutugon sa mga 1. Nasasabi na ang maunlad na pamumuhay pangangailangan ng pamayananay mithiin ng mga Pilipino 1.1 Naiisa-isa ang mga pangunahing pangangailangan 9 11. I II III 1.2 Nailalarawan ang gawain ng mga mag-1.3 Nasasabi ang kaugnayan ng dami ng tao 1.1. Natutukoy ang mithiin ng mga Pilipino na anak na tumutulong sa pagtugon sasa pamayanan sa pagtugon sa makatugon sa pangunahing pangunahing pangangailanganpangangailangan ng mga itopangangailangan1.3 Nasasabi ang kahalagahan ng2. Nailalarawan ang mga gawain sa 1.2 Natatalakay ang mga bagay na pagtutulungan ng babae at lalaki sapamayanan na nagpapakita ng nakatutulong/nakahahadlang sa pagkakamit pagtugon sa pangunahing pangangailanganpagkakabuklod ng mga tao sa panahon ngng mithiin tulad ng:sakuna o kalamidad- malaking populasyon 1.4 Natatalakay kung paano natutugunan - saloobin sa paggawa ang mga pangunahing pangangailangan ng 3. Nailalarawan ang tradisyong may- mga kaugalian ng mga Pilipino atbp. mag-anak kinalaman sa pagkakabuklod gaya ngbayanihan o palusong2. Nakikilala na ang mga Pilipino ay may 2. Nasusuri ang epekto ng laki ng mag-anak mga karapatan at tungkulin sa paglinang ng sa pagtugon sa pangunahing 4. Nailalarawan kung paano nilulutas ng mga sariling kakayahan at ng kakayahan ng pangangailangantao sa pamayanan ang kanilang suliranin kapwa3. Nasasabi na higit na may pagkakataonB. Naipaliliwanag ang mga pagdiriwang 3. Nagagamit ang sariling kakayahan upang ang maliit na pamilya na matugunan ang na panrelihiyon na nagbubuklod sa mga mapaunlad ang pamumuhay tulad ng mga pangangailangan nito Pilipinopagtitiwala sa sariling kakayahan4. Nasasabi ang kahalagahan ng 1. Naiisa-isa ang mga pagdiriwang na4. Natatalakay ang mga pagkakataon sa pagsasagawa ng bahaging dapat gampanan panrelihiyon na nagbubuklod sa mga Pilipino pamayanan/bansa na nakatutulong sa sa pagtugon sa pangunahing paglinang ng kakayahan pangangailangan2. Nailalarawan ang mga kaugaliangkaugnay ng mga pagdiriwang na 5. Napatutunayan na mahalaga angpanrelihiyonpagtutulungan upang matamo ang mithiinHal.:2.1 Nakaaawit ng mga awiting bayan paggawa ng likhang sining tulad ng myural o mosaic2.2 Naiguguhit ang mga kaugaliang kaugnay pag-awit na may kinalaman sa paggawang mga pagdiriwang na panrelihiyon at pagkakaisa 3. Naipaliliwanag kung paano nagkakabuklod 6. Nakikilahok nang buong sigla sa ibatang mga Pilipino sa pamamagitan ng mga ibang gawain batay sa kakayahan upangpagdiriwang na ito matamo ang mithiin10 12. I IIIII 5. Naisasagawa nang kusang-loob ang mga 4. Naipakikita ang pakikiisa sa mga gawaing B. Napahahalagahan ang mga saloobin at bahaging dapat gampanan bilang kasapi ngpanrelihiyon na nagbubuklod sa mga Pilipino pagpapahalagang may kaugnayan sa mag-anak sa pagtugon sa pangunahing paggawa na nakatutulong sa pagkakamit pangangailangan C. Natatalakay ang mga pagdiriwang na ng mithiin pansibiko na nagbubuklod sa mga C. Natatalakay na ang pagkakaisa at Pilipino1. Nasusuri ang kaugnayan ng mga kanais- pagtutulungan ng mga kasapi ng mag- nais na saloobin at pagpapahalagang may anak ay nakatutulong sa pagtugon sa iba 1. Naiisa-isa ang mga pagdiriwang nakaugnayan sa paggawa sa pagkakamit ng pang pangangailangan ng pamayanan pansibiko na nagbubuklod sa mga Pilipinomithiin Hal.: Araw ng Kalayaan at Araw ng Paggawa 1. Natutukoy ang iba pang pangangailangan 1.1 Nasasabi na ang ibat ibang uri ng ng mag-anak sa pamayanan tulad ng:2. Naibibigay ang kahalagahan ng mgagawain ay nakatutulong sa pagkakamit ng pagdiriwang na pansibikomithiin- malinis na pamayanan- tahimik na pamayanan 3. Nailalarawan ang mga kaugaliang2. Naipaliliwanag kung paano nakatutulong kaugnay ng mga pagdiriwang na ito sa pagpapaunlad ng pamumuhay ang mga 2. Nakikilala ang mga gawain ng kanais-nais na saloobin at pagpapahalagang mamamayan na tumutugon sa 3.1 Nakaaawit ng mga awiting maymay kaugnayan sa paggawa anumang uri ito pangangailangan ng pamayanankaugnayan sa pansibikong pagdiriwang 3. Nailalarawan ang maaaring mangyari sa 3. Natatalakay ang mga paraan ng3.2 Naiguguhit ang mga kaugaliang kaugnay pamumuhay kapag hindi ipinakita ang mga pakikipagtulungan sa pagtugon sang pagdiriwang na ito kanais-nais na saloobin at pagpapahalagang pangangailangan ng pamayananmay kaugnayan sa paggawa 3.3 Naisasagawa ang mga gawaing may 4. Nasasabi ang makakayanang gawain sakaugnayan sa pagdiriwang na ito 4. Natatalakay ang mga paraan kung paano pakikipagtulungan sa pagtugon saHal.: pagmamartsa maipakikita sa sariling pamumuhay ang mga pangangailangan saloobin at pagpapahalagang makatutulong 4. Nasasabi kung paano nagkakabuklod angsa pagpapaunlad ng pamumuhay 5. Nasasabi ang epekto ng dami ng tao samga Pilipino sa pamamagitan ng mga pamayanan sa pagtugon sa iba pang pagdiriwang na ito5. Naipakikita sa sariling kilos at pag-uugali pangangailangan ng mag-anak ang mga saloobin at pagpapahalagang may 5. Naipakikita ang pakikiisa sa mga gawaing kaugnayan sa paggawa maging anumang uri pansibiko na nagbubuklod sa mga Pilipinoito 11 13. I IIIII 6. Nakikilahok sa mga kapakipakinabang naD. Nakikiisa sa mga gawaing6. Naipagmamalaki ang anumang gawaing gawain sa pagtugon sa iba pang mga pangrelihiyon at pangsibiko na marangal pangangailangan sa paaralan at nagpapamalas ng pagkakaisa barangay/pamayananIII. PAMBANSANG KATAPATAN1. Nakikilahok sa pagdiriwang sapamamagitan ng:Napahahalagahan ang mga karapatan at D. Naipaliliwanag kung paanong ang paggawa ng poster tungkulin ng bawat mamamayan sa pagmamahal sa Panginoon ay pagsali sa timpalak pagguhit, pag-awit at pagpapaunlad ng pamumuhay nakatutulong sa pagkakaisa ng mga pagsasayaw PilipinoA. Nauunawaan na ang bawatIII. PAMBANSANG KATAPATANmamamayan ay may karapatang 1. Natutukoy ang sariling relihiyon at ng tumanggap ng paglilingkod sa ibang Pilipino Naipaliliwanag ang kahalagahan ng mgapamahalaankarapatan at tungkulin ng isang Pilipino 2. Nasasabi ang mga paraan kung paano 1. Nakikilala ang mga paglilingkod na maipakikita ang pagmamahal sa PanginoonA. Nasasabi na ang bawat karapatan ngtinatanggap sa pamahalaanbatang Pilipino ay may katumbas na 3. Naipakikita ang pagmamahal sa tungkulin2. Natutukoy ang mga kabutihang naidudulot Panginoon sa ibat ibang paraan ng mga paglilingkod ng pamahalaan sa pag-1. Nakikilala ang mga karapatan ng bata na unlad ng pamumuhay 4. Naipakikita ang paggalang sa relihiyon ng mabigyan ng iba pang pangangailangan iba 3. Naipaliliwanag kung paano natutugunan2. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng ng pamahalaan ang mga pangangailangan E. Nakikiisa sa mga gawain sa tahanan, pagkakamit sa mga karapatan at iba pangng mga mamamayan paaralan at barangay upang makatulongpangangailangan sa pangangailangan ng pamayanan 3.1 Nasasabi ang pinanggagalingan ng kita Hal.:3. Naipaliliwanag na ang bawat karapatan ayng pamahalaan upang matugunan ang mga pagsali sa proyektong pampaaralan,may katumbas na tungkulinpangangailangan ng mga mamamayanpambarangay o pampamayanan na maykinalaman sa kalinisan, kalusugan at iba3.1 Nakikilala ang mga tungkulin ng isang4. Naipaliliwanag ang epekto/ kaugnayan ngpabata mabilis na paglaki ng populasyon sa pagpapasalamat sa Panginoon sa - sa tahananpagbibigay ng pamahalaan ng sapat nabiyayang natanggap - sa paaralan paglilingkod pambayan pagmamalasakit sa kapwa- sa simbahan - sa pamayanan 12 14. IIIIII 3.2 Nasasabi ang maaaring mangyari kung 5. Napahahalagahan ang mga paglilingkod hindi gagampanan ang mga tungkulinna tinatanggap sa pamahalaan4. Naisasagawa ang mga tungkulin- sa tahanan- sa paaralan- sa simbahan- sa pamayananIII. PAMBANSANG KATAPATAN B. Natatalakay na ang bawat batangB. Nauunawaan na ang mga mamamayanNagkakaroon ng kamalayan na ang bawatPilipino ay may natatanging kakayahan ay may tungkulin sa pamahalaan upang karapatan ay may kaukulang tungkulinmakatulong sa maunlad na pamumuhay 1. Nasasabi na ang bawat bata ay may A. Nasasabi ang kahalagahan ng mganatatanging kakayahan 1. Natutukoy ang mga batas na nakatutulong karapatan ng batang Pilipinosa pagkakaroon ng maunlad na pamumuhay 1.1 Naiisa-isa ang mga gawaing 1. Nasasabi ang kahulugan ng karapatanmakakayang gawin ng isang bata2. Nakikilala ang tungkulin ng mamamayan para sa payapang pamumuhay 2. Nakikilala ang mga karapatan ng batang 1.2 Nailalarawan ang sariling kakayahan o Pilipinoang gawaing kayang gawin3. Natutukoy ang tungkulin ng mamamayan sa pangangalaga ng kapaligiran 3. Natatalakay kung paano maaaring1.3 Napaghahambing ang tanging tamasahin ng batang Pilipino ang kanyangkakayahan ng bawat bata 4. Nasasabi ang tungkulin ng mamamayan mga karapatan na tumulong sa pagpapaunlad ng 2. Nasasabi ang mga proyekto ng pamumuhay 4. Naipaliliwanag kung bakit mahalaga ang pamahalaan / iba pang samahan sa mga karapatan pagpapaunlad ng kakayahan 5. Nahihinuha ang maaaring mangyari kung hindi tutuparin ang tungkuling sumunod sa 5. Natatalakay ang mga paraang ginagawa 2.1 Naiisa-isa ang mga paraangbatas ng mag-anak at iba pang ahensiya ng nakatutulong sa isang bata upang pamahalaan upang matiyak na tinatamasamapaunlad ang natatanging kakayahan 6. Naipakikita ang pagtupad sa mga ng batang Pilipino ang mga karapatantungkulin bilang mamamayan 2.2 Natutukoy ang proyektong makakayang salihan o lahukan upang lalong mapaunlad ang natatanging kakayahan 13 15. IIIIII 6. Nasasabi na may mga proyekto ang3. Naipakikita ang pasasalamat sa pamahalaan upang tamasahin ng batang pagkakataong ibinibigay ng pamahalaan at Pilipino ang mga karapatan iba pang samahan na nakatutulong sapagpapaunlad ng kakayahan ng bata B. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagtupad sa mga tungkulin bilang isang 4. Naipaliliwanag kung paano maaaring batang Pilipinotularan ng bata ang mga tanyag na Pilipinonoon at ngayon upang mapaunlad ang 1. Nasasabi ang kahulugan ng tungkulin sariling kakayahan2. Naiisa-isa ang mga tungkulin ng bata sa 4.1 Nakikilala ang ilang bayani o tanyag na tahanan, paaralan at pamayanan Pilipino noon3. Natatalakay ang kahalagahan ng4.2 Nasasabi ang natatanging kakayahan ng pagtupad ng mga bata sa kanilang tungkulin bawat isa4. Nasasabi na ang mga karapatang4.3 Natatalakay ang paraan ng tinatamasa ng mga batang Pilipino ay may pagpapaunlad ng kakayahan ng mga katumbas na mga tungkulinbayani/tanyag na Pilipino noon5. Naisasagawa nang maluwag sa kalooban4.4 Nakikilala ang ilang tanyag na Pilipino ang mga tungkulin bilang isang Pilipinongayon na may natatanging kakayahan saibat ibang gawain 4.5 Napaghahambing ang ibat ibangparaang ginawa ng mga tanyag na Pilipinonoon/ngayon sa pagpapaunlad ng kanilangsariling kakayahan 4.6 Napipili ang mabisang paraan namaaaring tularan sa pagpapaunlad ngkakayahan 14 16. Mga Batayang Kasanayan sa Pagkatuto sa HEOGRAPIYA/KASAYSAYAN/SIBIKA IVVVI I. KINALALAGYAN AT KATANGIANG I. ANG MGA UNANG PILIPINO I. ANG MAMAMAYANG PILIPINO AT ANG PISIKAL NG PILIPINASPAGIGING KABILANG NG MGA ITO SA Napahahalagahan ang uri ng pamumuhay ng BANSANG PILIPINAS Naipagmamalaki ang katangi-tangingmga unang Pilipino kinalalagyan at katangiang pisikal ng Naipagkakapuri ang mga mamamayang Pilipinas A. Nasusuri ang paraan ng pamamahalaPilipino at ang pagiging kabilang ng mga ito ng mga unang Pilipino sa bansang Pilipinas A. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng globo at mapa sa pag-aaral ng heograpiya1. Natatalakay ang uri ng pamamahala ngA. Napahahalagahan ang tao bilang ng sariling bansa mga unang Pilipino mahalagang elemento ng estado1. Nakikilala ang mga bahagi ng mundo 1.1 Nailalarawan ang pamahalaang 1. Nasusuri ang balangkas ng populasyon barangay ayon sa gulang at kasarian ng mga bumubuo 2. Nakikilala ang ekwador, prime meridiannito at international date line bilang mga guhit 1.2 Nailalarawan ang pamahalaang sultanato na nasa isip (imaginary lines) 1.1 Nakikilala ang mga katangian ng na humahati sa mundo sa mga hating globo1.3 Naihahambing ang pamahalaang populasyon na makatutugon sa pag-unlad ng sultanato sa pamahalaang barangaybansa 3. Nasasabi ang mga katangian ng mga guhit latitud (parallels) na kaagapay ng2. Natatalakay ang kahalagahan ng batas sa 1.2 Nasasabi ang kabuuang populasyon ng ekwador pag-uugnayan ng mga Pilipino Pilipinas3.1 Nakikilala ang mga ispesyal na guhit3. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa1.3 Naipaliliwanag ang mga salik na may latitud na kaagapay ng ekwador tulad ng paraan ng pamamahala ng mga unangkinalaman sa paglaki ng populasyon Tropiko ng Kanser at Tropiko ng Pilipino Kaprikornyo, Kabilugang Arktiko at 1.4 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng Kabilugang Antarktiko B. Nasusuri ang kalagayang panlipunanmalulusog at matatalinong mamamayan sa ng mga unang Pilipinopagpapaunlad ng isang bansa 3.2 Nasasabi ang kahalagahan ng mga ispesyal na guhit latitud (parallels) 1. Naipaliliwanag ang kalagayang panlipunan 2. Nailalarawan ang pagkakaiba ng ng mga unang Pilipino populasyon sa mga pook urban at pook rural 4. Nasasabi ang katangian ng mga guhit longhitud 1.1 Naiisa-isa ang mga bagay na may3. Nakikilala ang pagkakaiba ng distribusyon kinalaman sa pamumuhay na panlipunan at dami o kapal ng populasyon15 17. IV V VI 4.1 Nasasabi ang kahalagahan ng mga2. Natatalakay ang ibat ibang antas ng 4. Naiisa-isa ang dahilan ng pandarayuhan ispesyal na guhit longhitudkatayuan sa lipunan Prime Meridian 5. Naibibigay ang epekto ng pandarayuhan International Date Line3. Naipaliliwanag kung paano pinahalagahansa pook na nilisan at sa pook na nilipatanng mga unang Pilipino ang mga kababaihan 5. Naipaliliwanag ang kahulugan ng grid6. Napaghahambing ang kapal ng4. Natatalakay ang uri ng edukasyon ng mgapopulasyon ng rehiyon sa bansa sa tulong 6. Nagagamit ang grid bilang pantulong saunang Pilipinong mapa paghanap ng isang lugar sa globo at mapa5. Nailalarawan ang relihiyong Paganismo at B. Natutukoy ang mga taong bumubuo ng 7. Nasasabi na ang layo ng mga lugar saIslam bansang Pilipinas mundo ay nasusukat sa digri6. Nahihinuha kung paano lumaganap sa 1. Nakapagbibigay ng mga patunay na ang 7.1 Nakikilala ang digri latitud ibang bahagi ng bansa ang relihiyong IslamPilipino ay magkakatulad sa hilig at paraan ( lat) bilang panukat ng layo ng lugarng pamumuhay dulot ng isang kasaysayan at pahilaga at patimog mula sa ekwador7. Natatalunton sa mapa ang heograpiyapinagmulan at ang paglaganap ng relihiyong 7.2 Nakikilala ang digri longhitud ( long)Islam sa ilang bahagi ng Pilipinas2. Nakikilala ang mga pagpapahalaga at bilang panukat ng layo ng lugar pasilangan paniniwalang nagbubuklod sa mga Pilipino at pakanluran mula sa prime meridian 8. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sakalagayang panlipunan ng mga unang3. Naibibigay ang kahulugan ng 8. Nagagamit ang North Arrow/Compass Pilipinopagkakapantay-pantay ng tao Rose sa pagsasabi ng direksiyonC. Nabibigyang halaga ang pamamaraan4. Naibibigay ang kahalagahan ng matapat 9. Nagagamit ang pangunahin at ng paghahanapbuhay ng mga unang na paglilingkod ng mga pinuno at kawani ng pangalawang direksiyon sa pagsasabi ng Pilipinopamahalaan kinalalagyan ng isang lugar batay sa lokasyon ng ibang lugar (relative location)1. Naibibigay ang kahalagahan ng5. Nakikilala ang ilang tradisyunal napinagkukunang-yaman sa hanapbuhay ngpagpapahalaga ng mga Pilipino 10. Nagagamit ang globo/mapa sa pagtukoy mga unang Pilipino ng tiyak na kinalalagyan ng Pilipinas6. Natatalakay kung paanong ang isang2. Nailalarawan ang teknolohiyang ginamit pagpapahalaga ay nakatutulong o 11. Nagagamit ang iskala ng mapa sang mga unang Pilipino sa Panahon ng Batonakahahadlang sa pag-unlad ng bansa pagsasabi ng sukat at layo ng isang lugar sa at Panahon ng Metal ibang lugar 16 18. IVV VI 11.1 Nakikilala na ang malalaking bagay ay 3. Nasusuri ang paraan ng pagmamay-ari ng7. Nakabubuo ng konklusyon na ang maaaring katawanin ng maliit na bagaylupa ng mga unang Pilipino magkakatulad na pagpapahalaga at paniniwala ng mga Pilipino ay naging 11.2 Nakikilala na ang iskala ay ang 4. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sabatayan ng pambansang pagkakaisa kaugnayan ng sukat sa mapa sa sukat sa paraan ng paghahanapbuhay ng mga unang lupa Pilipino II. ANG TERITORYO NG PILIPINAS AT MGA LIKAS NA YAMAN NITO 11.3 Nakikilala ang ibat ibang paraan ngII. PANAHON NG ESPANYOL pagsulat ng iskalaNapahahalagahan ang mga hangganan Nabibigyang halaga ang pagbabagongat ang matalinong pagpapasya sa paggamit 12. Nasusukat ang layo ng isang lugar sa naganap sa pamumuhay ng mga Pilipino saat pangangalaga ng likas na yaman tulong ng iskala ng mapa panahon ng Espanyol A. Natatalunton ang mga hangganan at B. Naiuugnay ang lokasyon at ang ibaA. Napahahalagahan ang paraan nglawak ng teritoryo ng Pilipinas pang salik na pangheograpiya sa klima ng pamamahala ng mga Espanyol isang lugar 1. Nagagamit ang grid sa globo at mapa sa 1. Natutukoy ang uri ng pamahalaang sentral paghanap ng isang lugar 1. Naipaliliwanag kung paanong ang pag-ikot at pamahalaang lokal ng mundo sa kanyang aksis ay nagiging 2. Natutukoy ang hanggahan at lawak ng dahilan ng araw at gabi 2. Naiisa-isa ang mga opisyales at angteritoryong sakop ng Pilipinas kanilang tungkulin 1.1 Nasasabi na ang mundo ay umiikot sa 3. Nailalarawan ang lokasyong insular/bisinal kanyang sariling aksis minsan sa loob ng 24 B. Napahahalagahan ang pagbabago sa ng Pilipinas oraspamumuhay na panlipunan ng mga Pilipino dulot ng kulturang Espanyol4. Nasasabi ang kahalagahan ng lokasyon 1.2 Nasasabi ang dahilan ng pagkakaiba ng ng Pilipinas ayon sa latitud at karatig bansa temperatura sa araw at gabi 1. Nabibigyang katwiran ang uri ng panahanan ng mga Pilipino B. Nasusuri ang mga salik na 2. Naipaliliwanag kung paanong ang pagligid nakatutulong sa pagbubuklud-buklod ng ng mundo sa araw ay nagiging dahilan ng 1.1 Nailalarawan ang ibat ibang uri ng mga Pilipino bilang isang bansa pagkakaiba ng panahon at klima sa ibat panahanan ibang bahagi ng mundo 1. Nailalarawan ang topograpiya ng bansa 1.2 Naipaliliwanag ang naging dahilan ng 2.1 Natutukoy na ang mundo ay lumiligid samga pagbabago sa panahanan2. Nahihinuha ang epekto ng katangiang araw sa loob ng 365 arawpangheograpiya ng Pilipinas sa pagpapanatili ng isang bansang nagkakaisa17 19. IVV VI 2.2 Nasasabi na ang mundo ay nakahilig sa 1.3 Natatalakay ang ginawang pag-aangkopC. Napahahalagahan ang matalinong kaniyang aksis ng 23 habang lumiligid sang mga Pilipino ng kanilang panahanan sapagpapasya sa paggamit sa likas na arawpatakaran ng mga Espanyol yaman ng Pilipinas2.3 Natatalakay kung bakit ang ibat ibang2. Nabibigyang-katwiran ang naging1. Natutukoy ang mga likas na yaman ng bahagi ng mundo ay tumatanggap ng ibat reaksiyon ng mga Pilipino sa Kristiyanismobansa ibang tindi ng sikat ng araw habang lumiligid sa mundo2.1 Nasasabi ang bahaging ginagampanan2. Napapangkat-pangkat ang mga likas na ng simbahan sa pagpapalaganap ngyaman ayon sa uri 2.4 Napaghahambing ang panahon sa ibat Kristiyanismo at sa pamamahala ng bansa ibang latitud ayon sa posisyon ng mundo 3. Natutukoy ang mga yamang matatagpuan habang lumiligid sa araw3. Nakabubuo ng konklusyon tungkol sa sa ibat ibang pook ng bansa sa tulong ng kahalagahan ng edukasyon sa pamumuhay mapang pangkabuhayan 3. Naiuugnay ang klima sa lokasyon ng ng mga Pilipino bansa 4. Nasasabi ang matalino/di-matalinong mga 3.1 Nailalarawan ang mga paaralang itinatag paraan ng paggamit ng mga likas na yaman 3.1 Nailalarawan ang klima ng Pilipinas ayonng mga pari at misyonerosa pagpapanatili nito sa lokasyon nito sa mundo 3.2 Naipaliliwanag ang epekto ng5. Naipaliliwanag ang epekto ng matalino/di- 3.2 Nakikilala na ang Pilipinas ay isangedukasyong kolonyal sa pagpapahalaga ng matalinong paggamit ng likas na yaman sa bansang tropikalmga Pilipinopagpapanatili nito4. Nasusuri ang epekto ng iba pang salik3.3 Napaghahambing ang mga tradisyunal at 5.1 Naiisa-isa ang mga di kanais-nais na (temperatura, dami ng ulan) na maydi-tradisyunal na bahaging ginampanan ngpangyayaring nakapipinsala sa mga likas na kinalaman sa klima ng bansa babae sa lipunanyaman sa kapaligiran na nagdudulot ng di mabuti sa tao 4.1 Nagagamit ang mapang pangklima sa 3.4 Natatalakay ang pangangailangan sa paglalarawan ng klima sa ibat ibang bahagi pagpapa-buti ng katayuan ng mga babae 6. Nakabubuo ng konklusyon na ang ng bansamatalinong pagpapasya sa paggamit ng likas 4. Naipaliliwanag ang epekto ng kulturang na yaman ay may kinalaman sa C. Naiuugnay ang klima sa uri ng mgaEspanyol sa kulturang Pilipinopagtataguyod ng pagiging malaya ng estado pananim at hayop sa bansa 4.1 Nasusuri ang ginawang pag-aangkop ng 1. Naiisa-isa ang uri ng pananim at hayop samga Pilipino sa kulturang ipinakilala ng bansa Espanyol18 20. IVVVI 2. Naiuugnay ang uri ng pananim at hayop 5. Nakapagbibigay katibayan saD. Napahahalagahan ang mga paraan ng sa klima ng bansapagkamalikhain ng mga Pilipino sa musika, pangangalaga sa teritoryo at mga likas nasining at panitikan yaman 3. Naipaliliwanag ang kinalaman ng klima sa uri ng pananim sa bansa5.1 Naiisa-isa ang mga Pilipinong kilala sa 1. Naiisa-isa ang mga batas na maymusika, sining at panitikan kinalaman sa pangangalaga ng teritoryo at II. PAMBANSANG PAGKAKAISAmga likas na yaman ng bansaC. Nasusuri ang mga patakarang Napahahalagahan ang pagsisikap ngpangkabuhayan ng mga Espanyol sa2. Nakapagbibigay ng opinyon tungkol sa bawat rehiyon sa pagpapaunlad ng bansa Pilipinas mahahalagang isyu na may kinalaman salikas na yaman A. Natatalakay ang naging kontribusyon 1. Naiisa-isa ang mga patakarang ng bawat rehiyon sa pag-unlad ng bansa pangkabuhayan ng mga Espanyol 3. Nakikilahok sa mga gawain, proyekto okilusan para sa pangangalaga sa teritoryo at 1. Naipaliliwanag kung ano ang rehiyon 2. Naipaliliwanag ang sis-temang kasama atlikas na yaman ng bansaang epekto nito sa pamumuhay ng mga 2. Naiisa-isa ang 17 rehiyon ng bansamagsasaka III.BAHAGING GINAGAMPANAN NGPAMAHALAAN AT MAMAMAYAN PARA 2.1 Naituturo sa mapa ng Pilipinas ang ibat 3. Nailalarawan ang polo y servicios o angSA KABUTIHAN NG BANSA ibang rehiyon at mga lalawigang bumubuosapilitang paggawa sa bawat isa Napahahalagahan ang bahaging4. Natatalakay ang epekto ng sapilitang ginagampanan ng pamahalaan at 3. Nailalarawan ang katangiang paggawa sa mga Pilipino mamamayan para sa kabutihan ng bansa pangheograpiya ng bawat rehiyon5. Naipaliliwanag ang naging reaksiyon ng A. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng 4. Napaghahambing ang mga rehiyon ayon mga Pilipino sa mga patakarangpamahalaan sa isang bansa sa katangiang pangheograpiya ng mga itopangkabuhayan ng mga Espanyol1. Naipaliliwanag kung ano ang pamahalaan 4.1 Nagagamit ang mga pananda (legend) 6. Nasusuri ang kaugnayan ng kalakalang sa mapa sa paglalarawan ng katangianggalyon sa paraan ng pangangalakal sa2. Nakikilala ang katangian ng isang pisikal ng mga rehiyon kolonyang Pilipinas bansang demokratiko 6.1 Nahihinuha ang epekto sa kalakalan ng 3. Napaghahambing ang mga pamahalaanpagbubukas ng daungan ng Maynilaayon sa tunay na pinanggagalingan ngkapangyarihan 19 21. IVVVI 4.2 Nakagagawa ng payak na mapa ng6.2 Nakapagbibigay ng reaksiyon tungkol sa 4. Nakikilala ang sistemang pampamahalaan sariling rehiyon na ginagamit ang mga epekto ng kalakalang galyon sa pamumuhay ng bansa sagisag ng mga Pilipino pagguhit 5. Nasasabi ang mga sangay ng paper mosaicIII. PANAHON NG MGA AMERIKANOpamahalaan at ang bahaging ginagampanan at iba pang bawat isa Nabibigyang halaga ang pagbabago sa 5. Natutukoy ang mga pangunahing likas na paraan ng pamumuhay ng mga Pilipino sa 6. Nasusuri kung bakit mahalaga ang yaman at yaman tao ng bawat rehiyon pagdating ng mga Amerikano pamahalaan sa pangangalaga ng kapakananat kaligtasan ng mga mamamayan 6. Naiuugnay ang pangunahing industriya,A. Natatalakay ang ginawang produkto at hanapbuhay sa katangiangpamamahala ng mga Amerikano sa mga 7. Nasasabi kung bakit kailangan ang pangheograpiya ng rehiyon Pilipino pamahalaanB. Nasusuri kung paano nakikiisa ang1. Natatalakay ang uri ng pamahalaang8. Naiisa-isa ang mga paraang ginagawa ng bawat rehiyon sa pag-unlad ng bansa militar at pamahalaang sibil pamahalaan upang mapangalagaan angkapakanan at kaligtasan ng mamamayan 1. Natutukoy ang paraan ng pag-aasahan ng 2. Naiisa-isa ang mga hakbang na ginawa ng bawat rehiyon pamahalaan para sa unti-unting paglilipat sa B. Naipakikita ang mga kanais-nais na mga Pilipino ng kapangyarihang mamahalakilos ng isang matapat na mamamayang 2. Naipaliliwanag kung paano nakatutulongPilipino tungo sa ikabubuti ng sa pag-unlad ng bansa ang pagpapabuti ng3. Natutukoy ang mahahalagangsambayanang Pilipino produkto ng mga rehiyon pangyayaring may kinalaman sa pagkakaroon ng malayang pamahalaan 1. Nasasabi kung sino ang mamamayang 2.1 Nasasabi ang mga pagdiriwang naPilipino ayon sa Saligang Batas idinaraos ng bawat lalawigan/rehiyon4. Naipagmamalaki ang pagsisikap ng mga kaugnay ng mga pangunahing produkto nitoPilipino na magkaroon ng malayang2. Nasasabi ang mga batayang karapatan at Hal.: pamahalaan kalayaang tinatamasa ng mga mamamayang Lanzones Festival Camiguin Pilipino ayon sa Saligang Batas Bangus Festival PangasinanB. Nabibigyang halaga ang mga Pilipinyahan Cavite pagbabago sa panlipunang pamumuhay 3. Nasusuri ang ilang paraang nakatutulong Tinapahan Tarlac, Lemery, Batangassa pagdating ng mga Amerikanosa pangangalaga ng mga karapatan1. Nailalarawan ang uri ng panahanan ng mga Pilipino 20 22. IV VVI III. PAMBANSANG PAGMAMALAKI 2. Naipaliliwanag ang dahilan ng pagbuo ng 4. Natatalakay ang mga pangyayaring mga lungsodnakahahadlang sa pagtatamasa ng mga Napahahalagahan ang kulturangkarapatan nagpapakilala ng ating pagka-Pilipino 3. Nahihinuha ang mga dahilan ng pagbabago sa populasyon ng pamayanan/5. Naipaliliwanag kung bakit mahalaga ang A. Napatutunayan na ang mga Pilipino ay bansapagtatamasa ng mga kalayaan at karapatan may sariling lupain at kultura bago pa ng tao sa kaunlaran at pangangalaga ng man magkaroon ng pakikipag-ugnayan sa 4. Nasusuri ang kinalaman ng pag-unlad ngdemokrasya ibang tao transportasyon at komunikasyon sa pamumuhay ng mga PilipinoIV. PAGPAPANATILI NG KALAYAAN NG 1. Natutukoy ang itinuturing na unangBANSA Pilipino5. Nasusuri ang sistema ng edukasyon at relihiyong ipinakilala ng mga AmerikanoNapahahalagahan ang pagpapanatili ng 2. Nasasabi ang pinanggalingan ng mgakalayaan ng isang bansa unang PilipinoC. Nabibigyang halaga ang mga pagbabago sa pangkabuhayangA. Natatalakay ang kahalagahan ng 3. Natatalakay ang katangian ng materyal at pamumuhay ng mga Pilipinosoberaniya sa pagpapanatili ng kalayaan di-materyal na bahagi ng kultura ng mgang isang bansa unang Pilipino1. Naipaliliwanag ang mga programang pangkabuhayang pinairal ng Estados Unidos1. Nabibigyang-konklusyon na ang isang 4. Nailalarawan ang uri ng panahanan ng sa Pilipinas bansang malaya ay may soberaniya mga unang Pilipino 2. Naipaliliwanag ang mga patakaran ng 1.1 Naipalilliwanag ang kahalagahan ng 5. Nasusuri ang katangian ng mgapamahalaan sa paglutas ng mga suliraning panloob na soberaniya (internal sovereignty) panahanang itopangkabuhayanng bansa6. Nasasabi ang kaugnayan ng panahanan3. Natatalakay ang mga natutuhan sa1.2 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng sa pamumuhay ng mga unang Pilipinopanahon ng mga Amerikano at ang naging panlabas na soberaniya (external epekto nito sa kabuhayan ng bansasovereignty) ng bansa 7. Nabibigyang-katwiran ang pag-aangkop na ginawa ng mga unang Pilipino sa kanilang2. Nabibigyang halaga ang mga karapatang kapaligirantinamo ng bansa nang ito ay magkaroon ngkalayaan 21 23. IV V VI 8. Nabibigyang katwiran ang mga IV. PANAHON NG KOMONWELT 2.1 Naiisa-isa ang mga karapatang tinamo pagbabago sa panahanan ng mga Pilipino sang bansa ng ito ay magkamit ng ganap na pagdating ng mga dayuhanNabibigyang halaga ang pagbabago sakalayaan paraan ng pamumuhay ng mga Pilipino B. Naipaliliwanag ang kaugnayan sasa panahon ng Komonwelt2.2 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng mga pagpapayaman ng kultura ng pakikipag-karapatang tinamo ng bansa nang ito ay ugnayan sa ibang bansaA. Natatalakay ang mga pagbabago samaging ganap nang malaya pamumuhay ng mga Pilipino sa panahon 1. Nakikilala ang mga unang dayuhangng Komonwelt 3. Nabibigyang katwiran kung bakit nakipag-ugnayan sa bansa kailangang ipagtanggol ng mga mamamayan 1.Natatalakay ang balangkas at layunin ngang kalayaan at hangganan ng teritoryo ng 2. Nasasabi ang mga dahilan ng pakikipag- pamahalaang Komonweltbansa ugnayan sa mga ninuno 2. Naiisa-isa ang programang 3.1 Naiisa-isa ang mga pakina-bang ng mga 3. Naipaliliwanag ang paraan ng pampamahalaan ng Komonwelt para sa mga Pilipino sa teritoryong sakop ng Pilipinas pakikipagkalakalan ng mga ninuno sa mga Pilipino dayuhan3.2 Natatalakay ang mga paraan ng 3. Natatalakay ang kahalagahan ngpagtatanggol sa mga hangganan at teritoryo 3.1 Natutukoy ang mga produkto at kalakal paglinang ng pambansang wika ng bansa ng mga unang Pilipino 4. Naiisa-isa ang mga programa para sa 4. Nasusuri ang mga paraang ginawa ng 3.2 Nailalarawan ang paraan ng kalakalan ng katarungang panlipunan mga makabayang Pilipino sa pagkakamit ng mga unang Pilipino kalayaan B. Naipaliliwanag ang mga pagbabago sa 3.3 Natatalunton sa mapa ang ruta nglipunan noong panahon ng Komonwelt B. Nabibigyang-katwiran ang pakikipag- kalakalan ng mga unang Pilipinougnayan ng Pilipinas sa ibang bansa 1. Nailalarawan ang uri ng panahanang 3.4 Nasasabi ang mga bansangnaitatag sa paglipat ng mga taga-Luzon at1. Natatalakay ang paraan ng pakikipag- nakipagkalakalan sa Pilipinas at angtaga-Visayas sa Mindanao ugnayan ng Pilipinas sa ibang bansa sa ibat lokasyon ng mga itoibang panahon 2. Naipaliliwanag ang pagkilala sa karapatan 4. Naituturo sa mapa ang mga bansa sa ng kababaihan2. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng Asya na unang nakipag-ugnayan sa Pilipinas pakikipag-ugnayan ng Pilipinas sa ibang 3. Natatalakay ang mga pagbabagong pang- bansa, sa mga bansang maunlad at edukasyon at panrelihiyonpapaunlad22 24. IVVVI 5. Nagagamit ang iskala sa pagsukat ng mga C. Nasusuri ang programang 3. Natatalakay ang mga naitulong ng mga layo nito sa Pilipinas pangkabuhayan sa panahon ngPilipino bilang mamamayan ng daigdig atKomonweltkontribusyon ng Pilipinas sa mga samahang C. Naipaliliwanang kung paanong ang pangrehiyon at pandaigdig kulturang Pilipino ay nahaluan ng kultura 1. Nailalarawan ang mga suliraning ng ibat ibang bansang nakipag-ugnayan pangkabuhayan sa panahon ng Komonwelt4. Nabibigyang-halaga ang epekto sa ditoPilipinas ng pagsapi sa mga samahang2. Naipaliliwanag ang mga patakaran ng panrehiyon at pandaigdig 1. Nailalarawan ang naging kontribusyon ng pamahalaan sa paglutas ng mga suliraning mga unang dayuhan sa katutubong kulturang pangkabuhayan 4.1 Naiisa-isa ang mga samahang Pilipinopanrehiyon at pandaigdig na kinaaaniban ng3. Natatalakay ang mga natutuhan saPilipinas 2. Nailalarawan ang mga pangyayaring panahon ng Komonwelt naging daan upang ang Pilipinas ay maging 4.2 Natatalakay ang mga kabutihan/di- lupang sakop ng mga Espanyol V. PANAHON NG MGA HAPONESkabutihang naidudulot sa bansa ng pagsapiNabibigyang halaga ang pamumuhay ngsa mga panrehiyon at pandaigdigang 3. Natatalakay ang mga naging pagbabagomga Pilipino sa panahon ng mga Hapones samahan sa kultturang Pilipino dulot ng pakikipag- ugnayan sa mga EspanyolA. Naipaliliwanag ang sistema ng V. ANG MAMAMAYAN AT PAMAHALAANpamahalaang Hapones sa Pilipinas SA PAG-UNLAD NG BANSANG PILIPINAS 3.1 Natatalunton/naituturo sa mapa ang mga lugar sa bansa na unang nagkaroon ng 1. Natutukoy ang mga pangyayari tungo sa Napahahalagahan ang pagsisikap ng pakikipag-ugnayan sa mga Espanyolpagka-katatag ng Ikalawang Republika ngmamamayan at ng pamahalaan upangPilipinasumunlad ang bansang Pilipinas 3.2 Nasasabi ang mabuti at di-mabuting epekto sa kulturang Pilipino ng pananakop2. Nailalarawan ang pamahalaangA. Naipaliliwanag kung paano ng Espanyolpambansa na itinatag ng mga Haponesitinataguyod ang kaunlaran ng isang bansa 4. Naipaliliwanag kung bakit di lumaganap 3. Natatalakay ang naging patakaran ng ang kristiyanismo sa kabundukan pamahalaang Hapones sa edukasyon1. Nasasabi ang kahulugan ng kaunlaran5. Naipaliliwanag ang mga pagbabago sa2. Naiisa-isa ang mga palatandaan ng kulturang Pilipino sa panahon ng mgakaunlaran sa larangan ng kabuhayan, kultura Amerikano at pulitika23 25. IVVVI 5.1 Naipaliliwanag ang mga pangyayaringB. Naipaliliwanag ang panlipunang 3. Nailalarawan ang isang maunlad na bansa naging daan sa pagiging kolonyangpamumuhay ng mga Pilipino sa larangan ng kabuhayan, kultura at pulitika Amerikano ng Pilipinas1. Nailalarawan ang naging uri ng B. Napahahalagahan ang mga hakbang na 5.2 Nakikilala ang ilang pagbabagong pamumuhay ng mga Pilipino isinagawa ng pamahalaan sa naganap sa kulturang Pilipino dahilan sa pagtataguyod ng kaunlaran ng bansa pagsakop ng Estados Unidos 1.1 Nasasabi ang dahilan ng kanilangpagpapalipat-lipat ng tirahan 1. Naipaliliwanag kung paano itinataguyod 5.3 Napipili ang mabuti at di-mabuting ng pamahalaan ang pambansang adhikaing impluwensiya ng Estados Unidos sa2. Naiisa-isa ang mga pangunahing umunlad ang bansa kulturang Pilipino suliraning pangkabuhayan ng bansa1.1 Naiisa-isa ang mga patakaran at mga 5.4 Natutukoy ang naging epekto sa 3. Nasusuri ang mga programa ng programang pangkabuhayang inilunsad ng kulturang Pilipino ng panahon ng Hapones pamahalaan sa paglutas ng suliraningpamahalaan sa pag-unlad ng bansapangkabuhayan D. Nabibigyang halaga ang naging epekto1.2 Naiisa-isa ang paraang ginagawa ng sa kasalukuyang kultura ng mga 4. Naiuugnay ang mga natutuhang paraan sa pamahalaan para sa pagpapabuti ng uri ng natutuhan sa nakaraanpaglutas ng mga suliraning pangkabuhayanedukasyonnoon sa paglutas ng katulad na suliranin 1. Nagagamit ang time line ngayon2. Naiuugnay ang kahalagahan ng sa pagkilala ng ilang mahahalagang edukasyon at kalusugan ng mamamayan sa pangyayari sa kasaysayan ng bansaVI. PANAHON NG IKATLONG REPUBLIKA pagpapaunlad ng kabuhayan ng bansa1.1 Nakikilala ang time line at ang gamit nitoNabibigyang halaga ang kalagayan ng3. Nabibigyang katwiran ang mga paraang sa pag-aaral ng kasaysayan pamumuhay ng mga Pilipino sa panahon ng ginagawa ng pamahalaan para mapaunladIkatlong Republikaang agham at teknolohiya 2. Natutukoy ang mga natutuhan sa mga pangyayari sa nakaraan na maaaring may A. Natatalakay ang uri ng pamamahala sa 4. Nabibigyang katwiran ang paraang kaugnayan sa kasalukuyan Ikatlong Republikaginagawa ng pamahalaan sa kabuhayan ngbansa upang makaagapay sa globalisasyon 3. Naiuugnay ang kasalukuyang kultura sa 1. Naiisa-isa ang mga pangulong mga nakaraang pangyayari nanungkulan at kanilang patakaran at4.1 Nasasabi ang kahulugan ngprograma sa pamamahalaglobalisasyon 24 26. IV V VI 4. Nagagamit ang magagandang natutuhan2. Napipili ang mga natutuhan sa panahong 4.2 Natutukoy ang mga hakbang na sa mga nakaraang pangyayari saito na makatutulong sa paglutas ng mgaisinasagawa ng pamahalaan upang kasaysayan ng bansa upang mapabuti at suliraning panlipunan sa kasalukuyanmakaagapay sa globalisasyon ang mga maitaguyod ang kasalukuyang kultura mamamayan nito B. Nasusuri ang kalagayan ng IV.PAMBANSANG KATAPATAN panlipunang pamumuhay ng mga Pilipino 4.3 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagkakaroon ng mga dayuhang Napahahalagahan ang pagpapanatili at1. Nahihinuha ang layunin ng pamahalaan sa mamumuhunan sa bansa pagpapaunlad ng mga Pilipino sa sarilingpagtatatag ng Pambansang Pangasiwaan ng kultura na makatutulong sa kabutihan ng paglilipat tirahan at pagsasaayos C. Nabibigyang halaga ang bahaging bansa ginagampanan ng mga mamamayan sa 2. Naipaliliwanag ang binibigyang diin ng pagtataguyod ng kaunlaran ng bansa A. Nasusuri ang mga batas at programa edukasyon sa Ikatlong Republika ng pamahalaan sa pagpapanatili at 1. Naipaliliwanag kung paano itinataguyod pagpapaunlad ng sariling kultura3. Naipaliliwanag kung paanong mga mamamayan ang kaunlaran ng pinahahalagahan ang mga Pilipino sa bansa 1. Natutukoy ang mga batas at programa ng larangan ng sining pamahalaan sa pagpapanatili at1.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagpapaunlad sa sariling kultura3.1 Nakikilala ang mga katangi-tangingpangangalaga sa sarili upang makatulong sa Pilipino na natanyag sa panitikan at musika pagpapaunlad ng bansa 2. Natatalakay ang karapatan ng mga mamamayan sa pagpa-panatili at4. Natatalakay ang mga bahaging 1.2 Naipaliliwanag kung paano makatutulong pagpapaunlad ng sariling kulturaginampanan ng mga kababaihan sa paglutassa pag-unlad at pagsulong ng bansa ang ng mga suliraning panlipunanpagtitiwala sa sariling kakayahan 3. Natatalakay ang tungkulin at pananagutan ng mamamayan sa pagpapanatili ng sariling C. Naipaliliwanag ang mga pagsisikap ng 1.3 Naibibigay ang kahulugan ng pagiging kultura mga Pilipino na mapatatag at maisaayosproduktibo ang kabuhayan sa panahon ng Ikatlong 4. Nahihinuha ang maaaring mangyari saRepublika 1.4 Naipaliliwanag kung paano nagiging kultura ng bansa kung hindi gagawin ng mgaproduktibo ang isang tao mamamayan ang kanilang tungkulin at 1. Nasusuri ang mga dahilan ng paglaganap pananagutan ng suliraning pangkabuhayan 2. Nasasabi ang mga katangian ng isang taong may tamang saloobin sa paggawa 2. Nasasabi ang epekto ng paglaganap ng suliraning pangkabuhayan sa pamumuhay ng mga Pilipino25 27. IVV VI 5. Naisasagawa ang makakayanang3. Natutukoy ang mga paraang isinasagawa3. Nasasabi ang mga katangian ng isang tungkulin at pananagutan sa pagpapanatili at ng pamahalaan upang mapabuti angmatalinong mamimili pagpapaunlad ng kultura ng bansa kabuhayan ng bansa4. Naiuugnay ang kahalagahan ng B. Naipagmamalaki ang mga Pilipino sa4. Napahahalagahan ang patakarang pagtangkilik sa sariling produkto sa pag- ibat ibang panahon na nagpaunlad/ Pilipino Muna unlad at pagsulong ng bansa nagpapaunlad ng sariling kulturaVII. PAMAMAHALA SA ILALIM NG BATAS5. Nakikilala ang mga paraan ng wastong 1. Naiisa-isa ang mga Pilipinong MILITAR AT IKAAPAT NA REPUBLIKA paggamit ng mga kalakal at paglilingkod nagpaunlad/nagpapaunlad ng kultura Napahahalagahan ang mga6. Naipaliliwanag ang kaugnayan ng 2. Natutukoy ang kanilang tanging nagawa pagpupunyagi ng mga Pilipino tungo sa pagpapabuti/ pagpapaunlad ng uri ng para sa pagpapaunlad ng sariling kultura pagpapatatag ng bansa produkto/kalakal ng bansa sa pag-unlad ngkabuhayan nito 3. Napahahalagahan ang mga PilipinongA. Naipaliliwanag ang mga pagbabago sa nagpaunlad/ nagpapaunlad sa sariling pamamahala sa bansa sa panahon ng 6.1 Nasasabi ang mga paraan ng kulturaBatas Militar pagpapabuti/pagpapaunlad ng uri ngprodukto/kalakal ng bansa 4. Naisasagawa ang makakayanan sa1. Naiisa-isa ang mga pangyayari na pagpapanatili at pagpapaunlad ng sarilingnagbigay-daan sa pagtatakda ng batas6.2 Naipaliliwanag ang kahalagahan para sa kulturamilitar bansa ng pagkakaroon ng mgamamamayang may sapat na kasanayan at2. Nailalarawan ang naging reaksiyon ng kakayahan sa paggawamga Pilipino sa pagbabago sa paraan ngpamamahala sa bansa 7. Natatalakay ang kahalagahan nang mulingpaggamit ng mga bagay na patapon2.1 Naibibigay ang ilang batas at tuntunin ngpamahalaan sa panahong ito8. Naipakikita ang kaugnayan ng pagtitipidsa enerhiya sa pag-unlad ng bansaB. Nailalarawan ang kalagayan ngpanlipunang pamumuhay ng mga Pilipino 9. Natatalakay kung paano pinananatili atsa panahon ng Batas Militar pinauunlad ng mga Pilipino ang kultura ngbansa1. Natatalakay ang ilangsuliraning/programang panlipunan sapanahong ito26 28. IV VVI2. Naipaliliwanag ang paraang isinagawa ng 10. Natutukoy ang ilang pambansangpamahalaan upang mapangalagaan ang isyu/suliranin na nakapipigil sa pag-unlad ngkaligtasan ng bansabansa tulad ng drug abuse; child abuse; crime atbp.3. Nasusuri ang programa ng pamahalaan sapaglutas ng mga suliraning panlipunan at11. Nakapagbibigay ng makatotohanangpangkabuhayan mungkahi sa paglutas ng mga pambansangsuliraninC. Nabibigyang katwiran ang nagingreaksiyon ng mga Pilipino sa patakaran12. Nakalalahok sa proyekto ng pamahalaanng Batas Militartungo sa kaunlaran ng bansa 1. Natutukoy ang mga pagbabago saSaligang Batas ng 1973 2. Nahihinuha ang magiging epekto ngpaggawad ng higit na kapangyarihan sapangulo 3. Naipaliliwanag ang naging reaksiyon ngmga Pilipino sa Batas Militar 4. Nasasabi ang mabuti at di-mabutingpatakaran ng Batas Militar VIII. ANG PILIPINAS SA PANAHON NGBAGONG REPUBLIKA 1981-1988Napahahalagahan ang ipinakitangkagitingan ng mga Pilipino sa pakikiisa sapagkakamit ng makatarungang pamumuhay A. Nasusuri ang kalagayan ngpamumuhay sa panahon ng BagongRepublika27 29. IVV VI1. Nasasabi ang dahilan ng pagbagsak ngekonomiya noong 1983 2. Nailalarawan ang programangpangkabuhayan at ang epekto nito sapamumuhay ng tao 3. Nabibigyang katwiran ang nagingreaksiyon ng mga Pilipino sa mga patakaranng pamahalaan B. Naipagmamalaki ang pakikipaglabanng mga Pilipino sa muling pagkakamit ngdemokrasya sa mapayapang paraan 1. Natatalakay ang bahaging ginagampananng kababaihan sa panahong ito 2. Nailalarawan ang reaksiyon ng mgaPilipino nang mawalang halaga angkarapatan sa pagboto 3. Nailalarawan ang EDSARevolution noong Pebrero 25, 1986 3.1 Nasasabi ang tungkuling ginampanan ngmedia sa panahon ng EDSA Revolution 3.2 Natatalakay ang kabayanihang ginawang mga Pilipino sa pakikiisa sa mulingpagkakamit ng karapatan at kalayaan 4. Natatalakay ang epekto ng People Powerpara sa pagkakamit ng kalayaan 28 30. IVVVI IX. ANG PILIPINAS PAGKARAAN NGEDSA REVOLUTION(1986- KASALUKUYAN) Napahahalagahan ang mga patakaran atprograma ng pamahalaan tungo sa pag-papatatag ng demokrasya A. Nasasabi ang mga patakaran atprograma sa pamamahala ng mgapangulong nanungkulan pagkatapos ngEDSA Revolution at sa kasalukuyan 1. Naibibigay ang patakaran ng isangdemokratikong pamahalaan 2. Natatalakay ang mga paraan ngpangangalaga sa demokrasya atpagpapanatili nito 3. Napahahalagahan ang muling pagtatatagng demokrasya 4. Naiisa-isa ang mga suliraning pampulitika,pangkabuhayan at panlipunan nakinakaharap ng bansa 5. Natatalakay ang mga paraan/programangisinasagawa sa paglutas ng mga suliraningito 6. Natatalakay ang epekto ng mga patakaranat programang ito sa pamumuhay ng tao 29 31. MAK ABAYAN (ED U KAS YON G P AN TAHAN AN ATP AN GKAB UHAYAN )30 32. MGA INAASAHANG BUNGAEDUKASYONG PANTAHANAN AT PANGKABUHAYAN MITHIIN: Nagkakaroon ng mga kaalaman, kasanayan at kanais-nais na saloobin at pagpapahalaga; nagkakaroon ng mga karanasang makaagham at teknolohikal upang maging produktibo at responsableng kasapi ng tahanan; nakapag-aambag upang maging matatag ang mag-anak, pamayanan at bansaPagkatapos ng Ikaanim na Baitang, nagtatamo at nagagamit ng mag-aaral ang mga kaalaman, kasanayan at wastong saloobin sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng mag-anak at sa ibat ibang gawaing pangkabuhayan na makatutulong sa pagpapaunlad ng mag-anak, pamayanan at bansa. Pagkatapos ng ikalimang Baitang, nagkakaroon ang mag-aaral ng karagdagang kaalaman, kasanayan at wastong saloobin sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng mag-anak at sa mga gawaing nakatutulong at nakapagpapaunlad ng mag- anak at pamayanan. Pagkatapos ng Ikaapat na Baitang, nakakamit ng mag-aaral ang mga kaalaman, kasanayan, at wastong saloobin sa pagiging responsable at karapat-dapat na kasapi ng pamilya at sa mga gawaing nakatutulong sa pagpapaunlad ng pamumuhay ng mag- anak.31 33. EDUKASYONG PANTAHANAN AT PANGKABUHAYAN IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANG IKAANIM NA BAITANG A. Nakakamit ang mga kaalaman, kasanayan atA. Natatamo ang mga karagdagang kaalaman,A. Natatamo ang mga natatanging kaalaman,wastong saloobin na kailangan para sa sariling kasanayan at wastong saloobin sa pagtugon sa kasanayan at saloobin na makatutulong sapag-unlad at sa kasiya-siyang pamumuhay ng mga pansarili at pangmag-anak na pagpapaunlad ng pangkabuhayan atpamilyapangangailangan tungo sa kasiya-siyang panlipunang pamumuhay ng mag-anak pamumuhay 1. Naisasagawa ang mga tungkuling pansarili ayon 1. Nagagampanan ang bawat tungkulin para sa sarili 1. Napangangalagaan nang lubusan ang sarilisa kakayahan1.1 Napananatiling malinis at maayos ang sarili1.1 Nakasusunod nang kusang-loob sa mga1.1 Naisasagawa nang may kasanayan ang pamamaraang pangkalinisan at pangkalusugan wastong pangangalaga sa sarili tungo sa sa panahon ng pagdadalaga/pagbibinatamaayos at mabikas na paggayak 1.1.1 Nakikilala ang mga kagamitan sa1.1.1 Natatalakay ang mga pagbabagong1.1.1 Natatalakay ang kahalagahan ngpaglilinis at pag-aayos ng sarilinagaganap sa isang pagpapanatiling maayos at mabikas na nagdadalaga/nagbibinatapaggayak1.1.2 Naisasagawa ang wastong pamamaraan 1.1.2 Natatalakay ang kahalagahan ng 1.1.2 Natutukoy ang mga kailangan upangng paglilinis at pag-aayos ng sarili wastong pangangalaga ng katawan sa maging maayos at mabikas ang tindig panahon ng pagreregla/kapag bagong tuli1.1.3 Napangangalagaan ang mga kagamitan 1.1.3 Naisasagawa ang wastong1.1.3 Naipakikita ang maayos at mabikas nasa paglilinis/pag-aayos ng sarilipangangalaga ng katawan sa panahon paggayak ng pagbibinata at pagdadalaga1.2 Nagagamit ang kaalaman sa wasto at maayos1.2 Napangangalagaan nang wasto at maayos ang1.2 Nakauugalian ang pangangalaga ng mgana pangangalaga ng sariling kasuotan pansarili at pang-mag-anak na kasuotan kasuotan at kagamitan 1.2.1 Natutukoy ang uri ng kasuotan at mga 1.2.1 Nagagamit ang angkop na kasuotan sa1.2.1 Natatalakay ang pang-araw-araw nabahagi nitoibat ibang panahon at pagkakataon gawain sa pangangalaga ng kasuotanat kagamitan1.2.2 Natutukoy ang mga payak na sira ng 1.2.2 Nakasusunod sa mga pangkaligtasan at 1.2.2 Nakagagawa ng plano ng pang-araw-kasuotan pangkalusugang gawi na may kinalaman araw na gawain sa pangangalaga ng sa wastong pangangalaga ng kasuotankasuotan at kagamitan1.2.3 Naisasaayos nang wasto ang mga sira1.2.3 Nakapagkukumpuni ng sira/punit ng1.2.3 Nakasusunod sa plano ng paglilinis atng kasuotan sa pamamagitan ngdamit sa pamamagitan ng pananahi sapag-aayos ng mga kasuotan atpananahi sa kamay tulad ng:kamay tulad ng:kagamitantastas na laylayan pahilis/tatlong sulok na punittanggal na butones pagtatagpituwid na punit1.2.3.1 Natutukoy ang gamit ng bawat1.2.3.1 Natutukoy ang iba pang sira ng 1.2.3.1 Nakasusunod sa mgakagamitan sa pananahi damit at ang paraan ng panuntunang pangkalusugan atpagkukumpuni ng mga itopangkaligtasan sa paglilinis/pag-aayos ng kagamitan 32 34. IKAAPAT NA BAITANGIKALIMANG BAITANGIKAANIM NA BAITANG1.2.3.2 Naisasagawa ang mga1.2.3.2 Naisasagawa ang wastong 1.2.3.2 Naisasagawa ang wastongpanimulang hakbang ngpagkukumpuni ng mga sirangpaglilinis/pag-aayos ngpananahi sa kamay pag-aayoskasuotankasuotan/kagamitan ayon sang mga sirang kasuotan plano/iskedyul1.2.4 Naipakikita ang mga paraan upang1.2.4 Naipakikita ang wastong pamamaraan ngmapanatiling maayos ang kasuotanpamamalantsa (Hal. wastong pagtiklop)paglalaba ng mga damit panloobpag-aalis ng mga karaniwangmantsa sa damit 2. Nakatutulong sa pagkakaroon ng maayos at 2. Nakatutulong sa pagtugon sa mga2. Nagagampanan nang kusang-loob ang tungkulinkasiya-siyang pamumuhay ng mag-anak pangangailangan ng mag-anak tungo sa maayos atat pananagutan ng ibang kasapi ng mag-anakkasiya-siyang pamumuhay ayon sa sariling kakayahan tungo sa kasiya-siyang pamumuhay ng mag-anak 2.1 Naipakikita ang maayos na pagsasamahan ng 2.1 Naisasagawa ang kasiya-siyang pakikitungo sa2.1 Naipamamalas nang maluwag sa kalooban atmga kasapi ng mag-anakmga kasapi ng mag-anaknaisasagawa ang tiyak na tungkulin ng ibangkasapi ng mag-anak upang magkaroon ngkasiya-siyang pamumuhay 2.1.1 Naisasagawa ang pag-aalaga sa 2.1.1 Naisasagawa ang wastong pamamaraan2.1.1 Naisasagawa ang wastong pag-aalaganakababatang kapatidng pag-aalaga ng maysakit, matanda at sa sanggoliba pang kasapi ng mag-anak2.1.1.1 Natatalakay ang mga paraan ng 2.1.1.1 Natatalakay ang mga paraan ng2.1.1.1 Natutukoy ang pagkakaiba-ibapag-aalaga sa nakababatangpag-aalaga ng maysakit,ng mga pisikal na katangian ngkapatid tulad ng pagpapaligo, matanda at iba pang kasapi ngmga sanggolpagbibihis, pagpapakain atmag-anakpakikipaglaro2.1.1.2 Naipakikita ang wastong paraan 2.1.1.2 Naipakikita ang wastong 2.1.1.2 Naipakikita ang wastongat mga panuntunang pamamaraan/panuntunangpamamaraan/panuntunangpangkalusugan/pangkaligtasan pangkalusugan/pangkaligtasanpangkalusugan/pangkaligtasansa pag-aalaga ng nakababatangsa pag-aalaga ng maysakit,sa pag-aalaga ng sanggolkapatidmatanda at iba pa 2.1.2 Nakalalahok sa mga gawaing nauukol2.1.2 Naisasagawa nang kusang-loob ang mga2.1.2 Naisasagawa ang pangangasiwa sasa paglilinis ng tahanan/bakuranpinagtutulungang gawain sa tahananmga gawaing pantahanan sa maayos atmatipid na pamamaraan2.1.2.1 Natutukoy ang mga gawaing2.1.2.1 Natutukoy ang mga paraan ng2.1.2.1 Natatalakay ang mga salik nanauukol sa paglilinis ng pag-aayos at pagpapaganda ng dapat isaalang-alang satahanan/bakurantahananmabisang pangangasiwa samga gawaing pantahanan33 35. IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANGIKAANIM NA BAITANG2.1.2.2 Natatalakay ang mga paraan sa 2.1.2.2 Nakagagawa ng talatakdaan ng2.1.2.2 Natatalakay ang mga paraan sapaglilinis ng tahanan/bakuran mga gawain ng mag-anak para paggawa sa tahanan at mgasa isang araw pinagkukunan ng kailangan2.1.2.3 Naipakikita ang wastong paraan2.1.2.3 Naipakikita ang paraan ng pag-sa paglilinis ng tahanan at aayos ng tahanannasusunod ang panuntunangpangkalusugan/pangkaligtasan2.1.2.4 Nagagamit sa maayos at2.1.2.4 Nakasusunod sa talatakdaan ng 2.1.2.3 Nasusunod ang talatakdaan ngmatipid na pamamaraan ang mga gawain at sa panuntunangmga gawain sa maayos atmga kasangkapan at kagamitanpangkalusugan/pangkaligtasanmatipid na pangangasiwa ngsa paglilinis mga gawaing pantahanan atang panuntunangpangkalusugan atpangkaligtasan2.1.2.5 Napananatiling malinis ang 2.1.2.5 Nakagagawa ng kagamitang 2.1.2.4 Nailalapat ang mga paraan satahanan/bakuran ayon sapantahanan tungo samabisang pangangasiwa atkakayahanpagpapaganda at pag-aayos ng gawaing pantahanan tahanan sa mahusay at matipid ng pamamaraan 2.1.3 Nakatutulong sa paghahanda at 2.1.3 Naisasagawa ang wastong paraan ng 2.1.3 Naisasagawa ang wastong paraan ng pagdudulot ng masustansiya, mura at paghahanda at pagdudulot ng pagkain paghahanda at pagdudulot ng pagkaing sapat na pagkain para sa mag-anak ayon sa laki ng mag-anakangkop sa ibat ibang okasyon 2.1.3.1 Natutukoy ang tatlong 2.1.3.1 Natatalakay ang mga salik na2.1.3.1 Natatalakay ang mga salik na pangunahing pangkat ngdapat isaalang-alang sa dapat isaalang-alang sa pagkain at ang kabutihang dulot pagbabalak ng pagkain pagbabalak ng pagkaing ng bawat pangkatangkop para sa ibat ibang okasyon2.1.3.2 Naisasagawa ang mga payak na2.1.3.2 Nakapagbabalak ng2.1.3.2 Nakapagbabalak nggawaing-kamay tulad ngmasustansiya, mura at sapat na masustansiya, mura at sapat napagbabalat, pagtatalop, pagkain para sa mag-anak pagkaing angkop sa okasyonpaghihiwa, at iba pa2.1.3.3 Nakasusunod sa mga2.1.3.3 Naisasagawa ang wastong 2.1.3.3 Nailalapat ang kaalaman sapanuntunang pangkalusugan atparaan ng pamimilimatalinong pamimilikaligtasan sa pagluluto atpagdudulot ng pagkain2.1.3.4 Nakatutulong sa pagluluto ng2.1.3.4 Nakasusunod sa wasto at 2.1.3.4 Nasusunod ang wastongpagkain sa matipid na matipid na pamamaraan ngpamamaraan sa paghahandapamamaraanpaghahanda/pagluluto ng ng pagkaing angkop sapagkain nang may kasiyahanokasyon2.1.3.5 Nakapagliligpit ng mga2.1.3.5 Nakapagdudulot ng pagkain sa2.1.3.5 Nakapagdudulot ng pagkaingkagamitan na pinaglutuan at buong mag-anak sa wastong angkop sa okasyon sa wastongpinagkainan paraan at may kasiyahan paraan 34 36. IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANGIKAANIM NA BAITANG2.1.3.6 Naipakikita ang kasiyahan sa2.1.3.6 Naipakikita ang wastong paraanpaglilinis ng pinaglutuan at ng ng pagliligpit ng mga tiranghapag-kainan ng may kasiyahan pagkain upangmapakinabanganB. Nakakamit ang mga kaalaman, kasanayan atB. Natatamo ang mga karagdagang kaalaman, B. Nagagamit ang mga kaalaman, kasanayan atwastong saloobin sa mga gawaingkasanayan at wastong saloobin sa mgawastong saloobin sa ibat ibang gawaingnakatutulong sa pagpapaunlad ng pamumuhaygawaing nakatutulong at nakapagpapaunlad sa pangkabuhayang makatutulong sang mag-anakkabuhayan ng mag-anak at pamayananpagpapaunlad ng pamumuhay1. Natatamo ang mga kaalaman, kasanayan at 1. Napalalawak ang kaalaman, kasanayan at wastong 1. Nagagamit ang kaalaman, kasanayan at wastongwastong saloobin sa pagtatanim ng gulay na saloobin sa pagtatanim ng halamang ornamental saloobin sa paghahalaman upang mapabuti atmapagkakakitaanmapaunlad ang uri ng pamumuhay at kapaligiran1.1 Natatalakay ang kahalagahan ng pagtatanim 1.1 Natatalakay ang kahalagahan ng pagtatanim1.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ngng ibat ibang gulayng halamang ornamental kasanayan sa paghahalaman at kabutihang naidudulot nito sa pamumuhay ng mag-anak1.1.1 Natutukoy ang mga gulay sa 1.1.1 Natutukoy ang mga halamangpamayanan na maaaring itanim ornamental sa pamayanan na maaaring1.1.2 Nasasabi ang mga kabutihang nakukuha itanimsa pagtatanim ng gulay1.2 Nagagamit ang angkop na kasangkapan sa1.2 Naipakikita ang wastong paggamit ng1.2 Nagagamit nang wasto ang mga kasangkapanpagtatanim ng gulay kasangkapan at ang paraan ng pangangalagaat kagamitan sa paghahalamannito1.2.1 Naiisa-isa ang ibat ibang kagamitan at 1.2.1 Natutukoy ang mga kagamitang1.2.1 Nakagagawa ng kasangkapangkasangkapan sa paghahalaman at angpanghalili sa mga kasangkapan sapanghalili upang may magamit sagamit ng mga itopaghahalamanpaghahalaman 1.2.2 Naipakikita ang wastong paggamit ng 1.2.2 Naipamamalas ang pagkamaparaan1.2.2 Naipakikita ang paggamit ng angkop naangkop na kasangkapan upang matugunan ang kakulangan sa kasangkapan sa paghahalamankasangkapan/ kagamitan sa pagtatanim1.3 Nasusunod ang mga panuntunang 1.3 Naisasagawa ang panuntunang1.3 Nailalapat ang mga panuntunangpangkalusugan at pangkaligtasan sapangkalusugan at pangkaligtasan sa pangkalusugan at pangkaligtasan sapangangalaga ng halamang-gulaypaghahalaman paghahalaman1.4 Naisasagawa ang paghahanda ng lupang1.4 Nakasusunod sa wastong paraan ng 1.4 Nailalapat ang kaalaman at kasanayan sapagtatanimanpagtatanim pagtatanim 1.4.1 Naiisa-isa ang mga hakbang sa1.4.1 Nakagagawa ng simpleng plano/layout1.4.1 Nakapagpaplano ng isang makaaghampaghahanda ng lupa ng taniman na gawaing pang-agrikultura tulad ngbio-intensive gardening at iba pa1.4.2 Naipakikita ang wastong paraan ng1.4.2 Nasusunod ang wastong paraan ng di-1.4.2 Nakasusunod sa plano sa paghahandapaghahanda ng lupang pagtatanimantuwirang pagtatanim ng mga halamangng lupang taniman ornamental 35 37. IKAAPAT NA BAITANGIKALIMANG BAITANG IKAANIM NA BAITANG1.5 Nakasusunod sa wastong pamamaraan ng1.5 Naisasagawa ang wastong paraan ng di- 1.5 Naisasagawa ang wastong paraan ngtuwirang pagtatanim ng gulaytuwirang pagtatanim ng mga halamang pagtatanim ng mga puno at ibang halaman saornamentaltuwiran at di-tuwirang paraan 1.6 Naisasagawa ang wastong pangangalaga ng 1.6 Naisasagawa ang wastong pangangalaga ng 1.6 Nailalapat ang ibat ibang paraan ngmga halamang-gulaylupa at mga pananim pangangalaga ng lupa at ng halaman 1.6.1 Natatalakay ang mga paraan ng pag-1.6.1 Naipakikita ang hakbang sa paggawa1.6.1 Naipakikita ang paraan ng pagsugpo ngaalaga ng mga halamang-gulayng compost/basket compostingpeste at sakit ng halaman1.6.2 Naipakikita ang wastong pangangalaga1.6.2 Naipakikita ang wastong pangangalaga1.6.2 Naipakikita ang wastong paraan ngng halamang-gulay tulad ng pagdidilig,ng lupa at mga pananimpaglagay ng abonopagbubungkal, at iba pa1.7 Nakasusunod sa wastong paraan ng pag-aani 1.7 Naisasagawa ang wastong paraan ng pag-1.7 Naisasagawa ang angkop at maayos nang mga produkto sasapamilihan ng mga halamang ornamentalparaan ng pag-aani ng tanim o produkto 1.7.1 Natutukoy ang mga salik na dapat1.7.1 Natutukoy ang mga palatandaan ng mga1.7.1 Naipakikita ang angkop na paraan ngisaalang-alang sa pag-aanihalaman na maaari ng ipagbili pag-aani1.7.2 Natatalakay ang mga palatandaan ng1.7.2 Nakasusunod sa mga alituntunin sabunga/tanim na maaaring anihinpagbibili ng produkto1.7.3 Naipakikita ang paraan ng pag-aani ngtanim1.8 Naisasagawa ang wastong pag-aayos ng1.8 Nakasusunod sa wastong pamamahala nginaning produkto at ang pagbibili nitoinani1.8.1 Naipakikita ang pag-aayos ng inani1.8.1 Naisasagawa ang angkop na paraan ngpag-iimbak/pag-aayos ng inani salalagyan1.8.2 Natatalakay ang pagbibili ng inani1.8.2 Nakasusunod sa umiiral na alituntuninsa pagpepresyo at pagbibili ng produkto1.8.3 Nakasusunod sa wastong paraan ngpagsasapamilihan ng inani1.9 Nakapag-iingat ng talaan ng gastos at kinita1.8 Naipakikita ang wastong pagtutuos ng ginasta1.9 Nakapagtutuos ng nagastos/kinita saat kita sa pinagbiling produkto pagtatanim ayon sa iniingatang talaan 2. Natatamo ang mga kaalaman, kasanayan at 2. Napalalawak ang kaalaman at kasanayan sa2. Nagagamit ang kaalaman at kasanayan sawastong saloobin sa pagpaparami ng halamangpagpaparami ng halamang pananimpagpaparami ng halamang-kahoy/iba pangpananim halaman 2.1 Nasasabi ang kahalagahan ng gawaing 2.1 Nasasabi ang mga salik na dapat isaalang- 2.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagsunodpagnanarserialang sa pagnanarseri sa maka-agham na pamamaraan ngpagnanarseri2.2 Natutukoy ang ibat ibang gawain sa 2.2 Natatalakay ang mga gawaing kaugnay ng2.2 Natatalakay ang mga gawain sa pagpaparamipagnanarseripagnanarseri at pagpaparami ng halamanng mga tanim at punongkahoy2.3 Nasasabi ang mga salik na dapat isaalang- 2.3 Natutukoy ang mga kasangkapan/kagamitan 2.3 Nakapagpaplano ng isang narseri upangalang sa pagpili ng lugar para sa isang narseri sa pagnanarseri makatipid sa espasyo36 38. IKAAPAT NA BAITANGIKALIMANG BAITANG IKAANIM NA BAITANG2.4 Naiisa-isa ang mga kasangkapan at kagamitan2.4 Nakapagpaplano ng isang narseri 2.4 Nakagagamit ng angkop na kasangkapan atsa pagnanarserikagamitan 2.5 Nasusunod ang mga simpleng pamamaraan2.5 Naisasagawa ang mga pangunahing 2.5 Naisasagawa ang maka-agham nasa pagnanarseri (Hal.: pagpili ng butong pamamaraan sa pagnanarseri at pagpaparami pamamaraan ng pagnanarseripananim) ng halaman tulad ng pagpupunla at pagpapaugat 2.5.1 Naipakikita ang wastong hakbang sa 2.5.1 Naipakikita ang paraan sa2.5.1 Naisasaalang-alang ang mga salik sapagpaparami ng halamang napili pagpaparami ng halaman tulad ngpagpaparami ng halaman sa pagpupunla/ pagpapaugatpamamaraang artipisyal at asekswal2.5.2 Nasusunod ang mga panuntunangpangkalusugan at pangkaligtasan sapagnanarseri 2.6 Naipakikita ang wastong paraan ng2.6 Naipakikita ang kaalaman/kasanayan sa 2.6 Naisasagawa ang wasto at masistemangpangangalaga ng mga tanim sa narseri pangangasiwa ng mga tanim sa narseripangangalaga ng mga halaman2.6.1Naisasagawa ang wastong 2.6.1 Naisasagawa ang pagsugpo ng sakit/ pangangalaga ng mga punla at tanim peste ng mga halaman sa narseri2.7 Natatalakay ang mga payak na gawain sa 2.7 Naisasagawa ang maayos na pangangasiwapangangasiwa ng mga tanim sa narseri ng mga punla/tanim sa narseri2.7.1 Naiisa-isa ang mga gawain sa 2.7.1 Naipakikita ang wastong paraan ngpangangasiwa ng mga tanim sa narseri pagbibili ng mga tanim 2.7.2 Nakapagtutuos ng gastos at kinita 3. Naipakikita ang kawilihan sa pag-aalaga ng hayop 3. Naisasagawa sa wastong pamamaraan ng pag- 3. Natatamo ang kaalaman, kasanayan, wastongsa tahanan tulad ng aso, kalapati at iba pa aalaga ng mga manok at kauri nitosaloobin at kawilihan sa pag-aalaga ng hayop tulad ng kambing at kauri nito3.1 Nasasabi ang kahalagahan ng pag-aalaga ng3.1 Natutukoy ang mahusay na uri/lahi ng3.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan nghayop sa tahanan manok/kauri na aalagaan kasanayan sa pag-aalaga ng hayop 3.2 Natutukoy ang ibat ibang hayop na maaaring3.2 Napipili ang mahusay na uri/lahi ng 3.2 Nakapipili ng mga hayop na aalagaan atalagaanmanok/kauri na aalagaan pagkakakitaan3.2.1 Natatalakay ang ibat ibang uri/lahi ng3.2.1 Natatalakay ang mga salik na dapatmanok/kauring aalagaan isaalang-alang sa pagpili ng aalagaang hayop upang mapagkakakitaan3.3 Nasasabi ang wastong pamamaraan sa pag-3.3 Nasusunod ang wastong pamamaraan sa pag-3.3 Nagagamit ang kaalaman sa paggawa ngaalaga ng hayopaalaga ng manok/kauri plano ng pag-aalaga ng hayop3.4 Nakasusunod sa mga panuntunang 3.4 Nakasusunod sa mga panuntunang3.4 Naisasagawa ang maka-agham napangkalusugan sa pag-aalaga ng hayop pangkalusugan at pangkaligtasan sa pag- pamamaraan ng pag-aalaga ng hayop aalaga ng hayop3.4.1 Natatalakay ang mga maka-agham napamamaraan ng pag-aalaga ng hayop 37 39. IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANG IKAANIM NA BAITANG 3.4.2 Nakasusunod sa mga panuntunang pangkalusugan at pangkaligtasan sa pag-aalaga ng hayop 3.4.3 Naipakikita ang mga maka-agham na pamamaraan ng pag-aalaga ng hayop3.5 Naipakikita ang wastong pag-aalaga ng hayop 3.5 Naipakikita ang kasiyahan sa pag-aalaga ng3.5 Naisasagawa ang pagbibili ng mga produkto hayop nang may kahusayan 3.5.1 Natatalakay ang mga paraan ng pagbibili ng mga produkto 3.5.2 Nakasusunod sa mga umiiral na pamamalakad tungkol sa pamamahagi ng mga produkto3.6 Nakatutulong sa pamamahala ng mga 3.6 Naisasagawa nang maingat ang produktong galing sa inaalagaang hayoppagtutuos/pagkukuwenta ng pinagbilhan 3.6.1 Naiisa-isa ang pamamaraan sapagsasapamilihan ng produkto3.6.2 Nakasusunod sa mga umiiral naalintuntunin sa pook ukol sa pagbibili ngmga produkto 3.7 Naipakikita ang kawilihan sa pag-aalaga ng hayop na mapagkakakitaan 4. Natatamo ang kaalaman, kasanayan, wastong saloobin at kawilihan sa pag-aalaga ng isda (optional) 4.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng kasanayan sa pag-aalaga ng isda4.1.1 Natatalakay ang kabutihang naidudulotsa pag-aalaga ng isda 4.2 Nakapipili ng isdang aalagaan at pagkakakitaan4.2.1 Natatalakay ang mga salik na dapatisaalang-alang sa pagpili ng aalagaangisda 4.3 Nagagamit ang kaalaman at kasanayan sa paghahanda ng plano ng pag-aalaga ng isda 4.4 Naisasagawa ang maka-agham na mga pamamaraan ng pag-aalaga ng isda4.4.1 Natatalakay ang maka-agham na mgapamamaraan sa pag-aalaga ng isda 38 40. IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANG IKAANIM NA BAITANG4.4.2 Nakasusunod sa mga panuntunangpangkalusugan at pangkaligtasan sapag-aalaga ng isda 4.5 Nakapag-aani ng mga inalagaang isda sa tamang panahon at wastong pamamaraan 4.6 Naisasagawa ang wastong pagbibili ng mga isdang inani4.6.1 Natatalakay ang mga paraan ngpagbibili ng mga produkto4.6.2 Nakasusunod sa mga umiiral napamamalakad tungkol sa pagbibili ngmga isdang inani 4.7 Naisasagawa ang pagtutuos/pagkukuwenta ng pinagbilhan 4.8 Naipakikita ang kawilihan sa pag-aalaga ng isda 4. Nagagamit ang panimulang kaalaman at batayang 4. Napapalawak ang mga kaalaman at kasanayan sa 5. Nagagamit ang kaalaman, kasanayan, wastongkasanayan sa pagkukumpuni ng mga sirangpagkukumpuni ng mga sirang kagamitan sa saloobin at kawilihan sa pagkukumpuni ng mgakagamitan sa tahanan tahanan at paaralan sirang bahagi ng bahay 4.1 Naisasagawa ang pagkukumpuni ng mga 4.1 Naisasagawa ang pagkukumpuni ng mga 5.1 Nagagamit ang mga kasangkapan/materyalessirang kagamitan sa tahanan sirang kasangkapansa tahanan bilang pansamantalang tugon sapangangailangan4.1.1 Natutukoy ang mga kasiraan sa mga4.1.1 Natutukoy ang mga sirang bahagi ng 5.1.1 Natutukoy ang abahagi ng bahay nakagamitan tulad ng maluwag na turnilyo,kasangkapan tulad ng paa ng silya, dapat ayusintanggal na pako, at iba pa mesa, at iba pa4.1.2 Natutukoy ang angkop na mga4.1.2 Nakapaghahanda ng mga materyales 5.1.2 Nasusuri ang mga kagamitan/materyales, kasangkapan at kagamitangat kasangkapan at kagamitang materyales na maaaringkakailanganinkakailanganinpansamantalang magamit 4.1.3 Naiisa-isa ang mga hakbang sa4.1.3 Nakasusunod sa wastong paraan ng 5.1.3 Nakasusunod sa wastong paraan ngpagkukumpuni ng sirang kagamitan pagkukumpuni pag-aayos ng sirang bahagi ng bahay 4.1.4 Naisasagawa ang pagkukumpuni ng4.1.4 Napahahalagahan ang pagkukumpuni 5.1.4 Napahahalagahan ang natapos na pag-kagamitan sa matipid at ligtas nang mga sirang kagamitan sa tahanan aayos ng sirang bahagi ng bahaypamamaraan 5. Nakakamit ang panimulang kaalaman at batayang 5. Napalalawak ang mga kaalaman at kasanayan sa 6. Nagagamit ang kaalaman, kasanayan, wastongkasanayan sa paggamit ng mga kasangkapan atmga gawaing industriya na makatutugon sa mgasaloobin at kawilihan sa mga gawaing industriyamateryales sa pagbuo ng isang kapaki-pakinabangpangangailangang pansarili at pang-mag-anak upang mapabuti at mapaunlad ang uri ngna proyekto sa gawaing-kamay pamumuhay 5.1 Natatalakay ang kahalagahan ng pagkakaroon 5.1 Nakikilala ang ibat ibang uri ng gawaing6.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng ibatng kasanayan sa gawaing-kamayindustriya ibang gawaing industriya sa ikauunlad ngmag-anak, pamayanan at bansa39 41. IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANGIKAANIM NA BAITANG 5.2 Naipakikita ang wastong pamamaraan ng 5.2 Nasasabi ang kabutihang naidudulot ng mga6.1.1 Natatalakay ang kabutihang natatamo paggamit ng mga kasangkapan at iba pang gawaing industriya sa mag-anak ng mag-anak at/o pamayanan mula sa kagamitan at ang pangangalaga ng mga ito ibat ibang industriya5.3 Natatalakay ang mga kagamitan at gamit ng 5.3 Naihahanda nang may kahusayan ang plano6.2 Nakapipili ng isang mapagkakakitaang gawain mga materyales na mayroon sa pamayananng isang gawain5.4 Naiisa-isa ang mga paraan sa matipid na5.3.1 Nakapipili ng gawain ayon sa6.3 Nakapagpaplano nang may angkop na paggamit ng mga materyales, oras, lakas, pangangailangan, kakayahan at ispesipikasyon salapi, at iba papinagkukunan5.5 Nakabubuo ng isang kapaki-pakinabang na5.3.2 Naihahanda ang disenyo ng proyektong 6.3.1 Nakalilikha ng disenyo ng napiling proyekto napili gawain 6.3.2 Nakapagkukuwenta ng mga materyales na gagamitin5.5.1 Nakapipili ng proyektong kapaki-5.3.3 Naitatala ang dami, espisipikasyon at6.3.3 Natutukoy ang mga angkop napakinabang ayon sa materyales athalaga ng mga materyales at kagamitang kasangkapang gagamitinkagamitang matatagpuan sa pamayanan kailangan sa paggawa 6.3.4 Naitatala ang wastong hakbang sa5.5.2 Nakagagawa ng isang simpleng plano5.3.4 Naitatala ang wasto at maingat napaggawa ng proyektong proyekto paggamit ng mga kasangkapan atkagamitan5.5.3 Napipili ang mga kasangkapan at 6.4 Nagagamit nang may kawilihan angmateryales na gagamitin kakayahan at kasanayan sa pagbuo ng5.5.4 Naiisa-isa ang mga hakbang sa pagbuoproyektong proyekto5.5.5 Naisasagawa ang pagbuo ng proyekto5.5.6 Nasusunod ang mga panuntunangpangkalusugan at pangkaligtasan sapaggawa5.5.7 Nagagamit ang wastong paraan ngpaglalagay ng pintura o barnis5.6 Naipakikita ang interes sa gawain sa5.4 Naipakikita ang wasto at maingat na paggamit6.4.1 Nakapaghahanda ng mga pamamagitan ng tuluy-tuloy na paggawa sang mga kasangkapan at kagamitan kasangkapan, kagamitan at materyales loob ng takdang-orasna kakailanganin5.7 Napahahalagahan ang natapos na proyekto5.4.1 Nakapipili ng kasangkapan, kagamitan at 6.4.2 Nakasusunod sa panuntunang Halimbawa: pagpapakita sa kaibigan,materyales na gagamitin pangkalusugan at pangkaligtasanmagulang, at iba pa nakaugnay ng mga gawain5.4.2 Naipakikita ang wastong pangangalaga6.5 Nakasusunod sa wastong hakbang ng pagbuong mga kasangkapan at kagamitangng gawain tulad ng pagsusukat, pagpuputol,ginamit pagpapakinis, pagbubuo, pagtatapos, at ibapa40 42. IKAAPAT NA BAITANGIKALIMANG BAITANGIKAANIM NA BAITANG 5.4.3 Nakasusunod sa panuntunang 6.6 Nakapagsusuri ng gawaing natapos upang pangkalusugan at pangkaligtasan sa lalo itong mapabuti paggawa ng proyekto5.5 Nakasusunod sa mga hakbang sa paggawa ng 6.7 Naisasagawa ang wastong pangangalaga at proyekto ayon sa plano pagliligpit ng mga kasangkapan, materyales atkagamitang ginamit5.5.1 Natutukoy ang mga pangunahing6.8 Nakapagtutuos ng ginasta/kikitain kung pamamaraan sa gawain at pangangalaga ipagbibili ang natapos na proyekto ng mga kasangkapan at kagamitang ginamit 5.5.2 Nakatitipid sa paggamit ng mga materyales, oras, lakas, salapi at iba pa 5.6 Naipakikita ang pagpapahalaga sa natapos na proyekto5.7 Naisasaalang-alang ang kinalabasan ng pagpapahalaga sa natapos na proyekto 5.8 Nakapagtutuos ng ginasta/kikitain kung ipagbibili ang natapos na proyekto 6. Nakapagluluto ng mura at masustansiyang kakanin 7. Natatamo ang kaalaman, kasanayan, wastong o snack na mapagkakakitaan saloobin at kawilihan sa paghahanda ng pagkainupang mapabuti at mapaunlad ang uri ngpamumuhay 6.1 Natutukoy ang mga masustansiyang kakanin 7.1 Naipapaliwanag ang kahalagahan ngkasanayan sa paghahanda ng pagkain para sasarili, sa mag-anak at pamayanan 6.2 Nakapagpaplano tungkol sa kakaning lulutuin7.1.1 Natutukoy ang kabutihang naidudulot ng paghahanda at pagdudulot ng pagkain6.2.1 Natatalakay ang mga salik na dapat 7.2 Nakapipili ng uri ng pagkaing isaalang-alaang sa pagpili ng lulutuingmapagkakakitaan kakanin6.2.2Napipili ang kakaning lulutuin7.2.1 Natatalakay ang mga salik na dapatisaalang-alang sa pagpili ng uri ngpagkain 6.2.3Naitatala ang dami, ispisipikasyon at 7.3 Nakagagawa ng plano sa paghahanda ng halaga ng mga sangkap na kakailanganin pagkaing mapagkakakitaan 6.3 Nagagamit ang batayang kaalaman sa 7.4 Nagagamit ang kaalaman at kasanayan sa matalinong pamimilipaghahanda ng pagkaing maipagbibili 41 43. IKAAPAT NA BAITANG IKALIMANG BAITANG IKAANIM NA BAITANG 6.4 Nakasusunod sa mga panuntunang7.4.1 Naisasaalang-alang angmga salik sa sa pangkalusugan at pangkaligtasan samatalinong pamimili paghahanda at pagliligpit ng mga kagamitang ginamit 6.5 Nakasusunod sa resiping napili7.4.2 Naipakikita ang wastong gawi sa paggawa upang makatipid ng lakas, oras at pinagkukunan 6.6 Nabibigyan ng halaga ang pagkaing ipagbibili7.4.3 Natatalakay ang mga pamamaraan ng pagpapanatili ng sustansiya, anyo at lasa ng pagkaing ihahanda 6.7 Nakapagkukuwenta ng pinagbilhan/ipagbibili7.4.4 Naipakikita ang ibat ibang gawaing- kamay sa paghahanda ng pagkain 6.8 Naipakikita ang kasiyahan sa paggawa7.4.5 Nagagamit ang ibat ibang paraan ng pagluluto 7.4.6 Nakasusunod sa resipe 7.4.7 Naipakikita ang kasanayan sa pagpapanatiling malinis at maayos ang pinaggawaan at ang mga kasangkapang ginamit 7.5 Napahahalagahan ang pagkaing inihanda ayon sa pamantayan 7.6 Naisasagawa ang wastong pagbibili ng nilutong pagkain 7.7 Naisasagawa ang pagtutuos/pagkukuwenta ng pinagbilhan 7.8 Naipamamalas ang kasiyahan sa paghahanda at pagbibili ng pagkain 6. Naisasagawa ang simpleng pamamaraan ng pag- 7. Nakapag-iimbak ng ibat ibang uri ng pagkain 8. Natatamo ang kaalaman, kasanayan, wastongimbak ng pagkain para sa mag-anaksaloobin at kawilihan sa pag-iimbak ng pagkain upang mapabuti at mapaunlad ang uri ng pamumuhay6.1 Nasasabi ang kahalagahan ng pag-iimbak ng7.1 Natatalakay ang ibat ibang pamamaraan ng 8.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ngpagkainpag-iimbak ng pagkian tulad ng gulay, karne atkasanayan sa pag-iimbak ng pagkain para sa isdasarili, sa mag-anak at sa pamayanan6.2 Natutukoy ang ibat ibang batayan sa pag-7.2 Nakapagpaplano tungkol sa pagkaing iimbakin 8.1.1 Natatalakay ang kabutihang naidudulotiimbak ng pagkain tulad ng pag-iimbak ng ng pag-iimbak ng pagkainpagkaing napapanahon, pagkaing sariwa, atiba pa 7.2.1 Natatalakay ang mga salik na dapat8.2 Naipaliliwanag ang pamamaraan ng pag- isaalang-alang sa pagpili ng pagkaing iimbak ng pagkain tulad ng paggamit ng yelo, iimbakinpaglalagay ng preserbatiba, pagsasalata at iba pa42 44. IKAAPAT NA BAITANGIKALIMANG BAITANGIKAANIM NA BAITANG7.2.2Napipili ang mga pagkaing 8.2.1 Natatalakay ang ibat ibang paraan ng matatagpuan sa pamayanan na pag-iimbak ng pagkain maaaring imbakin7.2.3 Naitatala ang dami, ispisipikasyon at8.3 Nakapipili ng mga pagkaing maaaring imbakin halaga ng mga sangkap na kakailanganin6.3 Natatalakay ang ibat ibang pamamaraan ng 7.3 Nagagamit ang batayang kaalaman sa 8.4 Nakasusunod sa mga panuntunangpag-iimbak tulad ng pagtutuyo, pag-aasin, matalinong pamimilipangkalusugan at pangkaligtasan sa pag-pagmamatamis iimbak6.4 Nakapag-iimbak ng mga pagkain sa simpleng 7.4 Naipakikita ang wastong pamamaraan sa pag- 8.5 Naisasagawa ang pg-iimbak ng ibat ibangpamamaraaniimbakkasanayan6.4.1 Nakapagpaplano ng pagkaing iimbakin 7.4.1 Nakasusunod sa napiling resipe6.4.2 Nasusunod ang hakbang sa pag-iimbak 7.4.2 Nakapagtitipid sa paggamit ng oras,ng pagkainlakas at materyales7. Nakabubuo ng isang kagamitang pansariling tahi8.Nakagagawa ng isang kagamitang pantahanang9. Natatamo ang kaalaman, kasanayan, wastongsa kamay tahi sa makinasaloobin at kawilihan sa pananahi upang mapabuti at mapaunlad ang uri ng pamumuhay7.1 Natatalakay ang kahalagahan ng8.1 Natatalakay ang kahalagahan ng pagkakaroon9.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagkakaroon ng kaalaman sa kasanayan sa ng kaalaman at kasanayan sa pananahi sa kasanayan sa pananahi para sa sarili, sa mag- pananahimakinaanaka t sa pamayanan7.2 Natutukoy ang mga kagamitan at8.2 Nasusunod ang mga panuntunang 9.1.1 Natutukoy ang mga gawaing kasangkapan sa pananahi pangkalusugan at pangkaligtasan sa pananahi pangkabuhayan sa pamayanan na may sa makina kinalaman sa pananahi 7.3 Natatalakay ang wastong paggamit at 8.2.1 Natatalakay ang mga panuntunang 9.1.2 Natatalakay ang kabutihang naidudulot pangangalaga ng mga kagamitan atpangkalusugan at pangkaligtasan sang pagkakaroon ng kasanayan sa kasangkapan sa pananahi pananahi sa makinapananahi7.4 Nakikilala ang ibat ibang uri ng materyales o9.2 Nakapagpaplano ng tatahiing kasuotan o telakagamitang pantahanan 8.3 Nagagamit ang makina sa maay