milic - povijesni pregled

  • View
    238

  • Download
    7

Embed Size (px)

Transcript

  • Jasmin Mili roen je 28. prosinca 1969. godine u Bijelji-ni, Bosna i Hercegovina. Studirao je teologiju u Osijeku na Evaneoskom teolokom fakultetu, u Beu na Evaneoskom biblijskom institutu te u Novom Sadu na Teolokom fakultetu Novi Sad. Na Evaneoskom teolokom fakultetu u Osije-ku diplomirao je 1994. godine te 1997. godine obranio magi-starski rad (Cum Laude) pod vodstvom mentora prof. dr. sc.

    Davorina Peterlina, na temu: Povijesno-teoloka analiza liturgije s kritikim osvrtom na bogotovnu praksu slobodnih evaneoskih crkava u Republici Hr-vatskoj. Na Teolokom fakultetu-Novi Sad, 2005. godine obranio je doktorsku disertaciju (Summa Cum Laude) pod vodstvom mentora prof. dr. sc. Mihaela Kuzmia, na temu: Kalvinizam u Hrvata s posebnim osvrtom na reformiranu upu Tordinci 1863. - 1918.

    Od 1993. do 1998. godine utemeljio je i ureivao Kranski radio program Izvori vjere te predavao i vodio izvanredni studij na Evaneoskom teolo-kom fakultetu u Osijeku.

    Rukopoloen (zareen) je za pastorsku slubu 30. oujka 1995. godine te za seniora 31. sijenja 1999. godine.

    Sada je senior Protestantske reformirane kranske crkve u Republici Hr-vatskoj i upnik crkvenih opina u Tordincima i Osijeku.

    Od akademske 2004./2005. godine predaje na Teolokom fakultetu-Novi Sad.

    Do sada je objavio est knjiga: Reformirana upa u Tordincima (prolost i sadanjost), Tko je bio Jean Calvin, Povijesno-pravni razvoj reformiranih crkve-nih opina u Hrvatskoj, Protestantska reformirana kranska crkva u Republi-ci Hrvatskoj (prikaz ustrojstva, vjerovanja i djelovanja), Kalvinizam u Hrvata s posebnim osvrtom na reformiranu upu Tordinci 1863- - 1918. te Kalvinski kanoni iz Kneevih Vino-grada. Takoer je objavio na desetke znanstvenih i strunih lanaka objavljenih u domaim i stranim asopisima.

    Oenjen je suprugom Tamarom, roenom Ar-vaj, s kojom ima dvoje djece, sina Mihaela i ker Ivanu.

    Jasmin Mili roen je 28. prosinca 1969. godine u Bijelji-ni, Bosna i Hercegovina. Studirao je teologiju u Osijeku na Evaneoskom teolokom fakultetu, u Beu na Evaneoskom biblijskom institutu te u Novom Sadu na Teolokom fakultetu Novi Sad. Na Evaneoskom teolokom fakultetu u Osije-ku diplomirao je 1994. godine te 1997. godine obranio magi-starski rad (Cum Laude) pod vodstvom mentora prof. dr. sc.

    Davorina Peterlina, na temu: Povijesno-teoloka analiza liturgije s kritikim osvrtom na bogotovnu praksu slobodnih evaneoskih crkava u Republici Hr-vatskoj. Na Teolokom fakultetu-Novi Sad, 2005. godine obranio je doktorsku disertaciju (Summa Cum Laude) pod vodstvom mentora prof. dr. sc. Mihaela Kuzmia, na temu: Kalvinizam u Hrvata s posebnim osvrtom na reformiranu upu Tordinci 1863. - 1918.

    Od 1993. do 1998. godine utemeljio je i ureivao Kranski radio program Izvori vjere te predavao i vodio izvanredni studij na Evaneoskom teolo-kom fakultetu u Osijeku.

    Rukopoloen (zareen) je za pastorsku slubu 30. oujka 1995. godine te za seniora 31. sijenja 1999. godine.

    Sada je senior Protestantske reformirane kranske crkve u Republici Hr-vatskoj i upnik crkvenih opina u Tordincima i Osijeku.

    Od akademske 2004./2005. godine predaje na Teolokom fakultetu-Novi Sad.

    Do sada je objavio est knjiga: Reformirana upa u Tordincima (prolost i sadanjost), Tko je bio Jean Calvin, Povijesno-pravni razvoj reformiranih crkve-nih opina u Hrvatskoj, Protestantska reformirana kranska crkva u Republi-ci Hrvatskoj (prikaz ustrojstva, vjerovanja i djelovanja), Kalvinizam u Hrvata s posebnim osvrtom na reformiranu upu Tordinci 1863- - 1918. te Kalvinski kanoni iz Kneevih Vino-grada. Takoer je objavio na desetke znanstvenih i strunih lanaka objavljenih u domaim i stranim asopisima.

    Oenjen je suprugom Tamarom, roenom Ar-vaj, s kojom ima dvoje djece, sina Mihaela i ker Ivanu.

  • Jasmin Mili

    POVIJESNI PREGLEDLITURGIJE s posebnim osvrtom na razvoj bogosluja u protestantskim crkvamai crkvama reformacijske batine

  • Dr. sc. Jasmin MiliPovijesni pregled liturgije

    s posebnim osvrtom na razvoj bogosluja u protestantskim crkvama i crkvama reformacijske batine

    Copyright 2007. by Jasmin MiliLektura:

    Nenad AdiIzdava:

    Kranski centar Dobroga Pastira, OsijekRecenzenti:

    Prof. dr. sc. Davorin Peterlin proelnik odsjeka za poslijediplomski studij i

    znanstveno-istraivaki rad, School of Postgraduate Studies and Research,

    Milltown Institute,Dublin, Irska.

    Prof. dr. sc. Dimitrije Popadi, dekan Teolokog fakulteta Novi Sad

    ISBN: 953-6865-17-3

    Grafi ko oblikovanje i tisak:Grafi ka, Osijek

    CIP - Katalogizacija u publikacijiGRADSKA I SVEUILINA KNJINICA OSIJEK

    UDK

  • Jasmin Mili

    POVIJESNIPREGLEDLITURGIJE

    S POSEBNIM OSVRTOM NA RAZVOJ BOGOSLUJA U PROTESTANTSKIM CRKVAMA I CRKVAMA REFORMACIJSKE BATINE

    Kranski centar Dobroga Pastira Osijek 2007.

  • SADRAJ

    PREDGOVOR ............................................................................................ 9UVOD......................................................................................................... 13

    1. OSNOVNO ODREENJE POJMA LITURGIJA .......................... 151.1. Liturgija .......................................................................................... 161.2. Bogotovlje .................................................................................... 171.3. Bogosluje ..................................................................................... 181.4. Sluba ............................................................................................. 19

    2. BOGOSLUJE U STAROM ZAVJETU .......................................... 192.1. Bogosluje prije pada u grijeh ................................................... 192.2. Bogosluje nakon pada u grijeh ................................................ 192.3. Sveti ator ...................................................................................... 202.4. Koveg saveza ............................................................................... 212.5. Jeruzalemski hram ....................................................................... 22

    2.5.1. Bogotovne djelatnosti ......................................................... 242.5.2.Starozavjetni liturgijski kalendar ........................................ 262.5.3. Sveenstvo .............................................................................. 28

    2.6. Sinagoga ......................................................................................... 30

    3. ISUS I BOGOSLUJE ......................................................................... 33

  • 4.POECI KRANSKE LITURGIJE ................................................. 37 4.1. Liturgija u Djelima apostolskim i poslanicama...................... 37

    4.1.1. Lomljenje kruha euharistija ............................................ 384.1.2. Molitva liturgijski obrasci ................................................ 394.1.3. Propovijedanje i nauavanje ............................................... 424.1.4. Predvodnici bogosluja sudjelovanje vjernika ............ 43

    4.2. Bogotovna mjesta ....................................................................... 444.3. Nedjelja Dan Gospodnji ......................................................... 45

    5. LITURGIJA U POAPOSTOLSKO DOBA ...................................... 475.1. Didache .......................................................................................... 475.2. Klementova poslanica Korinanima ........................................ 495.3. Ignacijevi spisi .............................................................................. 495.4. Apologija sv. Justina .................................................................... 505.5. Apostolike paradosis Traditio Apostolica

    (Apostolska predaja) Hipolita Rimskog .................................. 51

    6. RAZVOJ LITURGIJE U KONSTANTINOVO I POKONSTANTINOVO VRIJEME.................................................. 556.1. Sloboda kranstva ...................................................................... 556.1. Teoloki utjecaj na liturgiju ........................................................ 56

    6.1.1. Liturgijska vjeroispovijedanja ............................................. 566.1.1.1. Apostolsko vjerovanje ................................................... 576.1.1.2. Nicejsko carigradsko vjeroispovijedanje ............... 586.1.1.3. Atanazijevo vjeroispovjedanje..................................... 59

    6.1.2. Rani liturgijski teoloki obrasci .......................................... 616.2. Liturgijske stranputice ................................................................ 626.3. Liturgija katekumena i liturgija vjernih ................................... 646.4. Oblikovanje liturgijskog kalendara ........................................... 656.5. Oblikovanje razliitih liturgija na Istoku i na Zapadu .......... 68

  • Jasmin Mili: POVIJESNI PREGLED LITURGIJE 7

    7. RAZVOJ LITURGIJE OD KAROLINKE OBNOVE DO REFORMACIJE ............................................................................ 737.1. Karolinka obnova ....................................................................... 737.2. Razvoj euharistijske teologije i prakse ..................................... 747.3. Struktura liturgije himne i molitve ....................................... 767.4. Razvoj liturgijskog ruha i liturgijskih boja .............................. 807.5. Predreformacijsko stanje ............................................................ 82

    8. PROTESTANTSKA REFORMACIJA I LITURGIJA.................... 858.1. Martin Luther ............................................................................... 858.2. Urlich Zwingli ............................................................................... 908.3. William Farel.................