Abdessamed Azarfane-Master of Architecture-Bayt

  • View
    216

  • Download
    2

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Text of Abdessamed Azarfane-Master of Architecture-Bayt

  • een alternatief op sociale huisvesting in marokko

  • titelBayt een alternatief op sociale huisvesting in Marokko

    afstudeerderAbdessamed Azarfane (architectuur)

    afstudeercommissieJeroen Geurst (mentor)Rogier van den BergSamir Bantal

    externe beoordelingscommissiePeter DefescheMarcel van der Lubbe

    2014, Abdessamed Azarfane

    Alle rechten voorbehouden.

    Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopien, opnamen of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

  • voorwoord

    Bayt is het Arabische woord voor huis. Maar niet het huis zoals wij dat kennen in Nederland. De term bayt beslaat in tegenstelling tot de letterlijke vertaling meerdere schaalniveaus van het huis, zijnde het huis als onderdeel van de ensemble en de eigen (leef)kamer als onderdeel van het huis.

    Zoals de titel doet vermoeden gaat dit project over huisvesting. De aanleiding hiervoor wordt gevoed door enerzijds een fascinatie en anderzijds frustratie. Een fascinatie voor de historische, lokale en culturele stedenbouw en architectuur in Marokko. Als je wandelt door de straten van de oude medina van Fez of Marrakech is het bijna onmogelijk om niet onder de indruk te zijn van de verschijningsvorm. In eerste oogopslag zal de medina niet imponeren vanwege haar architectonische uitstraling. Het is de manier waarop wonen en werken, arm en rijk, en het sociale leven op verschillende schaalniveaus, is gentegreerd in een dicht stedelijk weefsel, gericht op de lokale context wat de medina een tot indrukwekkende en vooral inspiratievolle plek maakt.

    Anderzijds wordt mijn motief voor dit project gevoed door een grote frustratie jegens de hedendaagse manier van bouwen in Marokko die in essentie niks meer te maken heeft met de eeuwenoude traditie in stedenbouw en architectuur en de manier waarop de sociale klasse van Marokko wordt weggezet buiten de stad. Door de introductie van de moderne westerse manier van stedenbouw en de snelle modernisering van het land is mijn inziens de leefomgeving van traditioneel Marokko grotendeels verloren aan het gaan, wat leidt tot discrepantie tussen leefomgeving en inwonende. Een verschuiving van het leven als gemeenschap, naar het leven als individu. Deze verschuiving heeft vooral een enorme impact gehad op de kloof tussen arm en rijk die niet perse groter werd, maar vooral zichtbaarder door de stijgende individualisering.

    Vandaag de dag uit deze kloof zich in de manier waarop de lagere sociale klasse (oa. sloppenwijkbewoners) uit de stad wordt weggezet naar zogehete new towns buiten de stad, speciaal gebouwd en gesubsidieerd voor de minder bedeelde, onder het mom van liefdadigheid. In hoeverre is er eigenlijk nog sprake van liefdadigheid als segregatie en discrepantie hiervan een gevolg is? In hoeverre draagt deze liefdadigheid dan nog werkelijk bij aan de leefomstandigheden van de lagere sociale klasse? In hoeverre is het verwijderen van sloppenwijken de oplossing voor de doorgaande migratie naar de stad? Een probleem waarin politiek, strategie en ontwerp in elkaar verwikkeld zijn.

    In dit afstudeerproject hoop ik niet alleen antwoorden te vinden op vragen, maar wil ik ook werken aan een mogelijke oplossing. Mijn doel met dit project is niet om en kant en klaar woonconcept te creren, maar juist opzoek te gaan naar een andere denkwijze en methodiek, binnen de geldende randvoorwaarden. Het is mijn bedoeling om te inspireren en te provoceren. Alleen een goed doordachte strategie en plan in een realistische setting kan op een positieve manier bijdragen aan het probleem. Ik kan hopen dat dit project mensen tot nadenken zet en ze uiteindelijk in de toekomst tot actie doet overgaan.

    Bussum, 27 augustus 2014Abdessamed Azarfane

  • visie / uitgangspunten

    introductie

    inhoud

    masterplan

    slot

    onderzoek / analyse

    syteem / materiaal / detail

    opgave

    typologie / architectuur

    deelfragmenten

  • visie / uitgangspunten

    deelfragmenten

    introductie

    opgave

    slot

    syteem / materiaal / detail

    typologie / architectuur

    masterplan

    onderzoek / analyse

    > aanleiding > ambities / doelstellingen

  • frustratie & fascinatie

    de aanleiding voor dit project wordt gevoed door twee hoofdaspecten, zijnde de frustratie jegens het herhuisvestingsbeleid voor sloppenwijkbewoners en de manier waarop deze worden weggezet buiten de stad, anderzijds mijn grote fascinatie voor de traditionele stedenbouwkundige modellen in Marokko welke vandaag de dag alleen als museumstuk te bezichtigen zijn

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 7 / 162organische gegroeide medina versus geforceerde gemaakte nieuwe wijken

  • ambitie & doelstelling

    mijn ambitie in dit afstudeerproject is het zoeken naar een alternatieve denkwijze/methodiek voor het (her)huisvesten van de sociale klasse in Marokko

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 9 / 162niet meer ontwerpen vanuit getallen/orde/functie

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 10 / 162meer ontwerpen vanuit behoefte/gebruik/beleving

  • visie / uitgangspunten

    deelfragmenten

    introductie

    opgave

    slot

    syteem / materiaal / detail

    typologie / architectuur

    masterplan

    onderzoek / analyse

    > context / historie > probleemstelling > opgave > case locatie

  • van tentenkamp naar sloppenwijk

    wat begon als positieve migratie voor de industrie ontwikkelde zich tot een grootschalig (huisvestings)probleem vandaag de dag

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 13 / 162oorspronkelijke tentenkampen nabij werkgelegeheid/industrie

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 14 / 162

    groei van informele huisvesting

    aantal huishoudens 1974aantal huishoudens 2010

    jaarlijkse groei (gemiddeld)aantal huishoudens 2020 (prognose)

    42.00098.319

    4%124.400

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 15 / 162

    in de buurt van Centre An Seba

    1 van 1

    0 100 200 m

    in de buurt van Centre An Seba

    1 van 1

    0 50 100 150 m

    in de buurt van Centre Sidi M

    1 van 1

    0 50 100 150 m

    sloppenwijken in het stedelijk weefsel

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 16 / 162

    klein | < 1 ha

    middel | 1 - 10 ha

    groot | > 10 ha

    overzicht sloppenwijken in Casablanca

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 17 / 162

    actuele statistieken

    bidonvillesbezet oppervlakhuishoudensinwoners (5p/gezin)

    gem. oppervlak bidonvillegem. aantal huishoudensgem. aantal inwoners

    400-500730 ha98.319

    491.000

    1,5 ha220

    1100

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 18 / 162het leven in de bidonville

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 19 / 162

    wall of shame

    uit het zicht uit de stad?

    Om de stad, haar inwoners en bezoekers het zicht van de bidonville te onttrekken besloot de overheid muren te bouwen om de stedelijke bidonvilles. Deze muren hebben in de volksmond de naam Wall of Shame gekregen, refererend naar de reden waarom deze muren in het leven zijn geroepen.

    Uit het zicht uit de stad? Dat geld alleen voor mensen met oogkleppen op. Het probleem niet ontkennen betekend dat je er iets aan moet doen. Iets wat er niet is, hoeft ook niks aan te gebeuren. Negeren dus.

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 20 / 162

    conclusie bidonville

    De bidonvilles zijn relatief klein in omvang vergeleken met sloppenwijken elders in de wereld. Echter is het probleem in Marokko een probleem van grote aantallen welke doorgaans groeien met gemiddeld 4% per jaar. Leegstaande kavels in de stad zijn potentiele bidonvilles. Het verbergen van sloppenwijken is geen optie en ingrijpen is noodzakelijk. De manier waarop dat gebeurt bepaalt echter in hoeverre het resulteert in een duurzame oplossing, voor zowel de korte als langer termijn

  • het werkelijke probleem

    Vanuit het perspectief van de overheid zijn de bidonvilles het grote

    probleem. Uitroeien wordt gezien als de grote oplossing. Als je

    kijkt naar de geschiedenis dan is de bidonville niet zozeer het

    echte probleem, maar een gevolg van de snelle verstedelijking en

    tekort aan betaalbare huisvesting. Een probleem wat vandaag de

    dag nog steeds actueel is.

    De bidonville is niet langer de oorzaak van het hedendaags

    probleem, maar een groot gevolg van het grote tekort aan

    betaalbare woningen in Marokko dat jaarlijks met ca. 2% groeit

    De gemiddelde jaarlijkse groei van bidonvilles tussen 1974 en

    2007 bedraagt ca. 4%. Deze is groter dan de jaarlijke groei van

    het woningtekort. De bidonvilles zullen dan ook blijven groeien

    totdat goede en betaalbare huisvesting voor de sociaal lage

    klasse bereikbaar wordt.

  • BAYT sociale huisvesting in stedelijke gebieden 22 / 162

    overheid/samenleving

    1

    bidonville

    woningtekort

    isolatie bidonvilles van stedelijk leven heeft geleid tot segregatieen opstandigheid

    3

    2

    probleemwijk

    4

    verstedelijking en vraag naar betaalbare woningen blijft groeien

    betaalbare woningen onbereikbaar voor sociaal lagere klasse

    exclusie van de samenleving vertaalt zich in rebels gedrag en opstanden jegens de overheid

    vicieuze cirkel van de problematiek