of 42/42
Onderwijstijd en HKS Etalageconferentie IHKS

Onderwijstijd en HKS

  • View
    1.170

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Onderwijstijd en HKS

Dia 1

Onderwijstijd en HKSEtalageconferentie IHKS

Rini Romme (MBO Raad) 29 januari 2016

1

Visie Jet BussemakerOnderwijstijd is geen doel op zich, maar een onderdeel van de inspanningen die een onderwijsinstelling moet leveren om kwalitatief hoogwaardig onderwijs te realiseren.

Klein uurtje OnderwijstijdHerziening Kwalificatiestructuur is onderdeel Focus op VakmanschapSpelregels: opleidingstijd, onderwijstijd, onderwijsprogramma en toezichtPraktijkvoorbeeldenOpletpuntenAan het eind alleen maar antwoordenwww.ihks.nl/etalageconferentie

Welkom bij een klein uurtje onderwijstijdMet als onderwerpenMaar het is allemaal begonnen met3

Focus op VakmanschapVooravond van Herziene kwalificatiestructuur met keuzedelen Doel: Instellingen en studenten beter presteren, uitval tegengegaan en beroepsonderwijs aantrekkelijkerVoldoen aan scherpe kwaliteitseisenDoelmatigheid: efficintere inzet van middelen:Verkorting Studieduur, cascade en diplomawaarde:juiste plaatsing student fundamenteelIntensivering Onderwijstijd voor BOL en BBL.

Het is allemaal begonnen met FoV.Uitgangspunten waren zo hoog mogelijk diploma:Niveau 45xNiveau 33xNiveau 2 1x

En doelmatigheid leidde tot cascade Jaar 1 = 1,2 Jaar 2 = 1,0Jaar 3 = 1,0Jaar 4 = 1,0Jaar 5 = 0,5Jaar 6 = 0,5

4

Oppassen dat we niet doorslaan

MBO uitdagingen 2014/2016

In het teken van FoVOp school moeten we de doelmatigheid en de herziening in elkaar vlechten6

Goed beroepsonderwijsheldere normen die genoeg ruimte laten voor nieuwe ontwikkelingen en nieuwe inzichten, ook voor onderwijstijd

professionele onderwijsteams die garant staan voor goed onderwijs, om intensieve onderwijsprogrammas en stevige begeleiding

Wat hebben we nodig voor goed beroepsonderwijs?Weten waar we aan toe zijn en goede mensen7

Norm: Studieduur opleidingenNiv.Soort opleidingStudieduur(in jaren)1Entree12Basisberoeps1-2 3Vakfunctionaris2-34Middenkader34*Middenkader (uitzonderingslijst)3-44Specialist1

De eerste norm betreft de lengte van de opleiding (het moet zo snel mogelijk)Lengte is gebaseerd op directe instroom vanuit vmbo8

*MiddenkaderopleidingenUitzonderingen opleidingen in 4 jaar:Een zeer beperkt aantal opleidingen die vanwege wettelijke eisen van de sector vier jaar moeten duren (bv. vliegtuigbouw of verpleegkunde)Wens vanuit het werkveld die bijvoorbeeld een minimaal aantal vlieguren met bepaalde apparaten, procedures of werkmethodes vragen Niet vanuit de wet verplicht, het is een kan bepaling (mag ook 3 of 3 jaar zijn)Wordt bepaald door College van Bestuur.

Studieduur opleidingenHet bevoegd gezag stelt de studieduur van de opleiding vast met inachtneming van regels studiejaren

OER voor de nominale student is gebaseerd op de voorgeschreven studiejaren

De studieduur van de opleiding wordt uitgedrukt in een studielast van ten minste 1600 uren per jaar

En dit plaatje kennen we wel: Studielast is optelsom van BOT + BPV + ZelfstudieKom ik straks op terug10

Studielast per opleidingN.Soort opleidingStudie- duurStudie- last1Entree116002Basisberoeps1-21600 / 32003Vakfunctionaris2-33200 / 48004Middenkader348004*Middenkader op aparte lijst3-44800 / 64004Specialist11600

KeuzedeelverplichtingVanaf 1-8-2016 bestaat een deel van de opleiding uit een of meerdere keuzedelenDe keuzedeelverplichting is bepaald per soort opleiding (uitgedrukt in studielast in klokuren) De school dient bij iedere opleiding voldoende gekoppelde keuzedelen aan te bieden De student kan ook kiezen voor keuzedelen die niet gekoppeld zijn (uit andere opleidingen) De vertaling naar onderwijs en programmering is de verantwoordelijkheid van de school.

Dit weten jullie natuurlijk allemaal12

Studielast per opleidingN.Soort opleidingStudie- duurStudie- lastKeuzedeel onder-deel studielast1Entree116002402Basisberoeps1-21600 / 32004803Vakfunctionaris2-33200 / 48007204Middenkader348007204*Middenkader op aparte lijst3-44800 / 64009604Specialist11600240

En dan wordt het plaatje van studielast zo.13

Voorbeeld interpretatieEen basisberoepsopleiding mag 1-2 jaren durenEen basisberoepsopleiding heeft een keuzeverplichting met een waarde van 480 uurOok al stelt het bevoegd gezag van de school vast dat het in 1 jaar wordt aangeboden, dan blijft de keuzedeelverplichting staan op 480 uurDe opleidingstijd die een student nodig heeft kan meer of minder zijn

Als we die waarde zouden uitdrukken in studiepunten was er geen discussie 14

De programmering van de uren voor een opleiding is vastgelegd in een onderwijs-programma (onderdeel van OER) Het onderwijsprogramma is wat reel wordt verzorgd voor het cohortEen voldoende intensief en evenredig verdeeld programma uitgaande van de minimum-urennorm Per jaar uitgewerkt in rooster, studieplan, jaarplanning, e.d. Onderwijsprogramma

Dat waren de eisen, nu de programmering15

OnderwijsprogrammaIngericht op opleidingsniveau,niet op niveau van individuele studenten,met inachtneming van formele kaders,enkel keuzedeel is niet genoeg voor bekostiging (m.n. in BBL).Bij de inrichting van een beroepsopleiding hoeft geen scheiding aangebracht te worden tussen het basis-, het profiel- en het keuzedeel.

OnderwijsprogrammaBestaat uit:Begeleide Onderwijs Tijd (=BOT)Klokuren waarin onderwijs wordt gegeven onder verantwoordelijkheid en met actieve betrokkenheid van onderwijspersoneel, niet zijnde uren die deel uit maken van de BPV Beroepspraktijkvorming (=BPV)De periode waarin de student bij een erkend leerbedrijf BPV volgt en waarover specifieke afspraken worden gemaakt in de praktijk-overeenkomst. BPV kan ook onderdeel zijn van een keuzedeel.

VRIJ = invullen met BOT of BPV18

Geen directe relatieStudielast

studiewaardein jaren

1600 uur per jaar

BOT + BPV+ ZelfstudieOnderwijstijd

bekostigings- voorwaarde

1000 of 850 uur per jaar

BOT + BPV

Begeleide Onderwijstijd Onder verantwoordelijkheid en met actieve betrokkenheid van onderwijspersoneel: leden van een onderwijsteaminteractie met student / directe begeleidingsturen op leerproces (interventies mogelijk)Eerste leerjaar minimaal 700 uur (lijn cascade), verdere leerjaren mogen compenserenKeuzedeel kan ook voor een deel met BOT Keuzedeelverplichting invullen met persoonlijke, culturele of levensbeschouwelijk kan alleen als BOT (kan niet in BPV).

Cascade is in lijn met intensief eerste jaar van minimaal 700 uur (nl. 1,2x)20

Begeleiding BeroepspraktijkBegeleiding op de werkplek is apart benoemd als onderdeel van onderwijstijd Nu ook met heldere normenLeerdoelen, leeractiviteiten, leerresultaten gerelateerd aan het kwalificatiedossier en de keuzedelen of aan (meerdere) kwalificaties Rele begeleiding door praktijkopleider op de werkplek Regelmatige begeleiding door onderwijs-instelling op voortgangPraktijkovereenkomst.

Onderwijstijd bij andere schoolDe urennormen voor het onderwijs-programma betreffen de opleiding en niet de individuele student. Als school A een keuzedeel in haar onderwijsprogramma heeft opgenomen en dat keuzedeel wordt gerealiseerd op school B, dan telt de onderwijstijd van dat keuzedeel mee voor de opleiding van school A.

Student blijft onder verantwoordelijkheid school A vallen22

Houdt rekening met voorzienbare afwijkingen op onderwijstijd; denk hierbij aan: Het vervallen van lessen in de eerste en laatste weken van het studiejaarWeken waarin vrije dagen, vergaderuren of studiedagen van het voltallige personeel vallen Toetsweken waarin alleen de uren meetellen waarin werkelijk wordt getoetst Lesuitval of ziekte van medewerkersVariatie in het aanbod van keuzedelen.Let op realistische planning

Goed beroepsonderwijsheldere normen die genoeg ruimte laten voor nieuwe ontwikkelingen en nieuwe inzichten, ook voor onderwijstijd

professionele onderwijsteams die garant staan voor goed onderwijs, om intensieve onderwijsprogrammas en stevige begeleiding

Multidisciplinair OnderwijsteamOnderwijsteam samenstelling: Bevoegde docenten actief in ieder leerjaarActieve rol instructeurs/ onderwijsassistenten Actieve rol gastdocenten Rekening houdend met de verschillende type leeractiviteiten in het onderwijsprogrammaHeldere afspraken over begeleiding van studenten Functioneert adequaat: de waardering van studenten en het onderwijzend personeel over de geboden opleiding wordt meegewogen

Het team aan de slagBinnen de kaders van de wet is een hoop mogelijk voor een kwalitatief hoogwaardige en creatieve invulling van de onderwijstijd. Belangrijkste is dat het curriculum als team wordt ontwikkeld of wordt bijgeschaafdEssentieel is wat het team wil vanuit wat men zelf goed onderwijs vindt voor de studentenDenk niet in onmogelijkheden, of vanuit alleen maar opzoeken van de grenzen van de kadersRuimte voor gesprek.

Afwijken op OnderwijstijdOnderwijsteam gaat naar CvB met kwaliteits-argumenten (onderbouwen onderwijs-inhoudelijke visie over kwaliteit, mede in relatie tot doelgroep en dat kwaliteit wordt gerealiseerd)OER gevuld op basis van kwalificatiedossier(hoe de onderdelen worden aangeboden en gexamineerd) Onderwijstijd uitsluitend gevuld met BOT / BPVToestemming studentenraadCvB beslist en verantwoordt in jaarverslag.

Als het college van bestuur instemt met de motieven legt het college de programmering met de motieven voor aan de studentenraad. Het college van bestuur moet er daarom ook op toezien dat is voldaan aan de wettelijke eis dat er een centrale studentenraad aanwezig moet zijn. Als de studentenraad instemt met de programmering kan het college van bestuur instemmen met de alternatieve programmering27

Onderwijskwaliteit inspectieRegulier onderzoek naar specifieke opleidingenFocus op leerjaar 1 en op niveau 1 en 2Bij een specifieke opleiding: wel of niet afwijken en kwaliteit op orde klaar Kwaliteit in beeld door:Jaar-, diplomaresultaat (opbrengsten)Tevredenheid studenten (JOB), medewerkers (MTO) en bedrijfsleven Leertijd (roosters / evenwichtig programma)Als bij 2 van de 3 bovengenoemde onderzoeken de onderwijskwaliteit onvoldoende is, volgt nader onderzoek.

Toezicht op OnderwijstijdDe jaarlijkse risicomonitoring kan leiden tot onderzoek naar onderwijstijd op opleidingsniveau als er sprake is van ernstige signalen van studenten, lage tevredenheid en lage opbrengsten Bij onvoldoende kwaliteit en toestemming van de studentenraad: analyse of het tekort wordt veroorzaakt door te weinig onderwijstijd? nader onderzoek op hoofdlijnen Bij onvoldoende kwaliteit en de studentenraad heeft niet ingestemd met de afwijking urennorm nader onderzoek onderwijstijd op uurniveau

Ruimte in de praktijk

Door inspectie bekeken en als voldoende kwaliteit beoordeeld30

Praktijk: Terra College N2Droom: Ideale leeromgeving voor N2 studentenOnderwijsconcept voor het organiseren van opleidingen

Oplossing: Verbinding praktijk (3 dagen) school (2 dagen): 2 jaren 625 uur BOT programmeren en dus afwijken van verplichting van 700 uur eerste jaar Formele traject van afwijken gevolgd Instroom elk moment mogelijk; eigen tempo; geen jaarklassen-systeem, studenten op eigen niveau Jaarlijkse evaluatie door teams, directie en studenten (JOB, enqute, studentenpanels) en bijstelling waar nodig.

Praktijk: Friesland College - Leren in de praktijk Droom: Het Friesland College zet in op het realiseren van praktijkroutes samen met bedrijven en instellingen voor bol-onderwijs. In praktijkroutes vindt het leren voor een belangrijk deel plaats in de praktijk. Dit gebeurt zowel met grote instellingen in de zorg, waar docenten veelvuldig aanwezig kunnen zijn, als met kleinere bedrijven in de techniek, waarin dat veel minder het geval is.Begeleiding door een combi-team, bestaande uit begeleiders van de school en van het bedrijfPraktijkroute ZuidOostZorg in Drachten.

Praktijk: Friesland CollegeOplossing: De begeleiders van de school en van het bedrijf werken nauw samenDe begeleiders van het bedrijf zijn opgeleide praktijkopleiders. Hier vervalt in feite het onderscheid tussen leren in de BPV en leren begeleid vanuit school Onderwijsinspectie uitgenodigd Gesprekken gevoerd met studenten, docenten en medewerkers van ZuidOostZorg, onderwijsactiviteiten bijgewoond en de documentatie bestudeerdConclusie: het enthousiasme en de motivatie van de docenten, studenten en medewerkers van ZuidOostZorg levert de goede kwaliteit op.

33

Praktijk: Deltion CollegeDroom: Onderwijsdelen (bijv. keuzedelen) als e-modules vormgevenOntwikkeling, borging onderwijstijd, uitvoering etc.

Oplossing: Afstandsleren onder begeleiding van docent Ingeroosterde thuislessen: 2 uren per week / 50 studenten tegelijkertijd ICT niet alleen als didactische werkvorm beter inzetten binnen het onderwijs, maar ook als mogelijkheid zien om leeractiviteiten mee vorm te geven Blended learning (=combinatie van onlineleren en contactonderwijs).

Mag een student op basis van eerder verworven diploma's/examens vrijstelling krijgen en de uren van een deel van de opleiding missen en bijv. in plaats van 800 uur 600 uur per jaar lessen volgen?Een opleiding moet worden geprogrammeerd en aangeboden conform de wettelijke eisen, maar een individuele student kan eerder zijn diploma halenEen student kan korter over de opleiding doen (kwalificatie en keuzedelen), bijvoorbeeld omdat hij vrijstellingen krijgt op basis van elders verworven competentiesEen individuele student kan ook sneller (of langzamer) door de leerstof gaat dan de gemiddelde studentNiet minder uur over het jaar uitsmeren

Verkorten is iets anders dan versnellenEen student die toch meer tijd nodig heeft om de opleiding af te ronden, mag er langer over doen.

35

Mag je een eenjarige niveau 2 opleiding verkorten naar bijvoorbeeld 8 maanden. En dan 8/12 van het aantal verplichte uren verzorgen?Voor deze opleiding gelden regels studiejaren: ten minste n en ten hoogste twee volledige studiejaren voor de basisberoepsopleidingMet 8 tot 10 maanden voldoet de opleiding niet aan de wettelijke studieduur en mag dus alleen als niet-bekostigde opleiding worden aangeboden.

36

'verkorten'of 'versnellen'Bij verkorten doet de student bepaalde onderdelen van de opleiding niet vanwege vrijstellingenDe school moet aantonen welkeonderdelen niet hoeven en op basis van wat de vrijstelling is gegeven (stapelen niveaus, Engels al op havo, zij-instromer, etc.). De examencommissie geeft de vrijstellingen en geeft dit aan op de resultatenlijst.Bijversnellen doet destudentdezelfde inhoud in een hoger tempo. Deindividuelestudentwijkt dan af van het programma zoals voorde nominale student is ontwikkeld.Een aantal individuen kun je natuurlijk weer bij elkaar zetten, maar het blijven uitzonderingen. In beide gevallen blijven de regels van onderwijstijd gelden

Student heeft niveau 3 diploma en gaat aansluitend in augustus 2016 kopjaar niveau 4 doen. Is dat (examen)jaar 550 uur of 1e jaar 700 uur BOT?En wat voor keuzedeelverplichting?De normen voor onderwijstijd betreffen de programmering van een opleiding en niet het programma van een individuele student.Als een student al een mbo-diploma heeft wordt bezien welke delen van het volgende onderwijsprogramma de student nog moet volgen en welke tijd daarvoor is geprogrammeerd. Dit geldt ook voor keuzedelen

Het eerste jaar van een opleiding moet aan de norm van 700 begeleide onderwijsuren voldoen.

38

Instromen in een later jaar van de opleiding kan alleen als de opleiding al draait

Anders moet de student voldoen aan de eis rondom keuzedelen (voor diploma 720 uur keuzedeelverplichting)

En dat is niet erg in latere jaren, maar wel voor 1-8-201639

Belang van benaderingWanneer studenten voor een levensechte opdracht naar buiten gaan, dan valt dat onder onderwijstijd wanneer ze die opdracht daarna verwerken en bespreken met een docent. Het is geen onderwijstijd wanneer ze daarna naar huis gaan, dat is huiswerk.Wanneer studenten thuis de colleges op You Tube fimpjes bekijken is dat in principe huiswerk, wanneer daarbij directe begeleiding en interactie met een docent plaats vindt valt dat onder begeleide onderwijstijd.Het is mogelijk dat ouderejaars lesgeven aan jongerejaars; dat valt onder begeleide onderwijstijd, wanneer de ouderejaars weer door een docent worden begeleid.

Resum: Ruimte wordt bepaald door KwaliteitOnderwijstijd is onderdeel kwaliteit, kwaliteit wordt beoordeeld, bij afwijking volgt toezichtTransparantie: docenten voelen enorme druk van buitenaf en van bovenaf op halen van urennorm Let op stapelende opleidingen en keuzedeelverplichtingAls een opleiding aantoont dat het kwalitatief goed onderwijs aanbiedt en dat het voldoet aan kwaliteitseisen, kan de opleiding het recht krijgen om af te wijken van de gestelde normen; dus argumenteren en borgenMening van studenten is zeer belangrijkVertrouw in eigen kwaliteit...

Dit was kennisdeling op Kwaliteit

42