CEST-richtlijnen voor beheerders van digitale collecties | Digitaliseren

  • View
    57

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Slides van de PACKED opleidingsessie Module 3 | CEST-richtlijnen voor beheerders van digitale collecties | Digitaliseren (Brussel, 2014)

Transcript

  • 1. DIGITALISEREN
  • 2. kopien binair coderen metadata digitaliseren (overg.; digitaliseerde, h. gedigita- liseerd) in een digitale code overbrengen DIGITALISEREN?
  • 3. BINAIRE CODE
  • 4. TEKST
  • 5. BEELD: RASTERAFBEELDING
  • 6. VIDEO
  • 7. BEELD: RGB KLEURMODEL
  • 8. KLEUR & KLEURDIEPTE RED GREEN BLUE 000000000000000000000000 000000000000000000000001 000000000000000000000010 111111111111111111111111 256 * 256 * 256 = 16,7 miljoen combinaties
  • 9. BEELD: RGB KLEURMODEL
  • 10. KLEURDIEPTE Aantal bits gebruikt om een kleur te bepalen Bepalend voor grootte bestand
  • 11. BEELD: KLEURRUIMTE
  • 12. GELUID
  • 13. GELUID
  • 14. GELUID: ANALOOG SIGNAAL
  • 15. GELUID: DIGITAAL SIGNAAL
  • 16. bestandsformaten
  • 17. DIGITAAL BESTAND Om welk type bestand gaat het? Welk kleurruimte gebruikt het bestand? Wat beeldt het bestand precies af? Hoe is het beeld opgebouwd? De gecodeerde a
  • 18. RESOLUTIE sample rate (bemonsteringsfrequentie) uitgedrukt in PPI (beeld) of Hz (geluid) bepalend voor bestandsgrootte: Audio: sample rate x2 bestand x2 2D: resolutie x2 bestand x4
  • 19. RESOLUTIE Beeld Pixels per Inch (PPI) Let op met interpolatie! Video lineaire pixels: 2K, 4K, 8K originele frame rate Audio Sample frequency: 48 tot 96 kHz
  • 20. RESOLUTIE BEREKENEN 1 inch = 2,56 cm voorbeeld dia op A4: 21 cm x 300 dpi / 3,6 cm = 1750 ppi voorbeeld poster op A4: 21 cm x 300 dpi / 70 cm = 90 ppi breedte gewenste afdruk x gewenste resolutie afdruk breedte origineel
  • 21. COMPRESSIE Afhankelijk van bestandsformaat Lossless: geen informatieverlies (bv. LZW, ZIP) Lossy: artefacten, kleurverlies (JPEG)
  • 22. Embedded/extern Descriptief: wat is de inhoud van het bestand? Administratief: hoe kan/mag ik het bestand gebruiken? Structureel: hoe is het bestand opgebouwd? METADATA
  • 23. moederbestand archiveringsbestand reproductiebestand raadplegingsbestand KOPIEN
  • 24. Een moederbestand is een digitale kopie waarvan verder kopien worden afgeleid. KOPIEN: MOEDERBESTAND
  • 25. Een archiveringsbestand is een digitale kopie van het oorspronkelijke (digitale of analoge) document in de hoogst mogelijke kwaliteit - bij voorkeur voldoende hoog om het origineel in geval van vernie
  • 26. Een reproductiebestand is een digitale kopie waarvan de kwaliteit voldoende hoog is om de inhoud van het oorspronkelijke (digitale of analoge) document op een betekenisvolle manier toegankelijk te maken. Reproductiebestanden worden bij voorkeur bewaard in een beveiligde opslagomgeving en zijn doorgaans enkel ter beschikking via het intranet van een bewaarinstelling. UF: reproduction master, submaster, distributiekopie KOPIEN: REPRODUCTIEBESTAND
  • 27. Een raadplegingsbestand is een digitale kopie die gebruikt wordt om een document digitaal ter beschikking te stellen. De kwaliteit van een raadplegingsbestand wordt bepaald door de aard van het gebruik. De kwaliteit is vaak veel lager om de opslagcapaciteit en de benodigde bandbreedte beperkt te houden en het document makkelijker raadpleegbaar te maken. Een raadplegingsbestand worden enkel bewaard en beheerd voor de termijn van het beoogde gebruik. UF: distribu
  • 28. BEGRIPPEN:
  • 29. Concrete gevallen Dos & donts Minimum standaarden Aanbevolen standaar- den CEST RICHTLIJNEN
  • 30. Ik wil mijn fotocollectie digitaliseren Ik wil tekstdocumenten digitaliseren Ik wil geluidsopnames digitaliseren Ik wil video digitaliseren 4 DIGITALISERINGSSCENARIOS
  • 31. Beschrijf steeds de collectie die je digitaliseert Maak een moederbestand van voldoende hoge kwaliteit Registreer metadata Maak archiverings-, reproductie en raadplegingsbestanden DIGITALISEREN IN 4 STAPPEN
  • 32. 1STE GEBOD: BESCHRIJF DE COLLECTIE Minimum: Beschrijft de (deel)collectie (COMETA) Beschrijf het niveau waarop je ontsluit (reeks, stuk) Aanbevolen: Beschrijf volgens het 1-op-1-principe (object, inhoud, representatie) Beschrijf het niveau van het digitale bestand (reeks, stuk, onderdeel) Beschrijf m.b.v. de standaarden voor: het type collectie (musea, bibliotheek, archief) het soort object (tekst, foto, geluid, video)
  • 33. 2DE GEBOD: MAAK EEN MOEDERBESTAND Algemeen: Bewaar een onbewerkte versie van het moederbestand Kwaliteitseisen doelstellingen digitalisering Toegang tot de inhoud? Betrouwbare weergave? Substitutie origineel? Infrastructuur & kennis in huis?
  • 34. 2DE GEBOD: MAAK EEN MOEDERBESTAND (TEKST) Minimum: Open en goed gedocumenteerd formaat Beeldformaat: TIFF of JPEG2000, soms JPG of PNG, geen PDF! Resolutie: punten&openingen 300ppi Bitdiepte: 8bit 24 bit; sRGB ECIRGB Tekstformaat: UTF-8 Aanbevolen: TEI METS
  • 35. 2DE GEBOD: MAAK EEN MOEDERBESTAND (FOTO) Minimum: TIFF v6.0 Part 1: Baseline Tiff Uncompressed Resolutie: 300ppi Bitdiepte: 8bit 24 bit; ECIRGB Aanbevolen: JPEG2000, soms JPG, PNG of GIF, geen PDF!