Badania 2000 - Narodowy Instytut Dziedzictwa .5 Paleolit 19 Mezolit 21 Neolit 63 EPOKA BR„ZU 63

  • View
    224

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Badania 2000 - Narodowy Instytut Dziedzictwa .5 Paleolit 19 Mezolit 21 Neolit 63 EPOKA BR„ZU...

1

44BINFORMATORARCHEOLOGICZNY

Badania 2000

REDAKCJA ZESZYTUDorota Csky, Micha Bugaj, Zbigniew Misiuk

ADRES REDAKCJINarodowy Instytut Dziedzictwaul. Szeroki Dunaj 5, 00-255 Warszawatel./fax: 22 831 16 13e-mail: informatorarcheologiczny@nid.pl

COPYRIGHT FOR POLISH EDITION BYNarodowy Instytut Dziedzictwa, 2012

ISSN 0085-1876

2

Od redakcji

Przygotowalimy kolejny, trzydziesty czwarty rocznik Informatora Ar-cheologicznego, grupujcy wstpne wyniki bada terenowych przepro-wadzonych w roku 2000 z 406 stanowisk archeologicznych.

Tom ten traktujemy jako zbir archiwalnych sprawozda. Nie ingero-walimy w tre nadesanych ankiet, std pozostay anachroniczne zwroty typu badania bd kontynuowane czy wyniki bada bd opublikowa-ne, oraz niepene naprowadzajce wskazwki bibliograficzne, cho znacz-na cz bada z tamtego sezonu doczekaa si ju, czsto znakomitych, publikacji.

Umieszczony tutaj zbir sprawozda z bada z tego sezonu moe by niekompletny.

Nie wszystkie Wojewdzkie Urzdy Ochrony Zabytkw byy w sta-nie przesa nam sprawozdania, o ktre prosilimy, poniewa nie wszyscy badacze dostarczyli im sprawozdania z bada. Std w wielu przypadkach umieszczone zostay tylko informacje o przeprowadzeniu bada na danym stanowisku- bez adnego opisu wynikw. Niestety ich ilo pokazuje, jak wielu sprawozda nie otrzymalimy. Suby konserwatorskie s w pew-nym stopniu usprawiedliwione ogromem zada, ktre realizuj, chocia niestety s te urzdy, w ktrych inspektorzy nie wykazuj chci wsp-pracy pod tym wzgldem. Natomiast z drugiej strony badacze powinni na bieco informowa je o wynikach bada.

Reasumujc nasze starania o pozyskanie jak najwikszej iloci infor-macji spowodoway due opnienie w wydaniu tego tomu Informatora. Mimo wszystko stwierdzilimy, e warto go ukaza na stronie przez wzgld na jego walory informacyjne.

Mamy nadziej, i dobra wsppraca ze subami konserwatorskimi i badaczami stanowisk sprawi, e kolejny rocznik uda nam si udostpni w niedugiej przyszoci. Ukae si on w wersji elektronicznej na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

Apelujemy do rodowiska konserwatorskiego i badaczy o przysyanie sprawozda z bada sporzdzonych wg. wytycznych znajdujcych si na stronie internetowej NID.

3

Spis treci

5 EPOKA KAMIENIA

5 Paleolit

19 Mezolit

21 Neolit

63 EPOKA BRZU

63 Wczesna i starsza epoka brzu

71 rodkowa, modsza i pna epoka brzu

104 EPOKA ELAZA

104 Wczesna epoka elaza

131 Modszy okres przedrzymski okres wpyww rzymskich

179 Wczesne redniowiecze

223 Pne redniowiecze

258 Nowoytno

4

5

EPOKA KAMIENIAPaleolit

obozowisko z okresu paleolitu schykowegoSondaowe badania wykopaliskowe na przebiegu autostrady A1, przepro-

wadzone w okresie 17,20 do 22 wrzenia pod kierunkiem mgr Magdaleny Wie-czorek-Szmal (Muzeum lskie w Katowicach). Finansowane przez Agencj Budowy i Eksploatacji Autostrad. Przebadano powierzchni 0,50 ara.

W sieci 5 sonday odkryto 2 obiekty: jam (3 x 1,50 m) z materiaem krze-miennym w stropie oraz koncentracj otoczakw z materiaem krzemiennym, zapewne palenisko. cznie znaleziono 13 odupkw krzemiennych, odupek retuszowany, 3 uski krzemienne, wir krzemienny, 2 rdzenie (w tym jeden wtrnie przepalony) i l form rdzeniow szcztkowo zachowan. Odupki, wiry i uski nie daj moliwoci jednoznacznej klasyfikacji, szcztkowe formy rdzeniowe mona natomiast okreli na schykowy paleolit. Nie mona jednak wykluczy udziau elementw mezolitycznych wrd materiau krzemiennego. Stanowisko wstpnie zakwalifikowane do ratowniczych bada przedinwesty-cyjnych.

Wyniki bada zostay opublikowane w Badaniach Archeologicznych na Grnym lsku i Ziemiach Pogranicznych w latach 1999-2000, Katowice 2002, s. 435-463

osada kultury magdaleskiejWykopaliskowe badania ratownicze, przeprowadzone pod kierunkiem

prof. dr. hab. Bolesawa Gintera i dr Marty Potowicz (Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagielloskiego). Finansowane przez GKZ i Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagielloskiego. Czwarty sezon bada.

Badania miay charakter ratowniczy ze wzgldu na gbok ork oraz per-spektywiczne przeznaczenie doliny, w ktrej jest zlokalizowane stanowisko pod zbiornik retencyjny. Wykopy wykonane w 2000 r. byy rozszerzeniami wy-kopw badanych w latach wczeniejszych. Przebadano okoo 50 m2. Odkryto obiekt mieszkalny oraz kilkanacie tysicy zabytkw krzemiennych.

Wyniki bada zostay opublikowane w Badaniach Archeologicznych na Grnym lsku i Ziemiach Pogranicznych w latach 1999-2000, s. 64-75.

patrz: rodkowa, modsza i pna epoka brzu

patrz: wczesna epoka elaza

obozowisko z okresu grnego paleolituWykopaliskowe badania archeologiczne, przeprowadzone w sierpniu pod

kierunkiem dr. Tomasza Ponki i dr. Andrzeja Winiewskiego (Instytut Arche-ologii Uniwersytetu Wrocawskiego). Finansowane po czci przez Katedr Ar-cheologii Uniwersytetu Wrocawskiego i z funduszy przyznanych przez KBN. Kolejny sezon bada. cznie przebadano powierzchni 34 m.

BIAA DOLNA, st. 3, gm. Kobuck, woj. lskie, AZP 85-48/9

DZIERYSAW, st. 35, gm. Kietrz, woj. opolskie, AZP 102-38/146

Gogw, st. 28, gm. loco, woj. dolnolskie, AZP 68-19/37

Grodzisko Dolne, st. 22, gm. loco, woj. podkarpackie, AZP 101-81/6

HENRYKW, st. 15, gm. Zibice, woj. dolnolskie

6

Wyniki bada zostay opublikowane w lskich Sprawozdaniach Arche-ologicznych, t. XLIII, s. 25-33.

Badania bd kontynuowane.

obozowisko kultury magdaleskiej z okresu grnego paleolituosada kultury mierzanowickiej z wczesnej epoki brzuosada grupy tarnobrzeskiej z epoki brzu i wczesnej epoki elazaosada kultury przeworskiej z okresu rzymskiego (faza B2/C1)

Ratownicze badania wykopaliskowe, przeprowadzone od 10 do 14 pa-dziernika przez mgr Ann Muzyczuk (autorka sprawozdania) przy wsppracy prof. dr. hab. P. Valde-Nowaka (Muzeum Podkarpackie w Kronie). Dziesity sezon bada. Przebadano powierzchni 27,50 m.

Stanowisko zostao odkryte w 1979 r. przez prof. dr. hab. M. Parczewskie-go podczas bada powierzchniowych prowadzonych w dolinie Sanu. Zlokali-zowano je na cyplu wybitnym lewobrzenej vistuliaskiej, nadzalewowej tera-sy Sanu o zakolowym przebiegu, na wys. 283 m n.p.m. Teras od dna doliny oddziela wysoki prg erozyjny (wys. okoo 15 m). Teren w miejscowej trady-cji nosi nazw Mogielice. Pokrywaj go gleby brunatne, wyugowane (pH 6,5), o duej kamienistoci we wschodniej i poudniowej czci stanowiska. Bada-nia wykopaliskowe, gwnie o charakterze ratowniczym, Muzeum Okrgowe w Kronie (od 2000 r. nosi nazw Muzeum Podkarpackie) rozpoczo w 1981 r. i z przerwami kontynuuje je do dzi.

Celem bada, przeprowadzonych w 2000 r. w rodkowej czci cypla, byo rozpoznanie pozostaej czci obiektu paleolitycznego oznaczonego kolejnym numerem 84, na ktry natrafiono w 1997 r. Na gbokoci 0,50 m odsonito p-nocn cz jamy o piaszczysto-gliniastym zbitym wypenisku, barwy tawo-pomaraczowej, sabo odcinajcym si od calca. Przy krawdzi pnocnej obiek-tu wystpiy zarysy dwch dokw posupowych. W profilu obiekt by nieckowa-ty, z paskim dnem na gbokoci 0,85-0,90 m, w partii przydennej zaobserwo-wano lady lekkiego warstwowania. Z wypeniska eksplorowanej czci obiektu wydobyto 20 wyrobw krzemiennych, w tym 2 rdzenie, drapacz na wirze, wir-ki i odupki oraz 2 wyroby z radiolarytu. Tym samym przebadano w caoci po-zostaoci szaasu ludnoci kultury magdaleskiej, o wymiarach: 8,80 x 3,40 m. Obiekt ten na mapie zasigu kultury magdaleskiej stanowi najdalej wysunity na wschd rozpoznany archeologicznie lad obozowiska tej ludnoci. W jego bezporednim ssiedztwie natrafiono na pozostaoci gleby kopalnej z faz Bl-ling i Allerd. Podczas bada odsonito te zarysy trzech obiektw osadowych (nr 90-92) niewielkich kolistych jam, z ktrych pochodzi kilkanacie mao cha-rakterystycznych fragmentw naczy lepionych rcznie z epoki brzu i okresu rzymskiego. Z warstwy humusu pozyskano ponad 200 fragmentw naczy, 16 wyrobw z dynowskiego margla krzemionkowego i rogowca datowanych na wczesn epok brzu, a take drobne uamki przedmiotw elaznych.

Stanowisko w Homczy w coraz wikszym stopniu jest niszczone przez erozj, intensywn upraw, a przede wszystkim rozprzestrzeniajc si zabu-dow wsi. Wymaga dalszych bada wykopaliskowych o charakterze ratowni-czym oraz staego nadzoru konserwatorskiego. Jego ranga i perspektywy ba-dawcze nadal s ogromne. Obecnie to jedyny lad obozowiska ludnoci kul-tury magdaleskiej w poudniowo-wschodniej Polsce. Rwnie osady z epoki brzu i wczesnej epoki elaza ze ladami dziaalnoci produkcyjnej oraz osada z okresu rzymskiego nale do nielicznych rozpoznanych wykopaliskowo na terenie Podkarpacia.

Materiay i dokumentacja bada znajduj si w Muzeum Podkarpackim w Kronie.

Wyniki bada zostay opublikowane w Acta Archeologia Carpathica.Badania bd kontynuowane.

HOMCZA, st. 1, gm. Sanok, woj. podkarpackie, AZP 112-79/80

EP

OK

A K

AM

IEN

IA

7

patrz: modszy okres przedrzymski - okres wpyww rzymskich

Wykopaliskowe badania archeologiczne, przeprowadzone od lipca do sierpnia pod kierunkiem dr. hab. Krzysztofa Sobczyka (autor sprawozdania, Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagielloskiego), dr. Valry Sitlivy (Muses Royaux dArt et dHistoire). Finansowane przez Instytut Archeologii Uniwer-sytetu Jagielloskiego i Muses Royaux dArt et dHistoire. Trzeci sezon bada. Przebadano powierzchni 20 m.

Stanowisko jest usytuowane na pnocnym zboczu doliny Wisy w Bra-mie Krakowskiej. Wisa przepywa tutaj pomidzy dwoma zrbami: Wzgrzem B. Bronisawy na pnocy i Skakami Twardowskiego na poudniu. Wapienie jurajskie budujce zrby i iy mioceskie wypeniajce obnienia przykrywaj osady czwartorzdowe. Wykopy archeologiczne byy zlokalizowane przy zbie-gu ulic Ksicia Jzefa i Jacka Malczewskiego. Miszo