Retorika: Pagsulat

  • View
    382

  • Download
    4

Embed Size (px)

Text of Retorika: Pagsulat

mayon

KABANATA 4MGA BATAYANG KAALAMAN SA PAGSULAT

Ano ang PAGSULAT?

PAGSULATIsang paraan ng pakikipag-ugnayan ng manunulat sa mambabasa.

Ang pagsulat ay kapwa isang pisikal at mental na aktibiti na ginagawa para sa ibat ibang layunin. (Bernales et al., 2002)

Ayon naman kina Peck at Buckingham ang pagsulat ay ang ekstensyon ng wika at karanasan na natamo ng isang tao mula sa kanyang pakikinig, pagsasalita at pagbabasa. (sa Bernales, 2009)

d. Ayon kay Peter T. Daniels, ito ay isang sistema ng humigit kumulang napermanenteng panandang ginagamit upang kumatawan sa isang pahayg kungsaan maari itong mulingmakuha nang walanginterbensyon ng nagsasalita.

e. Sabi naman ni Florian Coulmas,ito ay isang setng nakikitang simbolongginagamit upang kumatawan samga yunit ng wika saisang sistematikongpamamaraan, na may layuning maitala ang mga mensahe na maaaring makuha o mabigyang kahulugan ng sinuman na may alam sa wikang ginamit at mgapamantayang sinusunod sa pag-eenkoda.

f. Ito rin ayang paraan ng pagsasalin sa papel o sa ano mang kasangkapangmaaaring magamit na mapagsasalinan ng mga nabuong salita,simbolo,ilustrasyon ng isang tao o mga tao sa layuning maipahayag ang nasa kanyangisipan.

g. Ito ay walang katapusan, paulit-ulit na prosesoo sa layuning makalikha atmakagawa ng maayos na sulati; isang kasanayan.e.h. Sa sosyo-kultural na konteksto, ito ay isang proseso ng pag-aaral atprodukotong konteksto na nakaaapekto sa pagkatuto; maipahiwatig an gatingnadarama na di natin kayang sabihinf.i. Ito ay para libangin ang sarili at ang kapwa, magturo at magbahagi ng kaalamanat makumbinsi ang ibang tao sa katotohanan ng ibinibigay na opinion.g.j. Ayon kay Arapoff, ito ayisang proseso ng pag-iisip na inilalarawan sapamamagitan ng mahusay ng pagpili at pag-oorganisa ng mga karanasan..h.k. Ito ay isang tao-sa-taong komunikasyon at paraan ng paghubog ng damdamin at kaisipan ng tao.

Kahalagahan ng Pagsulat

Mahalaga rin ang pagsusulat sapagkat sa pamamagitan nito, ang mga tao sa ibat ibang lugar atsa ibat ibang panahon ay nagkakalapit, nagkakaunawaan atnagkakaisa. Ang aspeto ng ating kultura ay napananatiling buhay sa pamamagitan nito.

Sa pamamagitan ng mga nasulat na tala ay natututuhan natin ang kasaysayan ngating lahi; ang mga paniniwala at matatayog na kaisipan ng ating mga ninuno; atang mga pagbabago at pagsulong ng ating bansa.

Mga Pilosopiya ng PagsulatIsang proseso- may sinusunod na sistema. Tamang hakbang ng pagsulat. Ang mga nasabing Sistema ang-masinsinang pag-iisip-mga katanungan sa isip ng mga manunulat-mga nais isulat-paggamit ng balangkas-pagwawasto o pag-uulitIto ang mga hakbang sa proseso na kailangan mong maiangkla sa iyong kakayahan at sensibility bilang isang manunulat.

2. Isang proseso at produkto- ang mga nabuong proseso ay lagging mayroong produkto. Ang naturang produkto ay madedebelop sa pamamagitan ng pagsulat.Unang burador> gagawan ng rebisyon> pagwawasto > muling pagsulat ng teksto > maisulat ng pinal na teksto

3. Pagbuo ng isang pagpapasya- Dapat pag-isipang mabuti ang simula at hangganan ng tekstong kanyang isinusulat upang mas higit na maayos ang paglalahad ng mga pahayag.

4. Isang Pagtuklas- ang isang manunulat ay patuloy na nananaliksik upang higit na mapaunlad at maging makabuluhan ang mga impormasyong ibinabahagi sa kanyang mga mambabasa.

5. Isang kasagutan- upang bigyang katugunan ang mga katanungan. - upang makamtam nila ang kanilang hangarin sa pagbabasa.

6. Sariling pagkakaalam- Magkakaroon ng kabatiran ang isang tao sa agsulat kapag personal niya itong ginawa.

7. Ang pagsulat at pakikipag-ugnayan- Sa pamamagitan ng pagsulat naipapahayag ang nais sabihin ng manunulat sa kanyang mambabasa.

8. Isang paghulma ng katauhan- kailangan taglayin ng manunulat ang mga sumusunod:-maparaan-maharaya-malikhain ang pag-iisip-may lubos na kaalaman sa paksa- may Sistema-marunong magpigil sa sarili

9. Isang pagsubok- hinahamon ng pagsulat ang iyong pag-iisip sa nilalaman ng paksang iyong isusulat at ang lalim ng iyong kaalaman sa iyong teksto.

10. Nangangailangan ng mahabang panahon- Kailangan may nakalaan na mahabang panahon sa pagsulat. Tiyaga at disiplina ay kailanga upang mabuo ang iyong teksto.

Mga Layunin sa Pagsulat Bernales et. Al (2002)Pagsulat na nagbibigay ng impormasyon, (Expository na pagsulat) Ito ay naglalayong makapagpaliwanag ng impormasyon, na ang mismong tuon ay ang bagay na pinaguusapan. Impormatibong Pagsusulat Pagsulat ng report ng obserbasyon.Mga siyantipikong datos.Estadistika na matatagpuan sa mga aklat at mga ensayklopidya`.Mga pahayagan at magazine

Pagsulat na Mapanghikayat (Argumentong Pagsulat)

Naghahangad na makumbinsi ang mambabasa na nais mahikayat ng sumusulat. Ang pokus nito ay ang mambabasa na nais maimpluwensyahan ng isang awtor nito. Naglalayong mapalipat ng paniniwala ang mambabasa, halimbawa ng mapanghikayat na pagsulat ay ang mga sumusunod:EditoryalSanaysayTalumpati at Serimonyas

Malikhaing Pagsulat Ang Malikhaing Pagsulat ay isang pagtuklas sa kakayahang pasulat ng sarili tungo sa pakikipag-ugnayang sosyal (Arrogante, 2000). Sa pamamagitan ng pagiging mayaman ng imahinasyon ng isang manunulat na mayroon siyang kakayahang napagalaw ang isip at damdamin ng mambabasa. Ang tuon ng naturang layunin ng pagsulat ay ang mismong manunulat. Maikling Pagsulat ay ginagawa ng mga manunulat ng mga akdang pampanitikan tulad ng katha, nobela, tula, dula at iba pang malikhain o masining na akda. Kadalasan, ang pangungahing layunin ng awtor ay pagpapahayag lamng ng kathang-isip, imahinasyon, ideya, damdamin o kumbinasyon ng mga ito.

Mga Hakbang sa Pagsulat Ayon kina Bernales et al., (2002), may tatlong pangunahing hakbang sa pagsulat.1. Pre-writing ito ang paghahanda bago magsulat. Pangangalap ng impormasyon tungkol sa paksa na iyong sinusulat. Ginagawa rito ang pagpili ng paksang isusulat at pagpili ng tono at perspektibong gagamitin.

2. Actual writing ito ang ikalawang hakbang sa pagsulat. Isinaalang-alang ang tamang pagkakabuo ng pagsulat. Partikuar ang pagbaybay, gramatika at kaayusan. Nakapalob ditto ang pagsulat ng drat o burador.

3. Re-writingDito nagaganap ang pag-eedit at pagrerebisa ng sulatin mula sa gramatika, bokabulari at pagkakasunod-sunod ng mga ideya o lohika. Ang isang sulatin ay hindi magiging epektibo kung hindi dadaan sa editing at rebisyon. Mahalagang Makita ang mataas na uri ng pagkakasulat sa isang obra upang maging kapanipaniwala ito sa mga mambabasa at maging mahusay na batayan ng ibapang impormasyon.

Pagpili at Paglilimita ng PaksaKabuluhan- kailangan pumili ng paksang napapanahon at kapakipakinabang sa mananaliksik at mambabasa.

May Mahigit na Pokus- Ang paksa ay nakatuon sa saklaw at limitasyon ng pag-aaral upang higit na maunawaan ng mga mambabasa ang nais ipabatid ng mananaliksik.Kakayahan, Mapagkukunan at Panahon- Ang pagpili ng paksa dapat naangkop din sa ating kakayahang pinansyal sapagkat may mga paksa na nangangailangan ng malaking pondo. Kailangang isaalang-alang ang panahon upang makapili ng paksang isusulat na kailangang pagpasa ng paksa. Isa pang dapat isaalang-alang ay ang mga impormasyong mapagkukunan ng mga katanungan at mga babasahin.

4. Antas ng Kahirapan- Naukol kung gaano kahirap o kadali ng paksa upang magabayan ng tagapayo ang pananaliksik.

5. Interes- Magiging madaling ang pananaliksik ng impormasyon kung napiling paksa ay malapit at gustong paksa ay malapit sa interes ng mananaliksik.

Mga Salik na Makapaglilimita ng PaksaSa pamamagitan ng paglilimita ng paksa, nagabayan nang wasto at nakatuon sa paksang pinag-aaralan ang mananaliksik. Maiiwasan ang paglihis o paglabas sa pagtatalakay ng paksa.Panahon- Malawak ang paksa at limitado ang oras, maaaring hindi matapos ang tekstong isinusulat.

2. Edad- Ang edad ng manunulat at mambabsa ay may epekto sa pagpili ng pagpapaksain. Kailangang isaalang-alang ang paksang magiging kawili-wili sa mambabasa at sa manunulat din upang maging motibasyon sa pagsulat.

3. Kasarian- Mayroong mga paksang angkop sa isang particular na kasarian. Kailangan maging maingat upang maiwasan na makapanakit ng damdamin ng mambabasa.

4. Perspekstibo- Sa pagpili ng paksa, isinaalang alang na bawat manunulat ay may kanya kanyang pananaw o perspektibo sa isang paksa kung kayat sa pagsulat, sa simula pa lamang ay malinaw kung anong perspektibo ang mamamayani sa teksto.

5. Lugar- Ang pook na kinalalagyan o kinaroroonan ng manunulat at ng mambabasa ay nararapat na isinaalang alang.

6. Propesyon- Ang propesyong kinabibilangan ng target na mambabasa ay nararapat na isinaalang alang upang matiyak na angkop sa kanila ang akdang isusulat.

7. Anyo at uri- Sa bawat anyo at uri ng akdang isusulat ay mayroong ng kahingian. Tiyaking ito ay mapapahalagahan upang maging mabisa ang akda.

8. Partikular na halimbawa- Ang pagsasama ng mga tiyak na halimbawa sa isang akda ay makakatulong upang higit na madaling maunawaan ang teksto.

PAGBABALANGKASAng balangkas nag isang pangkalahatang plano ng isang materya na siyang bubuo ng isang talumpati o sulatin. Ang pagbabalangkas ay maayos na pagtatala ng mga pangunahing kaisipan o paksa ayon sa pagkakasunud-sunod sa isang katha o seleksyon.Ito ay ang pinakakalansay ng isang akda. Bilang karagdagan, ito ay ang paghahati-hati ng mga kaisipang nakapaloob sa isang seleksyon ayon sa pagkakasunod-sunod ng mga ito, (Bernales at Veneracion, 2009).Ito ang organikong kabuuan ng isang pagpapahayag, ayon kay Plato. Ito rin ang istruktura o porma at nilalaman o kontent ng diskurso, (Arrogante, 2007).Ang layunin balangkas ay upang maisaayos ang isusulat na teksto upang matiyak ang pagkakaugnay-ugnay ng mga ideya. (Lietazau, n.d.)