Tadbir: Zulfiya

  • View
    419

  • Download
    2

Embed Size (px)

Transcript

:

Sheriyat kechasi: Istedodim qalbim sizlarga

1- boshqaruvchi: Asarlarning nidosi yangragan har parda satring kimXayotiy shoir maqomlardir yurak zarbiga teng so`zingUvaysiy, Nodira, Zebiniso, Mexri moxastiylarTuzatgan anjumaning mashalidir fikri mumtozingHamisha sen qalam olganda xalqlar tolein kozlabUzun tonglar mussafo aql-u idrok boldi hamrozingKo`ngillarning jilosidir rubobi mavzun ijodingAjib nozik tabiat, zarshunosdir poqiza joningdaBu bizningdir, sening axloq-u iffatga toliq nozing.

Assalomu alaykum, aziz oquvchilar! Bugun biz ozbek xalqining sevimli shoirasi, sheriyatimiz malikasi Zulfiyaxonimni bu yil 100 yiligini keng nishonlaydilar. Shu munosabat bilan bizning maktabda ham Zulfiyaning tugilgan kuniga bagishlab ISEDODIM QALBIM SIZLARGA nomli sheriyat kechasini taqdim etamiz. Zulfiya XX asr ozbek sheriyatining yorqin yulduzidir. Sherlari doimo yangi chuqqillarni kozlaydi, yangi ijodiy yuksalishlarga intiladi. Shoira sifatida u hamisha sherdan sherga, kitobdan kitobga kamolot kasb etib borgan.2- boshqaruvchi: Hurmatli o`quvchilar! Endi Zulfiya hayoti va ijodi haqida tinglasak. Zulfiya Isroilova 1915-yil 1- marta Toshkent shax-hrida hunarmand degrez oilasida tugilgan. 1928- yilda boshlangich maktabni tugatgan. Song Zulfiya xotin qizlar pedagogika bilim yurtiga oqishga kiradi. Ana shu yillardan boshlab ISHCHI, YOSH LENINCHI gazetalari, KOLXOZCHI BOLALAR, YANGI YOL jurnallarida yosh shoirani sherlari ko`rindi.1932 -yilda 17 -yoshli shoiraning birinchi sherlar toplami HAYOT VARAKALARI bosilib chiqdi.Zulfiya doimo izlanishda. Oqish organishda davom etdi. U bilim yurtini tugatgach, Nizomiy nomli Davlat Toshkent pedagogika institutida tahsil ko`radi. 1935- 1938- yillarida esa A.S.PUSHKIN nomidagi til va adabiyot Oliy Tekshirish institutini aspiranturasida o`qiydi.Mana Zulfiya ijodi hakida qisqacha malumotga ega boldik. Endi shoiraning sherlaridan tinglasak. Mana bu kitobni oralariga gullar qistirilgan. Kim qaysi gulni tanlasa shu betdagi sherni ifodali qilib aytib beradi.MarhamatP A L A KSenga maftun bo`lib sevib qolganimIshqing olovida o`rganganim rostSening yuzing bilan nafas olganimIsming takrorlashga o`rganganim rostDedin-ku, ey yigit,yozimga boqdingSendan uzolmadim men nigohimniOsha gozal bahor bagrimni yoqdingEndi ozing tingla tortgan ohimni!Qizlar boyi yetsa, tikarda palakMen seni sevdim-u, oldim qulimgaSavatda tovlanar rang -barang ipakBahor nusxa tashlar chizgan gulimgaDushman ajal tortib keldi VatangaBizning sevgimizga tashladi hijronSen ketding yaroging olib yelkanggaQaytaman, kut- dedim, yov bitgan zamon D U G O N A L A R I MSalom mening aziz dugonalarimAzizim, lobarim, chevarim qizlarEy toza qalbining oshnolariKuylarim, ilhomi, sevarim qizlar!Hormang paxtakorlar muborak bolsinMehnat va tinchlikning mo`l- hosil to`yi!Hattoki quyoshga yeta olgudayDur bo`lib uyilmish hirmonlar bo`yiKumushday ochilgan paxtalardaSizning kulingizning hissasi ulugJon dildan ishlaymiz chunki qalbingizEzgu umid bilan sevgiga to`liqO`z yeri, o`z erki o`z xur mehnatiO`qib yod olgan aziz kitobdayNe baxtdir, ham damgi mehnat mahsuliQalbingiz yoritsa huddi oftobday.

Bu kun erk bayramimiz. Sevinch tola dilimiz,Dilda sevinch tosharkan, senga yollaymiz salom.Sening ozing erk bergan, xusn bergan , boy bergan,Tanglar qatorida teng turib deymiz assolom!Tarixdan so`zlaymiz, kim edig-u, boldik kim?O`zbekning qizlarini quyoshga tutgan sensan.Zulmatning atir toshin yelkamizdan irgitib,Zaxil jamolimizni mangu yoritgan sensan!1. Boshqaruvchi:Rahmat! Hurmatli o`quvchilar kechamiz qizikarli chiqishi uchun biz o`yinlar ham kiritganmiz. Hozir sizlarning bilimingizni sinash uchun OYLAB TOP nomli oyinni oynaymiz. Ortaga raqam boyicha 2ta o`quvchini taklif qilaman. Oyinimiz sharti shundan iboratki, mana kartochkalarimizda shoirlarimizning 3ta bolalar uchun yozilgan sheriy toplamalari yozilgan. Shularning ichida Zulfiyaning sheriy to`plami kitobini topib bering./Kitoblar: QUSH BOLIB UCHGAN ONA, FAXRIM/L O LA Q I Z G A L D O QYana 2ta o`quvchini chiqaramiz. Ssu kitobi bo`yicha YULDUZLI SOAT o`yinini o`ynaymiz. Shu lolaqizgaldoq so`zidan kim ko`prok soz tuzadi. LOLAQIZGALDOQ lola, qiz, qizgaldok, alla, dala, goz,ola, ko`k,ok, iz, ol.Golib chiqqan o`quvchilar sovga bilan taqdirlanadilar.2 Boshqaruvchi: Bolalar! Zulfiyani ijodini tinglashni davom ettiramiz. 1938-1940 yillarda respublika bolalar va yoshlar adabiyotini nashriyotida redaktor bolib ishlaydi.Ulug Vatan urushi yillari Zulfiyaning ijodi yanada mazmundor bo`ldi. Bu yillarda UNI FARXOD DER EDILAR 1943, HIJRON KUNLARIDA (1944) sheriy to`plamlarni hamda rus tilida VERNOST to`plamini nashr ettirdi.Urush! Noming o`chsin jahonda,Hamon bitmas sen solgan alam.Sen tufayli ko`p xonadonda,Ota nomli buyuk shodlik kam.Bas, bas ezgu onalar kabi,Yashay olsin bexavf baxt bilan.Mehnatsiz gazab sevgimiz,Tinchlik deydi butun xalq bilan.1. Boshqaruvchi: Zulfiyaning urushdan keyingi yillarda ijodi yanada gurkirab ketdi. Uning MEN TONGNI KUYLAYMAN, DUGONALARIM BILAN SUHBAT, Yurtimni kuylayman sherida vatanparvarlik zor ifolanadi. Zulfiyaxonim o`zbek sheriyatini jahon minbaridan jaranglatganlaridan biri va balki birinchisi. Qozoq ham, arman ham, tojik, arab ham, ukrain ham,hind ham shoiramiz ijodidan bahramand va uning odamiyligiga, sanatiga, mahoratiga, jasoratiga shaydo.Chingiz Axmarov Zulfiyaga shunday sher bagishlagan.Bukur toglar ko`kka cho`zdi qadPortlab qaynar yer beosoyishMillion yillar o`zni tabiatBezay- bezay topdi oroyishJamoling ko`r- oddiy va go`zal O`rmoni tog, kecha- kunduzning Olam qanday barkamol misol mana, sen uzingSevikli shoiramiz Zulfiyaning bolalar uchun yozgan sherlari GULLARIM, LOLAQIZGALDOQ, KAPALAK kitoblarida jamlangan.Ular barcha bolalar ruhiga yaqin, aksariyati o`quvchilarga yod bolib ketgan. Zulfiyaning sherlari bolalarni vatanga sadoqat, odamlarga mehr, tabiatga muhabbat ruhida tarbilaydi.Davraga 3-4 ta bolajonlarimizni taklif qilsak. Ular hozir bizga Zulfiyaning bolalar uchun MEN TUGILGAN KUN sherini badiiy kompozitsiya asosida aytib berishadi.

1. O`QUVCHI: Qizik, har yil yanvarda Men tugilgan bir kun bor Kelishadi mehmonlar Yogib turganda hamkor Endi urilgan sochin Bolganman o`quvchi qiz2.- O`QUVCHI: Bu kun tugilgan kuni Maktabdan qolar?-dersiz Oylamang bunday deb hech Ketib issiq kiyinib Bu kun sakkizga kirib Maktabda Gulnor, Dilbar Meni kutib olishdi.3-O`QUVCHI: Tugilgan kunni qizlar Qanday bila qolishdi Ha kecha aytdim ozim Chorlagandim barchani Katta uy ortasidaBezatganmiz archani Oyinchoklar osilgan YOkilgan har xil chiroq4- O`QUVCHI: Archa xuddi mevalar Pishib etgan kum-kuk bog Ayam keltiradi bizga Turli sovgalar ancha Dedi alo o`qisang Har yil bezayman archa Soz beraman ayamga Guvoh bo`lsin qorboboO`saman soat sayinO`qiyman doim alo2.BOSHQARUVCHI: Zulfiyaning ijodiy kamolatida ozbek sheriyatining yorqin yulduzlaridan biri H.Olimjonni tasiri, shubhasiz katta bo`ldi. Shoira H.Olimjon haqida shunday deydi: Hayotimni un yili H.Olimjon bilan ham nafas va hamqadam otgani uchun baxt boldi. H.Olimjon qalbim va ruhimga uygan va sezgir maslaxatchi ham edi. Men undan fikrlashni, mehnat qilishni va sher yozishni o`rgandim. Uning ijod maktabida talim oldim.1944-yil 3 -iyulda H.Olimjon halok boldi.Taqdir Zulfiya bilan H.Olimjon kabi ikki ulkan shoirni juflashtirib, ozbek sheriyatiga ajib bir koshona qurdi-yu, ajal to`satdan uni harob etdi. Baxtsizlik sharobidan sarmast shoira gam xasrat bila to`la firoqnomalar yozdi.Hijroning qalbimda, so`zing qo`limdaHayotni kuylayman, chekinar alamTunlar tushimdasan, kunduz yodimdaMen hayot ekan, hayotsan sen ham!Bolalar zerikib qolmadilaringmi? Sizlarni zerkitirmaslik uchun yana alterrnativ o`yin o`ynaymiz.Raqam buyicha chakiriladi. Stolda 6ta kubik koyilgan. Kubikda harflar yozilgan. Shu harflarni tartib bilan terilsa Zulfiya redaktor bolib ishlagan xotin- qizlar jurnalining nomi kelib chiqadi. S A O D A T1 BOSHQARUVCHI: Zulfiyaning yangrok poyetik ovozi jahon kezib yuribdi. U Hindiston va Yaponiyada, Shri- Lankanda, Yugoslaviya va Bolgariyada boshqa mamlakatlarda bo`ldi. Shoira va mamalakatlarda taniqli adabiyot va sanat ahillari bilan oddiy kishilar bilan uchrashdi.Tinchlik va dostlik tuygularini ifodalangan sherlarini o`qib berdi. Tinchlik va xalqlar do`stligi goyalari bilan sugorilgan MUSHOIRA tushunchasining ozi tarjimasiz kop tillarda tushuniladigan sozga aylandi.Yangi kuy, yangi uyolib shoirlarDavraga kelardi, kelardi hamonDillarni payvandlar edi satrlarDostlik qarindoshlikning koprigisimonZulfiya 1941-1950-yillarda Ozbekiston SSR Davlat bolimi mudiri, 1950-1954 yillarda Ozbekiston xotin-qizlari (Saodat) jurnalining adabiyot va sanat bo`limi vazifasida ishladi. Zulfiyaga Javohirlal Neru nomidagi va NILUFAR mukofotlari berilgan. Bolgariya hukumati esa Zulfiyani 1 darajali KIRILLva MEFODIY ordeni bilan mukofotladi. Zulfiyaning qudratli ovozi, mayin va mehr to`la qo`shiqlari, ozbek xotin -qizlarning bugungi baxtiyor taqdirini tinchlikka va ozod mehnatga tashna insonning orzularini ifodalangan harorati sherlari baland yangramoqda.

2.BOSHQARUVCHI: Kardosh ulkalar va diyorimizning turli viloyatlarida bolib otayotgan adabiyot bayramlarida Zulfiya opaning millionlab muxlislari borligi va ularning nechoglik katta muxabbat bilan kutib olganlarining shohidi bolamiz. Ha, ulug zotlarni yaratgan yurt hamisha ezoz va hurmatda buyuklarning yulduzlaridir. Ayni paytda Zulfiya opa tabarruk 85 bahorni qarshiliyaptilar. Bu yoqda hali H.Olimjonni ham 85 yoshlarini kechmoli kerak. Zero, bir tanda ikki jon, ikki sheriyat yashamoqda.Eng yuksak, eng yorqin, eng yaqin yulduzKo`kning Zuhrosi-yu sher ZulfiyasiIkkingiz egizak, bir yokimli sozMangulikning sevgan juft madhiyasiBugun yoshingizni etar ekanmiz toyO`rik gullaridan bitdim gul dostonSizning qalbingizda oqsa xushnud boyDemak bu o`zingiz yaratgan bo`stonHurmatli o`quvchilar! Mana Zulfiya hayoti va ijodi bilan chuqurrok tanishib chiqdik. Kechamizni Zulfiyaning chiroyli sherlari